Interpelacja w sprawie obowiązku uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku przebudowy istniejących budynków bez zmiany sposobu zagospodarowania terenu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18836
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie obowiązku uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku przebudowy istniejących budynków bez zmiany sposobu zagospodarowania terenu
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 23-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają sygnały od przedsiębiorców, rolników oraz inwestorów indywidualnych wskazujące na istotne rozbieżności w praktyce organów administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie obowiązku uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegających na przebudowie istniejących obiektów budowlanych.
Problem dotyczy sytuacji, w których inwestor:
- nie zmienia przeznaczenia budynku,
- nie zmienia sposobu użytkowania obiektu,
- nie zmienia lokalizacji budynku,
- nie zwiększa powierzchni zabudowy,
- nie zmienia sposobu zagospodarowania terenu,
- nie realizuje nowej zabudowy, a planowane roboty obejmują wyłącznie przebudowę, remont, odbudowę lub wymianę elementów konstrukcyjnych istniejącego budynku.
Pomimo tego część organów administracji wymaga wcześniejszego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, co prowadzi do znaczącego wydłużenia procesu inwestycyjnego, zwiększenia kosztów oraz powstawania stanu niepewności prawnej po stronie inwestorów. Szczególne wątpliwości budzą przypadki dotyczące budynków gospodarczych, inwentarskich, produkcyjnych oraz usługowych funkcjonujących od wielu lat, często objętych obowiązującymi decyzjami administracyjnymi, pozwoleniami środowiskowymi lub pozwoleniami zintegrowanymi.
Pomimo braku zmiany funkcji i sposobu zagospodarowania terenu inwestorzy spotykają się z żądaniem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy wyłącznie z uwagi na planowaną przebudowę istniejącego obiektu.
W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której dla legalnie istniejącego budynku wszczynane jest dodatkowe postępowanie planistyczne, mimo że inwestor nie zamierza realizować nowej zabudowy ani zmieniać przeznaczenia nieruchomości. Postępowanie takie angażuje strony postępowania, wydłuża proces inwestycyjny nawet o wiele miesięcy oraz zwiększa ryzyko sporów i odwołań, choć sama inwestycja często sprowadza się wyłącznie do modernizacji lub odtworzenia istniejącego obiektu.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy przebudowa istniejącego budynku bez zmiany jego funkcji, lokalizacji, powierzchni zabudowy oraz sposobu zagospodarowania terenu wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
2. Czy w ocenie ministerstwa przebudowa polegająca na wymianie konstrukcji dachowej, wykonaniu nowych elementów konstrukcyjnych lub zmianie parametrów technicznych budynku, przy zachowaniu jego dotychczasowej funkcji i lokalizacji, może być traktowana jako zmiana zagospodarowania terenu wymagająca wydania decyzji o warunkach zabudowy?
3. Czy samo zmniejszenie lub zmiana kubatury istniejącego budynku, przy zachowaniu jego funkcji, obrysu i lokalizacji, może stanowić podstawę do uznania, że doszło do zmiany zagospodarowania terenu?
4. Czy ministerstwo dostrzega występowanie rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy poszczególnymi organami administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie stosowania przepisów dotyczących warunków zabudowy?
5. Czy w przypadku przebudowy istniejącego budynku, bez zmiany jego funkcji, lokalizacji oraz sposobu zagospodarowania terenu, ustawodawca rzeczywiście przewidywał konieczność prowadzenia odrębnego postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy?
6. Czy ministerstwo planuje wydanie wytycznych, objaśnień prawnych lub podjęcie inicjatywy legislacyjnej mającej na celu ujednolicenie praktyki organów administracji w tym zakresie?
7. Czy w ocenie ministerstwa zasadne byłoby jednoznaczne wyłączenie obowiązku uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy dla przebudowy istniejących obiektów budowlanych, jeżeli nie dochodzi do zmiany sposobu zagospodarowania terenu ani zmiany funkcji obiektu?
W mojej ocenie obecny stan prawny pozostawia zbyt szerokie pole do uznaniowości organów administracji, co prowadzi do niepewności prawnej inwestorów oraz nieuzasadnionego wydłużania procesów inwestycyjnych. Dotyczy to zwłaszcza obiektów istniejących od wielu lat, których funkcja pozostaje niezmieniona, a planowane roboty mają charakter modernizacyjny, odtworzeniowy lub remontowy.
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5739 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DAB-II.054.12.2026
Warszawa, 17 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18836 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację w sprawie obowiązku uzyskiwania decyzji o warunkach
zabudowy w przypadku przebudowy istniejących budynków bez zmiany sposobu
zagospodarowania terenu, we współpracy z Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego,
przedstawiam następujące informacje i wyjaśnienia.
W odniesieniu do pytań przedstawionych należy wskazać, że zgodnie z art. 30
ust. 2a pkt 1a (dodanym ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo
budowlane oraz niektórych innych ustaw, która co do zasady weszła w życie
w dniu 7 stycznia 2026 r.) i art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo
budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, z późn. zm.), dalej „ustawa Prawo budowlane”,
do zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 i wniosku o pozwolenie na budowę należy
dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona
wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538, z późn. zm.),
dalej „upzp”, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego,
a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga
ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 pkt 1 upzp stosuje
się odpowiednio.
W świetle powyższego nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy roboty
budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany
sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają
jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających
przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko,
w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska.
Następnie w art. 59 ust 2a upzp została uszczegółowiona ta zasada poprzez określanie,
że zmiana zagospodarowania terenu dotycząca obiektów budowlanych, o których mowa
w art. 29 ust. 1 pkt 4-6, 8-12, 17, 21-28 i 30 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane,
nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
Przywołanego powyżej przepisu art. 59 ust 2a upzp nie stosuje się do zmiany
zagospodarowania terenu dotyczącej obiektów budowlanych:
- wpisanych do rejestru zabytków lub położonych na obszarze wpisanym do
rejestru zabytków;
- sytuowanych na obszarze parków narodowych i rezerwatów i ich otulin;
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
- o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4, 5, 8, 10, 23 i 27 oraz ust. 2 pkt 1–3, 8, 14,
15, 17, 24, 29, 32–34 i 38 ustawy – Prawo budowlane, sytuowanych na obszarach
Natura 2000;
- o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 5, 8 i 22 oraz ust. 2 pkt 1–3, 8, 14, 15, 31–34
i 38 ustawy – Prawo budowlane, sytuowanych na obszarach objętych formami
ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, 4 i 6–9 ustawy z dnia 16
kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. parkach narodowych, obszarach
chronionego krajobrazu, pomnikach przyrody, stanowiskach dokumentacyjnych,
użytkach ekologicznych, zespołach przyrodniczo-krajobrazowych).
Warto też podkreślić, że ocena czy w danym przypadku mamy do czynienia wyłącznie
z przebudową czy też ze zmianą zagospodarowania terenu lub zmianą sposobu
użytkowania obiektu budowlanego powinna uwzględniać okoliczności faktyczne i prawne
konkretnej sprawy.
Odnosząc się zaś do sugerowanej w interpelacji potrzeby zmian legislacyjnych w zakresie
uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu informuję,
że resort popiera zmiany mające na celu upraszczanie i usprawnianie procesu
inwestycyjnego. Do takich należy zaliczyć także ograniczenie liczby przypadków,
w których wymagane jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu.
Natomiast do resortu nie wpływały dotychczas informacje o istotnych rozbieżnościach
interpretacyjnych pomiędzy poszczególnymi organami administracji architektoniczno-
budowlanej w zakresie stosowania przepisów dotyczących warunków zabudowy.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, iż zapewnieniu jednolitego stosowania
przepisów przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru
budowlanego służy prowadzona przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego
systematyczna działalność szkoleniowa, na którą składają się szkolenia, warsztaty i narady
z udziałem przedstawicieli organów wszystkich szczebli. Podczas tych spotkań omawiane
są zmiany przepisów prawa, aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych,
rozstrzygnięcia mające znaczenie dla praktyki działania organów oraz najczęściej
występujące problemy interpretacyjne. Spotkania umożliwiają wypracowywanie jednolitej
praktyki stosowania przepisów oraz wymianę doświadczeń pomiędzy organami.
Ponadto mechanizmem zapewniającym jednolite stosowanie prawa jest wykonywanie
przez organy wyższego stopnia ustawowych kompetencji nadzorczych poprzez
rozpatrywanie środków zaskarżenia od rozstrzygnięć organów pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcia wydawane przez organy wyższego stopnia oraz utrwalające się
orzecznictwo sądów administracyjnych stanowią ważny element kształtowania jednolitej
praktyki stosowania prawa.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --