Interpelacja w sprawie przyszłości rzeki Rudy oraz działań podejmowanych przez administrację rządową w celu zabezpieczenia jej funkcji środowiskowych i hydrologicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18917
do ministra infrastruktury
w sprawie przyszłości rzeki Rudy oraz działań podejmowanych przez administrację rządową w celu zabezpieczenia jej funkcji środowiskowych i hydrologicznych
Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz
Data wpływu: 28-07-2026
Racibórz, dnia 20 lipca 2026 r.
Do mojego biura poselskiego wpłynęły sygnały od mieszkańców oraz przedstawicieli samorządu gminy Kuźnia Raciborska wskazujące na poważne obawy dotyczące przyszłego stanu rzeki Rudy. Obecnie znaczna część przepływu tej rzeki jest zasilana wodami dołowymi odprowadzanymi z kopalń Polskiej Grupy Górniczej, w szczególności KWK Chwałowice należącej do ruchu ROW. W perspektywie kolejnych lat planowane jest wygaszanie działalności górniczej, co może skutkować znacznym ograniczeniem dopływu tych wód.
Jednocześnie proces transformacji energetycznej oraz planowane ograniczenie pracy bloków węglowych Elektrowni Rybnik mogą doprowadzić do zmniejszenia ilości wód odprowadzanych ze zbiornika Rybnickiego do rzeki Rudy. W konsekwencji istnieje ryzyko znacznego obniżenia przepływów, pogorszenia stanu ekologicznego cieku, a nawet wystąpienia negatywnych skutków dla cennych przyrodniczo obszarów położonych w dolinie Rudy.
Mając na uwadze konieczność prowadzenia odpowiedzialnej polityki wodnej w okresie transformacji regionów górniczych, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w postępowaniu dotyczącym wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego dla zrzutu wód ze zbiornika Rybnickiego uwzględniono warunki gwarantujące zachowanie właściwego stanu ekologicznego rzeki Rudy poniżej miejsca zrzutu?
Czy obowiązujące lub projektowane pozwolenie wodnoprawne nakłada obowiązek utrzymania przepływu nienaruszalnego (środowiskowego), zapewniającego zachowanie życia biologicznego w rzece również w okresach suszy oraz po ograniczeniu dopływu wód kopalnianych?
Czy Ministerstwo Infrastruktury, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie oraz właściwe resorty opracowały strategię zabezpieczenia bilansu wodnego dorzecza Rudy po zakończeniu działalności kopalń ROW? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej głównych założeń.
Jakie działania planowane są w celu przeciwdziałania degradacji środowiska wodnego rzeki Rudy w związku z transformacją sektora górniczego i energetycznego?
Który podmiot będzie odpowiedzialny za utrzymanie koryta rzeki Rudy oraz znajdujących się na niej urządzeń wodnych po zakończeniu działalności kopalń odprowadzających obecnie wody dołowe?
Czy ministerstwo przewiduje wykonanie analiz hydrologicznych i środowiskowych dotyczących wpływu likwidacji kopalń oraz zmian funkcjonowania Elektrowni Rybnik na przepływy w rzece Rudzie? Jeżeli tak, kiedy analizy te zostaną wykonane i czy będą publicznie dostępne?
Z uwagi na znaczenie przedmiotowej sprawy dla bezpieczeństwa wodnego mieszkańców oraz zachowania walorów przyrodniczych regionu, proszę o udzielenie szczegółowej odpowiedzi.
Z poważaniem
Gabriela Lenartowicz
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5120 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.29.2026
Warszawa, 02 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18917 z dnia 31 lipca br. Poseł na Sejm RP pani Gabrieli
Lenartowicz, przedstawiam informacje pozostające we właściwości ministra do spraw
gospodarki wodnej.
Na wstępie, w odniesieniu do nowego pozwolenia wodnoprawnego dla zrzutu wód ze
zbiornika Rybnickiego wyjaśniam, iż zgodnie z informacjami przekazanymi przez
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej jako: PGW Wody Polskie) warunki
odpływu nienaruszalnego ze zbiornika Rybnik do rzeki Rudy reguluje obowiązująca
decyzja Marszałka Województwa Śląskiego z 3 listopada 2008 r.1 udzielająca Elektrowni
Rybnik pozwoleń wodnoprawnych na:
piętrzenie wód rzeki Ruda i retencjonowanie tych wód w zbiorniku wodnym Rybnik,
piętrzenie wód zaporą boczną w zbiorniku Grabownia,
piętrzenie wód zaporą boczną w zbiorniku Gzel,
piętrzenie wód zaporą boczną w zbiorniku Pniowice,
piętrzenie wód rzeki Nacyny.
Ww. pozwolenia wodnoprawne obowiązują do 3 listopada 2028 r. W przedmiotowej
decyzji są wskazane m.in. wielkości zrzutów wód ze zbiornika do koryta Rudy, uzależnione
od dopływów do zbiornika występujących w poszczególnych okresach roku oraz w
okresach powodziowych. Ponadto jest określony sposób postępowania
przeciwpowodziowego.
Należy wskazać, iż obowiązujące do dnia 3 listopada 2028 r. ww. pozwolenia
wodnoprawne zostały udzielone w oparciu o obowiązujące w dniu wydania przepisy
1 Znak OS.WS.76370/117.3/08
-- 1 of 3 --
2
ówczesnej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne2, w której w art. 128 wskazano,
że w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się m.in. sposób gospodarowania wodą, w tym
charakterystyczne rzędne piętrzenia oraz przepływy (ust. 1 pkt 1a ww. ustawy), a także
ograniczenia wynikające z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego (ust. 1 pkt
2 ww. ustawy). Jednocześnie zgodnie art. 128 ust. 3 ww. ustawy, instrukcja
gospodarowania wodą dla zbiorniku „Rybnik”, opracowana w sierpniu 2008 r., została
zatwierdzona w pozwoleniu wodnoprawnym.
Zgodnie z obowiązującym w dniu wydania ww. decyzji rozporządzeniem Ministra
Środowiska z dnia 17 sierpnia 2006 r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą3
pod pojęciem przepływu nienaruszalnego należało rozumieć przepływ poniżej budowli
piętrzącej niezbędny do zachowania życia biologicznego w cieku (§ 1 pkt 16 ww.
rozporządzanie), a część opisowa instrukcji dla zbiorników i stopni wodnych powinna
zawierać m.in. podstawowe informacje dotyczące urządzenia wodnego, odnoszące się do
przepływów, w tym przepływu nienaruszalnego (§ 6 ust. 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia).
Jednocześnie informuję, że do PGW Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki
Wodnej w Gliwicach nie wpłynął wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego
na piętrzenie wód rzeki Ruda. W przypadku złożenia nowego wniosku, postępowanie
zostanie przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Ponadto należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 20 lipca
2017 r. – Prawo wodne4, w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy
pozwolenie wodnoprawne, ustala się w pozwoleniu wodnoprawnym wielkość przepływu
nienaruszalnego, ograniczenia wynikające z konieczności jego zachowania oraz sposób
odczytywania jego wartości w miejscu korzystania z wód. Tym samym obowiązek
ustalenia przepływu nienaruszalnego dotyczy tych pozwoleń wodnoprawnych, które mają
wpływ na przepływy w cieku (np. pobór wód powierzchniowych, piętrzenie
i retencjonowanie wód). W ww. przypadkach zachowanie przepływu nienaruszalnego
przez korzystającego z wód jest jego bezwzględnym obowiązkiem.
W zakresie działań planowanych w celu przeciwdziałania degradacji środowiska wodnego
rzeki Rudy w związku z transformacją sektora górniczego i energetycznego informuję,
iż aktualnie są prowadzone prace pod nadzorem Ministerstwa Energii, w zakresie
opracowania Programu dla docelowego systemu odwadniania kopalń podziemnych węgla
kamiennego na obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. W pracach uczestniczą
m.in. przedstawiciele spółek górniczych, instytucji branżowych, instytucji właściwych dla
ochrony środowiska, a także PGW Wody Polskie.
Dalsze strategie i analizy mogą zostać przeprowadzone po uzyskaniu wstępnych wyników,
ustaleniu modelu odwadniania terenów oraz sposobu funkcjonowania systemu w trakcie
2 Dz.U. 2001 nr 115 poz. 1229
3 Dz.U. 2006 nr 150 poz. 1087
4 Dz. U. z 2025 r. poz. 960, 1535, z 2026 r. poz. 445, 605, 815.
-- 2 of 3 --
3
i po zakończeniu działalności kopalń. Należy podkreślić, iż wszystkie działania (zarówno
obecne, jak i planowane) realizuje się w koordynacji z instytucjami, których dotyczą,
a także z uwzględnieniem bezpieczeństwa publicznego, ochrony zasobów wodnych oraz
środowiska.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --