Interpelacja nr 18832
Interpelacja w sprawie zapewnienia równych warunków wsparcia dla honorowych dawców krwi niezależnie od formy zatrudnienia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (70%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapewnienia równych warunków wsparcia dla honorowych dawców krwi niezależnie od formy zatrudnienia
Interpelacja nr 18832
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia równych warunków wsparcia dla honorowych dawców krwi niezależnie od formy zatrudnienia
Zgłaszający: Karolina Pawliczak
Data wpływu: 23-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z sygnałami kierowanymi do mojego biura poselskiego przez honorowych dawców krwi, którzy są aktywni zawodowo, zwracam się z prośbą o analizę obecnych rozwiązań dotyczących wsparcia osób, które decydują się na regularne oddawanie krwi i jej składników.
Honorowe krwiodawstwo jest szczególną formą społecznego zaangażowania, która bezpośrednio przyczynia się do ratowania zdrowia i życia pacjentów oraz zapewnienia bezpieczeństwa systemu ochrony zdrowia. W Polsce każdego dnia konieczne jest utrzymywanie odpowiednich zapasów krwi i osocza, a ich dostępność zależy w dużej mierze od zaangażowania osób dobrowolnie i bezpłatnie wspierających tę inicjatywę.
Obecne przepisy zapewniają określone uprawnienia osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, które mogą skorzystać ze zwolnienia od wykonywania obowiązków zawodowych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w związku z oddaniem krwi lub jej składników. Jednocześnie osoby wykonujące działalność gospodarczą lub pracujące w innych formach nie zawsze mają możliwość skorzystania z podobnych rozwiązań.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy, osoby samozatrudnione oraz przedstawiciele wolnych zawodów, którzy angażują się w honorowe krwiodawstwo, często ponoszą pełne koszty związane z czasową nieobecnością w pracy. Dla wielu z nich oznacza to utratę części dochodu lub konieczność przełożenia obowiązków zawodowych, mimo że ich działalność ma istotne znaczenie społeczne.
Sytuacja ta może wpływać na decyzje części osób o rezygnacji z regularnego oddawania krwi lub ograniczeniu częstotliwości takich działań. W obliczu okresowych niedoborów krwi oraz rosnącego zapotrzebowania na jej składniki zasadne jest poszukiwanie rozwiązań, które będą zachęcały do utrzymania i zwiększania aktywności honorowych dawców.
Warto rozważyć stworzenie bardziej kompleksowego systemu wsparcia, który uwzględniałby różne formy aktywności zawodowej i zapewniał równe traktowanie osób oddających krew niezależnie od tego, czy są pracownikami, przedsiębiorcami czy osobami wykonującymi pracę w innych formach zatrudnienia.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje obecnie problem nierównego dostępu do uprawnień i form wsparcia dla honorowych dawców krwi wykonujących różne formy aktywności zawodowej?
2. Czy resort zdrowia rozważa wprowadzenie rozwiązań, które umożliwiłyby przedsiębiorcom oraz osobom samozatrudnionym uzyskanie rekompensaty lub innej formy wsparcia za czas przeznaczony na oddanie krwi lub jej składników?
3. Czy ministerstwo prowadzi rozmowy z innymi resortami w celu wypracowania systemowych rozwiązań zachęcających obywateli do regularnego honorowego krwiodawstwa?
4. Jakie działania Ministerstwo Zdrowia planuje podjąć w celu zwiększenia liczby aktywnych honorowych dawców krwi oraz zapewnienia stabilności krajowych zasobów krwi i osocza?
Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w powyższej sprawie oraz informacji o planowanych działaniach mających na celu zapewnienie równego traktowania wszystkich osób angażujących się w honorowe krwiodawstwo.
Z wyrazami szacunku
Karolina Pawliczak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 18832
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia równych warunków wsparcia dla honorowych dawców krwi niezależnie od formy zatrudnienia
Zgłaszający: Karolina Pawliczak
Data wpływu: 23-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z sygnałami kierowanymi do mojego biura poselskiego przez honorowych dawców krwi, którzy są aktywni zawodowo, zwracam się z prośbą o analizę obecnych rozwiązań dotyczących wsparcia osób, które decydują się na regularne oddawanie krwi i jej składników.
Honorowe krwiodawstwo jest szczególną formą społecznego zaangażowania, która bezpośrednio przyczynia się do ratowania zdrowia i życia pacjentów oraz zapewnienia bezpieczeństwa systemu ochrony zdrowia. W Polsce każdego dnia konieczne jest utrzymywanie odpowiednich zapasów krwi i osocza, a ich dostępność zależy w dużej mierze od zaangażowania osób dobrowolnie i bezpłatnie wspierających tę inicjatywę.
Obecne przepisy zapewniają określone uprawnienia osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, które mogą skorzystać ze zwolnienia od wykonywania obowiązków zawodowych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w związku z oddaniem krwi lub jej składników. Jednocześnie osoby wykonujące działalność gospodarczą lub pracujące w innych formach nie zawsze mają możliwość skorzystania z podobnych rozwiązań.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy, osoby samozatrudnione oraz przedstawiciele wolnych zawodów, którzy angażują się w honorowe krwiodawstwo, często ponoszą pełne koszty związane z czasową nieobecnością w pracy. Dla wielu z nich oznacza to utratę części dochodu lub konieczność przełożenia obowiązków zawodowych, mimo że ich działalność ma istotne znaczenie społeczne.
Sytuacja ta może wpływać na decyzje części osób o rezygnacji z regularnego oddawania krwi lub ograniczeniu częstotliwości takich działań. W obliczu okresowych niedoborów krwi oraz rosnącego zapotrzebowania na jej składniki zasadne jest poszukiwanie rozwiązań, które będą zachęcały do utrzymania i zwiększania aktywności honorowych dawców.
Warto rozważyć stworzenie bardziej kompleksowego systemu wsparcia, który uwzględniałby różne formy aktywności zawodowej i zapewniał równe traktowanie osób oddających krew niezależnie od tego, czy są pracownikami, przedsiębiorcami czy osobami wykonującymi pracę w innych formach zatrudnienia.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje obecnie problem nierównego dostępu do uprawnień i form wsparcia dla honorowych dawców krwi wykonujących różne formy aktywności zawodowej?
2. Czy resort zdrowia rozważa wprowadzenie rozwiązań, które umożliwiłyby przedsiębiorcom oraz osobom samozatrudnionym uzyskanie rekompensaty lub innej formy wsparcia za czas przeznaczony na oddanie krwi lub jej składników?
3. Czy ministerstwo prowadzi rozmowy z innymi resortami w celu wypracowania systemowych rozwiązań zachęcających obywateli do regularnego honorowego krwiodawstwa?
4. Jakie działania Ministerstwo Zdrowia planuje podjąć w celu zwiększenia liczby aktywnych honorowych dawców krwi oraz zapewnienia stabilności krajowych zasobów krwi i osocza?
Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w powyższej sprawie oraz informacji o planowanych działaniach mających na celu zapewnienie równego traktowania wszystkich osób angażujących się w honorowe krwiodawstwo.
Z wyrazami szacunku
Karolina Pawliczak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6250 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.33.2026.AM
Warszawa, 17 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18832 Pani Poseł Karoliny Pawliczak, w sprawie
zapewnienia równych warunków wsparcia dla honorowych dawców krwi niezależnie od
formy zatrudnienia, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o publicznej służbie krwi1 honorowemu dawcy krwi oraz
zasłużonemu honorowemu dawcy krwi przysługują:
zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych
w dniu oddania krwi i w dniu następnym, a także na czas okresowego badania
lekarskiego dawców krwi2;
zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy;
zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na
zasadach określonych w przepisach dotyczących diet i innych należności z tytułu
podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka
organizacyjna publicznej służby krwi;
posiłek regeneracyjny.
Natomiast zgodnie z § 12 rozporządzenia w sprawie sposobu usprawiedliwiania
nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy3 pracodawca jest
obowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez
centrum krwiodawstwa w celu oddania krwi. Pracodawca jest również obowiązany zwolnić
od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas niezbędny do przeprowadzenia
zaleconych przez centrum krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one
być wykonane w czasie wolnym od pracy.
Z powyższego zapisu wynika, że ustawodawca uregulował sytuację dotyczącą zatrudnienia
na umowę o pracę przez pracodawcę. Natomiast w przypadku osób współpracujących
w oparciu o inną podstawę, tj. np. w oparciu o umowę cywilnoprawną, a tym samym,
w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego4, strony mogą na zasadzie swobody umów określić
w umowie uprawnienie do przerwy w realizacji umowy za wynagrodzeniem, w przypadku
1 ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782)
2 zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z
2025 r. poz. 277, z późn. zm.)
3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania
nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1632).
4 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2026 r. poz. 795).
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
oddawania krwi. Jest to w takim przypadku prawo, a nie obowiązek stron. Należy nadmienić
także, że sama nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze, przez co może mieć
miejsce uznanie umowy cywilnoprawnej za umowę o pracę, co wymaga jednak zgodnej woli
stron albo postępowania sądowego.
Podkreślić należy, że ustawa o publicznej służbie krwi posługuje się pojęciem „honorowy
dawca krwi” bez wskazywania formy zatrudnienia dawcy. Jednocześnie wskazać należy, że
odrębne przepisy, o których mowa powyżej pozostają poza zakresem kompetencji
publicznej służby krwi. Priorytetem działania publicznej służby krwi jest zapewnienie
dostępności krwi i jej składników dla celów leczniczych, a to jest możliwe wyłącznie dzięki
gotowości obywateli do oddawania krwi. Mając na uwadze, że krew jest bezcennym lekiem,
którego nie można wyprodukować metodami laboratoryjnymi, konieczne jest jest jej
oddawanie przez ludzi zdrowych i świadomych istoty honorowego krwiodawstwa. W
związku z tym planowane jest zintensyfikowanie działań edukacyjnych i promocyjnych
skierowanych do młodych osób. Dzięki wzmożonej edukacji na temat honorowego
krwiodawstwa oraz zwróceniu szczególnej uwagi na coraz młodsze grupy wiekowe możliwe
będzie uświadamianie jak ważne i potrzebne jest honorowe oddawanie krwi. Wobec
powyższego w planowanej do ewentualnej realizacji nowej perspektywie programu polityki
zdrowotnej Ministra Zdrowia, w zakresie zapewnienia samowystarczalności
Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2027-2032, wzmocnione zostaną
działania dotyczące przekazywania wiedzy na temat potrzeby honorowego oddawania
krwi, roli jaką w systemie krwiodawstwa pełnią osoby ofiarowujące krew lub jej składniki,
komu krew ratuje życie, dlaczego trzeba honorowo oddawać krew, etc. Organizacje
wchodzące w skład systemu krwiodawstwa i krwiolecznictwa są świadome konieczności
ustawicznego i ciągłego podejmowania działań z zakresu promocji i edukacji honorowego
krwiodawstwa korzystając z różnych narządzi i dróg dotarcia do grup docelowych. Dlatego,
tak jak to miało miejsce dotychczas, propozycja założeń programu na kolejne lata zostanie
opracowana przez interdyscyplinarny zespół i będzie miała charakter długofalowy
konsekwentnie realizując cele sformułowane już w poprzednich edycjach Programu jako
strategię długofalowych rozwiązań w zakresie promocji i edukacji honorowego
krwiodawstwa.
Warto dodać, że obecnie realizowany program polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie
samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2021-2026”
także uwzględnia promowanie honorowego krwiodawstwa, obalenie mitów związanych
z oddawaniem krwi oraz kształtowanie pozytywnych postaw prospołecznych także wśród
dzieci i młodzieży. W ramach pakietu informacyjno-edukacyjnego dla uczniów zostały
opracowane materiały promocyjne, m.in.: prezentacje multimedialne do wykorzystania
przez nauczycieli podczas prowadzenia lekcji, komiksy, gry edukacyjne, książeczki
z zagadkami dla najmłodszych, a także plakaty, ulotki, broszury, infografiki edukacyjne
oraz filmy promocyjne. Opracowane materiały dostosowane są do potrzeb rozwojowych
uczniów – uwzględniając potrzebę dotarcia do ww. grupy i zainteresowania młodych osób
honorowym krwiodawstwem, by w przyszłości stanowiły one stabilny fundament
krwiodawstwa i krwiolecznictwa, oraz dostosowanie działań promocyjnych i edukacyjnych
do grupy odbiorców.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.33.2026.AM
Warszawa, 17 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18832 Pani Poseł Karoliny Pawliczak, w sprawie
zapewnienia równych warunków wsparcia dla honorowych dawców krwi niezależnie od
formy zatrudnienia, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o publicznej służbie krwi1 honorowemu dawcy krwi oraz
zasłużonemu honorowemu dawcy krwi przysługują:
zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych
w dniu oddania krwi i w dniu następnym, a także na czas okresowego badania
lekarskiego dawców krwi2;
zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy;
zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na
zasadach określonych w przepisach dotyczących diet i innych należności z tytułu
podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka
organizacyjna publicznej służby krwi;
posiłek regeneracyjny.
Natomiast zgodnie z § 12 rozporządzenia w sprawie sposobu usprawiedliwiania
nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy3 pracodawca jest
obowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez
centrum krwiodawstwa w celu oddania krwi. Pracodawca jest również obowiązany zwolnić
od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas niezbędny do przeprowadzenia
zaleconych przez centrum krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one
być wykonane w czasie wolnym od pracy.
Z powyższego zapisu wynika, że ustawodawca uregulował sytuację dotyczącą zatrudnienia
na umowę o pracę przez pracodawcę. Natomiast w przypadku osób współpracujących
w oparciu o inną podstawę, tj. np. w oparciu o umowę cywilnoprawną, a tym samym,
w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego4, strony mogą na zasadzie swobody umów określić
w umowie uprawnienie do przerwy w realizacji umowy za wynagrodzeniem, w przypadku
1 ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782)
2 zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z
2025 r. poz. 277, z późn. zm.)
3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania
nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1632).
4 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2026 r. poz. 795).
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
oddawania krwi. Jest to w takim przypadku prawo, a nie obowiązek stron. Należy nadmienić
także, że sama nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze, przez co może mieć
miejsce uznanie umowy cywilnoprawnej za umowę o pracę, co wymaga jednak zgodnej woli
stron albo postępowania sądowego.
Podkreślić należy, że ustawa o publicznej służbie krwi posługuje się pojęciem „honorowy
dawca krwi” bez wskazywania formy zatrudnienia dawcy. Jednocześnie wskazać należy, że
odrębne przepisy, o których mowa powyżej pozostają poza zakresem kompetencji
publicznej służby krwi. Priorytetem działania publicznej służby krwi jest zapewnienie
dostępności krwi i jej składników dla celów leczniczych, a to jest możliwe wyłącznie dzięki
gotowości obywateli do oddawania krwi. Mając na uwadze, że krew jest bezcennym lekiem,
którego nie można wyprodukować metodami laboratoryjnymi, konieczne jest jest jej
oddawanie przez ludzi zdrowych i świadomych istoty honorowego krwiodawstwa. W
związku z tym planowane jest zintensyfikowanie działań edukacyjnych i promocyjnych
skierowanych do młodych osób. Dzięki wzmożonej edukacji na temat honorowego
krwiodawstwa oraz zwróceniu szczególnej uwagi na coraz młodsze grupy wiekowe możliwe
będzie uświadamianie jak ważne i potrzebne jest honorowe oddawanie krwi. Wobec
powyższego w planowanej do ewentualnej realizacji nowej perspektywie programu polityki
zdrowotnej Ministra Zdrowia, w zakresie zapewnienia samowystarczalności
Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2027-2032, wzmocnione zostaną
działania dotyczące przekazywania wiedzy na temat potrzeby honorowego oddawania
krwi, roli jaką w systemie krwiodawstwa pełnią osoby ofiarowujące krew lub jej składniki,
komu krew ratuje życie, dlaczego trzeba honorowo oddawać krew, etc. Organizacje
wchodzące w skład systemu krwiodawstwa i krwiolecznictwa są świadome konieczności
ustawicznego i ciągłego podejmowania działań z zakresu promocji i edukacji honorowego
krwiodawstwa korzystając z różnych narządzi i dróg dotarcia do grup docelowych. Dlatego,
tak jak to miało miejsce dotychczas, propozycja założeń programu na kolejne lata zostanie
opracowana przez interdyscyplinarny zespół i będzie miała charakter długofalowy
konsekwentnie realizując cele sformułowane już w poprzednich edycjach Programu jako
strategię długofalowych rozwiązań w zakresie promocji i edukacji honorowego
krwiodawstwa.
Warto dodać, że obecnie realizowany program polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie
samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2021-2026”
także uwzględnia promowanie honorowego krwiodawstwa, obalenie mitów związanych
z oddawaniem krwi oraz kształtowanie pozytywnych postaw prospołecznych także wśród
dzieci i młodzieży. W ramach pakietu informacyjno-edukacyjnego dla uczniów zostały
opracowane materiały promocyjne, m.in.: prezentacje multimedialne do wykorzystania
przez nauczycieli podczas prowadzenia lekcji, komiksy, gry edukacyjne, książeczki
z zagadkami dla najmłodszych, a także plakaty, ulotki, broszury, infografiki edukacyjne
oraz filmy promocyjne. Opracowane materiały dostosowane są do potrzeb rozwojowych
uczniów – uwzględniając potrzebę dotarcia do ww. grupy i zainteresowania młodych osób
honorowym krwiodawstwem, by w przyszłości stanowiły one stabilny fundament
krwiodawstwa i krwiolecznictwa, oraz dostosowanie działań promocyjnych i edukacyjnych
do grupy odbiorców.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --