Interpelacja w sprawie zmiany polityki dotyczącej sprzedaży drewna i ustalania cen surowca prowadzonej przez PGL Lasy Państwowe
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1892
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zmiany polityki dotyczącej sprzedaży drewna i ustalania cen surowca prowadzonej przez PGL Lasy Państwowe
Zgłaszający: Barbara Oliwiecka
Data wpływu: 05-03-2024
Szanowna Pani Minister, w imieniu Zrzeszenia Producentów Palet i Innych Wyrobów z Drewna, skupiającego blisko 150 członków, głównie małych i średnich firm z całej Polski, zwracam się do Pani w sprawie istotnych kwestii dotyczących branży drzewnej, które wymagają uwagi i interwencji resortu.
Branża przetwórstwa drzewnego jest w trudnej sytuacji, głównie z dwóch powodów. Z jednej strony rynek europejski jest zalewany wyrobami drewnianymi w niskiej cenie ze wschodu, z drugiej strony ceny surowca w PGL Lasy Państwowe, jego dostępność i forma organizacji przetargów nie sprzyjają prowadzeniu biznesu. Przedstawiciele zrzeszenia alarmują, że część firm jest na skraju upadłości i może nie przetrwać do końca roku. Oczywiście wpływ na to mają również nadmierne obciążenia składkowe fiskalne firm.
Należy pamiętać, że branża drzewna jest odpowiedzialna za 6% PKB, a członkami ww. zrzeszenia są firmy rodzinne, które dodatkowo mają strategiczne znaczenie dla swoich regionów jako kluczowi pracodawcy.
Przedsiębiorcy zwracają też uwagę na konieczność wprowadzenia przez PGL Lasy Państwowe konkretnych rozwiązań, tj.:
- transparentnych zasad sprzedaży drewna w ramach organizowanych przetargów, w tym widoczność wyniku i obłożenie przetargów;
- przywrócenia jednego przetargu rocznego umożliwiającego zakup 70% mas gwarantowanych. Brak możliwości zakontraktowania drewna na cały rok zwiększa bowiem ryzyko prowadzenia biznesu a w niektórych sytuacjach uniemożliwia nawet realizację kontraktów. Przedsiębiorcy bardzo dużo czasu i wysiłku tracą na zakup surowca w poszczególnych tercjach;
- przywrócenia widełek cenowych, określenia ceny minimalnej i maksymalnej, co ma na celu przeciwdziałać niekorzystnym praktykom na rynku drzewnym;
- weryfikację punktów przerobowych - branża przetwórstwa drzewnego nie może konkurować o surowiec np. z handlarzami, pośrednikami sprzedaży i pozyskiwać go na tych samych warunkach, gdyż sposób ich działania oraz wkład w rozwój gospodarczy są znacznie różne; - zakazu sprzedaży drewna okrągłego na cele inne niż przerobowe, czyli np. jako surowiec opałowy.
Dobrą praktyką byłoby również zwiększenie puli taniego surowca dla firm, które w danym okresie inwestują w park maszynowy lub zwiększają zatrudnienie. Takie rozwiązania były już wcześniej praktykowane.
Przedstawiciele zrzeszenia za priorytet uznają jednak przede wszystkim obniżkę cen surowca już od kolejnego przetargu i zmianę polityki na nowy rok.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych podejmie prace nad zmianą polityki sprzedaży drewna? Czy w tym kierunku są prowadzone jakieś działania?
Czy PGL Lasy Państwowe przychylą się do argumentów przedsiębiorców i obniżą ceny drewna?
Czy możliwe jest zorganizowanie spotkania z przedstawicielami Zrzeszenia Producentów Palet i Innych Wyrobów z Drewna w celu wysłuchania i dyskusji nt. konkretnych rozwiązań i proponowanych kwot? Ze swojej strony deklaruję gotowość włączenia się w ten dialog.
Jakie kroki zostały już podjęte w celu realizacji zakazu spalania drewna nadającego się do przerobu w elektrowniach?
Czy i w jaki sposób Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych kontroluje sposób wykorzystania drewna zakupionego w przetargach, żeby uniknąć niekontrolowanego wywozu surowca np. do Chin?
Jednocześnie zwracam się z prośbą o dołączenie Zrzeszenia Producentów Palet i Innych Wyrobów z Drewna do ew. grup doradczych i konsultacyjnych działających stale lub incydentalnie przy Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych oraz przy Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Przedstawiciele ww. zrzeszenia deklarują chęć i gotowość do spotkań i przedstawienia swoich argumentów osobiście.
Z uwagi na powagę sytuacji i poważne ryzyko upadłości wielu firm przetwarzających drewno, liczę na zrozumienie i szybkie podjęcie działań, za co z góry dziękuję.
Z poważaniem
Barbara Oliwiecka
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9956 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.45.2024.RB
3098605.12127654.9884193
Warszawa, 21-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pani Poseł Barbary Oliwieckiej w sprawie zmiany polityki
dotyczącej sprzedaży drewna i ustalania cen surowca prowadzonej przez PGL Lasy
Państwowe, K10INT1892, przedstawiam poniżej odpowiedzi na poszczególne pytania
zawarte w przedmiotowym wystąpieniu.
Czy Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych podejmie prace nad zmianą polityki
sprzedaży drewna? Czy w tym kierunku są prowadzone jakieś działania?
Czy Lasy Państwowe przychylą się do argumentów przedsiębiorców i obniżą ceny
drewna?
Czy możliwe jest zorganizowanie spotkania z przedstawicielami Zrzeszenia Producentów
Palet i Innych Wyrobów z Drewna w celu wysłuchania i dyskusji nt. konkretnych
rozwiązań i proponowanych kwot? Ze swojej strony deklaruję gotowość włączenia się w
ten dialog.
Odpowiadając na pierwsze trzy pytania pragnę poinformować, że Ministerstwo Klimatu i
Środowiska stale i aktywnie monitoruje sytuację przedsiębiorstw działających w sektorze
leśno-drzewnym.
Na duży i wciąż rosnący potencjał polskiego sektora drzewnego ma wpływ fakt, że
wytwarza on 2,2% PKB, 3,5% produkcji globalnej i 2,4% krajowej wartości dodanej brutto.
Struktura branżowa zatrudnienia w sektorze drzewnym nie ulega w ostatnich latach
większym zmianom, mimo że obecnie odnotowywany jest nieznaczny spadek zatrudnienia.
W 2022 roku sektor drzewny wygenerował sprzedaż na poziomie 228,6 mld zł (w relacji
do przemysłu ogółem było to niecałe 9%, a przemysłu przetwórczego – ponad 10%).
W przemyśle drzewnym produkcja sprzedana wzrosła w cenach stałych o 6,8% w stosunku
do 2021 roku, a w przemyśle celulozowo-papierniczym o 7,0%. Faktem jest, co jest
podkreślane w wystąpieniach przedstawicieli przemysłu drzewnego, że w 2022 roku
w meblarstwie odnotowano spadek produkcji sprzedanej o 2,4%. Jednak należy zwrócić
uwagę, że w roku poprzednim branża ta wykazała realny wzrost produkcji sprzedanej
w wysokości 17,6%, tj. odpowiednio o 2,9 i 3,6 punktu procentowego wyższy niż wynosił
on wówczas w przemyśle i przetwórstwie przemysłowym. Reasumując, kondycja
ekonomiczno-finansowa sektora drzewnego była w 2022 roku relatywnie dobra, zwłaszcza
-- 1 of 4 --
na tle całego przemysłu i przemysłów przetwórczych. Na chwilę obecną trudno
prognozować na przyszłe lata, jednak po wyhamowaniu dynamiki sprzedaży w sektorze
w 2023 roku – za kadencji poprzedniego rządu - można spodziewać się, że tegoroczne
wskaźniki będą na lepszym poziomie. Jednak warto mieć na uwadze, że poziom kosztów
z całokształtu działalności oraz poziom kosztów w przychodach ze sprzedaży produktów,
towarów i materiałów ukształtowały się w całym sektorze drzewnym i w obecnych
szacunkach zbliżone są do osiągniętych w poprzednim roku. Niezależnie od tego,
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje działania mające zapewnienie jak najlepszej
sytuacji w tym dziale gospodarki.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozumie potrzeby sektora drzewnego. Właśnie dlatego
został przez Ministra Klimatu i Środowiska we współpracy z Państwowym Gospodarstwem
Leśnym Lasy Państwowe oraz Ministerstwem Rozwoju i Technologii ogłoszony pakiet dla
przemysłu, którego celem jest stworzenie warunków dla stabilnego rozwoju firm w tym
sektorze, w obecnej sytuacji rynkowej. Oznacza on właśnie zmianę polityki sprzedaży
drewna.
Pakiet dla przemysłu drzewnego obejmuje:
Zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych
klientów.
Większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia.
Oferowany produkt drzewny dostosowany do potrzeb polskich nabywców, a nie
zagranicznych np. z Dalekiego Wschodu.
Proklimatyczna lokalność – premia dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna.
Eliminacja nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów.
Eliminacja zjawiska sztucznego popytu na drewno.
Większa stabilność i pewniejsza przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna.
Transparentność sprzedaży drewna – pełna jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu.
Uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
Pakiet ten, został stworzony na bazie licznych postulatów stowarzyszeń i organizacji
zrzeszających przedsiębiorców branży drzewnej. Przed 2024 r. nie było takiej otwartości
Ministerstwa Klimatu i Środowiska na dialog z przemysłem drzewnym, co przyznają sami
przedsiębiorcy np. na komisji sejmowej. Przedstawiony pakiet wyznacza kierunek zmian,
który obecnie przeformułowany jest na konkretne wdrożenia. Może on się też przekładać
na ceny drewna (np. wskutek większej podaży na rynku krajowym niż na eksport). Należy
podkreślić, że rozmowy z wieloma interesariuszami wskazują na zadowolenie z podjętych
-- 2 of 4 --
działań. Szczegółowe rozwiązania zostaną wypracowane na dedykowanych temu tematowi
spotkaniach z przedstawicielami przemysłu drzewnego, Lasów Państwowych oraz strony
społecznej. Przeprowadzona ponadto zostanie przez Lasy Państwowe, we współpracy
z Ministerstwem Klimatu i Środowiska, ankieta wśród nabywców drewna (z
uwzględnieniem ich charakteru), właśnie po to, aby ostateczne rozwiązania wypracowane
w dialogu precyzyjnie i konkretnie odpowiadały na ich potrzeby.
Jakie kroki zostały już podjęte w celu realizacji zakazu spalania drewna nadającego się
do przerobu w elektrowniach?
Obecnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają intensywne prace nad
przygotowaniem projektu rozporządzenia w sprawie cech jakościowo-wymiarowych
drewna energetycznego, w tym oceny skutków regulacji. Celem rozporządzenia jest
określenie szczegółowych cech jakościowo-wymiarowych drewna energetycznego, biorąc
pod uwagę konieczność optymalnego wykorzystania surowca drzewnego na potrzeby
przemysłowe i energetyczne. Stwierdzono, że punktem spornym jest surowiec drzewny, w
postaci drewna okrągłego i łupanego, pozyskiwany w lasach, dla którego istnieje
potencjalna konkurencja rynkowa. Mając to na uwadze, projekt będzie bazował na zasadzie
kaskadowego wykorzystania surowca drzewnego, która zakłada użytkowanie drewna w
chronologicznie następujących po sobie etapach, w możliwie jak najdłuższym okresie i
najefektywniejszy sposób, aż do momentu wykorzystania go na cele energetyczne, a więc
będzie on promował efektywność surowcową oraz podejście rynkowe. Intencją
Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest, aby drewno, które można wartościowo wykorzystać
w przemyśle, nie ulegało spalaniu w elektrowniach.
Czy i w jaki sposób Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w jakikolwiek sposób
kontroluje sposób wykorzystania drewna zakupionego w przetargach, żeby uniknąć
niekontrolowanego wywozu surowca np. do Chin?
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe dotychczas nie tworzy ani nie kontroluje
instrumentów rynkowych dotyczących dalszego wykorzystania surowca drzewnego
zakupionego w Lasach Państwowych.
Warto podkreślić, że udział klientów zagranicznych w łącznej sprzedaży drewna na I okres
2024 r wyniósł 4,1% całej puli oferowanej do sprzedaży w tym okresie. Poniżej przekazuję
informację w ww. zakresie:
Kraj Ilość
Niemcy 375 tys. m3
Słowacja 24 tys. m3
Czechy 20 tys. m3
Litwa 12 tys. m3
Estonia 8 tys. m3
Austria 1 tys. m3
W praktyce to nie Lasy Państwowe są zasadniczymi eksporterami drewna, lecz podmioty
nabywające drewno od Lasów Państwowych.
-- 3 of 4 --
Ponadto, jak już wyżej wskazano w ogłoszonym Pakiecie dla przemysłu drzewnego znajdują
się rozwiązania mające służyć ograniczeniu eksportu drewna nieprzetworzonego:
zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych klientów,
większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym większa
premia, oferowany produkt drzewny będzie dostosowany do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z Dalekiego Wschodu. Ministerstwo Klimatu i Środowisko wraz z
Lasami Państwowymi przekłada wskazane punkty pakietu na konkretne działania mające
zapewnić wykorzystanie drewna w kraju w sposób najefektywniejszy gospodarczo – w
zakresie sprzedaży drewna będą one wdrażane z końcem br. i w roku 2025. Jak była mowa,
rozwiązania te będą współkształtowane przez samą branżę dzięki ankiecie przeprowadzanej
wśród nabywców drewna na temat ich potrzeb.
Wreszcie nawiązując do postulatu Pani Poseł o dołączenie Zrzeszenia Producentów Palet i
Innych Wyrobów z Drewna do ewentualnych grup doradczych i konsultacyjnych
działających stale lub incydentalnie przy Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych oraz przy
Ministerstwie Klimatu i Środowiska pragnę zapewnić, że obecne Kierownictwo resortu jest
otwarte na dialog ze wszystkimi interesariuszami i z uwagą wysłuchuje postulatów
poszczególnych podmiotów reprezentujących branżę drzewną oraz stara się dostosowywać
swoje działania do słusznych oczekiwań przedsiębiorców. W związku z powyższym, na
ostatnie spotkanie Zespołu do spraw wzmocnienia ochrony lasów cennych przyrodniczo i
ważnych społecznie działającego przy Ministrze Klimatu i Środowiska jako goście zostali
zaproszeni właśnie przedstawicieli Zrzeszenia.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --