Interpelacja w sprawie planów kontynuacji programu wsparcia ze środków Unii Europejskiej dla modernizacji i rozbudowy systemów ciepłowniczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18887
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie planów kontynuacji programu wsparcia ze środków Unii Europejskiej dla modernizacji i rozbudowy systemów ciepłowniczych
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak, Piotr Król, Agnieszka Ścigaj, Patryk Wicher, Bożena Borys-Szopa, Grzegorz Matusiak, Marek Wesoły
Data wpływu: 27-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z zakończeniem naboru w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS), Część 4. Sieć ciepłownicza/chłodnicza efektywny system ciepłowniczy, zwracam się do Pani Minister z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących planów kontynuacji wsparcia finansowego dla modernizacji i rozbudowy systemów ciepłowniczych.
Przedsiębiorstwa ciepłownicze oraz jednostki samorządu terytorialnego od wielu lat realizują inwestycje mające na celu poprawę efektywności energetycznej, ograniczenie strat przesyłowych, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii oraz redukcję emisji zanieczyszczeń. Wsparcie finansowe ze środków krajowych i europejskich stanowi kluczowy element umożliwiający prowadzenie tych przedsięwzięć.
Zakończenie naboru we wskazanym na wstępie programie budzi uzasadnione obawy przedstawicieli sektora ciepłowniczego o możliwość kontynuowania przygotowanych już inwestycji. W wielu przypadkach projekty znajdują się na zaawansowanym etapie opracowywania dokumentacji technicznej i uzyskiwania wymaganych decyzji administracyjnych, jednak z uwagi na długi proces przygotowawczy nie mogły zostać zgłoszone do dotychczasowych konkursów.
Transformacja sektora ciepłowniczego pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań polskiej polityki energetycznej i klimatycznej. Osiągnięcie celów związanych z dekarbonizacją, poprawą efektywności energetycznej oraz zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego wymaga utrzymania stabilnych instrumentów wsparcia finansowego, w szczególności finansowanych ze środków Unii Europejskiej.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad uruchomieniem kolejnych programów lub naborów finansowanych ze środków Unii Europejskiej, dedykowanych modernizacji i rozbudowie systemów ciepłowniczych?
2. Czy planowane jest uruchomienie nowych instrumentów wsparcia dla przedsiębiorstw ciepłowniczych jeszcze w 2026 roku? Jeżeli tak, jaki jest przewidywany harmonogram ich wdrażania?
3. Czy prowadzone są prace nad przygotowaniem nowych mechanizmów finansowania modernizacji nieefektywnych systemów ciepłowniczych, w tym sieci ciepłowniczych, źródeł ciepła oraz magazynów energii?
4. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby zapewnić ciągłość finansowania inwestycji w sektorze ciepłowniczym do czasu uruchomienia kolejnej perspektywy finansowej Unii Europejskiej lub nowych programów wsparcia?
5. Czy ministerstwo przewiduje zwiększenie alokacji środków na inwestycje w ciepłownictwie systemowym, mając na uwadze rosnące potrzeby przedsiębiorstw ciepłowniczych związane z transformacją energetyczną oraz koniecznością dostosowania infrastruktury do wymogów prawa krajowego i unijnego?
6. W jaki sposób Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza zapewnić przedsiębiorstwom ciepłowniczym możliwość realizacji obowiązków wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 w sprawie efektywności energetycznej, jeżeli po zakończeniu obecnych naborów nie zostaną uruchomione kolejne instrumenty wsparcia finansowego?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7428 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Mikołaj Dorożała
DFE-WZ.0500.1.2026.MM
4495142.18506959.14966711
Warszawa, 13-08-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Robert Warwasa (K10INT18887).
Temat: plany kontynuacji programu wsparcia ze środków Unii Europejskiej dla modernizacji
i rozbudowy systemów ciepłowniczych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18887 Posła Roberta Warwasa poniżej przekazuję
odpowiedź na pytania w zakresie kompetencji Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad uruchomieniem
kolejnych programów lub naborów finansowanych ze środków Unii Europejskiej,
dedykowanych modernizacji i rozbudowie systemów ciepłowniczych?
2. Czy planowane jest uruchomienie nowych instrumentów wsparcia dla
przedsiębiorstw ciepłowniczych jeszcze w 2026 roku? Jeżeli tak, jaki jest
przewidywany harmonogram ich wdrażania?
3. Czy prowadzone są prace nad przygotowaniem nowych mechanizmów finansowania
modernizacji nieefektywnych systemów ciepłowniczych, w tym sieci
ciepłowniczych, źródeł ciepła oraz magazynów energii?
4. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby zapewnić
ciągłość finansowania inwestycji w sektorze ciepłowniczym do czasu uruchomienia
kolejnej perspektywy finansowej Unii Europejskiej lub nowych programów
wsparcia?
5. Czy Ministerstwo przewiduje zwiększenie alokacji środków na inwestycje
w ciepłownictwie systemowym, mając na uwadze rosnące potrzeby przedsiębiorstw
ciepłowniczych związane z transformacją energetyczną oraz koniecznością
dostosowania infrastruktury do wymogów prawa krajowego i unijnego?
6. W jaki sposób Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza zapewnić
przedsiębiorstwom ciepłowniczym możliwość realizacji obowiązków wynikających
z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 w sprawie
efektywności energetycznej, jeżeli po zakończeniu obecnych naborów nie zostaną
uruchomione kolejne instrumenty wsparcia finansowego?
-- 1 of 3 --
Odpowiedź na powyższe pytania została przedstawiona w podziale na poszczególne
programy wsparcia.
Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko
W ramach działania 2.1 Infrastruktura ciepłownicza do dnia 10.08.2026 r. ogłoszono sześć
naborów:
w obszarze nieefektywnych sieci ciepłowniczych ogłoszono trzy nabory na łączną
kwotę alokacji ze środków UE: 1,1 mld zł;
w obszarze efektywnych sieci ciepłowniczych ogłoszono jeden nabór na kwotę
alokacji ze środków UE: 819 mln zł;
w obszarze źródeł wysokosprawnej kogeneracji ogłoszono dwa nabory na łączną
kwotę alokacji ze środków UE: ok. 898,5 mln zł.
Kwota naborów dotycząca nieefektywnych systemów ciepłowniczych oraz źródeł
wysokosprawnej kogeneracji nie została w pełni wykorzystania. Jednocześnie, w związku
z dużym zainteresowaniem wsparciem w naborze dla efektywnych systemów
ciepłowniczych, Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozpoczęło działania mające na celu
zwiększenie alokacji zakończonego naboru o ok. 410 mln zł. Rozważane jest również
uruchomienie kolejnego naboru w I kwartale 2027 r. – trwają ustalenia w tym zakresie
z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej.
Dodatkowo 29 maja 2026 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej ogłosił nabór w ramach działania FENX.11.02 Wspieranie ochrony krytycznej
infrastruktury energetycznej oraz magazynów ciepła na poziomie systemowym, z alokacją
300 mln zł. Przedmiotem naboru jest dofinansowanie projektów o charakterze dual-use
w sektorze ciepłowniczym, obejmujących budowę magazynów ciepła na poziomie
systemowym, służących zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego, w szczególności
poprzez zapewnienie zdolności funkcjonowania systemów w sytuacjach awaryjnych.
Wsparciem mogą zostać objęte również niezależne magazyny ciepła, które nie są
bezpośrednio powiązane z jednym źródłem energii. Element uzupełniający projektu może
stanowić:
budowa przyłączy oraz infrastruktury towarzyszącej zapewniającej integrację
magazynu z publiczną siecią ciepłowniczą i istniejącymi źródłami ciepła;
konfiguracja i adaptacja magazynu ciepła, w tym m.in. wdrożenie systemów
sterowania i monitoringu, integracja z systemami SCADA/EMS, odwzorowanie
w systemach nadzoru oraz utworzenie zdalnego dostępu do urządzeń i danych.
W ramach ww. działania planowane jest również ogłoszenie naboru wniosków o
dofinansowanie na dofinansowanie projektów związanych z digitalizacją, automatyzacją,
monitoringiem, cyberbezpieczeństwem i zdalnym zarządzaniem krytyczną infrastrukturą
energetyczną oraz magazynami ciepła w sektorze ciepłowniczym na kwotę ok 150 mln zł.
Fundusz Modernizacyjny
Do chwili obecnej Polska zaprogramowała w ramach zaakceptowanych 32 programów
priorytetowych, całą dostępną pulę środków Funduszu Modernizacyjnego (dalej: FM),
to jest około 53,5 mld zł. Możliwości dalszego wspierania sektora ciepłowniczego będą
-- 2 of 3 --
rozważane po zakończeniu na forum UE procesu legislacyjnego dotyczącego kolejnej
rewizji Dyrektywy ETS, w której określone zostaną nowe zasady funkcjonowania FM
po 2030 r., w tym obszary wsparcia oraz przyznana nowa pula środków dla
poszczególnych krajów - beneficjentów.
Fundusz Transformacji Ciepłownictwa
W IV kwartale 2026 r. planowane jest uruchomienie Programu Priorytetowego „Fundusz
Transformacji Ciepłownictwa” na lata 2026–2030 (dalej: FTC) o budżecie co najmniej
700 mln EUR (równowartość ok. 3 mld PLN). Celem programu jest przyspieszenie
transformacji systemów ciepłowniczych w Polsce w kierunku systemów niskoemisyjnych,
efektywnych energetycznie i zgodnych z kierunkami polityki klimatyczno-energetycznej,
w szczególności poprzez rozwój odnawialnych źródeł energii, w tym geotermii,
wykorzystanie ciepła odpadowego oraz elektryfikację wytwarzania ciepła. 30 lipca 2026 r.
zakończyły się konsultacje publiczne projektu Programu i wkrótce zostaną opublikowane
dalsze informacje o dacie uruchomienia naboru i dokumentacji naborowej.
Celem FTC jest m.in. zapewnienie finansowania dla sektora pomiędzy perspektywami
finansowymi, czyli szczególnie w okresie 2027-2029, który jest najbardziej newralgiczny.
Należy zaznaczyć, że istnieje możliwość ustanowienia drugiej części tej programu
finansowanej ze środków FM - po potwierdzeniu zainteresowania programem
i wykorzystaniu środków krajowych.
Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata
2028-2034
Obecnie trwają intensywne prace nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla
Polski na lata 2028-2034 (dalej: PPKR). Jednym z dofinansowanych obszarów może być
ciepłownictwo systemowe, ale należy wziąć pod uwagę, że dyskusje nad
doprecyzowaniem struktury obszarów wsparcia rozpoczną się dopiero w najbliższych
tygodniach, a ilość środków jest bardzo ograniczona (na obecnym etapie planuje się
ok. 6,5 mld euro na transformację energetyczną).
Sektor ciepłowniczy jest również potencjalnie jednym z najważniejszych beneficjentów
następcy FM, pod warunkiem dalszego funkcjonowania systemu ETS na zasadach
umożliwiających kontynuację tego mechanizmu wsparcia.
Z wyrazami szacunku
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --