Interpelacja nr 18878
Interpelacja w sprawie podjęcia działań zmierzających do wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podjęcia działań zmierzających do wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO
Interpelacja nr 18878
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie podjęcia działań zmierzających do wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 27-07-2026
Biłgoraj, 27.07.2026 r.
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie podjęcia działań zmierzających do wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako dobra materialnego o wyjątkowej powszechnej wartości.
Z inicjatywą podjęcia działań w tej sprawie zwrócił się do mnie burmistrz gminy Janów Podlaski Pan Karol Michałowski. Uważam, że jest to inicjatywa w pełni uzasadniona, zasługująca na wsparcie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Stadnina Koni w Janowie Podlaskim została założona w 1817 roku i jest najstarszą państwową stadniną koni arabskich w Polsce oraz jedną z najbardziej znanych stadnin koni czystej krwi arabskiej na świecie. Powstała na mocy dekretu cara Aleksandra I z 1816 roku, a jej głównym zadaniem była odbudowa pogłowia koni po zniszczeniach wojen napoleońskich. Pierwsze klacze czystej krwi arabskiej sprowadzono do Janowa Podlaskiego z Austrii.
Na terenie stadniny znajdują się wyjątkowe zabytki architektury. W 1841 roku powstała Stajnia Czołowa, natomiast w 1848 roku Stajnia Zegarowa. Oba obiekty zostały zaprojektowane przez wybitnego architekta Henryka Marconiego i zachowały się do dnia dzisiejszego, stanowiąc cenne świadectwo XIX-wiecznej architektury.
Historia Stadniny jest jednocześnie historią Polski. W czasie II wojny światowej została ona ograbiona przez wojska sowieckie, jednak dzięki ogromnemu zaangażowaniu polskich hodowców znaczną część bezcennego stada udało się odnaleźć i sprowadzić z powrotem do kraju. W latach pięćdziesiątych XX wieku dyrektorem stadniny został Andrzej Krzyształowicz, pod którego kierownictwem rozpoczął się okres jej największego rozwoju i światowej sławy.
W 1969 roku z jego inicjatywy odbyła się pierwsza międzynarodowa aukcja koni arabskich, która z czasem przekształciła się w jedno z najbardziej prestiżowych wydarzeń hodowlanych na świecie. Coroczna aukcja Pride of Poland do dziś przyciąga hodowców i miłośników koni z całego świata, będąc jednocześnie jedną z najbardziej rozpoznawalnych marek promujących Polskę za granicą.
Szczególnym wydarzeniem była aukcja z 1981 roku, podczas której ogier El Passo został sprzedany za rekordową wówczas kwotę 1 miliona dolarów amerykańskich. Była to jedna z najwyższych cen uzyskanych za konia arabskiego na świecie.
Stadnina Koni w Janowie Podlaskim nieprzerwanie funkcjonuje już ponad 200 lat. Obejmuje obszar około 2,5 tysiąca hektarów, na którym znajdują się zabytkowe stajnie, historyczne zabudowania, cenne założenie krajobrazowe oraz bogata kolekcja hipologiczna. W 2017 roku, w uznaniu jej wyjątkowego znaczenia dla polskiego dziedzictwa kulturowego, została wpisana na listę Pomników Historii.
Nie ulega wątpliwości, że Stadnina Koni w Janowie Podlaskim posiada wyjątkową powszechną wartość, stanowiąc dobro kultury o znaczeniu wykraczającym poza granice Polski. Jej ponad dwustuletnia historia, nieprzerwana działalność hodowlana, unikatowy zespół architektoniczny oraz światowa renoma sprawiają, że spełnia ona przesłanki do ubiegania się o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Warto podkreślić, że podobny charakter posiada Narodowa Stadnina Koni w Kladrubach nad Łabą w Republice Czeskiej, która w 2019 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Stanowi to dowód, że obiekty związane z wielowiekową tradycją hodowli koni mogą uzyskać taki status.
Na całym świecie na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO znajduje się ponad 1200 obiektów, natomiast w Polsce wpisanych jest obecnie 17 miejsc, obejmujących zarówno zabytki architektury, historyczne zespoły urbanistyczne, jak i obiekty przyrodnicze. Kluczowym kryterium wpisu jest wykazanie tzw. wyjątkowej powszechnej wartości dla ludzkości. W mojej ocenie Stadnina Koni w Janowie Podlaskim spełnia to kryterium w sposób bezsporny.
Wpisanie stadniny na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO byłoby nie tylko wyrazem uznania dla ponad dwustuletniej tradycji polskiej hodowli koni arabskich, ale również przyczyniłoby się do dalszej promocji Polski, zwiększenia ruchu turystycznego oraz umocnienia międzynarodowej pozycji jednego z najważniejszych symboli polskiego dziedzictwa narodowego. Skoro coroczna aukcja nosi nazwę Pride of Poland, to właśnie jako prawdziwa Duma Polski Stadnina Koni w Janowie Podlaskim powinna zostać objęta międzynarodową ochroną i patronatem UNESCO.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadziło lub prowadzi analizy dotyczące możliwości wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań zmierzających do umieszczenia Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na polskiej Liście Informacyjnej UNESCO, stanowiącej pierwszy etap procedury wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa?
Czy ministerstwo zamierza powołać zespół ekspertów z udziałem przedstawicieli Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, samorządu województwa lubelskiego, gminy Janów Podlaski oraz środowisk naukowych i hodowlanych w celu przygotowania dokumentacji niezbędnej do zgłoszenia kandydatury stadniny?
Czy przewidywane jest zabezpieczenie środków finansowych na przygotowanie dokumentacji oraz przeprowadzenie procedury nominacyjnej przed UNESCO?
Jakie działania, zdaniem ministerstwa, są konieczne, aby Stadnina Koni w Janowie Podlaskim mogła skutecznie ubiegać się o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i jaki jest przewidywany harmonogram takich działań?
Mając na uwadze wyjątkowe znaczenie historyczne, kulturowe i architektoniczne Stadniny Koni w Janowie Podlaskim, zwracam się z prośbą o potraktowanie sprawy jako priorytetowej oraz o podjęcie niezbędnych działań zmierzających do rozpoczęcia procedury wpisu tego wyjątkowego obiektu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Z poważaniem Małgorzata Gromadzka
Interpelacja nr 18878
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie podjęcia działań zmierzających do wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 27-07-2026
Biłgoraj, 27.07.2026 r.
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie podjęcia działań zmierzających do wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako dobra materialnego o wyjątkowej powszechnej wartości.
Z inicjatywą podjęcia działań w tej sprawie zwrócił się do mnie burmistrz gminy Janów Podlaski Pan Karol Michałowski. Uważam, że jest to inicjatywa w pełni uzasadniona, zasługująca na wsparcie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Stadnina Koni w Janowie Podlaskim została założona w 1817 roku i jest najstarszą państwową stadniną koni arabskich w Polsce oraz jedną z najbardziej znanych stadnin koni czystej krwi arabskiej na świecie. Powstała na mocy dekretu cara Aleksandra I z 1816 roku, a jej głównym zadaniem była odbudowa pogłowia koni po zniszczeniach wojen napoleońskich. Pierwsze klacze czystej krwi arabskiej sprowadzono do Janowa Podlaskiego z Austrii.
Na terenie stadniny znajdują się wyjątkowe zabytki architektury. W 1841 roku powstała Stajnia Czołowa, natomiast w 1848 roku Stajnia Zegarowa. Oba obiekty zostały zaprojektowane przez wybitnego architekta Henryka Marconiego i zachowały się do dnia dzisiejszego, stanowiąc cenne świadectwo XIX-wiecznej architektury.
Historia Stadniny jest jednocześnie historią Polski. W czasie II wojny światowej została ona ograbiona przez wojska sowieckie, jednak dzięki ogromnemu zaangażowaniu polskich hodowców znaczną część bezcennego stada udało się odnaleźć i sprowadzić z powrotem do kraju. W latach pięćdziesiątych XX wieku dyrektorem stadniny został Andrzej Krzyształowicz, pod którego kierownictwem rozpoczął się okres jej największego rozwoju i światowej sławy.
W 1969 roku z jego inicjatywy odbyła się pierwsza międzynarodowa aukcja koni arabskich, która z czasem przekształciła się w jedno z najbardziej prestiżowych wydarzeń hodowlanych na świecie. Coroczna aukcja Pride of Poland do dziś przyciąga hodowców i miłośników koni z całego świata, będąc jednocześnie jedną z najbardziej rozpoznawalnych marek promujących Polskę za granicą.
Szczególnym wydarzeniem była aukcja z 1981 roku, podczas której ogier El Passo został sprzedany za rekordową wówczas kwotę 1 miliona dolarów amerykańskich. Była to jedna z najwyższych cen uzyskanych za konia arabskiego na świecie.
Stadnina Koni w Janowie Podlaskim nieprzerwanie funkcjonuje już ponad 200 lat. Obejmuje obszar około 2,5 tysiąca hektarów, na którym znajdują się zabytkowe stajnie, historyczne zabudowania, cenne założenie krajobrazowe oraz bogata kolekcja hipologiczna. W 2017 roku, w uznaniu jej wyjątkowego znaczenia dla polskiego dziedzictwa kulturowego, została wpisana na listę Pomników Historii.
Nie ulega wątpliwości, że Stadnina Koni w Janowie Podlaskim posiada wyjątkową powszechną wartość, stanowiąc dobro kultury o znaczeniu wykraczającym poza granice Polski. Jej ponad dwustuletnia historia, nieprzerwana działalność hodowlana, unikatowy zespół architektoniczny oraz światowa renoma sprawiają, że spełnia ona przesłanki do ubiegania się o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Warto podkreślić, że podobny charakter posiada Narodowa Stadnina Koni w Kladrubach nad Łabą w Republice Czeskiej, która w 2019 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Stanowi to dowód, że obiekty związane z wielowiekową tradycją hodowli koni mogą uzyskać taki status.
Na całym świecie na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO znajduje się ponad 1200 obiektów, natomiast w Polsce wpisanych jest obecnie 17 miejsc, obejmujących zarówno zabytki architektury, historyczne zespoły urbanistyczne, jak i obiekty przyrodnicze. Kluczowym kryterium wpisu jest wykazanie tzw. wyjątkowej powszechnej wartości dla ludzkości. W mojej ocenie Stadnina Koni w Janowie Podlaskim spełnia to kryterium w sposób bezsporny.
Wpisanie stadniny na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO byłoby nie tylko wyrazem uznania dla ponad dwustuletniej tradycji polskiej hodowli koni arabskich, ale również przyczyniłoby się do dalszej promocji Polski, zwiększenia ruchu turystycznego oraz umocnienia międzynarodowej pozycji jednego z najważniejszych symboli polskiego dziedzictwa narodowego. Skoro coroczna aukcja nosi nazwę Pride of Poland, to właśnie jako prawdziwa Duma Polski Stadnina Koni w Janowie Podlaskim powinna zostać objęta międzynarodową ochroną i patronatem UNESCO.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadziło lub prowadzi analizy dotyczące możliwości wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań zmierzających do umieszczenia Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na polskiej Liście Informacyjnej UNESCO, stanowiącej pierwszy etap procedury wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa?
Czy ministerstwo zamierza powołać zespół ekspertów z udziałem przedstawicieli Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, samorządu województwa lubelskiego, gminy Janów Podlaski oraz środowisk naukowych i hodowlanych w celu przygotowania dokumentacji niezbędnej do zgłoszenia kandydatury stadniny?
Czy przewidywane jest zabezpieczenie środków finansowych na przygotowanie dokumentacji oraz przeprowadzenie procedury nominacyjnej przed UNESCO?
Jakie działania, zdaniem ministerstwa, są konieczne, aby Stadnina Koni w Janowie Podlaskim mogła skutecznie ubiegać się o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i jaki jest przewidywany harmonogram takich działań?
Mając na uwadze wyjątkowe znaczenie historyczne, kulturowe i architektoniczne Stadniny Koni w Janowie Podlaskim, zwracam się z prośbą o potraktowanie sprawy jako priorytetowej oraz o podjęcie niezbędnych działań zmierzających do rozpoczęcia procedury wpisu tego wyjątkowego obiektu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Z poważaniem Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7020 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2564503.11447787.10813722
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18878 poseł Małgorzaty Gromadzkiej z 29 lipca 2026 roku
w sprawie podjęcia działań zmierzających do wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim
na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi obecnie prac analitycznych
ani procedury przygotowania kandydatury Stadniny Koni w Janowie Podlaskim do wpisu na
Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Zgodnie z obowiązującą praktyką przygotowanie
kandydatur do wpisu na Listę światowego dziedzictwa UNESCO odbywa się we współpracy
z właścicielami i zarządcami dobra oraz pozostałymi interesariuszami, przy aktywnym
zaangażowaniu wszystkich stron. Proces ten rozpoczyna się od zgłoszenia zainteresowania
przygotowaniem kandydatury przez zarządcę miejsca i ma charakter wieloletni oraz
wieloetapowy.
Ministerstwo nie prowadziło dotychczas oceny potencjału nominacyjnego Stadniny Koni w
Janowie Podlaskim pod kątem spełnienia kryteriów wpisu określonych w Konwencji
UNESCO z 1972 r. W związku z tym nie jest możliwe przesądzenie, czy dobro spełnia
przesłanki uzasadniające jego zgłoszenie do procedury nominacyjnej.
Należy również zaznaczyć, że tylko obiekty, które zgodnie z art. 15. ust. 1. pkt 4 ustawy z dnia
23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 oraz
1907, z późn. zm.) uznane zostały za pomnik historii, mogą zostać nominowane na Listę
światowego dziedzictwa, co w przypadku Stadniny Koni w Janowie Podlaskim miało miejsce
w 2017 r. Samo uznanie za pomnik historii nie przesądza jednak o możliwości wpisu na Listę
światowego dziedzictwa, gdyż każda kandydatura podlega odrębnej ocenie pod kątem
spełnienia kryteriów określonych w Konwencji UNESCO z 1972 r. oraz Wytycznych
Operacyjnych do jej wykonywania.
Ad 2.
Na obecnym etapie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi
procedury dotyczącej umieszczenia Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na polskiej Liście
Informacyjnej UNESCO. Ministerstwo nie otrzymało dotychczas wniosku inicjującego
przygotowanie kandydatury tego dobra.
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
W przypadku podjęcia przez właścicieli i zarządców dobra inicjatywy przygotowania
kandydatury Ministerstwo – we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa –
zapewnia wsparcie merytoryczne w zakresie zgodności przygotowywanej dokumentacji
z wymaganiami Konwencji UNESCO z 1972 r. oraz Wytycznych Operacyjnych.
Ad 3.
Z uwagi, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi obecnie sprawy
wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, nie
ma obecnie planów powołania zespołu składającego się z ekspertów Narodowego Instytutu
Dziedzictwa, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, samorządu województwa lubelskiego,
Gminy Janów Podlaski czy środowisk naukowych i hodowlanych. Niemniej, jeśli właściciele i
zarządcy dobra zdecydują się rozpocząć procedurę wpisu na Listę Informacyjną i złożą
odpowiedni wniosek, eksperci Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN oraz eksperci
Narodowego Instytutu Dziedzictwa będą do dyspozycji w kwestiach pomocy w
przygotowaniu wniosku spełniającego wszystkie wytyczne Centrum Światowego
Dziedzictwa w Paryżu. Ponadto eksperci Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN oraz
eksperci Narodowego Instytutu Dziedzictwa służą informacją i pomocą również w zakresie
wsparcia roboczego na każdym etapie ewentualnego starania się o wpis Stadniny Koni w
Janowie Podlaskim.
Ad 4.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie zabezpieczyło obecnie żadnych
środków finansowych na przygotowanie dokumentacji nominacyjnej Stadniny Koni
w Janowie Podlaskim. Na obecnym etapie przygotowanie wniosku o wpis na polską Listę
Informacyjną pozostaje po stronie podmiotów inicjujących procedurę, przy zapewnieniu
przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa
wsparcia merytorycznego.
Ad 5.
Warunkiem skutecznego ubiegania się o wpis na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jest
przede wszystkim wykazanie Wyjątkowej Uniwersalnej Wartości (Outstanding Universal
Value) dobra w skali światowej zgodnie z kryteriami określonymi w Konwencji UNESCO z
1972 r. oraz Wytycznych Operacyjnych do jej wykonywania. Ocena spełnienia kryteriów
wpisu na Listę światowego dziedzictwa UNESCO dokonywana jest w toku procedury
nominacyjnej na podstawie szczegółowych analiz i nie może zostać przesądzona wyłącznie
na podstawie znaczenia dobra dla dziedzictwa narodowego.
W przypadku dóbr reprezentujących kategorię już obecną na Liście światowego dziedzictwa
konieczne jest również wykazanie ich odrębnej i wyjątkowej wartości w kontekście dóbr już
wpisanych. W odniesieniu do Stadniny Koni w Janowie Podlaskim oznaczałoby to
konieczność przeprowadzenia pogłębionych analiz porównawczych, obejmujących między
innymi wpisany w 2019 r. Krajobraz hodowli i treningu koni zaprzęgowych w Kladrubach nad
Łabą (Landscape for Breeding and Training of Ceremonial Carriage Horses at Kladruby nad
Labem) w Republice Czeskiej, a także wykazania wysokiego poziomu autentyzmu,
integralności oraz skutecznego systemu ochrony i zarządzania.
Po przygotowaniu odpowiedniej dokumentacji możliwe jest złożenie wniosku o wpis na
polską Listę Informacyjną UNESCO, który podlega ocenie Komitetu do spraw Światowego
Dziedzictwa Kulturowego w Polsce – organu pomocniczego Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego. Dopiero po pozytywnej ocenie oraz wpisie na Listę Informacyjną możliwe jest
rozpoczęcie prac nad właściwą nominacją do wpisu na Listę światowego dziedzictwa
UNESCO.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Z uwagi na to, że procedura przygotowania kandydatury Stadniny Koni w Janowie Podlaskim
nie została dotychczas rozpoczęta, nie został również określony harmonogram
ewentualnych działań. Ewentualny przebieg i czas trwania procedury uzależnione byłyby od
stopnia przygotowania dokumentacji, wyników analiz porównawczych oraz spełnienia
wymogów określonych przez Konwencję UNESCO z 1972 r. i Wytyczne Operacyjne.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2564503.11447787.10813722
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18878 poseł Małgorzaty Gromadzkiej z 29 lipca 2026 roku
w sprawie podjęcia działań zmierzających do wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim
na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi obecnie prac analitycznych
ani procedury przygotowania kandydatury Stadniny Koni w Janowie Podlaskim do wpisu na
Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Zgodnie z obowiązującą praktyką przygotowanie
kandydatur do wpisu na Listę światowego dziedzictwa UNESCO odbywa się we współpracy
z właścicielami i zarządcami dobra oraz pozostałymi interesariuszami, przy aktywnym
zaangażowaniu wszystkich stron. Proces ten rozpoczyna się od zgłoszenia zainteresowania
przygotowaniem kandydatury przez zarządcę miejsca i ma charakter wieloletni oraz
wieloetapowy.
Ministerstwo nie prowadziło dotychczas oceny potencjału nominacyjnego Stadniny Koni w
Janowie Podlaskim pod kątem spełnienia kryteriów wpisu określonych w Konwencji
UNESCO z 1972 r. W związku z tym nie jest możliwe przesądzenie, czy dobro spełnia
przesłanki uzasadniające jego zgłoszenie do procedury nominacyjnej.
Należy również zaznaczyć, że tylko obiekty, które zgodnie z art. 15. ust. 1. pkt 4 ustawy z dnia
23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 oraz
1907, z późn. zm.) uznane zostały za pomnik historii, mogą zostać nominowane na Listę
światowego dziedzictwa, co w przypadku Stadniny Koni w Janowie Podlaskim miało miejsce
w 2017 r. Samo uznanie za pomnik historii nie przesądza jednak o możliwości wpisu na Listę
światowego dziedzictwa, gdyż każda kandydatura podlega odrębnej ocenie pod kątem
spełnienia kryteriów określonych w Konwencji UNESCO z 1972 r. oraz Wytycznych
Operacyjnych do jej wykonywania.
Ad 2.
Na obecnym etapie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi
procedury dotyczącej umieszczenia Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na polskiej Liście
Informacyjnej UNESCO. Ministerstwo nie otrzymało dotychczas wniosku inicjującego
przygotowanie kandydatury tego dobra.
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
W przypadku podjęcia przez właścicieli i zarządców dobra inicjatywy przygotowania
kandydatury Ministerstwo – we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa –
zapewnia wsparcie merytoryczne w zakresie zgodności przygotowywanej dokumentacji
z wymaganiami Konwencji UNESCO z 1972 r. oraz Wytycznych Operacyjnych.
Ad 3.
Z uwagi, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi obecnie sprawy
wpisania Stadniny Koni w Janowie Podlaskim na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, nie
ma obecnie planów powołania zespołu składającego się z ekspertów Narodowego Instytutu
Dziedzictwa, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, samorządu województwa lubelskiego,
Gminy Janów Podlaski czy środowisk naukowych i hodowlanych. Niemniej, jeśli właściciele i
zarządcy dobra zdecydują się rozpocząć procedurę wpisu na Listę Informacyjną i złożą
odpowiedni wniosek, eksperci Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN oraz eksperci
Narodowego Instytutu Dziedzictwa będą do dyspozycji w kwestiach pomocy w
przygotowaniu wniosku spełniającego wszystkie wytyczne Centrum Światowego
Dziedzictwa w Paryżu. Ponadto eksperci Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN oraz
eksperci Narodowego Instytutu Dziedzictwa służą informacją i pomocą również w zakresie
wsparcia roboczego na każdym etapie ewentualnego starania się o wpis Stadniny Koni w
Janowie Podlaskim.
Ad 4.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie zabezpieczyło obecnie żadnych
środków finansowych na przygotowanie dokumentacji nominacyjnej Stadniny Koni
w Janowie Podlaskim. Na obecnym etapie przygotowanie wniosku o wpis na polską Listę
Informacyjną pozostaje po stronie podmiotów inicjujących procedurę, przy zapewnieniu
przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa
wsparcia merytorycznego.
Ad 5.
Warunkiem skutecznego ubiegania się o wpis na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jest
przede wszystkim wykazanie Wyjątkowej Uniwersalnej Wartości (Outstanding Universal
Value) dobra w skali światowej zgodnie z kryteriami określonymi w Konwencji UNESCO z
1972 r. oraz Wytycznych Operacyjnych do jej wykonywania. Ocena spełnienia kryteriów
wpisu na Listę światowego dziedzictwa UNESCO dokonywana jest w toku procedury
nominacyjnej na podstawie szczegółowych analiz i nie może zostać przesądzona wyłącznie
na podstawie znaczenia dobra dla dziedzictwa narodowego.
W przypadku dóbr reprezentujących kategorię już obecną na Liście światowego dziedzictwa
konieczne jest również wykazanie ich odrębnej i wyjątkowej wartości w kontekście dóbr już
wpisanych. W odniesieniu do Stadniny Koni w Janowie Podlaskim oznaczałoby to
konieczność przeprowadzenia pogłębionych analiz porównawczych, obejmujących między
innymi wpisany w 2019 r. Krajobraz hodowli i treningu koni zaprzęgowych w Kladrubach nad
Łabą (Landscape for Breeding and Training of Ceremonial Carriage Horses at Kladruby nad
Labem) w Republice Czeskiej, a także wykazania wysokiego poziomu autentyzmu,
integralności oraz skutecznego systemu ochrony i zarządzania.
Po przygotowaniu odpowiedniej dokumentacji możliwe jest złożenie wniosku o wpis na
polską Listę Informacyjną UNESCO, który podlega ocenie Komitetu do spraw Światowego
Dziedzictwa Kulturowego w Polsce – organu pomocniczego Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego. Dopiero po pozytywnej ocenie oraz wpisie na Listę Informacyjną możliwe jest
rozpoczęcie prac nad właściwą nominacją do wpisu na Listę światowego dziedzictwa
UNESCO.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Z uwagi na to, że procedura przygotowania kandydatury Stadniny Koni w Janowie Podlaskim
nie została dotychczas rozpoczęta, nie został również określony harmonogram
ewentualnych działań. Ewentualny przebieg i czas trwania procedury uzależnione byłyby od
stopnia przygotowania dokumentacji, wyników analiz porównawczych oraz spełnienia
wymogów określonych przez Konwencję UNESCO z 1972 r. i Wytyczne Operacyjne.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --