Interpelacja w sprawie kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców w związku z częstymi zmianami przepisów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18867
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców w związku z częstymi zmianami przepisów
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 24-07-2026
Szanowny Panie Premierze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z interpelacją w sprawie kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców w związku z częstymi zmianami przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej.
Problemem przedsiębiorców jest nie tylko liczba obowiązków, ale również częstotliwość zmian prawa. Każda nowelizacja może oznaczać konieczność aktualizacji oprogramowania, procedur i umów, przeprowadzenia szkoleń oraz korzystania z dodatkowej pomocy księgowej lub prawnej.
Szczególnie dotkliwie odczuwają to mikro- i małe przedsiębiorstwa. Nawet jeżeli pojedyncza zmiana przedstawiana jest jako uproszczenie, jej wdrożenie może początkowo generować koszty i zwiększać ryzyko popełnienia błędu. Deregulacja powinna zatem prowadzić nie tylko do ograniczenia liczby przepisów, ale także do zwiększenia ich stabilności i przewidywalności.
Obowiązkiem rządu jest uwzględnianie rzeczywistych kosztów dostosowania przedsiębiorców do zmian oraz zapewnienie im odpowiedniego czasu na przygotowanie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile ustaw i rozporządzeń wpływających na prowadzenie działalności gospodarczej weszło w życie od początku 2025 r.?
Ile razy w tym okresie zmieniano przepisy podatkowe, pracownicze i dotyczące obowiązków sprawozdawczych przedsiębiorców?
Czy rząd oszacował łączne koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa w związku z dostosowaniem się do tych zmian?
Czy oceny skutków regulacji uwzględniają wydatki na aktualizację oprogramowania, szkolenia, obsługę księgową oraz pomoc prawną?
Ile przepisów nakładających nowe obowiązki na przedsiębiorców weszło w życie z okresem przygotowawczym krótszym niż sześć miesięcy?
Czy rząd planuje ograniczenie możliwości wielokrotnego zmieniania tych samych ustaw i rozporządzeń w krótkim czasie?
Czy rozważane jest wprowadzenie stałych terminów wchodzenia w życie przepisów gospodarczych, na przykład dwa razy w roku?
Jak rząd ocenia jakość i stabilność publicznych systemów teleinformatycznych, do korzystania z których zobowiązani są przedsiębiorcy?
Czy przedsiębiorcy będą chronieni przed karami w początkowym okresie obowiązywania nowych i skomplikowanych rozwiązań?
Jakie działania zostaną podjęte, aby mikro- i małe przedsiębiorstwa otrzymywały z odpowiednim wyprzedzeniem jasne informacje o nowych obowiązkach?
Proszę również o wskazanie, czy rząd przygotuje zbiorczą ocenę kosztów regulacyjnych ponoszonych przez polskie przedsiębiorstwa oraz przedstawi działania służące ograniczeniu częstotliwości zmian prawa.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (26)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
24014 znakówZnak pisma: DPG-VII.054.3.2026
Warszawa, 09 października 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18867
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18867 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej,
uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia. Przy sporządzaniu odpowiedzi
wykorzystano wkłady przekazane przez Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Cyfryzacji
oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Na wstępie należy zaznaczyć, że akty normatywne oddziałują na prowadzenie działalności
gospodarczej w bardzo różny sposób i w różnym stopniu, a ich inicjatorem jest nie tylko
Rada Ministrów. Oceny wpływu projektowanych przepisów, w tym na sektor
przedsiębiorstw, są każdorazowo zawarte w ocenie skutków regulacji (OSR) towarzyszącej
rządowemu projektowi aktu normatywnego. Oceny te jednak nie uwzględniają zmian
wprowadzanych do projektów na etapie parlamentarnym. Z przywołanych wyżej względów
nie jest możliwe precyzyjne wskazanie liczby zmian przepisów „podatkowych”,
„pracowniczych” i „dotyczących obowiązków sprawozdawczych przedsiębiorców”, ani
liczby przepisów, które weszły w życie od początku 2025 r., z okresem przygotowawczym
krótszym niż sześć miesięcy. Pojęcia te nie mają jednolitej definicji i mogą obejmować
bardzo szeroki zakres regulacji pozostających we właściwości różnych organów
administracji rządowej. Jeden akt prawny może jednocześnie zmieniać przepisy w wielu
obszarach, a pojedyncza nowelizacja może zawierać zarówno przepisy bezpośrednio istotne
dla przedsiębiorców, jak i regulacje niemające wpływu na prowadzenie działalności
gospodarczej; wynik takiego zliczenia zależałby zatem od przyjętej metody kwalifikacji.
Należy zauważyć, że istniejące państwowe systemy informacji prawnej pozwalają
na przeszukiwanie informacji prawnej m.in. z wykorzystaniem systemu indeksów i haseł
przedmiotowych. Można tu wskazać serwis Rządowy Proces Legislacyjny (RPL – dla
rządowych projektów aktów prawnych) albo Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP)
i Publiczny Portal Informacji o Prawie (PPIoP) – dla aktów już ogłoszonych. Systemy te
oznaczają projekty aktów normatywnych i ogłoszone akty normatywne w szczególności
hasłami „gospodarcza działalność” (RPL, PPIoP) i „działalność gospodarcza” (ISAP). Sposób
oznaczania aktów różni się jednak wobec przyjętych w tych systemach metodyk. Dane
o prowadzonych pracach legislacyjnych są gromadzone i publikowane w ramach rządowego
procesu legislacyjnego, nie są jednak ewidencjonowane w sposób pozwalający na
automatyczne ustalenie liczby zmian według kryteriów wskazanych w pytaniach
interpelacji. Przywołując jednak niezależną ocenę zewnętrzną zawartą w ostatniej,
dwunastej edycji raportu „Barometr prawa”, przygotowanego przez Grant Thornton
-- 1 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wspólnie z UN Global Compact Network Poland1 można stwierdzić, że w wymiarze
ilościowym otoczenie prawne przedsiębiorców stabilizuje się: w 2025 r. uchwalono około
12,5 tys. stron nowego prawa, o 12% mniej niż w 2024 r. i o 64% mniej niż w 2023 r., co
jest najniższym wynikiem od 19 lat. Przedstawienie rzetelnej informacji zakreślonej
pytaniami interpelacji wymagałoby uprzedniego określenia zakresu przedmiotowego
analizy, przyjęcia jednolitych kryteriów kwalifikacji regulacji oraz przeprowadzenia
przeglądu aktów prawnych pozostających we właściwości wielu resortów.
Odnosząc się do kwestii kosztów dostosowania przedsiębiorstw do zmian prawa, jak już
zostało wskazane, skutki poszczególnych rozwiązań są analizowane odrębnie w OSR
przygotowywanej do każdego rządowego projektu aktu normatywnego. OSR stanowi
integralną część uzasadnienia projektu i obejmuje m.in. analizę wpływu regulacji
na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie mikro-,
małych i średnich przedsiębiorstw. Zakres, w jakim OSR ujmuje wydatki na aktualizację
oprogramowania, szkolenia, obsługę księgową czy pomoc prawną, zależy od charakteru
regulacji i możliwości ich wiarygodnego oszacowania, zgodnie z zasadą proporcjonalności.
Przykładowo: OSR dotycząca Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) wskazuje na możliwość
ponoszenia przez przedsiębiorców kosztów dostosowania systemów informatycznych
do nowych wymagań oraz uwzględnia koszty po stronie administracji publicznej związane
z budową infrastruktury teleinformatycznej i dostosowaniem aplikacji e-mikrofirma.
Nie zawiera natomiast kwotowych szacunków kosztów szkoleń, obsługi księgowej,
doradztwa podatkowego, pomocy prawnej ani wdrożeń informatycznych po stronie
przedsiębiorców, ponieważ ich rzetelne oszacowanie nie było możliwe: administracja
zaoferowała bezpłatne programy do wystawiania faktur, Krajowa Administracja Skarbowa
prowadziła szerokie, bezpłatne szkolenia, a w przypadku większych podmiotów koszty
dostosowania programów i zapotrzebowanie szkoleniowe zależą od potrzeb danego
podmiotu, złożoności jego struktury organizacyjnej i systemów informatycznych. Podobnie
OSR do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień
z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących
wskazuje, że koszty wprowadzenia obowiązkowych kas zależą od wyboru urządzeń
oferowanych na rynku i liczby kupowanych urządzeń, przy czym wszystkim podmiotom,
które stosują kasy online po raz pierwszy, przysługuje ulga na ich zakup. Rozporządzenie
to przewiduje przy tym etapowe wdrażanie obowiązków, umożliwiające przedsiębiorcom
przygotowanie się do nich: od 1 lipca 2025 r. dla wybranych dostaw towarów, od 1 kwietnia
2026 r. dla usług parkingowych oraz części usług przewozowych, a od 1 kwietnia 2027 r.
dla pozostałych dostaw towarów i usług realizowanych przy użyciu urządzeń
samoobsługowych.
Należy zauważyć, że - w zakresie dostosowania związanego z cyfryzacją - niezbędne jest
dokonanie inwentaryzacji infrastruktury, przeglądu procesów i wewnętrznych procedur
oraz przeprowadzenie wewnętrznych szkoleń. W OSR wskazano, że zasadne będzie
poniesienie kosztów na sprzęt, oprogramowanie oraz zatrudnienie nowego personelu oraz
że konieczny może być zakup zewnętrznych usług konsultingowych z zakresu
cyberbezpieczeństwa. Jednocześnie oszacowanie tych kosztów było niemożliwe - każda
organizacja jest inna i każda poniesie inny koszt dostosowania się do nowych regulacji.
Część z nich już miała wdrożone systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji, inne nie.
Poza tym w większości przypadków informacje o kosztach wdrożenia stanowi tajemnicę
przedsiębiorstwa.
1 Grant Thornton, UN Global Compact Network Poland, „Barometr prawa. Analiza stabilności
otoczenia prawnego w polskiej gospodarce”, edycja 12, 2026 (dane za 2025 r.).
-- 2 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Przy opracowywaniu projektów aktów prawnych, zgodnie z Zasadami Techniki
Prawodawczej, Rada Ministrów dąży do ujmowania zmian w możliwie spójnych projektach
oraz do ograniczania częstotliwości nowelizacji do przypadków uzasadnionych
koniecznością interwencji. Każdorazowo analizowane są cel, konieczność, proporcjonalność
i przewidywane skutki regulacji. Sposobem na ograniczenie uciążliwości zmian jest również
zapewnienie przedsiębiorcom odpowiedniego czasu na dostosowanie się do nich. Ustawą
z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego
i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U.
poz. 769), która została przygotowana w Ministerstwie Rozwoju i Technologii,
wprowadzono do ustawy – Prawo przedsiębiorców ogólną zasadę, zgodnie z którą przepisy
w przedkładanych Sejmowi projektach ustaw, określające zasady podejmowania,
wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej, z których wynika zwiększenie
obciążeń regulacyjnych dla przedsiębiorców, powinny co do zasady wchodzić w życie
po upływie co najmniej sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia.
Koncepcja stałych terminów wejścia w życie przepisów gospodarczych (tzw. zasada „dwóch
terminów”) była już przedmiotem prac rządowych. Projekt ustawy o zmianie niektórych
ustaw w celu ulepszenia środowiska prawnego i instytucjonalnego dla przedsiębiorców
(UD497), w wersji z dnia 13 kwietnia 2023 r. skierowanej do uzgodnień międzyresortowych,
opiniowania i konsultacji publicznych, przewidywał dodanie art. 68b do ustawy – Prawo
przedsiębiorców, zgodnie z którym w przyjmowanych przez Radę Ministrów projektach
ustaw określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności
gospodarczej termin wejścia w życie wyznaczano by na dzień 1 stycznia albo 1 czerwca,
z możliwością odstępstwa, gdy przemawia za tym ważny interes publiczny (w tym
bezpieczeństwo, obronność lub ochrona porządku publicznego) albo konieczność
implementacji lub wykonania prawa Unii Europejskiej. W toku uzgodnień
międzyresortowych i konsultacji publicznych przedstawiono wątpliwości co do
wprowadzania do systemu prawnego sztywnej reguły formalnej odnoszącej się do procesu
stanowienia prawa. Wątpliwości te dotyczyły m.in. spójności takiego rozwiązania
z wywodzonymi z art. 2 Konstytucji RP zasadami tworzenia prawa w demokratycznym
państwie prawnym oraz jego skuteczności w świetle konstytucyjnego systemu źródeł
prawa. Wskazano, że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa
jest realizowana przez ustawodawcę poprzez reguły takie jak odpowiednia vacatio legis,
ochrona praw nabytych czy zakaz retroaktywności. W efekcie rozwiązanie zmodyfikowano:
projektowany wówczas art. 68b przewidywał, że w przedkładanych Sejmowi projektach
ustaw określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności
gospodarczej termin wejścia w życie wyznacza się w szczególności z uwzględnieniem
konieczności zapewnienia przedsiębiorcom czasu niezbędnego do dostosowania
ich działalności, przy czym termin ten nie może przypadać wcześniej niż po upływie miesiąca
od dnia ogłoszenia ustawy, z analogicznymi wyjątkami uzasadnionymi ważnym interesem
publicznym lub prawem UE. Projekt w tym kształcie skierowano do Sejmu 19 lipca 2023 r.
Doświadczenia te wskazują, że właściwszym instrumentem ochrony przedsiębiorców przed
nadmierną częstotliwością zmian jest przede wszystkim stosowanie zasad odpowiedniej
vacatio legis i oceny wpływu.
Odnosząc się do pytania o to, jak rząd ocenia jakość i stabilność publicznych systemów
teleinformatycznych, do korzystania z których zobowiązani są przedsiębiorcy - w pierwszej
kolejności należy podkreślić, że rząd przykłada szczególną wagę nie tylko do jakości
publicznych systemów teleinformatycznych, ale również do ich bezpieczeństwa, a więc
też ich stabilności. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że 3 kwietnia 2026 r. weszła
w życie ustawa nowelizująca ustawę z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie
cyberbezpieczeństwa. Ustawa swoim zakresem objęła szeroki katalog podmiotów
kluczowych i podmiotów ważnych, w skład których wchodzą podmioty publiczne
-- 3 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
i podmioty prywatne. Ustawa objęła więc nie tylko najważniejsze sektory gospodarki,
ale także podmioty publiczne, a więc ma też zastosowanie do publicznych systemów
teleinformatycznych.
Zgodnie z nowymi przepisami, podmioty objęte wymogami znowelizowanej ustawy
obowiązane są do wdrożenia wymagań z zakresu cyberbezpieczeństwa, w tym
w szczególności do wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, który
ma zapewniać m.in. prowadzenie systematycznego szacowania ryzyka wystąpienia
incydentu, wdrożenie polityki szacowania ryzyka, wdrożenie polityki kontroli dostępu,
bezpieczeństwo fizyczne i środowiskowe, bezpieczeństwo zasobów ludzkich,
bezpieczeństwo i ciągłość łańcucha dostaw, edukację z zakresu cyberbezpieczeństwa
dla personelu podmiotu, plany awaryjne i plany odtworzeniowe. Konieczne jest także
stosowanie bezpiecznych środków komunikacji elektronicznej uwzględniających
uwierzytelnianie wieloskładnikowe.
Rząd przykłada również najwyższą wagę do jakości, bezpieczeństwa i stabilności systemów
teleinformatycznych, które utrzymuje i rozwija. Ministerstwo Cyfryzacji odpowiada
za utrzymanie i rozwój wybranych systemów teleinformatycznych wspierających
funkcjonowanie krajowego systemu cyberbezpieczeństwa (np. Główny system krajowego
systemu cyberbezpieczeństwa – S46 Cyber Hub, Projekt AntyDDoS, Portal
BezpieczneDane.gov.pl). Realizowane projekty są każdorazowo poddawane szczegółowym
analizom pod kątem efektywności, bezpieczeństwa oraz zasadności ekonomicznej,
co pozwala na wybór rozwiązań najlepiej odpowiadających potrzebom użytkowników
i administracji publicznej. W związku z tym wdrażane rozwiązania obejmują zarówno
autorskie komponenty programistyczne, jak i sprawdzone rozwiązania komercyjne. Takie
podejście pozwala wykorzystać zalety obu modeli, zapewniając wysoką jakość, stabilność
oraz możliwość dalszego rozwoju systemów. Jednocześnie prowadzony jest stały dialog
z użytkownikami, którzy mogą zgłaszać uwagi, potrzeby oraz propozycje nowych
funkcjonalności.
Wszystkie systemy teleinformatyczne udostępniane w Internecie projektowane
są z uwzględnieniem przewidywanego poziomu wykorzystania, tak aby zapewnić
ich sprawne i komfortowe działanie w codziennym użytkowaniu. Zdarzają się jednak
sytuacje, w których zainteresowanie daną usługą wielokrotnie przekracza standardowy
poziom obciążenia. W takich przypadkach automatyczne zwiększanie zasobów
infrastruktury do poziomu odpowiadającego chwilowym, ponadprzeciętnym potrzebom
mogłoby prowadzić do istotnego wzrostu kosztów utrzymania systemów. Z tego względu
stosowane są rozwiązania zapewniające racjonalne gospodarowanie zasobami.
W konsekwencji mogą wystąpić krótkotrwałe utrudnienia w korzystaniu z usług, jednak nie
wpływa to na bezpieczeństwo przetwarzanych danych.
Administracja przykłada szczególną wagę do jakości i stabilności publicznych systemów
teleinformatycznych, z których przedsiębiorcy są obowiązani korzystać. Przykładem w tym
obszarze mogą być prace nad KSeF, który jest obecnie jednym z najistotniejszym takich
systemów. Obligatoryjny KSeF wszedł w życie 1 lutego 2026 r., obejmując w pierwszej
kolejności podatników o wartości sprzedaży w 2024 r. przekraczającej 200 mln zł;
od 1 kwietnia 2026 r. stał się obowiązkowy dla pozostałych podatników, z wyjątkiem
najmniejszych podmiotów, których łączna miesięczna wartość sprzedaży udokumentowanej
fakturami (wraz z podatkiem) nie przekracza 10 000 zł – ci podatnicy będą wystawiać
faktury w KSeF od 1 stycznia 2027 r. Wszystkie prace związane z wdrożeniem KSeF 2.0
zostały przeprowadzone zgodnie z opublikowanym harmonogramem. W czerwcu 2025 r.
udostępniono dokumentację techniczną API KSeF 2.0 oraz strukturę logiczną FA(3),
co umożliwiło integratorom programów finansowo-księgowych rozpoczęcie prac
wdrożeniowych; 30 września 2025 r. uruchomiono środowisko testowe API,
-- 4 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
15 października 2025 r. – środowisko przedprodukcyjne (demo), 3 listopada 2025 r. oddano
do testów zewnętrznych Aplikację Podatnika KSeF 2.0, a 15 listopada 2025 r. jej wersję
przedprodukcyjną. Podatnicy mogli zatem testować finalną wersję systemu, w tym
wystawianie i otrzymywanie faktur, w warunkach zbliżonych do produkcyjnych.
W listopadzie 2025 r. udostępniono Moduł Certyfikatów i Uprawnień, 22 grudnia 2025 r.
zamrożono kontrakt API KSeF 2.0 po potwierdzeniu stabilności jego działania, a 1 stycznia
2026 r. uruchomiono w e-Urzędzie Skarbowym moduł zgłoszeń dotyczący faktur
z załącznikiem. W dniach 26–31 stycznia 2026 r. przeprowadzono przerwę techniczną
środowiska produkcyjnego KSeF 1.0, w trakcie której dokończono wdrożenie API KSeF 2.0.
Uruchomiony 1 lutego 2026 r. KSeF 2.0 zapewnia wysoki poziom niezawodności,
bezpieczeństwa i ciągłości działania. System został zbudowany zgodnie z najlepszymi
praktykami rynkowymi i uznanymi normami bezpieczeństwa, a jego architektura zapewnia
wysoką dostępność dzięki mechanizmom redundancji, eliminacji pojedynczych punktów
awarii oraz ciągłemu monitorowaniu kluczowych komponentów infrastruktury. Podczas
wytwarzania systemu przeprowadzono szerokie testy bezpieczeństwa; integralność danych
zapewniają mechanizmy kontroli i walidacji, szyfrowanie oraz rejestrowanie zdarzeń,
a dostęp do danych jest realizowany zgodnie z zasadą najmniejszych uprawnień.
Na wypadek przerwy technicznej lub awarii przewidziano procedury zapewniające
przedsiębiorcom ciągłość działania: faktury można wówczas wystawiać w oprogramowaniu
interfejsowym zgodnie ze wzorem e-Faktury w trybie offline, z obowiązkiem
ich późniejszego przesłania do KSeF w ustawowym terminie. Obsługa systemu jest możliwa
zarówno za pośrednictwem komercyjnych programów finansowo-księgowych
zintegrowanych z API KSeF 2.0, jak i bezpłatnych narzędzi udostępnianych przez
Ministerstwo Finansów – Aplikacji Podatnika KSeF, Aplikacji Mobilnej KSeF oraz e-
mikrofirmy – przeznaczonych w szczególności dla najmniejszych podatników, którzy
nie zdecydują się na korzystanie z narzędzi komercyjnych. Podatnicy i integratorzy mogą
również korzystać z całodobowej infolinii KAS do spraw KSeF oraz z formularza
kontaktowego, uzyskując wsparcie w kwestiach merytorycznych i technicznych2.
W odniesieniu do ochrony przedsiębiorców przed karami w początkowym okresie
obowiązywania nowych rozwiązań pragnę wskazać na kilka funkcjonujących mechanizmów.
Po pierwsze, od 1 stycznia 2020 r. w ustawie – Prawo przedsiębiorców3 obowiązuje tzw.
prawo do błędu. Dotyczy ono przedsiębiorców będących osobami fizycznymi w okresie
pierwszych 12 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej po raz pierwszy albo
ponownie po upływie co najmniej 36 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub
zakończenia. Jeżeli taki przedsiębiorca naruszy przepisy związane z prowadzoną
działalnością, właściwy organ – przed nałożeniem grzywny w drodze mandatu karnego albo
wymierzeniem administracyjnej kary pieniężnej – wzywa go do usunięcia stwierdzonych
naruszeń oraz ich skutków w wyznaczonym terminie; w postępowaniu mandatowym
przedsiębiorca może też złożyć pisemne zobowiązanie do ich usunięcia. Jeżeli
przedsiębiorca w terminie zaprzestanie naruszania prawa i usunie jego skutki, nie podlega
karze za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, a organ odstępuje od nałożenia lub
wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu. Tak samo jest, gdy
przedsiębiorca sam, bez wezwania organu, zaprzestanie naruszeń, usunie ich skutki
i powiadomi o tym organ. Prawo do błędu nie obejmuje jednak m.in. naruszeń rażących,
powtórnych, nieodwracalnych, polegających na działaniu bez wymaganej zgody, zezwolenia
lub pozwolenia, a także przypadków, w których obowiązek nałożenia kary wynika
z ratyfikowanej umowy międzynarodowej lub bezpośrednio stosowanego prawa UE albo
2 Infolinia KAS: https://www.podatki.gov.pl/skontaktuj-sie-z-nami/telefon-do-konsultanta/;
formularz kontaktowy: https://ksef.podatki.gov.pl/formularz/.
3 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480, z późn. zm.).
-- 5 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
dotyczy niewykonania zaleceń pokontrolnych; nie przysługuje też, gdy naruszenie
rozpoczęte w pierwszym roku działalności trwa nadal po jego upływie.
Po drugie, w obszarze prawa karnego skarbowego zasady odpowiedzialności określone
w Kodeksie karnym skarbowym4 odnoszą się także do czynów popełnionych
w początkowym okresie obowiązywania nowych rozwiązań podatkowych. Zgodnie z art. 4
§ 1 k.k.s. przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe można popełnić umyślnie, a
nieumyślnie tylko wówczas, gdy kodeks tak stanowi, natomiast w myśl art. 1 § 3 k.k.s. nie
popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego sprawca, któremu nie
można przypisać winy w czasie czynu. Samo niewykonanie przepisu bez elementu winy nie
stanowi zatem czynu zabronionego, a każdą sprawę finansowy organ postępowania
przygotowawczego rozpatruje indywidualnie, badając stopień zawinienia i umyślność. Po
trzecie, w przypadku KSeF przepisy o karach pieniężnych określone w art. 106ni ust. 1–3
ustawy o podatku od towarów i usług zostały odroczone i mają wejść w życie 1 stycznia
2027 r. Równocześnie przewidziano szereg rozwiązań ułatwiających wdrożenie systemu:
etapowe wdrażanie obowiązkowego KSeF, okres przejściowy dla najmniejszych
przedsiębiorców do końca 2026 r., możliwość wystawiania faktur przy użyciu
kas rejestrujących do końca 2026 r., odroczenie do końca 2026 r. obowiązku podawania
numeru KSeF w płatnościach oraz możliwość korzystania z trybu „offline24”. Celem tych
rozwiązań jest ograniczenie ryzyk organizacyjnych i obciążeń po stronie przedsiębiorców.
Rząd przywiązuje dużą wagę do tego, aby mikro- i małe przedsiębiorstwa otrzymywały
z odpowiednim wyprzedzeniem jasne informacje o nowych obowiązkach. Projekty aktów
prawnych są publikowane w serwisie RPL i poddawane konsultacjom publicznym z udziałem
organizacji reprezentujących uczestników rynku, co umożliwia adresatom regulacji
wcześniejsze zapoznanie się z projektowanymi obowiązkami i zgłoszenie uwag.
W zależności od charakteru i zakresu wprowadzanych zmian wykorzystywane są również
materiały informacyjne i wyjaśniające oraz bezpośredni dialog z przedstawicielami rynku.
Współpraca z organizacjami reprezentującymi przedsiębiorców pozwala na skuteczniejsze
dotarcie z informacją również do mikro- i małych przedsiębiorstw, które ze względu na skalę
prowadzonej działalności mogą dysponować mniejszymi zasobami organizacyjnymi
i prawnymi. Przykładowo: proces przygotowania i wdrażania zmian dotyczących KSeF
został poprzedzony szerokimi działaniami konsultacyjnymi i informacyjnymi:
przeprowadzono liczne konsultacje z udziałem przedsiębiorców i ich organizacji, w tym
z sektora MŚP, projekt był dwukrotnie poddawany konsultacjom publicznym, podjęto
działania informacyjne skierowane do podatników, przed wejściem w życie przepisów
udostępniono środowisko testowe KSeF 2.0, umożliwiono wcześniejsze pobieranie
certyfikatów oraz przewidziano ułatwienia dla podatników wykluczonych cyfrowo.
Doświadczenia te będą wykorzystywane przy wdrażaniu kolejnych rozwiązań.
Odnosząc się do pytania o zbiorczą ocenę kosztów regulacyjnych ponoszonych przez
polskie przedsiębiorstwa oraz działania służące ograniczeniu częstotliwości zmian prawa,
uprzejmie informuję, że podstawowym instrumentem oceny kosztów regulacyjnych
pozostaje system oceny wpływu, obejmujący OSR ex ante, OSR ex post oraz przegląd
funkcjonowania aktów normatywnych prowadzony na podstawie ustawy – Prawo
przedsiębiorców. System ten jest rozwijany. Trwają obecnie prace m.in. nad doskonaleniem
metodyki szacowania kosztów wynikających z obowiązków administracyjnych w oparciu
o Model Kosztu Standardowego na potrzeby stosowania zasady równoważenia
obowiązków administracyjnych („jeden za jeden”). Ograniczaniu częstotliwości i uciążliwości
zmian prawa służy natomiast stosowanie zasad określonych w rozdziale 6 ustawy – Prawo
przedsiębiorców, w szczególności zapewnianie odpowiedniej vacatio legis, ujmowanie
4 Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2025 r. poz. 633, z późn.
zm.).
-- 6 of 7 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zmian w spójnych projektach legislacyjnych oraz kontynuowanie działań deregulacyjnych.
Działania te ukierunkowane są na dalsze zwiększanie stabilności i przewidywalności
otoczenia prawnego przedsiębiorców.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 7 of 7 --