Interpelacja nr 18931
Interpelacja w sprawie zróżnicowanych opłat sądowych za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zróżnicowanych opłat sądowych za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej
Interpelacja nr 18931
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zróżnicowanych opłat sądowych za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 28-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają sygnały od obywateli wskazujące na rozbieżności w stosowaniu przepisów dotyczących opłat sądowych pobieranych za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.
Według zgłaszanych informacji w części sądów wieczystoksięgowych pobierana jest jedna opłata za wykreślenie wszystkich hipotek objętych jednym wnioskiem, natomiast w innych sądach opłata naliczana jest od każdej hipoteki odrębnie. Powoduje to poczucie nierównego traktowania obywateli oraz brak pewności co do zasad stosowania obowiązujących przepisów.
Jednolitość stosowania prawa przez sądy ma fundamentalne znaczenie dla zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. W przypadku opłat sądowych obywatel powinien mieć pewność, że identyczny stan faktyczny będzie skutkował pobraniem takiej samej opłaty niezależnie od właściwości miejscowej sądu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości ma informacje o rozbieżnościach w praktyce sądów dotyczącej pobierania opłat za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej?
2. Czy obowiązujące przepisy jednoznacznie określają sposób naliczania tych opłat?
3. Czy jest planowane wydanie wytycznych lub podjęcie innych działań mających na celu ujednolicenie praktyki sądów w tym zakresie?
4. Czy ministerstwo rozważa zmianę przepisów, aby wyeliminować wszelkie wątpliwości interpretacyjne i zapewnić jednakowe traktowanie obywateli?
Z wyrazami szacunku
Robert Dowhan
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 18931
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zróżnicowanych opłat sądowych za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 28-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają sygnały od obywateli wskazujące na rozbieżności w stosowaniu przepisów dotyczących opłat sądowych pobieranych za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.
Według zgłaszanych informacji w części sądów wieczystoksięgowych pobierana jest jedna opłata za wykreślenie wszystkich hipotek objętych jednym wnioskiem, natomiast w innych sądach opłata naliczana jest od każdej hipoteki odrębnie. Powoduje to poczucie nierównego traktowania obywateli oraz brak pewności co do zasad stosowania obowiązujących przepisów.
Jednolitość stosowania prawa przez sądy ma fundamentalne znaczenie dla zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. W przypadku opłat sądowych obywatel powinien mieć pewność, że identyczny stan faktyczny będzie skutkował pobraniem takiej samej opłaty niezależnie od właściwości miejscowej sądu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości ma informacje o rozbieżnościach w praktyce sądów dotyczącej pobierania opłat za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej?
2. Czy obowiązujące przepisy jednoznacznie określają sposób naliczania tych opłat?
3. Czy jest planowane wydanie wytycznych lub podjęcie innych działań mających na celu ujednolicenie praktyki sądów w tym zakresie?
4. Czy ministerstwo rozważa zmianę przepisów, aby wyeliminować wszelkie wątpliwości interpretacyjne i zapewnić jednakowe traktowanie obywateli?
Z wyrazami szacunku
Robert Dowhan
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4252 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.392.2026
Warszawa, 27 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 18931 Pana Posła Roberta Dowhana,
w sprawie „zróżnicowanych opłat sądowych za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej”.
Wyjaśniam, że wysokość opłat od wniosków wieczystoksięgowych została uregulowana
w dziale 4 w rozdziale 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach
cywilnych (Dz. U. z 2025 r. Poz. 1228, ze zm., dalej: u.k.s.c.). Zgodnie z art. 46 tej ustawy
od wniosku o wykreślenie wpisu pobiera się połowę opłaty należnej od wniosku o wpis.
W przypadku hipoteki opłata od jej wpisu wynosi 200 zł (art. 42 ust. 1 u.k.s.c.), natomiast
opłata od jej wykreślenia wynosi 100 zł. Jednocześnie ustawodawca w art. 45 ust. 2 u.k.s.c.
jednoznacznie przesądził, że opłatę stałą określoną w art. 42 i 43 u.k.s.c. pobiera się
odrębnie od wniosku o wpis każdego prawa, choćby wpis dwóch lub większej liczby praw
miał zostać dokonany na tej samej podstawie prawnej. Hipoteka stanowi odrębne
ograniczone prawo rzeczowe, a każda wpisana hipoteka jest samodzielnym przedmiotem
wpisu w księdze wieczystej.
W konsekwencji, skoro opłata za wykreślenie wpisu stanowi połowę opłaty należnej
za wpis danego prawa (art. 46 u.k.s.c.), to w przypadku objęcia jednym wnioskiem
wykreślenia kilku hipotek opłata podlega pobraniu odrębnie od każdej wykreślanej
-- 1 of 3 --
2
2
hipoteki. Sam fakt ujęcia kilku żądań w jednym formularzu wniosku nie ma wpływu
na sposób ustalenia należnej opłaty sądowej. Wyjątki od zasady pobierania odrębnych
opłat zostały przez ustawodawcę wyraźnie wskazane w u.k.s.c., m. in. w art. 45 ust. 3
u.k.s.c., zgodnie z którym od wniosku o wpis hipoteki łącznej pobiera się jedną opłatę
stałą, choćby wniosek obejmował więcej niż jedną księgę wieczystą. Jeżeli przedmiotem
wniosku jest wykreślenie hipoteki łącznej z wszystkich ksiąg wieczystych, w których była
ona ujawniona, opłata ustalana jest z uwzględnieniem art. 45 ust. 3 u.k.s.c.,
przewidującego jedną opłatę od wpisu hipoteki łącznej.
Odmiennie należy ocenić sytuację, w której wierzyciel hipoteczny wyraża zgodę
na zwolnienie jednej lub kilku nieruchomości spod obciążenia hipotecznego, przy
jednoczesnym pozostawieniu hipoteki na pozostałych nieruchomościach. W takim
przypadku nie dochodzi do wykreślenia hipoteki jako prawa, lecz do zmiany zakresu
zabezpieczenia, a więc zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego. Zastosowanie
znajduje wówczas art. 43 pkt 4 u.k.s.c., przewidujący opłatę stałą w wysokości 150 zł
od wniosku o wpis zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego.
Ad 1
Uprzejmie informuję, że do Ministerstwa Sprawiedliwości nie dotarły informacje
o rozbieżnościach w praktyce sądów w omawianym zakresie.
Ad 2
Obowiązujące przepisy pozwalają na prawidłowe ustalenie należnej opłaty,
przy uwzględnieniu charakteru czynności będącej przedmiotem wniosku. Ewentualne
różnice w praktyce mogą wynikać z odmiennej kwalifikacji prawnej konkretnych stanów
faktycznych, a nie z niejednoznaczności obowiązujących regulacji.
Ad 3
Minister Sprawiedliwości nie jest uprawniony do wydawania sądom wiążących
wytycznych dotyczących sposobu orzekania ani stosowania prawa w indywidualnych
-- 2 of 3 --
3
3
sprawach. Z tego powodu nie jest planowane wydanie wytycznych lub podjęcie innych
działań dotyczących praktyki sądów w tym zakresie.
Ad 4
Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi prac legislacyjnych zmierzających do zmiany
u.k.s.c. w omawianym zakresie, gdyż obowiązujące przepisy w sposób wystarczający
określają zasady ustalania opłat od wniosków o wykreślenie wpisów w księgach
wieczystych. Ewentualna potrzeba zmian legislacyjnych mogłaby zostać rozważona
wyłącznie w przypadku ujawnienia istotnych, utrwalonych rozbieżności interpretacyjnych,
których nie dałoby się usunąć w drodze jednolitej wykładni obowiązujących przepisów.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie dostrzega obecnie potrzeby podejmowania prac
w powyższym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.392.2026
Warszawa, 27 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 18931 Pana Posła Roberta Dowhana,
w sprawie „zróżnicowanych opłat sądowych za wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej”.
Wyjaśniam, że wysokość opłat od wniosków wieczystoksięgowych została uregulowana
w dziale 4 w rozdziale 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach
cywilnych (Dz. U. z 2025 r. Poz. 1228, ze zm., dalej: u.k.s.c.). Zgodnie z art. 46 tej ustawy
od wniosku o wykreślenie wpisu pobiera się połowę opłaty należnej od wniosku o wpis.
W przypadku hipoteki opłata od jej wpisu wynosi 200 zł (art. 42 ust. 1 u.k.s.c.), natomiast
opłata od jej wykreślenia wynosi 100 zł. Jednocześnie ustawodawca w art. 45 ust. 2 u.k.s.c.
jednoznacznie przesądził, że opłatę stałą określoną w art. 42 i 43 u.k.s.c. pobiera się
odrębnie od wniosku o wpis każdego prawa, choćby wpis dwóch lub większej liczby praw
miał zostać dokonany na tej samej podstawie prawnej. Hipoteka stanowi odrębne
ograniczone prawo rzeczowe, a każda wpisana hipoteka jest samodzielnym przedmiotem
wpisu w księdze wieczystej.
W konsekwencji, skoro opłata za wykreślenie wpisu stanowi połowę opłaty należnej
za wpis danego prawa (art. 46 u.k.s.c.), to w przypadku objęcia jednym wnioskiem
wykreślenia kilku hipotek opłata podlega pobraniu odrębnie od każdej wykreślanej
-- 1 of 3 --
2
2
hipoteki. Sam fakt ujęcia kilku żądań w jednym formularzu wniosku nie ma wpływu
na sposób ustalenia należnej opłaty sądowej. Wyjątki od zasady pobierania odrębnych
opłat zostały przez ustawodawcę wyraźnie wskazane w u.k.s.c., m. in. w art. 45 ust. 3
u.k.s.c., zgodnie z którym od wniosku o wpis hipoteki łącznej pobiera się jedną opłatę
stałą, choćby wniosek obejmował więcej niż jedną księgę wieczystą. Jeżeli przedmiotem
wniosku jest wykreślenie hipoteki łącznej z wszystkich ksiąg wieczystych, w których była
ona ujawniona, opłata ustalana jest z uwzględnieniem art. 45 ust. 3 u.k.s.c.,
przewidującego jedną opłatę od wpisu hipoteki łącznej.
Odmiennie należy ocenić sytuację, w której wierzyciel hipoteczny wyraża zgodę
na zwolnienie jednej lub kilku nieruchomości spod obciążenia hipotecznego, przy
jednoczesnym pozostawieniu hipoteki na pozostałych nieruchomościach. W takim
przypadku nie dochodzi do wykreślenia hipoteki jako prawa, lecz do zmiany zakresu
zabezpieczenia, a więc zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego. Zastosowanie
znajduje wówczas art. 43 pkt 4 u.k.s.c., przewidujący opłatę stałą w wysokości 150 zł
od wniosku o wpis zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego.
Ad 1
Uprzejmie informuję, że do Ministerstwa Sprawiedliwości nie dotarły informacje
o rozbieżnościach w praktyce sądów w omawianym zakresie.
Ad 2
Obowiązujące przepisy pozwalają na prawidłowe ustalenie należnej opłaty,
przy uwzględnieniu charakteru czynności będącej przedmiotem wniosku. Ewentualne
różnice w praktyce mogą wynikać z odmiennej kwalifikacji prawnej konkretnych stanów
faktycznych, a nie z niejednoznaczności obowiązujących regulacji.
Ad 3
Minister Sprawiedliwości nie jest uprawniony do wydawania sądom wiążących
wytycznych dotyczących sposobu orzekania ani stosowania prawa w indywidualnych
-- 2 of 3 --
3
3
sprawach. Z tego powodu nie jest planowane wydanie wytycznych lub podjęcie innych
działań dotyczących praktyki sądów w tym zakresie.
Ad 4
Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi prac legislacyjnych zmierzających do zmiany
u.k.s.c. w omawianym zakresie, gdyż obowiązujące przepisy w sposób wystarczający
określają zasady ustalania opłat od wniosków o wykreślenie wpisów w księgach
wieczystych. Ewentualna potrzeba zmian legislacyjnych mogłaby zostać rozważona
wyłącznie w przypadku ujawnienia istotnych, utrwalonych rozbieżności interpretacyjnych,
których nie dałoby się usunąć w drodze jednolitej wykładni obowiązujących przepisów.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie dostrzega obecnie potrzeby podejmowania prac
w powyższym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --