Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.11.2024.AK
3098545.12092765.9723663
Warszawa, 23-03-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic w sprawie
wprowadzenia systemu kaucyjnego w zakresie opakowań na napoje jednorazowego
i wielokrotnego użytku, nr K10INT1886 z dnia 15.03.2024 r. poniżej przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
1. Kim są operatorzy, którzy mają ustalić zasady współpracy i podpisać umowę ze sklepem?
Prowadzenie systemu kaucyjnego, zgodnie z art. 40j ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r.
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1658, z późn.
zm.) (zwanej dalej „ustawą”), wymaga uzyskania zezwolenia wydawanego, w drodze decyzji,
przez ministra właściwego do spraw klimatu, zwanego dalej „zezwoleniem na prowadzenie
systemu kaucyjnego”. Zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego wydaje się na
wniosek podmiotu reprezentującego. Zostały złożone 2 wnioski o wydanie zezwolenia na
prowadzenie systemu kaucyjnego. W tym momencie wydana została jedna decyzja dla
operatora Krajowy System Kaucyjny ZWROTKA S.A.
Wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego przedkłada się
ministrowi właściwemu do spraw klimatu nie później niż 6 miesięcy przed planowanym
uruchomieniem systemu kaucyjnego, tak wiec jeżeli kolejne podmioty będą chciały
uruchomić systemy od początku od 2025 r. mają jeszcze czas do lipca na składanie wniosków.
2. Jak będzie wyglądała logistyka, w tym przede wszystkim częstotliwość odbioru opakowań
oraz odpadów opakowaniowych ze sklepów oraz kto będzie ustalał harmonogram tych
odbiorów?
Zgodnie z art. 40j ust. 2 ustawy, wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie systemu
kaucyjnego zawiera m.in. określenie zasad odbioru opakowań i odpadów opakowaniowych
(…), z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających
opakowania i odpady opakowaniowe, objętych systemem kaucyjnym oraz zasad
przekazywania tych opakowań do ponownego użycia lub tych odpadów opakowaniowych do
przetworzenia. Ustawa ta wprowadza jedynie ramy funkcjonowania systemu kaucyjnego,
natomiast szczegółowe rozwiązania w zakresie organizacji i prowadzenia systemu, w tym
również logistyki, harmonogramu i częstotliwości odbiorów opakowań i odpadów
opakowaniowych będą określane przez operatorów systemu.

-- 1 of 5 --

3. W jaki sposób należy przygotować materiał do przekazania, czy ma on być w formie
kompresowanej (zgniecionej) czy w formie pierwotnej, czy należy rozdzielać opakowania
w formie plastikowych butelek od tych w formie metalowej puszki, czy będzie istniał
symbol odróżniający opakowania jednorazowe od wielorazowych?
Zgodnie z art. 40j ust. 2 ustawy, wniosek podmiotu reprezentującego zawiera
m.in. szczegółowy opis zasad odbioru opakowań i odpadów opakowaniowych. O ile zbiórka
prowadzona za pomocą automatów wymagać będzie prowadzenia jej na opakowaniach
niezgniecionych, gdyż ułatwi to automatyczne odczytywanie informacji zawartych na
oznakowaniu, to zbiórka ręczna może być przeprowadzona na opakowaniach w jakiś sposób
uszkodzonych lub zgniecionych. Wszystkie szczegółowe wytyczne i rozwiązania logistyczne
w tej kwestii będą określane przez operatorów sytemu kaucyjnego.
Zgodnie z art. 15 ustawy, przedsiębiorca wprowadzający produkty w opakowaniach,
wytwarzający opakowania, importujący opakowania oraz dokonujący
wewnątrzwspólnotowego nabycia opakowań może umieszczać na opakowaniach
oznakowania wskazujące na: rodzaj materiałów, z których opakowania zostały wykonane,
możliwość wielokrotnego użycia opakowania w przypadku opakowań wielokrotnego użytku
oraz przydatność opakowania do recyklingu w przypadku opakowań przydatnych do
recyklingu. Oznakowanie umieszcza się na opakowaniu lub na naklejonej na nim etykiecie,
a jeżeli rozmiary opakowania na to nie pozwalają na dołączonej do opakowania ulotce
informacyjnej (w sposób, który nie stanowi przeszkody dla recyklingu odpadów
opakowaniowych). Ponadto oznakowanie powinno być wyraźne, widoczne, czytelne i trwałe
również po otwarciu opakowania. Wzory oznakowania opakowań wskazujące na
poszczególne rodzaje materiałów, z których opakowanie zostało wykonane, wzór
oznakowania opakowania wskazującego na możliwość wielokrotnego użycia opakowania,
a także wzór oznakowania opakowania wskazującego na przydatność opakowania do
recyklingu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 września
2014 r. w sprawie wzorów oznakowania opakowań (Dz. U. z 2014 r. poz. 1298).
Dodatkowo jak wskazuje Art. 40l ustawy, wprowadzający produkty w opakowaniach na
napoje oraz wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje są
obowiązani umieszczać na opakowaniach oznakowanie wskazujące na objęcie opakowania
systemem kaucyjnym oraz określające wysokość kaucji. Wzór takiego oznakowania określa
załącznik nr 4 do ustawy.
4. Czy operatorzy będą odbierali wszystkie rodzaje opakowań objętych systemem
kaucyjnym, czy dany operator może zastrzec wyłącznie jeden rodzaj opakowań, których
odbiorem będzie się zajmował?
Zgodnie z art. 40j ust. 2 ustawy, wniosek podmiotu reprezentującego zawiera
m.in. szczegółowy opis zasad odbioru opakowań i odpadów opakowaniowych. Operator
w ramach systemu kaucyjnego zapewnia: odbieranie opakowań i odpadów opakowaniowych
z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania
i odpady opakowaniowe, objętych systemem kaucyjnym oraz transport opakowań do
wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego bezpośrednio
produkty w opakowaniach na napoje oraz odpadów opakowaniowych do zakładu
przetwarzania odpadów.
Dodatkowo w związku z tym, że przepisy ustawy nie ograniczają ilości podmiotów, które
mogą tworzyć system kaucyjny nie jest wykluczone, że w przypadku istnienia więcej niż
jednego podmiotu reprezentującego, który uruchomimy system kaucyjny, operatorzy
między sobą przy podpisywaniu umowy, o której mowa w art. 40g ust. 10 mogą ustalić
szczegółowe zasady odbioru opakowań.

-- 2 of 5 --

5. W jaki sposób ma się odbywać odbiór opakowań po produktach mlecznych, tak by nie
naruszać przepisów Państwowej Inspekcji Sanitarnej?
Sposób postępowania z opakowaniami po mleku i produktach mlecznych objętych systemem
kaucyjnym powinien zostać szczególnie potraktowany przez operatorów ze względu na
zagrożenie sanitarne i przygotowany przez operatorów systemu. W tym momencie
analizowana jest w Ministerstwie Klimatu i Środowiska oraz dyskutowana w gronie
eksperckim możliwość odroczenia do 2026 r. obowiązku zbiórki opakowań po mleku
i produktach mlecznych, aby odpowiednio zaplanować i przygotować system do zbierania
tego rodzaju opakowań.
6. Jak będą wyglądały rozliczenia pomiędzy: sklepem a operatorem, operatorami pomiędzy
sobą, producentem napojów a operatorem?
Ustawa wskazuje, że system kaucyjny powinien obejmować terytorium całego kraju,
zapewniać powszechny i równy dostęp dla użytkowników końcowych oraz dla
wprowadzających produkty w opakowaniach jednostek handlu detalicznego i hurtowego
oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem
kaucyjnym (art. 40g ustawy).
Przepisy ustawy nie ograniczają ilości podmiotów, które mogą tworzyć system kaucyjny
w Polsce. W przypadku funkcjonowania więcej niż jednego systemu kaucyjnego podmioty
reprezentujące prowadzące te systemy są obowiązane do ustalenia między sobą, w drodze
umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, warunków rozliczania
pobranej i zwróconej kaucji oraz rozliczania i wymiany opakowań lub odpadów
opakowaniowych zebranych w ramach prowadzonych przez siebie systemów kaucyjnych.
Umowę taką, zgodnie z art. 40g ust. 10 ustawy, zawiera się przed dniem uruchomienia
każdego kolejnego systemu kaucyjnego. Art. 40i ust. 1 ustawy wskazuje, że podmiot
reprezentujący w ramach systemu kaucyjnego zapewnia m.in. rozliczenie kaucji
z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi
opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym, w szczególności
finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika końcowego. Na ten moment procedowane są
w MKiŚ dwa wnioski o wydanie takiego zezwolenia. Podmioty reprezentujące wciąż mają
możliwość składania wniosków do Ministerstwa o wydanie zgody na prowadzenie systemu
kaucyjnego, wiec zakłada się, że będzie więcej niż jeden operator i będzie potrzeba
podpisywania umów między podmiotami reprezentującymi.
Drugim rodzajem umów będą umowy zwierane pomiędzy podmiotem reprezentującym
a przedsiębiorcami prowadzącymi jednostki handlu detalicznego lub hurtowego. Zgodnie
z art. 44 ust. 8 ustawy, umowy te powinny zawierać w szczególności: zasady rozliczania kaucji
oraz zasady zbierania i przekazywania opakowań i odpadów opakowaniowych powstałych
z opakowań.
Trzecim rodzajem umów zawierających zasady dot. rozliczeń finansowych między
podmiotami będą zasady na jakich wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje albo
grupa tych wprowadzających będą przystępować do utworzonego przez ten podmiot
systemu kaucyjnego albo do innego istniejącego systemu kaucyjnego. Zgodnie z art. 40h
ust. 3 ustawy umowę taką podpisuje się pod rygorem nieważności. Umowa ta określa
w szczególności wysokość wkładów finansowych ponoszonych przez wprowadzającego
produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego bezpośrednio produkty
w opakowaniach na napoje, przeznaczonych na finansowanie systemu kaucyjnego oraz
terminy ich płatności.

-- 3 of 5 --

Jak wskazują przywołane powyżej przepisy każdy operator może samodzielnie
zaprojektować zasady działania, w tym ogólną budowę systemu oraz sposób zarządzania
nim, w szczególności sposoby rozliczeń pomiędzy operatorami i wprowadzającymi
zaangażowanymi w dany system kaucyjny. Każde ustalenie powinno być zawarte w formie
umowy.
7. Jakie dodatkowe obowiązki nałoży ustawa na przedsiębiorców prowadzących sklepy oraz
w jaki sposób ma zostać zorganizowany system kaucyjny w podstawowej jednostce
obsługującej użytkowników końcowych, jaką jest sklep?
Każdy operator może samodzielnie zaprojektować zasady działania, w tym ogólną budowę
systemu oraz sposób zarządzania nim, w szczególności sposoby rozliczeń pomiędzy
operatorami i jednostkami handlowymi zaangażowanymi w dany system kaucyjny. Umowy
zwierane pomiędzy podmiotem reprezentującym a przedsiębiorcami prowadzącymi
jednostki handlu detalicznego lub hurtowego, zgodnie z art. 44 ust. 8 ustawy, powinny
zawierać w szczególności: zasady rozliczania kaucji oraz zasady zbierania i przekazywania
opakowań i odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań. Wszystkie dodatkowe
ustalenia będą wypracowywane przez operatorów wspólnie z jednostkami i zależeć będą od
stopnia włączenia danej jednostki w uczestnictwo w systemie kaucyjnym: czy w zakresie
jedynie pobierania kaucji czy w zakresie zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań
i odpadów opakowaniowych (art. 44 ust. 1-3 ustawy). Każde ustalenie w zakresie rozwiązań
organizacyjnych powinno być częścią umów zawieranych z operatorem systemu.
8. Jakie będą minimalne wymagania dotyczące pomieszczeń lub przestrzeni, w których mają
być przechowywane zużyte opakowania podlegające zwrotowi w ramach systemu
kaucyjnego oraz odpady opakowaniowe również objęte tym systemem?
Wszystkie aspekty techniczne i organizacyjne związane z adaptacją przestrzeni
i pomieszczeń przeznaczonych do przechowywania zebranych opakowań i odpadów
opakowaniowych zebranych w ramach systemu kaucyjnego powinny zostać zawarte
w umowie zwieranej pomiędzy podmiotem reprezentującym a przedsiębiorcami
prowadzącymi jednostki handlu detalicznego lub hurtowego. Zgodnie z art. 44 ust. 8 ustawy,
umowy te powinny zawierać w szczególności: zasady rozliczania kaucji oraz zasady zbierania
i przekazywania opakowań i odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań.
9. Jakie dodatkowe koszty muszą zostać poniesione przez przedsiębiorców celem
przystosowania prowadzonego przez siebie sklepu do obsługi systemu kaucyjnego, w tym
w szczególności dotyczące zabezpieczenia odpowiedniej przestrzeni do magazynowanie
opakowań i odpadów z opakowań, zainstalowania automatów zbierających zużyte
opakowania od użytkowników końcowych, dodatkowej pracy wykonywanej w związku
z wprowadzeniem systemu kaucyjnego oraz jakiej wysokości będą to koszty?
Jak wskazano powyżej wszystkie aspekty techniczne i organizacyjne związane z adaptacją
przestrzeni i pomieszczeń przeznaczonych do przechowywania zebranych opakowań
i odpadów opakowaniowych w ramach systemu kaucyjnego powinny zostać zawarte
w umowie pomiędzy podmiotem reprezentującym a przedsiębiorcami prowadzącymi
jednostki handlu detalicznego lub hurtowego. Określenie kosztów na poziomie ustawy jest
niemożliwe, gdyż zależeć będą od stopnia włączenia danej jednostki w uczestnictwo
w systemie kaucyjnym, zastanego stanu technicznego jednostki a także co bardzo istotne od
treści umowy zawartej miedzy operatorem a jednostką. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
nie będzie stroną przy zawieraniu umowy i nie będzie wpływać na jej kształt i zawartość.

-- 4 of 5 --

Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.

-- 5 of 5 --