Interpelacja w sprawie importu nawozów, bezpieczeństwa rynku nawozowego oraz wpływu handlu zagranicznego na sytuację polskich rolników
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18961
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie importu nawozów, bezpieczeństwa rynku nawozowego oraz wpływu handlu zagranicznego na sytuację polskich rolników
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 30-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od rolników oraz przedstawicieli branży nawozowej dotyczące rosnącego importu nawozów do Polski oraz jego wpływu na krajowy rynek. Jednocześnie pojawiają się wątpliwości dotyczące rzeczywistego pochodzenia części nawozów oferowanych na rynku, kierunków światowego handlu nawozami oraz polityki eksportowej Polski wobec Ukrainy.
Zapewnienie stabilnych dostaw nawozów przy jednoczesnym utrzymaniu konkurencyjności krajowej produkcji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego Polski.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania, wszystkie pytania dotyczą poszczególnych kwartałów lat 2022-2026:
Jakie ilości nawozów zostały zaimportowane do Polski z podziałem na kraje pochodzenia oraz rodzaje nawozów?
Kto jest największym importerem nawozów do Polski (pięciu największych importerów)? Jakie to nawozy i skąd pochodzą?
Ile partii (ilościowo i procentowo) sprowadzanych nawozów było badanych pod względem norm jakościowych? Jakie są efekty tych badań?
Jaką część importowanych do Polski nawozów stanowią produkty sprowadzane z Niemiec?
Czy ministerstwo ma informacje o rzeczywistym pochodzeniu surowców lub półproduktów (szczególnie proszę o konkretne dane dotyczące amoniaku) wykorzystywanych do produkcji nawozów importowanych z Niemiec?
Czy są prowadzone analizy dotyczące możliwości reeksportu lub przepakowywania nawozów pochodzenia rosyjskiego w Polsce lub przez państwa trzecie przed ich wprowadzeniem na rynek polski?
Jakie jest roczne zapotrzebowanie Polski na nawozy z podziałem na główne grupy produktów?
Ile i jakie nawozy są produkowane w Polsce? Ile tych nawozów jest eksportowanych i jakie są kraje ich destynacji?
Jakie jest zapotrzebowanie Ukrainy na nawozy z podziałem na główne grupy produktów?
Jaka ilość nawozów przekroczyła polsko-ukraińską granicę? Ile tych nawozów pochodziło od polskich producentów?
Jaka ilość nawozów przekroczyła polsko-ukraińską granicę (w obu kierunkach)? Jaka część towaru wjeżdżającego z Ukrainy została zadeklarowana jako tranzyt, a jaka trafiła na rynek polski, oraz ile z tych nawozów pochodziło pierwotnie od polskich producentów?
W jakim stopniu zapotrzebowanie Ukrainy jest pokrywane przez ich produkcję krajową, a w jakim przez import? Proszę wskazać głównych dostawców.
Jakie ilości nawozów wyprodukowanych w Polsce zostały wyeksportowane na Ukrainę?
Jakie były średnie ceny sprzedaży nawozów eksportowanych z Polski na Ukrainę w porównaniu ze średnimi cenami sprzedaży tych samych produktów na rynku krajowym?
Jaka jest wartość polskiego eksportu nawozów na Ukrainę z podziałem na rodzaje?
Czy ministerstwo analizowało wpływ eksportu nawozów z Polski na Ukrainę na ceny oraz dostępność nawozów dla polskich rolników? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Jak zmieniły się kierunki eksportu nawozów z Federacji Rosyjskiej po 2022 r.? Do których państw i regionów świata trafia obecnie największa część rosyjskiej produkcji?
Czy ministerstwo ma analizy wskazujące, czy import nawozów do Polski odbywa się na zasadach uczciwej konkurencji?
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu zapewnienia polskim rolnikom stabilnych dostaw nawozów przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa krajowego rynku?
Łączę wyrazy szacunku
Bartłomiej Pejo
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 34 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (34)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23640 znakówWarszawa, 09 października 2026 r.
znak sprawy: DHR.n.058.6.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18961 w sprawie importu nawozów, bezpieczeństwa rynku
nawozowego oraz wpływu handlu zagranicznego na sytuację polskich rolników
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Bartłomieja Pejo w sprawie importu
nawozów, bezpieczeństwa rynku nawozowego oraz wpływu handlu zagranicznego na
sytuację polskich rolników przedstawiam informacje dotyczące importu nawozów,
bezpieczeństwa rynku nawozowego oraz wpływu handlu zagranicznego na sytuację
polskich rolników, opracowane przy udziale Ministra Finansów i Gospodarki.
Ad. 1. Jakie ilości nawozów zostały zaimportowane do Polski z podziałem na kraje
pochodzenia oraz rodzaje nawozów?
Ad. 2. Kto jest największym importerem nawozów do Polski (pięć największych
importerów). Jakie to nawozy i skąd pochodzą?
W 2025 r. Polska zaimportowała 4,89 mln ton nawozów mineralnych, w tym 2,33 mln
ton nawozów azotowych, 1,35 mln ton nawozów wieloskładnikowych i 1,14 ton
nawozów potasowych. Natomiast w I półroczu br. zaimportowano 1,68 mln ton
nawozów mineralnych, w tym: 535,2 tys. ton azotowych, 631,6 tys. ton potasowych,
469,3 tys. ton wieloskładnikowych.
Wolumen importu nawozów mineralnych do Polski (tys. ton)
2022 2023 2024 2025 2025
M01-06
2026
M01-06
azotowe 1728,3 1775,6 2085,7 2332,7 1366,5 535,2
fosforowe 29,3 23,8 36,6 65,5 52,3 46,9
potasowe 749,9 794,5 1019,0 1143,6 662,0 631,6
wieloskładnikowe 726,0 689,4 1133,4 1349,4 778,9 469,3
ogółem 3233,4 3283,3 4274,7 4891,1 2859,7 1683,1
Źródło: opracowanie IERiGŻ-PIB na podstawie danych GUS.
-- 1 of 11 --
Wolumen importu nawozów mineralnych do Polski wg kraju pochodzenia (tys. ton)
2022 2023 2024 2025 2025
M01-06
2026
M01-06
Ogółem 3233,4 3283,3 4274,7 4891,1 2859,7 1683,1
Rosja 349,7 612,5 1307,6 1818,2 1234,2 261,1
Niemcy 813,4 745,5 873,1 909,8 497,0 459,0
Litwa 219,0 298,0 339,2 384,4 221,5 236,0
Holandia 98,5 163,5 177,4 221,9 114,1 115,6
Kanada 168,6 75,1 131,8 213,0 119,8 118,0
Finlandia 103,3 84,6 119,6 182,8 50,9 65,0
Maroko 35,4 172,4 196,1 164,9 105,7 62,4
Egipt 42,1 42,4 19,8 149,4 72,9 17,5
Chiny 25,0 111,2 213,1 114,5 51,1 6,6
Kazachstan 8,3 13,8 47,5 105,8 79,9 26,0
Wlk. Brytania 78,5 54,2 74,8 93,0 64,1 44,6
Norwegia 64,4 33,8 68,9 85,9 31,6 12,5
Algieria 142,2 96,6 74,3 61,2 21,1 45,9
Węgry 15,3 90,5 70,4 55,2 42,1 21,1
Białoruś 233,9 72,1 261,7 48,2 38,0 12,7
Słowacja 16,6 16,8 31,3 36,9 14,4 21,2
Belgia 65,4 29,8 21,5 35,7 15,0 15,7
Izrael 19,0 26,6 16,7 31,0 23,3 12,5
Nigeria 47,2 68,0 18,5 30,8 0,0 0,0
Czechy 39,4 39,8 35,3 27,7 9,8 9,5
Uzbekistan 73,6 145,8 27,2 24,3 7,7 17,4
Austria 33,2 16,1 20,3 21,7 8,2 19,7
Francja 43,5 18,5 17,4 17,1 12,4 3,9
Turcja 22,7 0,1 14,5 15,2 0,0 0,0
Tunezja 0,0 0,0 11,0 8,9 8,9 6,0
Źródło: opracowanie IERiGŻ-PIB na podstawie danych GUS.
W 2025 r. największe ilości nawozów mineralnych Polska zaimportowała z Rosji (1,82
mln ton), Niemiec (909,8 tys. ton), Litwy (384,4 tys. ton), Holandii (221,9 tys. ton)
i Kanady (213,0 tys. ton).
Z Rosji w 2025 r. importowane były głównie nawozy jednoskładnikowe azotowe –
wolumen importu tych nawozów do Polski wyniósł 1,09 mln ton. Ponadto
-- 2 of 11 --
zaimportowano z Rosji 375,9 tys. ton nawozów potasowych oraz 348,2 tys. ton
nawozów wieloskładnikowych.
Z Niemiec importowano w 2025 r. głównie nawozy azotowe (473,4 tys. ton)
i potasowe (411,9 tys. ton). Nawozów wieloskładnikowych z Niemiec zaimportowano
stosunkowo niewiele – 22,9 tys. ton.
Import z Litwy w 2025 r. dotyczył głównie nawozów wieloskładnikowych (233,0 tys.
ton). Ponadto zaimportowano 150,7 tys. ton nawozów azotowych. Natomiast
z Holandii importowano przede wszystkim nawozy azotowe (117,9 tys. ton) oraz
wieloskładnikowe (98,8 tys. ton). Z Kanady w 2025 r. importowano wyłącznie
jednoskładnikowe nawozy potasowe (213,0 tys. ton).
W I półroczu br. sprowadzono do Polski 1,68 mln ton nawozów mineralnych.
Najwięcej nawozów zaimportowano z Niemiec (459,0 tys. ton), Rosji (261,1 tys. ton),
Litwy (236,0 tys. ton wobec), Kanady (118,0 tys. ton) i Holandii (115,6 tys. ton).
Z Niemiec zaimportowano 224,2 tys. ton nawozów potasowych, 220,9 tys. ton
nawozów azotowych oraz 13,7 tys. ton nawozów wieloskładnikowych.
Import z Rosji dotyczył przede wszystkim nawozów potasowych. Z tego kierunku
Polska w I półroczu br. zaimportowała ich 235,8 tys. ton. Ponadto z Rosji sprowadzono
23,7 tys. ton nawozów wieloskładnikowych oraz 1,6 tys. ton nawozów azotowych.
Z Litwy zaimportowano 153,9 tys. ton nawozów wieloskładnikowych oraz 81,6 tys.
ton nawozów azotowych.
Import z Kanady dotyczył wyłącznie nawozów potasowych (118,0 tys. ton). Z Holandii
zaimportowano natomiast 58,2 tys. ton nawozów azotowych oraz 52,1 tys. ton
nawozów wieloskładnikowych.
Jednocześnie przesyłam w załączeniu (zał. nr 1) przesłane przez Krajową Administrację
Skarbową (KAS) zestawienie danych w zakresie wielkości importu, obejmujące okres
od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2026 r. przygotowane ze zagregowanych zbiorów
zatwierdzonych przez Główny Urząd Statystyczny (GUS).
Ad. 3 Ile partii (ilościowo i procentowo) sprowadzanych nawozów było badanych pod
względem norm jakościowych? Jakie są efekty tych badań?
Zgodnie z art. 30 i 30a ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (1)
Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) sprawuje nadzór nad
wprowadzaniem do obrotu nawozów, środków wspomagających uprawę roślin,
produktów pofermentacyjnych i produktów nawozowych UE. Należy jednak
podkreślić, że przepisy nie nakładają obowiązku przeprowadzenia kontroli granicznej
nawozów importowanych na terytorium UE.
1 Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2024 r. poz. 105 oraz z 2025 r. poz.
1795)
-- 3 of 11 --
W ramach sprawowanego nadzoru wojewódzcy inspektorzy ochrony roślin
i nasiennictwa prowadzą kontrole u podmiotów uczestniczących w obrocie
produktami nawozowymi, w tym u producentów, importerów i dystrybutorów.
Podczas kontroli sprawdzane jest między innymi spełnianie wymagań dotyczących
wprowadzania produktów do obrotu oraz ich oznakowania, natomiast zgodność
z wymaganiami jakościowymi oraz z dopuszczalnymi poziomami zanieczyszczeń
ocenia się między innymi na podstawie wyników badań laboratoryjnych próbek
pobranych z kontrolowanych partii produktów. Zakres i liczba produktów objętych
badaniami laboratoryjnymi w danym roku są określane przez Głównego Inspektora
Ochrony Roślin i Nasiennictwa w harmonogramie pobierania próbek, przy czym dobór
asortymentu dokonywany jest z uwzględnieniem analizy ryzyka, wyników
wcześniejszych kontroli i badań, stwierdzanych nieprawidłowości oraz wpływających
skarg i wniosków.
Sprawowanie nadzoru nad rynkiem produktów nawozowych obejmuje również
współpracę PIORiN z organami KAS w zakresie produktów przywożonych z państw
trzecich. Na wniosek organów celnych właściwi wojewódzcy inspektorzy ochrony
roślin i nasiennictwa wydają opinie, czy produkty nawozowe przeznaczone do objęcia
procedurą celną dopuszczenia do obrotu są zgodne z przepisami mającymi
zastosowanie do produktów nawozowych. Wydanie opinii dla organów KAS nie wiąże
się z pobraniem próbki danej partii produktu do badań laboratoryjnych.
PIORiN dysponuje danymi dotyczącymi liczby zrealizowanych kontroli,
skontrolowanych partii produktów oraz pobranych do badań laboratoryjnych próbek
i wyników tych badań, bez kategoryzacji według kraju pochodzenia produktu.
Poniższe dane pochodzą z rocznych sprawozdań PIORiN.
Rok Liczba partii nawozów
poddanych kontroli
Liczba partii nawozów
poddanych badaniom
Poziom
nieprawidłowości [%]
2022 163 46 15,2
2023 5802 85 10,6
2024 7963 76 15,8
2025 9161 74 25,7
Należy zaznaczyć, że powyższe dane nie obejmują wszystkich rodzajów nawozów
poddawanych badaniom laboratoryjnym przez PIORiN. W tabeli nie uwzględniono
nawozów wprowadzanych do obrotu na podstawie pozwolenia ministra właściwego
do spraw rolnictwa oraz wapna nawozowego wprowadzanego do obrotu na podstawie
przepisów ministra właściwego do spraw gospodarki.
W odniesieniu do produktów ujętych w powyższym zestawieniu stwierdzone
nieprawidłowości dotyczyły niespełnienia wymagań jakościowych, w szczególności
w zakresie deklarowanej zawartości składników pokarmowych i mikroskładników
-- 4 of 11 --
pokarmowych oraz zawartości inhibitora w produktach nawozowych UE
zawierających mocznik z inhibitorem. Przy czym należy zauważyć, że badania
laboratoryjne nie są prowadzone w odniesieniu do każdej kontrolowanej partii, lecz
obejmują asortyment produktów dobieranych na podstawie analizy ryzyka.
Przedstawione wyniki odnoszą się zatem do produktów, w przypadku których
oceniono wyższe prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowości.
Ad. 4. Jaką część importowanych do Polski nawozów stanowią produkty sprowadzane
z Niemiec?
W 2025 r. udział Niemiec w wolumenie importu nawozów do Polski wyniósł 18,6%.
Z kolei w I półroczu 2026 r. udział Niemiec wyniósł 27,3%.
Ad. 5. Czy Ministerstwo posiada informacje o rzeczywistym pochodzeniu surowców lub
półproduktów (szczególnie proszę o konkretne dane dotyczące amoniaku)
wykorzystywanych do produkcji nawozów importowanych z Niemiec?
MRiRW nie dysponuje informacjami o pochodzeniu surowców i półproduktów
wykorzystywanych do produkcji nawozów w Niemczech, jednak z danych Eurostat
wynika, że Niemcy zaimportowały w 2025 r. około 414 tys. ton amoniaku , a w 2024 r.
403 tys. ton. Dostawy amoniaku w 2025 r. do Niemiec pochodziły głównie z innych
krajów UE, przede wszystkim z Holandii (224 tys. ton) oraz z Belgii (131 tys. ton).
W 2024 r. amoniak Niemcy importowały głównie z Holandii (260 tys. ton), Francji
(39,1 tys. ton), Belgii (34,1 tys. ton) i Czech (27,7 tys. ton). Z Polski Niemcy
zaimportowały w 2024 r. 14,6 tys. ton amoniaku, a rok później – 8,7 tys. ton.
Z danych Eurostatu wynika ponadto, że w 2024 r. produkcja amoniaku w Niemczech
wyniosła 2,03 mln ton w przeliczeniu na NH3 (około 2,47 mln ton w masie produktu).
Import stanowił zatem stosunkowo niewielkie uzupełnienie krajowej produkcji.
Ad. 6. Czy prowadzone są analizy dotyczące możliwości reeksportu lub przepakowywania
nawozów pochodzenia rosyjskiego w Polsce lub przez państwa trzecie przed ich
wprowadzeniem na rynek polski?
Mając na uwadze, że nawozy nie podlegają obowiązkowi granicznej kontroli przed
wprowadzeniem na terytorium UE oraz są przedmiotem swobodnego przepływu
towarów w UE, nie jest możliwe przeprowadzenie takiej analizy.
Ad. 7. Jakie jest roczne zapotrzebowanie Polski na nawozy z podziałem na główne grupy
produktów?
Poziom zapotrzebowania (zużycia) na nawozy mineralne zmienia się od wielu lat.
Przeciętnie (średnia z lat 2002-2023) zużywa się w Polsce w masie 1865 tys. ton
składników nawozowych NPK, w tym: 1032 tys. ton N, 354 tys. ton P2O5 i 479 tys.
ton K2O. W tym samym okresie przeciętne dawki nawozów mineralnych to: 124 kg
-- 5 of 11 --
NPK/ha użytków rolnych w dobrej kulturze rolnej, w tym: 68,6 kg N, 23,5 kg P2O5
i 31,9 kg K2O.
Zużycie nawozów mineralnych w tys. ton NPK w Polsce w latach 2002-2023
Okres lat
2002-4 2005-7 2008-10 2011-13 2014-16 2017-19 2020-23
Ogółem
lata 2002-
2023
NPK 1569 1855 1940 1947 1874 2011 1861 1865
N 863 983 1088 1129 1048 1108 1013 1032
P2O5 315 393 397 389 323 342 326 354
K2O 392 480 454 429 502 561 522 479
Źródło: opracowanie Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa-PIB na podstawie danych GUS (23)
Zapotrzebowanie na nawozy mineralne jest względnie stałe, o czym świadczy
wskaźnik tzw. nawozochłonności produkcji roślinnej, czyli zużycia nawozów
mineralnych na jednostkę podstawowej produkcji roślinnej, jaką stanowi 100 kg ziarna
zbóż, czyli tzw. jednostka zbożowa (j. zb.). Nawozochłonność jest w Polsce
determinowana uwarunkowaniami przyrodniczymi i organizacyjno-ekonomicznymi,
kształtowanymi m.in. przez strukturę obszarową, intensywność organizacji produkcji
rolnej, intensywność gospodarowania, strukturę zasiewów, poziom plonowania
głównych ziemiopłodów, obsadę zwierząt. Należy jednak zauważyć, że w porównaniu
z innymi krajami „starej” UE-15 nawozochłonność może być relatywnie wyższa lub na
podobnym poziomie przy niższej wydajności produkcji roślinnej, gdyż wynika to
z gorszych warunków glebowych i klimatycznych. Nawozochłonność z nawozów
mineralnych produkcji roślinnej w całym okresie 2002-2023 przeciętnie wyniosła
3,5 kg NPK/j.zb., w tym 1,9 kg N/j.zb., 0,7 kg P2O5/j.zb. i 0,9 kg K2O/j.zb.
Nawozochłonność z nawozów min. produkcji roślinnej w latach 2002-2023
(w kg NPK/j.zb. prod. rośl.)
Okres lat
2002-
2004
2005-
2007
2008-
2010
2011-
2013
2014-
2016
2017-
2019
2020-
2023
Ogółem
lata 2002-
2023
NPK 3,6 4,0 3,8 3,8 3,5 3,7 2,9 3,5
N 2,1 2,1 2,1 2,2 1,9 1,9 1,6 1,9
P2O5 0,7 0,8 0,8 0,8 0,6 0,8 0,5 0,7
K2O 0,8 1,1 0,9 0,8 1,0 1,0 0,8 0,9
Źródło: opracowanie IUNG na podstawie danych GUS (23)
Ad. 8. Ile i jakie nawozy są produkowane w Polsce? Ile tych nawozów jest eksportowanych
i jakie są kraje ich destynacji ?
Przez wiele lat, do 2021 r. roczna produkcja nawozów mineralnych w Polsce
przekraczała 8 mln ton. W latach 2022-2023 w związku z wysokimi cenami gazu oraz
spadkiem popytu na relatywnie drogie nawozy produkcja malała rok do roku. W
-- 6 of 11 --
2024 r. produkcja wzrosła o 16,3% r/r do 6,83 mln ton, a w 2025 r. o kolejne 6,8% do
7,29 mln ton.
Trzonem krajowej produkcji nawozów pozostają nawozy azotowe, których produkcja
w 2025 r. wyniosła 5,75 mln ton (przy wzroście o 6,1% r/r). Najsilniejszy, sięgający
11% wzrost produkcji zaobserwowano w kategorii nawozów wieloskładnikowych,
które osiągnęły poziom 1,09 mln ton. Dopełnienie rynku stanowiło 451 tys. ton
produktów fosforowych i potasowych, z czego przeważającą część – 334 tys. ton –
stanowiły superfosfaty.
Krajowa produkcja nawozów mineralnych (tys. ton)
2021 2022 2023 2024 2025
ogółem 8526,8 7110,9 5868,5 6827,4 7290,4
azotowe 6288,0 5286,6 4603,3 5425,3 5753,9
fosforowe 385,8 348,3 273,2 325,4 334,5
potasowe 125,5 84,3 54,5 98,5 116,5
wieloskładnikowe 1727,6 1391,7 937,5 978,3 1085,4
Źródło: opracowanie IERiGŻ-PIB na podstawie danych GUS.
Jeżeli chodzi o jednoskładnikowe nawozy azotowe produkowane są przede
wszystkim: saletrzak (1,59 mln ton w 2025 r.), saletra amonowa (1,44 mln ton w
2025 r.) oraz mocznik (1,17 mln ton w 2024 r.). Poza tym istotne znaczenie w krajowej
produkcji mają roztwory saletrzano-mocznikowe (737 tys. ton w 2024 r.) oraz siarczan
amonu (472 tys. ton w 2025 r.).
W latach 2024-2025 krajowa produkcja nawozów mineralnych wynosiła odpowiednio
6,83 mln ton i 7,29 mln ton. W tym czasie wolumen polskiego eksportu wyniósł
odpowiednio 2,68 mln ton i 3,13 mln ton. Można zatem przyjąć, że udział eksportu w
produkcji w tych latach wyniósł 39,3% oraz 43,0%. Udział ten był zróżnicowany
pomiędzy poszczególnymi grupami nawozów mineralnych. W przypadku nawozów
azotowych wyniósł on w latach 2021-2025 29,8% i 31,4%, a w przypadku nawozów
wieloskładnikowych – 52,1% oraz 60,4%.
Eksport nawozów mineralnych z Polski
2022 2023 2024 2025 2025
M01-06
2026
M01-06
azotowe 1796,0 1588,9 2034,1 2286,9 1171,4 951,1
fosforowe 69,4 59,0 75,1 81,0 23,8 56,1
potasowe 48,4 68,8 62,1 111,7 73,1 49,6
wieloskładnikowe 556,1 442,4 509,8 655,1 392,6 325,4
ogółem 2469,9 2159,1 2681,1 3134,8 1660,9 1382,2
Źródło: opracowanie IERiGŻ-PIB na podstawie danych GUS.
-- 7 of 11 --
W załączeniu (zał. nr 2) przekazuję przesłane przez KAS zestawienie danych w zakresie
wielkości eksportu, obejmujące okres od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2026 r.
przygotowane ze zagregowanych zbiorów zatwierdzonych przez GUS.
Ad. 9. Jakie jest zapotrzebowanie Ukrainy na nawozy z podziałem na główne grupy
produktów?
Według danych State Statistics Service of Ukraine (Państwowej Służby Statystycznej
Ukrainy) zużycie nawozów mineralnych w ukraińskim rolnictwie w 2021 r. wyniosło
2,88 mln ton w czystym składniku i biorąc pod uwagę okres od 2000 r. było ono
rekordowe. W roku wybuchu pełnoskalowej wojny z Rosją zmalało ono do niespełna
2,1 mln ton, natomiast w latach 2023-2024 wyniosło odpowiednio 1,74 i 1,75 mln ton.
Ad. 10. Jaka ilość nawozów przekroczyła polsko-ukraińską granicę? Ile tych nawozów
pochodziło od polskich producentów?
Zgodnie z danymi GUS w 2025 r. Polska wyeksportowała do Ukrainy 784,4 tys. ton
nawozów mineralnych, w tym 443 tys. ton nawozów azotowych oraz niecałe 300 tys.
ton nawozów wieloskładnikowych. W I półroczu br. eksport wyniósł z kolei 364 tys.
ton, z czego 183 tys. ton to nawozy wieloskładnikowe, a 153 tys. ton –
jednoskładnikowe nawozy azotowe.
Na podstawie dostępnych danych nie jest możliwe określenie, jaka część
eksportowanych z Polski do Ukrainy (czy też do innych krajów) nawozów mineralnych
pochodziła od polskich producentów.
Ad. 11. Jaka ilość nawozów przekroczyła polsko-ukraińską granicę (w obu kierunkach)?
Jaka część towaru wjeżdżającego z Ukrainy została zadeklarowana jako tranzyt, a jaka
trafiła na rynek polski, oraz ile z tych nawozów pochodziło pierwotnie od polskich
producentów?
Ministerstwo nie dysponuje danymi, które wskazują na ilości nawozów
importowanych z Ukrainy zadeklarowane jako „tranzyt”.
Z analizy danych handlowych GUS (raportowanie według kraju pochodzenia) wynika,
ze Polska importuje z Ukrainy stosunkowo niewielkie ilości nawozów mineralnych i są
to głównie nawozy azotowe.
Ad. 12. W jakim stopniu zapotrzebowanie Ukrainy pokrywane jest przez ich produkcję
krajową, a w jakim przez import? Proszę wskazać głównych dostawców.
W latach 2023-2024 zużycie nawozów mineralnych w rolnictwie Ukrainy wynosiło
około 1,75 mln ton w przeliczeniu na czysty składnik i było o prawie 40% mniejsze
w porównaniu z rekordowym w ostatnich kilkunastu latach poziomem z 2021 roku.
W dostępnych statystykach brak jest danych dotyczących wielkości produkcji
nawozów mineralnych w Ukrainie. Z dostępnych informacji wynika jednak, że przed
-- 8 of 11 --
pełnoskalową wojną z Rosją Ukraina produkowała około 5,2 mln ton nawozów
azotowych (około 2,0-2,2 mln ton czystego składnika), co pozwalało na zaspokojenie
potrzeb ukraińskiego rolnictwa w zakresie nawozów azotowych około 70%(2).
Ad. 13. Jakie ilości nawozów wyprodukowanych w Polsce zostały wyeksportowane na
Ukrainę?
Zgodnie z danymi GUS w 2025 r. Polska wyeksportowała do Ukrainy 784,4 tys. ton
nawozów mineralnych, w tym 443 tys. ton nawozów azotowych oraz niecałe 300 tys.
ton nawozów wieloskładnikowych. W I półroczu br. eksport wyniósł z kolei 364 tys.
ton, z czego 183 tys. ton to nawozy wieloskładnikowe, a 153 tys. ton –
jednoskładnikowe nawozy azotowe.
Eksport nawozów mineralnych z Polski do Ukrainy
2022 2023 2024 2025 2025
M01-06
2026
M01-06
azotowe 115,5 382,7 396,4 443,1 213,3 152,7
fosforowe 27,0 22,9 15,8 29,1 7,4 14,1
potasowe 22,8 29,1 11,0 12,7 3,0 14,8
wieloskładnikowe 201,8 294,7 257,4 299,5 166,6 182,5
ogółem 367,0 729,5 680,5 784,4 390,4 364,1
Źródło: opracowanie IERiGŻ-PIB na podstawie danych GUS.
Ad. 14. Jakie były średnie ceny sprzedaży nawozów eksportowanych z Polski na Ukrainę
w porównaniu ze średnimi cenami sprzedaży tych samych produktów na rynku krajowym?
Ad. 15 Jaka jest wartość polskiego eksportu nawozów na Ukrainę z podziałem na rodzaje?
Ministerstwo nie posiada danych o cenach nawozów eksportowanych z Polski na
Ukrainę.
Jednocześnie informuję, że w zestawieniu danych przekazanych przez KAS w zakresie
wielkości eksportu (zał. nr 2) uwzględniono wartość statystyczną poszczególnych
kategorii towarów.
Ad. 16. Czy Ministerstwo analizowało wpływ eksportu nawozów z Polski na Ukrainę na
ceny oraz dostępność nawozów dla polskich rolników? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie
wyników tych analiz.
Ad. 19. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo w celu zapewnienia polskim
rolnikom stabilnych nawozów przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa krajowego
rynku?
Ministerstwo monitoruje na bieżąco sytuację dotyczącą dostępności nawozów
mineralnych na rynku, ich cen i ich wpływu na kształtowanie się opłacalności produkcji
2 https://www.researchgate.net/publication/394810817_RUSSIA-
UKRAINE_WAR_A_QUANTITATIVE_ANALYSIS_OF_GLOBAL_FERTILIZER_SUPPLY_CHAINS_INVEST
MENT_OPPORTUNITIES
-- 9 of 11 --
rolniczej. W tym celu korzystamy z regularnych opracowań IERiGŻ-PIB oraz analiz
rynku nawozów mineralnych wykonywanych przez Wojewódzkie Ośrodki Doradztwa
Rolniczego i zbiorczej informacji opracowanej przez Centrum Doradztwa Rolniczego
w Brwinowie. Dane te są udostępniane na stronie internetowej CDR:
https://www.cdr.gov.pl/ekonomika-iorganizacja/rynek-nawozow-mineralnych .
Ad. 17. Jak zmieniły się kierunki eksportu nawozów z Federacji Rosyjskiej po 2022 r.? Do
których państw i regionów świata trafia obecnie największa część rosyjskiej produkcji?
Dane International Trade Centre (ITC) wskazują, że od 2016 r. Rosja niezmiennie
pozostaje globalnym liderem w eksporcie nawozów w ujęciu wartościowym. W 2021 r.
– ostatnim przed wybuchem pełnoskalowej wojny na Ukrainie – wartość rosyjskiego
eksportu tych produktów sięgnęła 15,3 mld USD, co przekładało się na 14,8% udziału
w rynku globalnym. W kolejnych latach udział Rosji ulegał dalszemu umocnieniu.
Według tzw. danych lustrzanych (ang. mirror data, ponieważ oficjalne statystyki
handlowe Rosji nie są od 2022 r. publikowane), w 2025 r. wartość wyeksportowanych
z Rosji nawozów mineralnych wyniosła 18,1 mld USD, a jej udział w światowym rynku
wzrósł do 17,7%.
Dla porównania: drugi w zestawieniu eksport z Chin osiągnął w 2025 r. wartość 13,5
mld USD. Dalsze miejsca zajęły Maroko (7,7 mld USD), Kanada (7,3 mld USD), Arabia
Saudyjska (6,9 mld USD) oraz USA (5,0 mld USD).
Przez lata kluczowymi odbiorcami produktów z Rosji pozostawały Brazylia, Indie, USA,
Chiny, Polska, Indonezja oraz Meksyk. W ramach Unii Europejskiej największym
importerem była Polska, przed Francją i Niemcami. Wyjątkiem były lata 2022 (gdy
wyższy import odnotowały Francja, Belgia, Niemcy i Rumunia) oraz 2023 (gdy Polskę
wyprzedziły Francja i Niemcy).
Ostatnia dekada przyniosła wyraźne zmiany kierunków handlowych. Udział Brazylii
w wartości rosyjskiego eksportu wzrósł z 12,9% w 2015 r. do 22,1% w 2025 r.
(z historycznym szczytem 26,7% w 2022 r.). Najbardziej spektakularną ekspansję
odnotowano jednak w Indiach – udział tego rynku zwiększył się z 6,9% w 2015 r. do
16,8% w 2025 r., czyniąc je drugim najważniejszym partnerem handlowym Rosji
w obszarze nawozów mineralnych. Jeszcze w 2021 r. do Indii trafiało zaledwie 3,6%
wartości rosyjskich nawozów, podczas gdy rok później było to już 13,0%.
Udział USA zmniejszył się z 11,2% w 2015 r. do 9,9% w 2025 r., a Chin – z 9,1% do
9,0% (przy czym w roku wybuchu wojny zmalał do około 5%). Z kolei udział Polski, po
spadku w 2022 r. (poniżej 1,1%), powrócił do niewielkiego trendu wzrostowego –
z 2,8% w 2015 r. do 3,9% w 2025 r. W tym samym czasie łączny udział całej Unii
Europejskiej zmniejszył się niemal o połowę: z 19,6% do 10,7%. W efekcie w 2025 r.
blisko połowa rosyjskiego eksportu nawozów trafiła do zaledwie trzech państw
(Brazylii, Indii i Chin, które podobnie jak Rosja współtworzą BRICS), podczas gdy
w 2015 r. ich łączny udział nie przekraczał 30%.
-- 10 of 11 --
Ad. 18. Czy Ministerstwo posiada analizy wskazujące, czy import nawozów do Polski
odbywa się na zasadach uczciwej konkurencji?
Informuję, że centralnym organem administracji rządowej odpowiedzialnym za
kształtowanie oraz realizację polityki ochrony konkurencji i konsumentów w Polsce
jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
1. Zestawienie danych w zakresie wielkości importu.
2. Zestawienie danych w zakresie wielkości eksportu.
Do wiadomości: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 11 of 11 --