Interpelacja w sprawie właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego do sprawowania nadzoru i przeprowadzania kontroli samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18904
do ministra zdrowia
w sprawie właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego do sprawowania nadzoru i przeprowadzania kontroli samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej
Zgłaszający: Rafał Romanowski
Data wpływu: 27-07-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęła skarga Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych działającej przy Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mławie, dotycząca zgodności z prawem uchwały nr XXIX/225/2026 Rady Powiatu Mławskiego z dnia 25 czerwca 2026 r. w sprawie przeprowadzenia kontroli SPZOZ w Mławie.
W związku z powyższym skierowałem interwencję poselską do wojewody mazowieckiego jako organu nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego. W odpowiedzi wojewoda uznał, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego, wskazując jednocześnie, iż kompetencje wynikające z art. 121 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej przysługują zarówno radzie powiatu, jak i zarządowi powiatu.
Stanowisko to budzi jednak poważne wątpliwości interpretacyjne.
Przede wszystkim art. 121 ustawy o działalności leczniczej nie wskazuje jednoznacznie organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wykonywania uprawnień nadzorczych wobec podmiotu leczniczego. Jednocześnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania kontroli podmiotów leczniczych, które określa szczegółowe zasady prowadzenia kontroli.
Powstaje zatem pytanie, czy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może samodzielnie prowadzić kontrolę podmiotu leczniczego na zasadach określonych w ustawie o działalności leczniczej, czy też kompetencje te przysługują wyłącznie organowi wykonawczemu jako podmiotowi wykonującemu bieżące zadania podmiotu tworzącego.
Wątpliwości te mają charakter systemowy i dotyczą funkcjonowania wszystkich samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy minister zdrowia podziela stanowisko wojewody mazowieckiego, zgodnie z którym kompetencje określone w art. 121 ustawy o działalności leczniczej przysługują zarówno radzie powiatu, jak i zarządowi powiatu?
2. Który organ jednostki samorządu terytorialnego jest – w ocenie ministra zdrowia – właściwy do wykonywania kompetencji nadzorczych określonych w art. 121 ustawy o działalności leczniczej?
3. Czy rada powiatu może samodzielnie:
- zarządzić kontrolę SPZOZ,
- powołać zespół kontrolny,
- zatwierdzić program kontroli,
- wyznaczyć przewodniczącego zespołu kontrolnego,
- prowadzić czynności kontrolne przewidziane w ustawie o działalności leczniczej?
4. Czy kompetencje kontrolne wynikające z art. 121 ustawy o działalności leczniczej należy odróżniać od kompetencji komisji rewizyjnej rady powiatu wynikających z ustawy o samorządzie powiatowym?
5. Czy rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. znajduje zastosowanie do kontroli prowadzonych przez rady powiatów?
6. Czy przepisy tego rozporządzenia przewidują możliwość wykonywania czynności kontrolnych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego?
7. Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje interpretacjami, wytycznymi lub opiniami prawnymi dotyczącymi stosowania art. 121 ustawy o działalności leczniczej? Jeżeli tak, proszę o ich udostępnienie.
8. Czy minister zdrowia dostrzega potrzebę doprecyzowania art. 121 ustawy o działalności leczniczej poprzez jednoznaczne wskazanie organu właściwego do wykonywania kompetencji nadzorczych wobec SPZOZ?
9. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy wojewodami w zakresie stosowania art. 121 ustawy o działalności leczniczej?
10. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza wydać jednolite wytyczne dla jednostek samorządu terytorialnego dotyczące wykonywania nadzoru nad samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej?
Przedmiotowa sprawa wykracza daleko poza spór dotyczący jednej uchwały Rady Powiatu Mławskiego. Dotyczy bowiem zasad wykonywania nadzoru właścicielskiego nad samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej przez jednostki samorządu terytorialnego w całym kraju.
Brak jednoznacznych przepisów oraz rozbieżności interpretacyjne mogą prowadzić do podejmowania działań przez organy, których kompetencje nie zostały wprost określone przez ustawodawcę. W konsekwencji może to rodzić spory prawne, podważać ważność czynności kontrolnych oraz negatywnie wpływać na stabilność funkcjonowania podmiotów leczniczych.
Z tego względu zasadne jest przedstawienie przez ministra zdrowia jednoznacznego stanowiska w tej sprawie, a w razie potrzeby podjęcie inicjatywy legislacyjnej zmierzającej do doprecyzowania obowiązujących przepisów.
Rafał Romanowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7264 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
NKK1.050.14.2026.3
Warszawa, 19 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
X kadencji
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z dnia 29 lipca 2026 r., nr 18904, Pana Rafała
Romanowskiego – Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie właściwości organów
jednostek samorządu terytorialnego do sprawowania nadzoru i przeprowadzania kontroli
samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższego.
Pytanie 1, 2, 3 i 8
Minister Zdrowia („
Minister”), nie jest co do zasady właściwy do dokonywania wiążącej
interpretacji przepisów prawa, w szczególności przepisów regulujących zasady działania
jednostek samorządu terytorialnego, w tym kompetencje i zadania organów tych jednostek.
Zgodnie z treścią art. 121 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności
leczniczej1, nadzór nad podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (w zakresie
zgodności działań ww. podmiotu z przepisami prawa, statutem i regulaminem
organizacyjnym oraz pod względem celowości, gospodarności i rzetelności), sprawuje
podmiot tworzący. Podmiotem tworzącym w myśl art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o działalności
leczniczej jest podmiot albo organ, który utworzył podmiot leczniczy w formie
samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, jednostki budżetowej albo
jednostki wojskowej. Jednocześnie, z treści art. 6 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej
wynika, że jednostka samorządu terytorialnego albo związek jednostek samorządu
terytorialnego mogą utworzyć i prowadzić podmiot leczniczy w szczególności w formie
samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej.
Ustawa o działalności leczniczej nie definiuje pojęcia jednostki samorządu terytorialnego.
Pojęcie to pojawia się na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Samorząd
terytorialny jest jednym z podstawowych przejawów decentralizacji władzy publicznej w
skład, którego wchodzi ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego.
Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej, a przysługującą mu w
ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 156, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
własną odpowiedzialność, o czym stanowi art. 16 Konstytucji. Zakres działania oraz ustrój
gmin, powiatów i województw definiują szczegółowo właściwe ustawy ustrojowe2.
Zgodnie z poglądami doktryny3, cyt.:
„(…) przekazanie kompetencji państwa na rzecz
samorządu terytorialnego będzie większe oraz lepsze będą gwarancje jego niezależności,
tym lepiej będzie zrealizowana idea decentralizacji państwa (wyr. TK z 3.11.2006 r., K
31/06, OTK-A 2006, Nr 9, poz. 135). W art. 16 ustawodawca konstytucyjny stanowi o
podstawach istnienia oraz funkcjonowania samorządu terytorialnego. Samorząd ten cieszy
się określonym ustawowo poziomem samodzielności i niezależności od państwa oraz jego
administracji centralnej i terenowej. Jak stanowi o tym art. 16 ust. 2, uczestniczy on w
sprawowaniu władzy publicznej, wykonując przyznaną mu w drodze ustawy istotną część
zadań publicznych we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność”.
Wobec powyższego podkreślenia wymaga, że funkcjonowanie powiatu, jako jednostki
samorządu terytorialnego, reguluje przede wszystkim ww. ustawa o samorządzie
powiatowym, która w szczególności precyzuje właściwość rady powiatu oraz zarządu
powiatu.
Minister nie sprawuje nadzoru nad działalnością powiatu. Zgodnie z treścią art. 76 ust. 1 i 2
ustawy o samorządzie powiatowym, nadzór nad działalnością powiatu (który ma
osobowość prawną i wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i
na własną odpowiedzialność – zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy) należy do kompetencji
Prezesa Rady Ministrów oraz wojewody, a w zakresie spraw finansowych – regionalnej izby
obrachunkowej.
Pytanie 4
Stosownie art. 121 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej w ramach nadzoru podmiot
tworzący może żądać informacji, wyjaśnień oraz dokumentów od organów podmiotu
leczniczego niebędącego przedsiębiorcą oraz dokonuje kontroli i oceny działalności tego
podmiotu. Na gruncie przepisów ustawy o działalności leczniczej uprawnienia kontrolne
podmiotu tworzącego są zatem ściśle związane z jego uprawnieniami nadzorczymi.
Kompetencje komisji rewizyjnej określa ustawa o samorządzie powiatowym. Zgodnie z
treścią art. 16 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie powiatowym rada powiatu kontroluje
działalność zarządu oraz powiatowych jednostek organizacyjnych. W tym celu powołuje
komisję rewizyjną. Jednocześnie art. 16 ust. 4 ww. ustawy o samorządzie powiatowym
stanowi, że komisja rewizyjna wykonuje inne zadania zlecone przez radę powiatu w
zakresie kontroli.
Pytanie 5 i 6
Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu i
trybu przeprowadzania kontroli podmiotów leczniczych4, które zostało wydane na
podstawie art. 122 ust. 6 ustawy o działalności leczniczej, definiują podmiot tworzący
zgodnie z przepisami ustawy o działalności leczniczej poprzez odesłanie do art. 2 ust. 1 pkt
6 ww. ustawy. Tym samym przepisy rozporządzenia nie wskazują wprost konkretnego
organu jednostki samorządu terytorialnego jako podmiotu tworzącego, natomiast w tym
zakresie obowiązują ogólne reguły ustrojowe samorządu terytorialnego.
Pytanie 7, 9 i 10
2 ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2026 r. poz. 662, z późn.
zm., ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, Dz. U. z 2026 r. poz. 720,
z późn. zm., ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, Dz. U. z 2025 r.
poz. 1684, z późn. zm., dalej jako: „
ustawa o samorządzie powiatowym”.
3 M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, wyd. 1, 2016.
4 Dz. U. z 2025 r. poz. 1331, dalej jako: „
rozporządzenie”.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ministerstwo Zdrowia nie dysponuje interpretacjami, wytycznymi lub opiniami prawnymi
dotyczącymi stosowania art. 121 ustawy o działalności leczniczej. Jednocześnie nie
odnotowano wpływu informacji o rozbieżnościach interpretacyjnych pomiędzy
wojewodami w zakresie stosowania art. 121 ustawy o działalności leczniczej od jednostek
samorządu terytorialnego, podmiotów leczniczych lub wojewodów.
Kwestie dotyczące interpretacji przepisów prawa (w tym w zakresie wydania wytycznych
czy opinii) w zakresie podniesionym w interpelacji – powinny, w razie zaistnienia takiej
potrzeby, podlegać analizie przeprowadzanej przez właściwe jednostki samorządu
terytorialnego lub organy nadzorujące ich działalność. Powyższe zagadnienia nie leżą w
zakresie właściwości Ministra Zdrowia, który nie jest właściwy do dokonywania wiążących
interpretacji przepisów prawa, które regulują zasady działania jednostek samorządu
terytorialnego, w tym kompetencji i zadań organów tych jednostek.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --