Interpelacja nr 18853
Interpelacja w sprawie polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się w pomoc humanitarną
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się w pomoc humanitarną
Interpelacja nr 18853
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się w pomoc humanitarną
Zgłaszający: Krzysztof Szczucki
Data wpływu: 23-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w sprawie o fundamentalnym znaczeniu dla relacji między państwem a obywatelem, dotyczącej setek polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się w pomoc humanitarną.
Przykładem obrazującym skalę problemu jest sytuacja właściciela hotelu „Mieszko“ w Gorzowie Wielkopolskim. Kierując się odruchem serca i solidarnością, już 27 lutego 2022 r. otworzył swój obiekt dla uchodźców. W szczytowym momencie gościł 410 osób, a łącznie schronienie w jego hotelu znalazło 2,5 tysiąca osób, w tym matki z niemowlętami i osoby schorowane. Przedsiębiorca zgodził się na stawkę 70 zł brutto za osobę (przy standardowej cenie rynkowej 200–250 zł), a wojewoda wypłacał te środki bez naliczania podatku VAT.
Obecnie organa skarbowe uznają tę pomoc za zwykłą usługę komercyjną. Fiskus zażądał 1 mln 200 tys. zł zaległego podatku VAT (według stawki 8%) oraz 250 tys. zł podatku dochodowego. Pomimo złożenia wniosku o rozłożenie należności na raty, konta firmy zostały zajęte, co stawia przedsiębiorcę w krytycznej sytuacji finansowej.
Sprawa ta nie jest odosobniona – w całej Polsce toczą się setki podobnych postępowań. Skala wątpliwości prawnych jest tak duża, że pod koniec maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skierował w tej kwestii pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, pytając, czy przedsiębiorcy pomagający uchodźcom w ogóle działali jako podatnicy VAT i czy otrzymane kwoty powinny podlegać opodatkowaniu.
Działania organów skarbowych uderzają w zasadę pewności prawa oraz zaufania obywatela do państwa. Państwo nie może jednego dnia apelować o solidarność, a po kilku latach karać za tę pomoc restrykcyjną wykładnią przepisów, której przedsiębiorcy nie byli w stanie przewidzieć w momencie kryzysu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi dotyczącymi liczby postępowań podatkowych prowadzonych wobec przedsiębiorców w związku z rozliczaniem środków za zakwaterowanie uchodźców z Ukrainy?
Czy resort planuje wydanie ogólnych wytycznych dla organów skarbowych, które nakazywałyby stosowanie proobywatelskiej, celowościowej wykładni przepisów w tych sprawach, zamiast rygorystycznego podejścia literalnego?
Czy, biorąc pod uwagę skierowanie pytań do TSUE przez WSA we Wrocławiu, ministerstwo rozważa wstrzymanie egzekucji administracyjnych w tego typu sprawach do czasu wydania orzeczenia przez trybunał, aby zapobiec upadłościom firm, które niosły pomoc państwu?
Jak państwo zamierza odbudować zaufanie obywateli i przedsiębiorców, którzy dziś, patrząc na przypadek przedsiębiorcy, mogą obawiać się angażowania w pomoc w sytuacjach przyszłych kryzysów humanitarnych lub klęsk żywiołowych?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Szczucki
Interpelacja nr 18853
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się w pomoc humanitarną
Zgłaszający: Krzysztof Szczucki
Data wpływu: 23-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w sprawie o fundamentalnym znaczeniu dla relacji między państwem a obywatelem, dotyczącej setek polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się w pomoc humanitarną.
Przykładem obrazującym skalę problemu jest sytuacja właściciela hotelu „Mieszko“ w Gorzowie Wielkopolskim. Kierując się odruchem serca i solidarnością, już 27 lutego 2022 r. otworzył swój obiekt dla uchodźców. W szczytowym momencie gościł 410 osób, a łącznie schronienie w jego hotelu znalazło 2,5 tysiąca osób, w tym matki z niemowlętami i osoby schorowane. Przedsiębiorca zgodził się na stawkę 70 zł brutto za osobę (przy standardowej cenie rynkowej 200–250 zł), a wojewoda wypłacał te środki bez naliczania podatku VAT.
Obecnie organa skarbowe uznają tę pomoc za zwykłą usługę komercyjną. Fiskus zażądał 1 mln 200 tys. zł zaległego podatku VAT (według stawki 8%) oraz 250 tys. zł podatku dochodowego. Pomimo złożenia wniosku o rozłożenie należności na raty, konta firmy zostały zajęte, co stawia przedsiębiorcę w krytycznej sytuacji finansowej.
Sprawa ta nie jest odosobniona – w całej Polsce toczą się setki podobnych postępowań. Skala wątpliwości prawnych jest tak duża, że pod koniec maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skierował w tej kwestii pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, pytając, czy przedsiębiorcy pomagający uchodźcom w ogóle działali jako podatnicy VAT i czy otrzymane kwoty powinny podlegać opodatkowaniu.
Działania organów skarbowych uderzają w zasadę pewności prawa oraz zaufania obywatela do państwa. Państwo nie może jednego dnia apelować o solidarność, a po kilku latach karać za tę pomoc restrykcyjną wykładnią przepisów, której przedsiębiorcy nie byli w stanie przewidzieć w momencie kryzysu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi dotyczącymi liczby postępowań podatkowych prowadzonych wobec przedsiębiorców w związku z rozliczaniem środków za zakwaterowanie uchodźców z Ukrainy?
Czy resort planuje wydanie ogólnych wytycznych dla organów skarbowych, które nakazywałyby stosowanie proobywatelskiej, celowościowej wykładni przepisów w tych sprawach, zamiast rygorystycznego podejścia literalnego?
Czy, biorąc pod uwagę skierowanie pytań do TSUE przez WSA we Wrocławiu, ministerstwo rozważa wstrzymanie egzekucji administracyjnych w tego typu sprawach do czasu wydania orzeczenia przez trybunał, aby zapobiec upadłościom firm, które niosły pomoc państwu?
Jak państwo zamierza odbudować zaufanie obywateli i przedsiębiorców, którzy dziś, patrząc na przypadek przedsiębiorcy, mogą obawiać się angażowania w pomoc w sytuacjach przyszłych kryzysów humanitarnych lub klęsk żywiołowych?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Szczucki
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8778 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 16 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18853 posła Krzysztofa Szczuckiego w sprawie
polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny
na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się
w pomoc humanitarną
Znak sprawy: PT1.054.33.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 29 lipca 2026 r. nr 18853 posła Krzysztofa
Szczuckiego w sprawie polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny
na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się w pomoc,
humanitarną przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa, były
wypłacane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
1.
Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych,
przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych
warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku,
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, z późn. zm.) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 4 --
2/4
gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży
czy zysku nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego
w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych
na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy
za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady
za opodatkowane VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego
na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, w tym w zakresie uznania otrzymanych
środków finansowych za wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno
być zatem oceniane na podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich
udzielania.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów
prawa podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora
Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania
świadczeń wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów
zawieranych z jednostkami samorządu terytorialnego. Zasady dotyczące
wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane w art. 14b – 14s
ustawy Ordynacja podatkowa4. Interpretacje takie dają podatnikom pewność
co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę prawną,
o której mowa w art. 14k - 14m ustawy Ordynacja podatkowa.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora Krajowej
Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)
– art. 42a – 42i ustawy o VAT. WIS nie tylko wskazuje podatnikowi właściwą
dla danego towaru albo usługi stawkę podatku VAT, ale również zapewnia
odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym bezpieczeństwo podatkowe
transakcji.
3 Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
-- 2 of 4 --
3/4
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku, które nie wpisują się w ramy nakreślone
przepisami unijnymi, w tym przede wszystkim dyrektywą VAT5, jak również
orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście
omawianej problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego we Wrocławiu z 27 maja 2026 r. sygn.: I SA/Wr 1/26, którym
skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie opodatkowania
podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy
wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które zostanie w tej sprawie wydane
może wskazać kierunek interpretacyjny przepisów w zakresie VAT w odniesieniu
do przedstawionego zagadnienia. Do czasu wydania orzeczenia przez sąd unijny,
sprawy toczące się przed krajowymi sądami administracyjnymi, których przedmiot
jest objęty pytaniem prejudycjalnym, są co do zasady przez sądy zawieszane.
W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby postępowań podatkowych
prowadzonych wobec przedsiębiorców w związku z rozliczaniem środków
za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy informuję, że z danych
liczbowych przekazanych przez izby administracji skarbowej (IAS) wynika, że w
okresie od 12 marca 2022 r. do 30 czerwca 2026 r. w zakresie opodatkowania VAT
takich świadczeń:
wydano 17 decyzji wymiarowych organu I instancji na łączną kwotę
uszczuplenia 2.896.561 zł, w tym:
4 decyzje na kwotę uszczuplenia 830.090 zł w 2024 r.,
8 decyzji na kwotę uszczuplenia 1.623.640 zł w 2025 r.
5 decyzji na kwotę uszczuplenia 442.931 zł w 2026 r.
Wszczęto, a nie zakończono 8 postępowań podatkowych, w tym:
7 w 2025 r.
1 w 2026 r.
Odnosząc się do pytania o ewentualne wstrzymanie egzekucji administracyjnych
informuję, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji6 przewiduje przypadki, gdy czynności egzekucyjne lub
postępowanie egzekucyjne mogą być wstrzymane.
Zgodnie z treścią art. 23 § 6 ustawy u.p.e.a. organy sprawujące nadzór mogą,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony,
czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez
nadzorowany organ. Wstrzymanie z urzędu postępowania egzekucyjnego lub
czynności egzekucyjnych jest wyłączną kompetencją dyrektorów IAS i może zostać
zastosowane wyłącznie z urzędu. Tylko analiza każdej jednostkowej sprawy
w kontekście istnienia przesłanki „szczególnie uzasadnionego przypadku” pozwala
5 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
6 Dz. U. z 2026 r. poz. 268, z późn. zm., dalej – ustawa u.p.e.a.
-- 3 of 4 --
4/4
na ocenę zasadności wstrzymania czynności egzekucyjnej lub postępowania
egzekucyjnego.
Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku ewentualnych zaległości w spłacie
podatków podatnicy, którzy mają trudności ze spłatą należności podatkowych
mogą skorzystać z instrumentów wsparcia, w szczególności z ulg przewidzianych
w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Na podstawie tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika,
w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem
publicznym, może udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku
na raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek
na podatek;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
lub opłaty prolongacyjnej.
Warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podatnikom
prowadzącym działalność gospodarczą określa art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 16 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18853 posła Krzysztofa Szczuckiego w sprawie
polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny
na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się
w pomoc humanitarną
Znak sprawy: PT1.054.33.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 29 lipca 2026 r. nr 18853 posła Krzysztofa
Szczuckiego w sprawie polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu wybuchu wojny
na Ukrainie odpowiedzieli na apel państwa i zaangażowali się w pomoc,
humanitarną przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa, były
wypłacane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
1.
Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych,
przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych
warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku,
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, z późn. zm.) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 4 --
2/4
gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży
czy zysku nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego
w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych
na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy
za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady
za opodatkowane VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego
na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, w tym w zakresie uznania otrzymanych
środków finansowych za wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno
być zatem oceniane na podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich
udzielania.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów
prawa podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora
Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania
świadczeń wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów
zawieranych z jednostkami samorządu terytorialnego. Zasady dotyczące
wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane w art. 14b – 14s
ustawy Ordynacja podatkowa4. Interpretacje takie dają podatnikom pewność
co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę prawną,
o której mowa w art. 14k - 14m ustawy Ordynacja podatkowa.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora Krajowej
Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)
– art. 42a – 42i ustawy o VAT. WIS nie tylko wskazuje podatnikowi właściwą
dla danego towaru albo usługi stawkę podatku VAT, ale również zapewnia
odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym bezpieczeństwo podatkowe
transakcji.
3 Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
-- 2 of 4 --
3/4
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku, które nie wpisują się w ramy nakreślone
przepisami unijnymi, w tym przede wszystkim dyrektywą VAT5, jak również
orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście
omawianej problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego we Wrocławiu z 27 maja 2026 r. sygn.: I SA/Wr 1/26, którym
skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie opodatkowania
podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy
wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które zostanie w tej sprawie wydane
może wskazać kierunek interpretacyjny przepisów w zakresie VAT w odniesieniu
do przedstawionego zagadnienia. Do czasu wydania orzeczenia przez sąd unijny,
sprawy toczące się przed krajowymi sądami administracyjnymi, których przedmiot
jest objęty pytaniem prejudycjalnym, są co do zasady przez sądy zawieszane.
W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby postępowań podatkowych
prowadzonych wobec przedsiębiorców w związku z rozliczaniem środków
za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy informuję, że z danych
liczbowych przekazanych przez izby administracji skarbowej (IAS) wynika, że w
okresie od 12 marca 2022 r. do 30 czerwca 2026 r. w zakresie opodatkowania VAT
takich świadczeń:
wydano 17 decyzji wymiarowych organu I instancji na łączną kwotę
uszczuplenia 2.896.561 zł, w tym:
4 decyzje na kwotę uszczuplenia 830.090 zł w 2024 r.,
8 decyzji na kwotę uszczuplenia 1.623.640 zł w 2025 r.
5 decyzji na kwotę uszczuplenia 442.931 zł w 2026 r.
Wszczęto, a nie zakończono 8 postępowań podatkowych, w tym:
7 w 2025 r.
1 w 2026 r.
Odnosząc się do pytania o ewentualne wstrzymanie egzekucji administracyjnych
informuję, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji6 przewiduje przypadki, gdy czynności egzekucyjne lub
postępowanie egzekucyjne mogą być wstrzymane.
Zgodnie z treścią art. 23 § 6 ustawy u.p.e.a. organy sprawujące nadzór mogą,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony,
czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez
nadzorowany organ. Wstrzymanie z urzędu postępowania egzekucyjnego lub
czynności egzekucyjnych jest wyłączną kompetencją dyrektorów IAS i może zostać
zastosowane wyłącznie z urzędu. Tylko analiza każdej jednostkowej sprawy
w kontekście istnienia przesłanki „szczególnie uzasadnionego przypadku” pozwala
5 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
6 Dz. U. z 2026 r. poz. 268, z późn. zm., dalej – ustawa u.p.e.a.
-- 3 of 4 --
4/4
na ocenę zasadności wstrzymania czynności egzekucyjnej lub postępowania
egzekucyjnego.
Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku ewentualnych zaległości w spłacie
podatków podatnicy, którzy mają trudności ze spłatą należności podatkowych
mogą skorzystać z instrumentów wsparcia, w szczególności z ulg przewidzianych
w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Na podstawie tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika,
w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem
publicznym, może udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku
na raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek
na podatek;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
lub opłaty prolongacyjnej.
Warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podatnikom
prowadzącym działalność gospodarczą określa art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --