Interpelacja w sprawie nieprawidłowości dotyczących braku opiniowania aktów prawnych i dokumentów programowych Komitetu ds. Pożytku Publicznego i Narodowego Instytutu Wolności przez Radę Działalności Pożytku Publicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18938
do ministra - członka Rady Ministrów, szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
w sprawie nieprawidłowości dotyczących braku opiniowania aktów prawnych i dokumentów programowych Komitetu ds. Pożytku Publicznego i Narodowego Instytutu Wolności przez Radę Działalności Pożytku Publicznego
Zgłaszający: Piotr Gliński
Data wpływu: 28-07-2026
Warszawa, 28.07.2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
powstała w 2004 roku na mocy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie Rada Działalności Pożytku Publicznego jest od 2017 roku organem opiniodawczo-doradczym przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego, a wcześniej ministra właściwego w sprawach zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy do zadań Rady należy wyrażanie opinii o projektach aktów prawnych oraz programach rządowych, związanych z funkcjonowaniem organizacji pozarządowych oraz działalnością pożytku publicznego oraz wolontariatu. Ustawa z dnia 15 września 2017 roku o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego wprowadziła kategorię rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, a ich zarządzanie powierzyła Narodowemu Instytutowi Wolności (NIW), nad którym nadzór, zgodnie z ustawą, sprawuje przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego.
Wypełnieniem wymogów ustawowych z jednej strony, a z drugiej dobrą praktyką stosowaną przez rząd Zjednoczonej Prawicy w latach 2018-2023 było kierowanie przez przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego oraz dyrektora NIW do zaopiniowania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego nie tylko projektów aktów prawnych oraz programów rządowych związanych z funkcjonowaniem organizacji pozarządowych oraz działalnością pożytku publicznego oraz wolontariatu, ale także regulaminów konkursów organizowanych w ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego realizowanych przez NIW. W latach 2018-2023 przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego w rządzie Zjednoczonej Prawicy skierował do zaopiniowania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego 11 projektów rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. W tym samym czasie dyrektor NIW skierował do RDPP w celu zaopiniowania 28 regulaminów konkursów organizowanych w ramach rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego zarządzanych przez NIW.
Po 13 grudnia 2023 roku przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego skierował do zaopiniowania przez RDPP dwukrotnie projekty rocznych programów Moc Małych Społeczności oraz dwukrotnie projekty zmian w istniejących rządowych programach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. W tym samym okresie dyrektor NIW skierował do RDPP tylko 2 projekty regulaminów konkursów organizowanych w ramach rządowych programów zarządzanych przez NIW.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz z uwagi na nadzór przewodniczącego Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego nad Narodowym Instytutem Wolności uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego po 13 grudnia 2023 roku przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego nie skierował do zaopiniowania przez RDPP projektu Inicjatywy „Pamięć pogranicza” 2026, co stanowi naruszenie art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?
Dlaczego po 13 grudnia 2023 roku przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego nie skierował do zaopiniowania przez RDPP projektu Funduszu Inicjatyw Międzynarodowego Roku Wolontariatu, co stanowi naruszenie art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?
Dlaczego po 13 grudnia 2023 roku przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego nie skierował do zaopiniowania przez RDPP projektu zmian w Rządowym Programie Rozwoju Organizacji Harcerskich i Skautowych na lata 2018-2030 ROHiS umożliwiających dofinansowanie przygotowań do organizacji przez ZHP XXVI Światowego Jamboree Skautowego, co stanowi naruszenie art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?
Czy po 13 grudnia 2023 roku w innych rządowych programach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego zostały wprowadzone zmiany, które nie zostały przedstawione do zaopiniowania przez RDPP? Jeśli tak, to proszę o wskazanie konkretnych programów, w których takie zmiany zostały dokonane?
Po 13 marca 2024 roku w Narodowym Instytucie Wolności zorganizowano 17 konkursów w ramach rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, w ogromnej większości przyjętych jeszcze przez rząd Zjednoczonej Prawicy w latach 2018-2023. Jednocześnie dyrektor NIW skierował do zaopiniowania przez RDPP tylko 2 projekty regulaminów konkursów organizowanych w ramach tych programów. Dlaczego, nadzorowany przez Pana Ministra dyrektor NIW nie przedstawił RDPP do zaopiniowania aż 15 projektów regulaminów w ramach rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego?
Dlaczego po 13 grudnia 2023 roku rząd znacząco obniżył standardy kierowania do zaopiniowania przez RDPP zarówno rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego jak i regulaminów konkursów organizowanych w ramach tych programów?
Z poważaniem
Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Adriana Porowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6693 znakówTelefon 22 694 75 29 Al. Ujazdowskie 1/3
adres email sekretariat_DOB@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
strona www gov.pl/web/pozytek
Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego
Jan Grabiec
DOB.WPKS.4510.10.2026
Warszawa, 20 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18938 Pana Posła Piotra Glińskiego w sprawie
nieprawidłowości dotyczących braku opiniowania aktów prawnych uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Ad 1-3.
Zgodnie z art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku
publicznego i o wolontariacie1, do zadań Rady Działalności Pożytku Publicznego należy m.in.
wyrażanie opinii o projektach aktów prawnych oraz programach rządowych, związanych
z funkcjonowaniem organizacji pozarządowych oraz działalnością pożytku publicznego oraz
wolontariatu.
Inicjatywa „Pamięć Pogranicza” 2025 i 2026, Fundusz Inicjatyw Międzynarodowego Roku
Wolontariatu oraz wsparcie przygotowań do organizacji w 2027 roku Światowego Jamboree
Skautowego nie wymagały opiniowania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego
(RDPP), ponieważ nie były projektami aktów prawnych ani programów rządowych, lecz
stanowiły zadania zlecone Narodowemu Instytutowi Wolności – Centrum Rozwoju
Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO) w latach 2025-2026 przez Przewodniczącego
Komitetu do spraw Pożytku Publicznego.
Ad 4.
Podkreślić należy, że stosownie do postanowień art. 35 ust. 2 ww. ustawy, wszystkie projekty
uchwał Rady Ministrów zmieniających uchwały w sprawie przyjęcia programów wspierania
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1338 oraz z 2026 r. poz. 1040.
-- 1 of 3 --
rozwoju społeczeństwa obywatelskiego są opiniowane przez Radę Działalności Pożytku
Publicznego.
Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego skierował do zaopiniowania przez
RDPP uchwały dotyczące dwóch programów rozwoju społeczeństwa obywatelskiego,
w których były wprowadzane zmiany:
projekt uchwały Rady Ministrów zmieniającej uchwałę w sprawie przyjęcia programu
wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego pod nazwą „Rządowy Program
Fundusz Młodzieżowy na lata 2022–2033”,
projekt uchwały Rady Ministrów zmieniającej uchwałę w sprawie przyjęcia programu
wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego pod nazwą pod nazwą „Rządowy
Program Wspierania Rozwoju Organizacji Poradniczych na lata 2022–2033”.
Zaznaczyć należy, że oprócz zmian w ww. programach rozwoju społeczeństwa
obywatelskiego do zaopiniowania przez RDPP zostały skierowane projekty uchwał
w sprawie przyjęcia nowych programów:
projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie przyjęcia programu wspierania rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego pod nazwą „Rządowy Program wsparcia organizacji
pozarządowych Moc Małych Społeczności” na rok 2025,
projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie przyjęcia programu wspierania rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego pod nazwą „Rządowy Program wsparcia organizacji
pozarządowych Moc Małych Społeczności na rok 2026”.
Ad 5.
Zgodnie z informacją przekazaną przez NIW-CRSO, w wymienionym okresie zorganizowane
zostały konkursy w ramach:
1) Programu NOWEFIO: edycje 2025 i 2026, priorytety 2-3;
2) Programu PROO: edycja 2025, priorytety 1a, 1b, 3-5 oraz edycja 2026, priorytety 1a,
1b i 5;
3) Programu Korpus Solidarności: konkurs Partnerstwo dla wolontariatu edycja 2024,
konkurs Lokalne Partnerstwo dla wolontariatu edycja 2025 oraz konkurs WOW dla
NGO, edycja 2025;
4) Programów tematycznych: Fundusz Młodzieżowy, PIR, ROHIS, RPWROP, RPWUL –
edycje 2026;
5) Programu Moc Małych Społeczności na rok 2025 i 2026, odpowiednio priorytety 1-3
oraz 1-2, a także
6) zadań zleconych NIW-CRSO: Inicjatywa „Pamięć Pogranicza”, edycje 2025 i 2026 oraz
Fundusz Inicjatyw Międzynarodowego Roku Wolontariatu.
W przypadku konkursów wymienionych w pkt 1-2 w ramach konsultacji wszystkie cztery
projekty regulaminów zostały skierowane do zaopiniowania przez RDPP, przy czym
w przypadku edycji 2026 RDPP nie zgłosiła uwag do projektów.
W przypadku konkursów wymienionych w pkt 3 i 4 projekty regulaminów nie zostały
skierowane do zaopiniowania przez RDPP. Z uwagi na specyfikę konkursów, w toku
-- 2 of 3 --
konsultacji skupiono się przede wszystkim na dotarciu do środowisk potencjalnych
grantobiorców. M.in. oprócz powszechnych konsultacji z wykorzystaniem formularza
internetowego, w przypadku programów tematycznych zorganizowano warsztaty
konsultacyjne dla organizacji uprawnionych do udziału w konkursach. Jednocześnie RDPP
nie zgłosiła z własnej inicjatywy uwag za pośrednictwem formularza internetowego.
W przypadku konkursów wymienionych w pkt 5 projekty regulaminów nie zostały
skierowane do zaopiniowania przez RDPP, przeprowadzono powszechne konsultacje
za pośrednictwem formularza internetowego. Wynikało to z przyspieszonych prac nad
ogłoszeniem konkursów, a także z faktu, że w przypadku obu edycji RDPP opiniowała
odpowiednio w danym roku projekt Programu MMS. Jednocześnie RDPP nie zgłosiła
z własnej inicjatywy uwag za pośrednictwem formularza internetowego.
W przypadku zadań zleconych, na mocy zarządzeń Dyrektora NIW-CRSO odstąpiono z kolei
od przeprowadzania konsultacji społecznych regulaminów. Odstępstwa te były uzasadnione
specyfiką zadań powierzonych do realizacji NIW-CRSO, a także krótkim terminem
na przygotowanie i realizację procedury konkursowej.
Jednocześnie należy podkreślić, że niezależnie od kierowania projektów regulaminów
do zaopiniowania przez RDPP, NIW-CRSO pozostaje we współpracy z Radą w toku
realizowanych działań. W szczególności, w przypadku procedur konkursowych
obejmujących powoływanie komisji konkursowej, do składu komisji włączana jest osoba
wyznaczana przez RDPP.
Ad 6.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie, projekty uchwał Rady Ministrów dotyczące nowych rządowych
programów wsparcia rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz wszystkie projekty
uchwał Rady Ministrów zmieniających istniejące programy wspierania rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego są kierowane do zaopiniowania przez Radę Działalności
Pożytku Publicznego.
W odniesieniu do regulaminów konkursów należy wskazać, że przepisy prawa nie przewidują
obowiązku ich opiniowania przez RDPP. Zachowując jak najwyższe standardy regulaminy
dot. programów są konsultowane publicznie, opiniowane przez komitety sterująco-
monitorujące oraz przez Radę NIW-CRSO.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia
Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego
Adriana Porowska
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Wiceprzewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --