Interpelacja w sprawie sprawowania przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi nadzoru nad Instytutem Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowym Instytutem Badawczym w Puławach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18855
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie sprawowania przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi nadzoru nad Instytutem Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowym Instytutem Badawczym w Puławach
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 24-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach (dalej: „instytut”) działa na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534, ze zm.) i podlega nadzorowi ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Instytut realizuje zadania publiczne o istotnym znaczeniu dla polskiego rolnictwa, w tym prowadzi System Monitoringu Suszy Rolniczej, którego wyniki wyznaczają obszary zagrożone suszą i warunkują tym samym możliwość ubiegania się przez producentów rolnych o pomoc oraz o świadczenia z tytułu strat spowodowanych suszą.
Do mojego biura poselskiego wpłynęła korespondencja od osób deklarujących zatrudnienie w instytucie, zawierająca zastrzeżenia wobec praktyk kadrowych, płacowych i organizacyjnych. Pragnę wyraźnie zaznaczyć, że przekazane informacje mają charakter sygnałów, których nie miałem możliwości samodzielnie zweryfikować, i nie formułuję na ich podstawie twierdzeń o faktach ani zarzutów wobec jakichkolwiek osób. Waga podnoszonych kwestii oraz charakter zadań publicznych realizowanych przez instytut uzasadniają jednak, w mojej ocenie, zwrócenie się do organu sprawującego nadzór o przedstawienie stanu faktycznego w oparciu o dokumentację i dane pozostające w dyspozycji ministerstwa.
Pierwsza grupa zastrzeżeń dotyczy relacji między wynagrodzeniami kadry kierowniczej a wynagrodzeniami pracowników naukowych i badawczo-technicznych. Nie kwestionuję przy tym samego przestrzegania limitów wynikających z ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, której instytuty badawcze podlegają. Przedmiotem zainteresowania jest struktura wynagrodzeń w ujęciu całkowitym – obejmująca nagrody, premie, świadczenia dodatkowe oraz ewentualne umowy cywilnoprawne – a więc te elementy, w których Najwyższa Izba Kontroli identyfikowała nieprawidłowości podczas kontroli przeprowadzonych w instytutach naukowych Polskiej Akademii Nauk.
Druga grupa zastrzeżeń dotyczy Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej. System działa w oparciu o wartości klimatycznego bilansu wodnego odnoszone do progów określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb (Dz. U. poz. 739 ze zm.) wydanym na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Sam algorytm wyznaczania obszarów zagrożonych suszą ma zatem charakter sformalizowany. Istotne znaczenie mają natomiast dane wejściowe – pochodzące między innymi ze stacji pomiarowych instytutu oraz z ocen prowadzonych na polach referencyjnych – a także mechanizm finansowania tych zadań ze środków dotacji celowej i jego ewentualne powiązanie ze składnikami wynagrodzeń pracowników wykonujących pomiary i oceny. Przejrzystość w tym zakresie leży w interesie zarówno rolników, jak i samego instytutu.
Trzecia grupa zastrzeżeń dotyczy procedur konkursowych. Zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o instytutach badawczych zatrudnienie pracownika naukowego jest poprzedzone konkursem, którego kryteria i tryb określa statut instytutu, a ogłoszenie o konkursie zamieszcza się także w Biuletynie Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz w europejskim portalu dla mobilnych naukowców. Sygnały przekazane do biura poselskiego dotyczą sposobu formułowania wymagań kwalifikacyjnych w ogłoszeniach oraz proporcji między liczbą kandydatów zgłaszających się a liczbą kandydatów uznawanych za spełniających wymogi formalne. Są to okoliczności w pełni weryfikowalne w oparciu o dokumentację konkursową.
Czwarta grupa zastrzeżeń dotyczy zasad bezstronności politycznej państwowego instytutu badawczego w kontekście organizowanych na jego terenie spotkań z udziałem osób pełniących funkcje publiczne oraz zasad uczestnictwa w nich pracowników w godzinach pracy.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jaka była w latach 2023–2025 wysokość wynagrodzenia zasadniczego oraz łączna wartość pozostałych świadczeń ze stosunku pracy (nagród, premii, świadczeń dodatkowych, ryczałtów) wypłaconych dyrektorowi, zastępcom dyrektora oraz głównemu księgowemu instytutu, w podziale na lata i poszczególne stanowiska?
2. Czy wypłaty te mieściły się w limitach wynikających z ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, w tym w zakresie świadczeń dodatkowych i nagród rocznych?
3. Czy z osobami wchodzącymi w skład dyrekcji instytutu zawierane były w tym okresie umowy cywilnoprawne lub umowy o dodatkowe zatrudnienie, których stroną był instytut lub jednostki od niego zależne? Jeżeli tak – proszę o wskazanie ich przedmiotu i łącznej wartości.
4. Jak w tym samym okresie kształtowało się przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto pracowników naukowych instytutu na stanowisku adiunkta oraz pracowników badawczo-technicznych?
5. Czy ministerstwo w ramach sprawowanego nadzoru analizowało relację między wynagrodzeniami kadry kierowniczej a wynagrodzeniami pozostałych pracowników nadzorowanych instytutów i czy formułowało w tym zakresie jakiekolwiek zalecenia?
6. Jaka była w latach 2023–2026 wysokość środków przekazanych instytutowi na prowadzenie Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej, z podaniem podstawy prawnej ich przekazania oraz formy finansowania?
7. Czy ze środków tych finansowane są dodatkowe składniki wynagrodzeń pracowników wykonujących zadania w ramach systemu? Jeżeli tak – jakie są kryteria ich przyznawania i czy którykolwiek z nich pozostaje w zależności od uzyskiwanych wyników pomiarowych lub od zakresu obszarów uznanych za dotknięte suszą?
8. Jakie procedury zapewnienia jakości i weryfikacji obowiązują wobec danych pomiarowych pochodzących ze stacji meteorologicznych instytutu oraz wobec ocen prowadzonych przez pracowników instytutu na polach referencyjnych?
9. Czy do ministerstwa wpływały kiedykolwiek sygnały, skargi lub wystąpienia – ze strony pracowników instytutu, izb rolniczych, jednostek samorządu terytorialnego lub rolników – dotyczące rzetelności danych wykorzystywanych w systemie? Jeżeli tak – w jaki sposób zostały rozpatrzone?
10. Czy funkcjonuje mechanizm niezależnej weryfikacji danych wejściowych systemu przez podmiot inny niż instytut, a jeżeli nie – czy minister rozważa jego wprowadzenie?
11. Ile konkursów na stanowiska pracowników naukowych przeprowadzono w instytucie w latach 2022–2026? Proszę o zestawienie obejmujące dla każdego konkursu: liczbę zgłoszonych kandydatów, liczbę kandydatów uznanych za spełniających wymogi formalne oraz informację, czy do etapu oceny merytorycznej dopuszczono więcej niż jednego kandydata.
12. Czy ogłoszenia o wszystkich tych konkursach zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz w europejskim portalu dla mobilnych naukowców zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o instytutach badawczych?
13. Czy statut instytutu oraz wewnętrzne regulacje przewidują zasady wyłączania członków komisji konkursowych w przypadku zaistnienia konfliktu interesów, w tym z uwagi na pokrewieństwo, powinowactwo lub bezpośrednią współpracę naukową z kandydatem? Czy ministerstwo weryfikowało stosowanie tych zasad?
14. Czy w nadzorowanych przez Pana Ministra instytutach badawczych obowiązują jednolite standardy przeciwdziałania konfliktowi interesów w procesach rekrutacyjnych, a jeżeli nie – czy Pan Minister rozważa ich wprowadzenie?
15. Kiedy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadziło ostatnią kontrolę w instytucie, jaki był jej zakres przedmiotowy i jakie były jej ustalenia?
16. Czy w związku z okolicznościami przedstawionymi w niniejszej interpelacji minister zamierza przeprowadzić kontrolę doraźną w instytucie lub zwrócić się o jej przeprowadzenie do innych właściwych organów?
17. Jakie mechanizmy ochrony przysługują pracownikom nadzorowanych instytutów badawczych zgłaszającym nieprawidłowości w świetle ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. poz. 928) i czy ministerstwo weryfikowało wdrożenie w instytucie procedury zgłoszeń wewnętrznych?
Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na piśmie w terminie 21 dni od dnia otrzymania interpelacji, określonym w art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Z wyrazami szacunku
Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (35)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
25204 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 01 września 2026 r.
znak sprawy: DTS.kn.058.2.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji poselskiej nr 18855 w sprawie sprawowania przez Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi nadzoru nad Instytutem Uprawy, Nawożenia
i Gleboznawstwa - Państwowym Instytutem Badawczym w Puławach
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18855 Pana Posła na Sejm RP Michała Moskala,
w sprawie sprawowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nadzoru nad
Instytutem Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowym Instytutem
Badawczym w Puławach (dalej: IUNG-PIB), poniżej przekazuję stosowne informacje
w układzie: pytanie - odpowiedź.
I. Polityka wynagrodzeń i nadzór właścicielski
1. Jaka była w latach 2023–2025 wysokość wynagrodzenia zasadniczego oraz łączna
wartość pozostałych świadczeń ze stosunku pracy (nagród, premii, świadczeń
dodatkowych, ryczałtów) wypłaconych dyrektorowi, zastępcom dyrektora oraz
głównemu księgowemu Instytutu, w podziale na lata i poszczególne stanowiska?
Na wstępie wskazać należy, że 15 lutego 2024 r. nastąpiła zmiana na stanowisku
dyrektora IUNG-PIB. Analogiczna sytuacja miała miejsce 2 kwietnia 2024 r.
w przypadku obu zastępców dyrektora IUNG-PIB.
Odpowiadając na powyższe pytanie nr 1:
w odniesieniu do dyrektora oraz zastępców dyrektora IUNG-PIB wysokość
miesięcznego wynagrodzenia przyznanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
w latach 2023–2025 przedstawiała się następująco:
-- 1 of 12 --
Stanowisko 2023 r. 2024 r. 2025 r.
Dyrektor 15 000 zł 15 000 zł – styczeń–czerwiec
22 000 zł – od lipca 22 000 zł
Zastępca dyrektora 11 000 zł 11 000 zł – styczeń–czerwiec
17 500 zł – od lipca 17 500 zł
Zastępca dyrektora 11 000 zł 11 000 zł – styczeń–czerwiec
17 500 zł – od lipca 17 500 zł
Odnosząc się do pozostałych świadczeń
w 2023 r. dyrektorowi przyznano łącznie dodatkowe świadczenia w wysokości
49 920 zł, a dwóm zastępcom dyrektora – łącznie 86 699 zł.
w 2024 r. dyrektorowi przyznano łącznie dodatkowe świadczenia w wysokości
16 500 zł, a dwóm zastępcom dyrektora – łącznie 10 484 zł.
W 2025 r dyrektorowi ani zastępcom dyrektora IUNG-PIB nie zostały przyznane
dodatkowe świadczenia.
W odniesieniu do głównego księgowego należy wskazać, że jego zatrudnienie oraz
ustalanie wynagrodzenia i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy należą
do kompetencji dyrektora Instytutu. Zgodnie z informacją przekazaną przez IUNG-PIB
wynagrodzenie głównego księgowego kształtowało się następująco:
Rok Miesięczne wynagrodzenie
zasadnicze Pozostałe świadczenia
2023 11 000 zł 8 250 zł - nagroda jubileuszowa
2024 11 000 zł
15 000 zł – od lipca 0 zł
2025 15 000 zł 0 zł
2. Czy wypłaty te mieściły się w limitach wynikających z ustawy z dnia 3 marca 2000 r.
o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, w tym w zakresie
świadczeń dodatkowych i nagród rocznych?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi potwierdza, że przyznane wynagrodzenia oraz
nagrody roczne dla kierownictwa IUNG-PIB mieściły się w limitach wynikających
z ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi
podmiotami prawnymi. W latach 2023-2024 podstawą do ustalenia maksymalnej
wysokości wynagrodzenia miesięcznego, stanowiło przeciętne miesięczne
-- 2 of 12 --
wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym
kwartale 2020 r., które wyniosło 5.655,43 zł1.
Natomiast w roku 2025 podstawą do ustalenia maksymalnej wysokości
wynagrodzenia miesięcznego, stanowiła kwota 5.938,20 zł2 . W związku z powyższym
maksymalna miesięczna wysokość wynagrodzenia dyrektora oraz zastępców
dyrektora instytutu badawczego w latach 2023-2024 mogła wynosić 33.932,58 zł,
natomiast w roku 2025 - 35.629,20 zł. Zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 3 marca
2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi
wysokość nagrody rocznej przyznanej osobom, o których mowa w art. 2 pkt. 1-4 i 10,
zatrudnionych w podmiotach, o których mowa w art. 1 pkt 1-3, 8-10 i 12, nie może
przekroczyć trzykrotności ich średniego miesięcznego wynagrodzenia w roku
poprzedzającym rok przyznania nagrody.
3. Czy z osobami wchodzącymi w skład dyrekcji Instytutu zawierane były w tym okresie
umowy cywilnoprawne lub umowy o dodatkowe zatrudnienie, których stroną był Instytut
lub jednostki od niego zależne? Jeżeli tak – proszę o wskazanie ich przedmiotu i łącznej
wartości.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przygotowało umów cywilnoprawnych ani
umów dotyczących dodatkowego zatrudnienia osób wchodzących w skład dyrekcji
Instytutu, których stroną był Instytut lub jednostki od niego zależne.
Zgodnie z informacją przekazaną przez IUNG-PIB, w latach 2023–2024 z osobami
wchodzącymi w skład Dyrekcji IUNG-PIB zawierane były umowy cywilnoprawne.
W zakresie umów zlecenia, w 2023 r. z Dyrektorem IUNG-PIB zawarto dwie umowy
dotyczące realizacji i przygotowania projektów badawczych, o łącznej wartości
32 000 zł.
W zakresie umów o dzieło, w 2023 r. z dwoma Zastępcami Dyrektora zawarto umowy
dotyczące sporządzenia recenzji prac naukowych, o łącznej wartości 260 zł, natomiast
w 2024 r. z Dyrektorem IUNG-PIB zawarto dwie umowy o dzieło dotyczące recenzji
prac naukowych, o łącznej wartości 450 zł. W 2025 r. z osobami wchodzącymi w skład
Dyrekcji IUNG-PIB nie zawierano umów cywilnoprawnych.
1 art. 12 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok
2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666); art. 2 ustawy z dnia 16 stycznia 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach służących
realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz. U. z 2024 r. poz. 123).
2 art. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok
2025 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1925).
-- 3 of 12 --
4. Jak w tym samym okresie kształtowało się przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto
pracowników naukowych Instytutu na stanowisku adiunkta oraz pracowników
badawczo-technicznych?
Zgodnie z informacją przekazaną przez IUNG-PIB, przeciętne miesięczne
wynagrodzenie brutto pracowników naukowych na stanowisku adiunkta oraz
pracowników badawczo-technicznych kształtowało się następująco:
2023 r. – adiunkt: 10 764 zł; pracownik badawczo-techniczny: 8 035 zł,
2024 r. – adiunkt: 10 579 zł; pracownik badawczo-techniczny: 7 960 zł,
2025 r. – adiunkt: 10 875 zł; pracownik badawczo-techniczny: 8 681 zł.
5. Czy Ministerstwo w ramach sprawowanego nadzoru analizowało relację między
wynagrodzeniami kadry kierowniczej a wynagrodzeniami pozostałych pracowników
nadzorowanych instytutów i czy formułowało w tym zakresie jakiekolwiek zalecenia?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadziło analiz dotyczących relacji
pomiędzy wynagrodzeniami kadry kierowniczej a wynagrodzeniami pozostałych
pracowników nadzorowanych instytutów badawczych oraz nie formułowało w tym
zakresie zaleceń ani rekomendacji.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych
(Dz. U. z 2026 r., poz. 741) instytuty są podmiotami wyodrębnionymi pod względem
prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, natomiast za realizację polityki
kadrowej danego instytutu odpowiada jego dyrektor. Wysokość wynagrodzeń
pracowników instytutu, z wyjątkiem wynagrodzeń osób, których zasady
wynagradzania określają przepisy odrębne, pozostaje zatem w zakresie polityki
kadrowej prowadzonej przez dyrektora, z uwzględnieniem możliwości finansowych
instytutu.
II. System Monitoringu Suszy Rolniczej
6. Jaka była w latach 2023–2026 wysokość środków przekazanych Instytutowi na
prowadzenie Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej, z podaniem podstawy prawnej
ich przekazania oraz formy finansowania?
Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych
i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2025 r. poz. 251, z późn. zm.), oraz zgodnie z art.
150 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz.
1483, z późn. zm.), na realizację zadania pn. ”System monitoringu suszy w Polsce”
Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy
w Puławach otrzymuje corocznie dotację celową od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Środki przekazane Instytutowi na prowadzenie Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej:
Rok Kwota Kwota Podstawa prawna Forma
-- 4 of 12 --
przyznana
w umowie przez
MRiRW na
realizację
zadania
w zł
wydatkowana
przez IUNG -
PIB na
realizację
zadania
w zł
finansowania
2023 4 950 000,00 4.843.675,37 art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7
lipca 2005 r. o
ubezpieczeniach upraw
rolnych i zwierząt
gospodarskich (Dz. U. z
2019 r. poz. 477),
stosownie do art. 150
ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach
publicznych (Dz. U. z 2022
r. poz. 1634, z późn. zm.)
dotacja
celowa
2024 4 950 000,00 4.836.972,81 art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7
lipca 2005 r. o
ubezpieczeniach upraw
rolnych i zwierząt
gospodarskich (Dz. U. z
2019 r. poz. 477),
stosownie do art. 150
ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach
publicznych (Dz. U. z 2023
r. poz.1270, z późn. zm.)
dotacja
celowa
2025 6 329 000,00 6.294.406,34 art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7
lipca 2005 r. o
ubezpieczeniach upraw
rolnych i zwierząt
gospodarskich (Dz. U. z
2025 r. poz. 251), decyzję
Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi w sprawie
zmian w budżecie państwa
na rok 2025 z dnia 10
października 2025 r., znak:
32.3122.2.245.2025.ZW,
decyzję Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi w sprawie
zmian w budżecie państwa
na rok 2025 z dnia 23
października 2025 r., znak:
32.3122.2.264.2025.ZW i
decyzję Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi w sprawie
dotacja
celowa
-- 5 of 12 --
zmian w budżecie państwa
na rok 2025 z dnia 18
grudnia 2025 r., znak:
32.3122.2.362.2025.ZW,
stosownie do art. 150
ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach
publicznych (Dz. U. z 2024
r. poz.1530, z późn. zm.)
2026* 5 036 000,00 1 815 135,12 art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7
lipca 2005 r. o
ubezpieczeniach upraw
rolnych i zwierząt
gospodarskich (Dz. U. z
2025 r. poz. 251),
stosownie do art. 150
ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach
publicznych(Dz. U. z 2025 r.
poz. 1483, z późn. zm.)
dotacja
celowa
*Kwota wydatkowana w I półroczu 2026 r.
7. Czy ze środków tych finansowane są dodatkowe składniki wynagrodzeń
pracowników wykonujących zadania w ramach Systemu? Jeżeli tak – jakie są kryteria
ich przyznawania i czy którykolwiek z nich pozostaje w zależności od uzyskiwanych
wyników pomiarowych lub od zakresu obszarów uznanych za dotknięte suszą?
Ze środków dotacji celowej na realizację zadania System Monitoringu Suszy Rolniczej
są finansowane dodatkowe wynagrodzenia pracowników wykonujących prace
w ramach zadania. Są one wypłacane zgodnie z Zakładowym Układem Zbiorowym
Pracy obowiązującym w IUNG-PIB. Dodatkowe wynagrodzenia nie są zależne od
uzyskiwanych wyników pomiarowych lub zakresu obszarów uznanych za dotknięte
suszą.
8. Jakie procedury zapewnienia jakości i weryfikacji obowiązują wobec danych
pomiarowych pochodzących ze stacji meteorologicznych Instytutu oraz wobec ocen
prowadzonych przez pracowników Instytutu na polach referencyjnych?
Wyniki pomiarów ze standardowych stacji meteorologicznych pracujących na
potrzeby Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej podlegają codziennej kontroli jakości
prowadzonej przez specjalistów z zakresu meteorologii i klimatologii. W ramach
procesu weryfikacji wykonywane są testy spójności czasowej i przestrzennej danych,
obejmujące porównanie wyników pomiarów z sąsiednimi stacjami oraz analizę ich
zgodności z polami przestrzennymi uzyskanymi metodami interpolacji
geostatystycznej. Na podstawie tych analiz identyfikowane są stacje, na których
-- 6 of 12 --
wystąpiły przerwy w transmisji danych, awarie czujników lub wartości odbiegające od
warunków panujących w otoczeniu.
W celu zapewnienia ciągłości i wysokiej wiarygodności pomiarów na stacjach
meteorologicznych sieci IUNG-PIB stosowane jest dublowanie kluczowych czujników.
Każda stacja wyposażona jest w dwa deszczomierze, a pomiary temperatury powietrza
realizowane są z wykorzystaniem dwóch niezależnych czujników. Takie rozwiązanie
umożliwia bieżące wykrywanie nieprawidłowości oraz ogranicza ryzyko utraty danych
w przypadku awarii pojedynczego urządzenia.
Za utrzymanie sprawności technicznej stacji meteorologicznych IUNG-PIB, kontrolę
stanu aparatury pomiarowej oraz wykonywanie prac serwisowych odpowiadają
pracownicy IUNG-PIB. Za jakość danych pochodzących ze stacji państwowej sieci
meteorologicznej odpowiada Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej –
Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB), natomiast za jakość danych ze stacji
Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU, 17 stacji)
odpowiada COBORU. Dane pochodzące z obu sieci są poddawane wzajemnej
weryfikacji z wykorzystaniem analiz przestrzennych oraz porównania wyników
interpolacji wykonywanych różnymi metodami. Takie podejście umożliwia
identyfikację potencjalnych błędów pomiarowych, wykrywanie nieprawidłowości
w funkcjonowaniu stacji oraz zwiększa wiarygodność produktów wykorzystywanych
w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej.
Analogiczne procedury kontroli jakości stosowane są również dla danych
pozyskiwanych z pól referencyjnych (w 2026 roku 9 pól w 3 województwach)
wykorzystywanych do prac badawczo-rozwojowych Systemu Monitoringu Suszy
Rolniczej. Dane z tych obiektów podlegają codziennej weryfikacji pod względem
kompletności i spójności.
9. Czy do Ministerstwa wpływały kiedykolwiek sygnały, skargi lub wystąpienia – ze
strony pracowników Instytutu, izb rolniczych, jednostek samorządu terytorialnego
lub rolników – dotyczące rzetelności danych wykorzystywanych w Systemie? Jeżeli
tak – w jaki sposób zostały rozpatrzone?
Do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpływały wystąpienia i skargi dotyczące
funkcjonowania Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej. W odpowiedzi na głosy
rolników zgłaszających potrzebę zmiany definicji suszy Ministerstwo zwróciło się do
IUNG-PIB o podjęcie działań zmierzających do weryfikacji funkcjonowania Systemu
oraz obowiązujących przepisów regulujących sposób stwierdzania występowania
suszy rolniczej.
Ponadto Ministerstwo wystąpiło do IUNG-PIB o opinię dotyczącą możliwości
usprawnienia Systemu poprzez uwzględnienie oceny wilgotności gleby i zawartości
wody dostępnej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych. Zgodnie z informacją
-- 7 of 12 --
przekazaną przez IUNG-PIB, w ramach funkcjonującego Systemu prowadzone są
obecnie prace eksperymentalne w 22 gospodarstwach referencyjnych, w których
monitorowana jest wilgotność gleby. Dane te mogą stanowić podstawę do dalszych
działań rozwojowych Systemu
10. Czy funkcjonuje mechanizm niezależnej weryfikacji danych wejściowych Systemu
przez podmiot inny niż Instytut, a jeżeli nie – czy Minister rozważa jego
wprowadzenie?
Obecnie nie funkcjonuje mechanizm niezależnej weryfikacji danych wejściowych
Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej przez podmiot inny niż IUNG-PIB. Dane
wykorzystywane w Systemie podlegają wieloetapowej kontroli jakości i weryfikacji
prowadzonej przez IUNG-PIB zgodnie z obowiązującymi procedurami zapewnienia
jakości danych. Na chwilę obecną IUNG-PIB nie prowadzi prac nad wprowadzeniem
odrębnego mechanizmu niezależnej weryfikacji danych wejściowych przez podmiot
zewnętrzny.
III. Procedury konkursowe i polityka kadrowa
11. Ile konkursów na stanowiska pracowników naukowych przeprowadzono
w Instytucie w latach 2022–2026? Proszę o zestawienie obejmujące dla każdego
konkursu: liczbę zgłoszonych kandydatów, liczbę kandydatów uznanych za
spełniających wymogi formalne oraz informację, czy do etapu oceny merytorycznej
dopuszczono więcej niż jednego kandydata.
Konkursy na stanowiska naukowe przeprowadzone w Instytucie w latach 2022–2026:
W roku 2022 przeprowadzono dwa konkursy na stanowiska naukowe:
1. Adiunkt:
Liczba zgłoszeń – 4
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 1
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 1
2. Adiunkt:
Liczba zgłoszeń – 4
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 1
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 1
W roku 2023 przeprowadzono trzy konkursy na stanowiska naukowe:
1. Profesor:
Liczba zgłoszeń – 1
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 1
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 1
2. Profesor:
Liczba zgłoszeń – 3
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 1
-- 8 of 12 --
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 1
3. Asystent:
Liczba zgłoszeń – 4
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 1
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 1
W roku 2024 przeprowadzono trzy konkursy na stanowiska naukowe:
1. Asystent:
Liczba zgłoszeń – 3
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 3
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 3
2. Adiunkt:
Liczba zgłoszeń – 1
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 1
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 1
3. Asystent:
Liczba zgłoszeń – 3
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 3
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 3
W roku 2025 przeprowadzono jeden konkurs na stanowiska naukowe:
1. Asystent:
Liczba zgłoszeń – 7
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 3
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 3
W roku 2026 przeprowadzono sześć konkursów na stanowiska naukowe:
1. Adiunkt:
Liczba zgłoszeń – 11
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 6
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 6
2. Adiunkt:
Liczba zgłoszeń – 5
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 1
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 1
3. Asystent:
Liczba zgłoszeń – 18
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 5
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 5
4. Asystent:
Liczba zgłoszeń – 11
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 2
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 2
5. Asystent:
-- 9 of 12 --
Liczba zgłoszeń – 4
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 4
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 4
6. Asystent:
Liczba zgłoszeń – 5
Liczba zgłoszeń spełniających wymogi formalne – 2
Liczba osób dopuszczonych do dalszego etapu – 2
12. Czy ogłoszenia o wszystkich tych konkursach zostały opublikowane w Biuletynie
Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki
oraz w europejskim portalu dla mobilnych naukowców, zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy
o instytutach badawczych?
Ogłoszenia o wszystkich konkursach na stanowiska naukowe zostały opublikowane
w Biuletynie Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki oraz w europejskim portalu dla mobilnych naukowców, zgodnie z art.
43 ust. 6 ustawy o instytutach badawczych.
13. Czy statut Instytutu oraz wewnętrzne regulacje przewidują zasady wyłączania
członków komisji konkursowych w przypadku zaistnienia konfliktu interesów, w tym
z uwagi na pokrewieństwo, powinowactwo lub bezpośrednią współpracę naukową
z kandydatem? Czy Ministerstwo weryfikowało stosowanie tych zasad?
Zarządzeniem Dyrektora IUNG-PIB nr 020.31.2020 z dnia 24 czerwca 2020 r.
wprowadzono regulamin określający zasady i tryb przeprowadzania konkursów na
stanowiska naukowe w IUNG-PIB, w tym zasady powoływania komisji konkursowych.
Komisja konkursowa jest powoływana przez Dyrektora odrębnie do każdego
konkursu. Przy doborze członków komisji Dyrektor kieruje się zasadą bezstronności,
a w przypadku wystąpienia konfliktu interesów skład komisji ulega zmianie.
Zgodnie z informacją przekazaną przez IUNG-PIB, aktualnie procedowany jest nowy
regulamin zatrudniania i awansowania pracowników na stanowiskach naukowych
i badawczo-technicznych, który został przekazany Radzie Naukowej IUNG-PIB.
W projekcie regulaminu wskazano wprost, że członkiem komisji konkursowej nie może
być małżonek, krewny ani powinowaty kandydata na stanowisko naukowe lub
badawczo-techniczne.
14. Czy w nadzorowanych przez Ministra instytutach badawczych obowiązują
jednolite standardy przeciwdziałania konfliktowi interesów w procesach
rekrutacyjnych, a jeżeli nie – czy Minister rozważa ich wprowadzenie?
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych nie ustanawia jednolitych
dla wszystkich instytutów badawczych szczegółowych standardów przeciwdziałania
konfliktowi interesów w procesach rekrutacyjnych. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 tej
-- 10 of 12 --
ustawy politykę kadrową instytutu realizuje jego dyrektor. Jednocześnie, stosownie do
art. 43 ust. 6 ustawy, zatrudnienie pracownika naukowego jest poprzedzone
konkursem, natomiast kryteria oraz tryb przeprowadzania i ogłaszania konkursu
określa statut danego instytutu. Wspomniane przepisy określają podstawowe
wymagania dotyczące przeprowadzania otwartych i konkurencyjnych konkursów,
natomiast szczegółowa organizacja postępowań pozostaje w gestii kierownika
jednostki, z uwzględnieniem przepisów powszechnie obowiązującego prawa oraz
regulacji wewnętrznych Instytutu. Prawidłowość stosowania tych regulacji może
podlegać weryfikacji w ramach nadzoru Ministra, w tym w toku okresowych kontroli
instytutów. Obecnie nie są prowadzone prace nad wprowadzeniem jednolitych
regulacji w tym zakresie.
IV. Działania nadzorcze Ministra
15. Kiedy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadziło ostatnią kontrolę
w Instytucie, jaki był jej zakres przedmiotowy i jakie były jej ustalenia?
Ostatnia kontrola IUNG-PIB przeprowadzona w ramach nadzoru Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi, o którym mowa w art. 35 i 36 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r.
o instytutach badawczych, była prowadzona w okresie od 13 grudnia 2022 r. do
26 maja 2023 r. Kontrola zakończyła się przekazaniem Dyrektorowi Instytutu
wystąpienia pokontrolnego w dniu 29 lutego 2024 r.
Zakres kontroli obejmował wybrane zagadnienia funkcjonowania Instytutu,
z uwzględnieniem działalności finansowej, organizacji i jakości pracy oraz jakości
zarządzania Instytutem. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2021 r. do 26 maja
2023 r., z możliwością pozyskania informacji z okresów wcześniejszych do celów
porównawczych.
W wyniku kontroli, stosownie do dokonanych ustaleń i ocen, sformułowano zalecenia
pokontrolne dotyczące w szczególności zasad prowadzenia gospodarki finansowej
i rachunkowości, sporządzania i aktualizowania planów finansowych, windykacji
należności, zasad zawierania i rozliczania umów cywilnoprawnych, gospodarowania
nieruchomościami oraz ujmowania realizowanych zadań w planach działalności
naukowo-badawczej. Zwrócono również uwagę na konieczność terminowego
przekazywania Ministrowi uchwał Rady Naukowej w przypadkach określonych
przepisami ustawy o instytutach badawczych. Jednocześnie w szeregu badanych
obszarów nie stwierdzono nieprawidłowości, w tym w zakresie organizacji Instytutu,
realizacji zadań statutowych oraz wybranych zagadnień polityki kadrowej.
16. Czy w związku z okolicznościami przedstawionymi w niniejszej interpelacji
Minister zamierza przeprowadzić kontrolę doraźną w Instytucie lub zwrócić się o jej
przeprowadzenie do innych właściwych organów?
-- 11 of 12 --
Zgodnie z art. 36 ustawy o instytutach badawczych minister nadzorujący
przeprowadza kontrolę instytutu nie rzadziej niż raz na 3 lata. Kolejna kontrola IUNG-
PIB jest planowana na I kwartał 2027 r. Biorąc powyższe pod uwagę na obecnym
etapie nie przewiduje się przeprowadzenia odrębnej kontroli doraźnej Instytutu.
17. Jakie mechanizmy ochrony przysługują pracownikom nadzorowanych instytutów
badawczych zgłaszającym nieprawidłowości, w świetle ustawy z dnia 14 czerwca
2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. poz. 928), i czy Ministerstwo weryfikowało
wdrożenie w Instytucie procedury zgłoszeń wewnętrznych?
Wystąpienia kierowane do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które zawierają
informacje mogące stanowić zgłoszenie naruszenia prawa w rozumieniu ustawy z dnia
14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów, są analizowane pod kątem ich właściwej
kwalifikacji. W przypadku zakwalifikowania wystąpienia jako zgłoszenia zewnętrznego
sygnalista korzysta z ochrony przewidzianej w ustawie, w szczególności w zakresie
poufności jego tożsamości. Zasady przyjmowania, weryfikacji i rozpatrywania takich
zgłoszeń zostały określone w wewnętrznych regulacjach Ministerstwa. Informacje
o sposobie dokonywania zgłoszeń i ochronie sygnalistów są również publikowane na
stronie MRiRW.
W instytutach badawczych zapewnienie funkcjonowania wymaganych prawem
procedur wewnętrznych należy do kompetencji dyrektora instytutu. Zgodnie z art.
24 ust. 1 pkt 6 ustawy o instytutach badawczych dyrektor podejmuje decyzje we
wszystkich sprawach dotyczących instytutu, z wyjątkiem spraw należących do zakresu
działania rady naukowej. Z informacji przekazanych przez IUNG-PIB wynika, że
zarządzeniem Dyrektora nr 020.8.2022 z dnia 21 stycznia 2022 r. wprowadzono
w Instytucie „Procedurę zgłaszania przypadków nieprawidłowości oraz ochrony osób
dokonujących zgłoszeń”. Instytut poinformował również, że procedowana jest zmiana
tej regulacji. Funkcjonowanie regulacji wewnętrznych Instytutu może podlegać
weryfikacji w ramach okresowych kontroli prowadzonych przez Ministra w ramach
sprawowanego nadzoru.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 12 of 12 --