Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
DLŁ-WNO.0500.71.2026.BW
4495135.18834759.15194448
Warszawa, 24-09-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr K10INT18826 Posła na Sejm RP Pana Bartosza
Romowicza
Temat: Działania podejmowane w związku z planowanym utworzeniem rezerwatu przyrody
„Reliktowa Puszcza Karpacka" oraz ich wpływ na procedurę sporządzania planów
urządzenia lasu.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posła na Sejm RP Pana Bartosza Romowicza z 29 lipca 2026 r.
w sprawie działań podejmowanych w związku z planowanym utworzeniem rezerwatu
przyrody „Reliktowa Puszcza Karpacka" oraz ich wpływu na procedurę sporządzania
planów urządzenia lasu, po uzyskaniu stanowiska Generalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1 i 2
Na jakiej podstawie prawnej dokumentacja dotycząca projektowanego rezerwatu „Reliktowa
Puszcza Karpacka”, przygotowana na wniosek Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze, została
skierowana do uwzględnienia w procedurze sporządzania Planów Urządzenia Lasu?
Czy obowiązujące przepisy przewidują możliwość uwzględniania w procedurze sporządzania
Planów Urządzenia Lasu opracowań przygotowanych przez organizacje pozarządowe? Jeżeli tak,
proszę wskazać podstawę prawną oraz wyjaśnić, czy możliwość ta przysługuje wszystkim
organizacjom na jednakowych zasadach.
Pismem z 13 maja 2026 r. ówczesny Podsekretarz Stanu i Główny Konserwator Przyrody
– Pan Mikołaj Dorożała zwrócił się z prośbą do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych
w Krośnie (dalej: „RDLP w Krośnie”) o ujęcie w procedowanym planie urządzenia lasu (dalej
także: „PUL”) dla Nadleśnictwa Bircza danych przyrodniczych z dokumentacji
przygotowanej na wniosek Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze dla planowanego rezerwatu
przyrody „Reliktowa Puszcza Karpacka”.
Na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,
udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

-- 1 of 6 --

na środowisko1, Dyrektor RDLP w Krośnie wystąpił do Regionalnej Dyrekcji Ochrony
Środowiska w Rzeszowie (dalej: „RDOŚ w Rzeszowie”)2 w sprawie uzgodnienia zakresu
i szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko
projektu PUL dla Nadleśnictwa Bircza sporządzanego na lata 2027-2036.
W odpowiedzi RDOŚ w Rzeszowie3 na podstawie art. 53 ustawy o.o.ś. wskazał zakres
prognozy projektowanego PUL. Należy zaznaczyć, że w treści tego uzgodnienia ujęto zapis:
„Do sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko należy wykorzystać dane zbierane w
ramach inwentaryzacji lasu, uzupełnione o wyniki inwentaryzacji przyrodniczej Lasów
Państwowych, informacje pochodzące ze standardowych formularzy danych dla obszarów
Natura 2000: Ostoja Przemyska PLH180012, Ostoja Góry Słonne PLH180013, Pogórze
Przemyskie PLB180001 oraz Góry Słonne PLB180003, planów zadań ochronnych tych
obszarów, programów ochronnych, wyników obserwacji monitoringowych wykonanych do celu
Państwowego Monitoringu Przyrodniczego, publikacji naukowych i innych powszechnie
dostępnych aktualnych źródeł o charakterze inwentaryzacyjnym. Zgodnie z art. 52 ust 1 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z
2023 r. poz. 1094 ze zm.) informacje zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko, o
których mowa w art. 51 ust. 2, powinny być opracowane stosownie do stanu współczesnej
wiedzy i metod oceny oraz dostosowane do zawartości i stopnia szczegółowości projektu Planu
Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Bircza.” Zakres uzgodnienia stanowi załącznik nr 1 do
odpowiedzi na interpelację.
Ad 3
Czy Ministerstwo przeprowadziło analizę skutków finansowych, gospodarczych
i społecznych planowanego utworzenia rezerwatu oraz czy zabezpieczono środki na jego
utworzenie, w tym na prace geodezyjne, wyznaczenie i oznaczenie granic oraz pozostałe koszty
organizacyjne?
Projekt rezerwatu „Reliktowa Puszcza Karpacka” jest w trakcie weryfikacji i nie podjęto
ostatecznych decyzji odnośnie do jego ustanowienia oraz obszaru.
Działania na rzecz ustanowienia tego rezerwatu rozpoczęto w 2016 r., kiedy to Prezes
Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze zwrócił się do RDOŚ w Rzeszowie4 o utworzenie
rezerwatu przyrody „Reliktowa Puszcza Karpacka”, przedkładając Dokumentację
dla rezerwatu przyrody „Reliktowa Puszcza Karpacka”5.
W przypadku podjęcia decyzji o ustanowieniu przedmiotowego rezerwatu przyrody
zostanie przeprowadzona ocena skutków regulacji (OSR), która stanowi wymagany element
uzasadnienia do zarządzenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w sprawie
uznania tego obszaru za rezerwat przyrody.
1 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2026 r., poz. 670
z późn. zm.) – dalej „ustawa o.o.ś.”.
2 Pismem z 27 lutego 2024 r., znak: ZU.6004.1.2024.
3 Pismo z 6 marca 2024 r., znak: WPN.410.3.1.2024.KW.2.
4 Pismem z 30 grudnia 2016 r., znak: FDP/93/2016.
5 Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze, bez daty, II tomy, łącznie stron 447.

-- 2 of 6 --

Należy podkreślić, że utworzenie rezerwatu z reguły nie wymaga prac geodezyjnych
oraz wyznaczania granic, natomiast oznaczenie granic następuje głównie za pomocą tablic
urzędowych.
Ad 4
Czy przeprowadzono analizę wpływu projektowanego rezerwatu na bezpieczeństwo
mieszkańców oraz czy przewiduje się wprowadzenie odstępstw od obowiązujących ograniczeń
dla mieszkańców, właścicieli nieruchomości oraz służb publicznych wykonujących zadania na
terenach przyległych?
W przypadku powołania rezerwatu przyrody istnieje możliwość wprowadzenia odstępstw
od zakazów, jakie obowiązują na jego terenie, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie
przyrody6.
Art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wymienia zakazy obowiązujące w rezerwatach
przyrody. Zgodnie z ust. 2 tego samego artykułu zakazy nie dotyczą m.in. prowadzenia akcji
ratowniczej i działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym czy wykonywania
zadań z zakresu obronności kraju w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa.
Ust. 4 z kolei mówi o tym, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po zasięgnięciu
opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, może zezwolić na obszarze rezerwatu
przyrody na odstępstwa od zakazów, o których mowa w ust. 1, jeżeli jest to uzasadnione:
potrzebą ochrony przyrody lub realizacji inwestycji liniowych celu publicznego, celu
publicznego o nieliniowym charakterze związanego z ochroną ludności przed powodzią
i suszą, celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze w celu
związanym z zapewnieniem telekomunikacji na obszarze rezerwatu przyrody – w przypadku
braku rozwiązań alternatywnych i po zagwarantowaniu kompensacji przyrodniczej
w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy – Prawo ochrony środowiska7.
Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 5 wymienionej ustawy regionalny dyrektor ochrony
środowiska może zezwolić na obszarze rezerwatu przyrody na odstępstwa od zakazów,
o których mowa w ust. 1, jeżeli jest to uzasadnione wykonywaniem badań naukowych
lub celami edukacyjnymi, kulturowymi, turystycznymi, rekreacyjnymi lub sportowymi
lub celami kultu religijnego i nie spowoduje to negatywnego oddziaływania na cele ochrony
przyrody rezerwatu przyrody.
Ad 5
Jakie kryteria naukowe i metodykę zastosowano przy kwalifikowaniu lasów birczańskich
i bieszczadzkich jako lasów naturalnych oraz jakie obszary referencyjne wykorzystano
do porównania wyników?
MKiŚ nie przeprowadzało kwalifikowania lasów birczańskich i bieszczadzkich według
„naturalności” drzewostanów. Zaznaczam jednak, że powszechnie obowiązuje
kategoryzacja stanu siedlisk leśnych, która opracowywana jest na etapie sporządzania PUL
dla konkretnego nadleśnictwa. W PUL dla Nadleśnictwa Bircza na lata 2017-2026
podano, że „w Nadleśnictwie przeważają siedliska naturalne i zbliżone do naturalnego
(15917,04 ha, 58,10%)”. Według Instrukcji Urządzania Lasu obowiązującej
6 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2026 r. poz. 13 z późn. zm.).
7 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.).

-- 3 of 6 --

do grudnia 2023 r., na podstawie której tworzono zapisy cytowanego PUL, siedliska w
stanie naturalnym i zbliżonym do naturalnego to siedliska, których ekosystem znajduje się
w stanie równowagi ekologicznej polegającej na zgodności naturalnej lub mało zmienionej
szaty roślinnej z warunkami siedliska.
Dodatkowo, Nadleśnictwo Bircza posiada „Opracowanie fitosocjologiczne leśnych
zbiorowisk roślinnych” według stanu na dzień 1 stycznia 2023 r. oraz „Elaborat
siedliskowy” według stanu na dzień 1 stycznia 2023 r., w których dokonano wnikliwej,
metodycznej analizy i oceny stanu siedlisk leśnych i zbiorowisk roślinnych na terenie
Nadleśnictwa Bircza, w tym stopnia ich naturalności.
Ad 6
Czy Ministerstwo dysponuje analizami porównującymi wpływ dotychczas prowadzonej
gospodarki leśnej oraz modelu zakładającego ograniczenie lub zaniechanie gospodarki leśnej na
stan siedlisk i gatunków będących przedmiotem ochrony? Jeżeli tak, proszę
o przedstawienie najważniejszych wniosków.
Oddziaływanie planowanej gospodarki leśnej na drzewostany podlega analizie w prognozie
oddziaływania na środowisko (dalej zwanej: „prognozą”), sporządzanej dla projektu PUL w
ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. RDOŚ w Rzeszowie
poinformował, że do 13 sierpnia 2026 r. nie otrzymał projektu PUL dla Nadleśnictwa Bircza
na lata 2027-2036 wraz z prognozą w celu zaopiniowania.
Ad 7
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska wydawało wytyczne, zalecenia lub polecenia dotyczące
ograniczenia etatu użytkowania głównego w procedowanych Planach Urządzenia Lasu dla
nadleśnictw objętych projektem rezerwatu „Reliktowa Puszcza Karpacka”? Jeżeli tak, proszę o
ich udostępnienie.
8 stycznia 2024 r. Pani Minister Paulina Hennig-Kloska wydała Dyrektorowi Generalnemu
Lasów Państwowych polecenie dotyczące czasowego wstrzymania lub ograniczenia
pozyskania drewna na wybranych obszarach lasów znajdujących się w zarządzie
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Polecenie to odnosiło się
do najcenniejszych pod względem przyrodniczym powierzchni, zagrożonych ryzykiem
bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej. Dalsze działania związane z ochroną tych
terenów, w tym prace nad utworzeniem odpowiednich form ochrony, powinny były być
uwzględniane przy procedowaniu PUL dla nadleśnictw.
Ad 8 i 10
Na jakiej podstawie prawnej możliwe jest ograniczenie etatu użytkowania głównego
w Planie Urządzenia Lasu w związku z projektowaną, lecz nieustanowioną jeszcze formą ochrony
przyrody?
W pierwszej kolejności należy odnieść się do samego pojęcia „ograniczenia etatu”. Użycie
tego sformułowania sugeruje istnienie etatu opartego wyłącznie na funkcjach
gospodarczych, który rzekomo ulega zmniejszeniu. W świetle obowiązujących przepisów
prawa takie założenie jest niezasadne.

-- 4 of 6 --

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o lasach8, nadleśnictwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego
Lasy Państwowe są zobowiązane do prowadzenia trwale zrównoważonej gospodarki leśnej,
obejmującej m. in. pozyskiwanie drewna w ramach działań określonych w planach
urządzenia lasu, ale przy jednoczesnym uwzględnieniu celów przyrodniczych, społecznych
oraz gospodarczych.
Etat użytkowania, będący jednym z kluczowych elementów planu urządzenia lasu, nie jest
zatem wartością wynikającą jedynie z potrzeb gospodarczych, którą się „ogranicza”.
Jest to wartość wypadkowa, określana z uwzględnieniem warunków przyrodniczych,
wymogów ochrony przyrody, aktualnego stanu zasobów drzewnych, potrzeb hodowlanych
i ochronnych oraz funkcji pełnionych przez drzewostany. Rozmiar pozyskania drewna
zatwierdzony w PUL to efekt optymalnego zbilansowania wszystkich tych funkcji,
a nie redukcja potencjału gospodarczego na rzecz innych celów. Jest to kluczowe z punktu
widzenia pogodzenia wszystkich celów trwale zrównoważonej gospodarki leśnej.
Co szczególnie istotne, plany urządzenia lasu są sporządzane z uwzględnieniem procedur
wynikających z ustawy o.o.ś., w tym strategicznej oceny oddziaływania na środowisko.
W przypadku procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, organ
opracowujący projekt jest zobowiązany do zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa
w tej procedurze (art. 54 ust. 2 ustawy o. o. ś.), w tym wyłożenia projektu planu urządzenia
lasu do konsultacji na okres 21 dni.
Strona społeczna ma zatem ustawowo zagwarantowaną możliwość składania uwag
i wniosków do projektu PUL, w tym m. in. możliwość wnioskowania o uwzględnienie
posiadanych, własnych danych przyrodniczych.
W tym kontekście należy rozpatrywać kwestię „projektowanych, lecz nieustanowionych”
form ochrony przyrody. Informacja o planowanej formie ochrony (np. rezerwacie) jest
w istocie sygnałem o procesie weryfikowania na danym terenie szczególnych walorów
przyrodniczych. Zgodnie z procedurą strategicznej oceny oddziaływania na środowisko,
proces tworzenia PUL wymaga identyfikacji takich walorów oraz zapewnienia udziału
społeczeństwa.
Należy jednak podkreślić, że decyzja o uwzględnieniu poszczególnych uwag i wniosków
należy do organu sporządzającego plan urządzenia lasu – w tym przypadku dyrektora
Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie.
Ostateczny kształt PUL stanowi zatem syntezę szczegółowych prac inwentaryzacyjnych
i analitycznych prowadzonych przez wykonawcę planu. Właściwe zbilansowanie tych
wszystkich elementów jest warunkiem niezbędnym dla rzeczywistego zrealizowania
postulatów trwale zrównoważonej gospodarki leśnej.
Ponadto należy podkreślić, że działania podejmowane przez nadleśnictwa na podstawie
zatwierdzonych PUL muszą w pełni uwzględniać nowo powołane formy ochrony przyrody,
nawet jeżeli nie zostały one uwzględnione w obowiązującym planie (PUL sporządza się
według stanu na dzień 1 stycznia pierwszego roku obowiązywania).
Czy ograniczenie etatu użytkowania głównego w Planach Urządzenia Lasu jest elementem
działań przygotowawczych do utworzenia rezerwatu „Reliktowa Puszcza Karpacka”, a jeżeli tak
– na jakiej podstawie prawnej działania te są podejmowane przed zakończeniem procedury
ustanowienia tej formy ochrony przyrody?
8 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2026 r. poz. 663).

-- 5 of 6 --

Jak wskazano wyżej, ustalenie etatu użytkowania głównego stanowi element prac
urządzeniowych, prowadzonych podczas rewizji PUL i jest wynikiem szerokich analiz
realizowanych w ramach prac nad nowym planem.
Ad 9
Czy ograniczenie etatu użytkowania głównego było poprzedzone analizami skutków
oraz konsultacjami z Lasami Państwowymi, jednostkami samorządu terytorialnego i lokalnymi
społecznościami? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie ich wyników.
Ustalanie poziomu etatu użytkowania głównego dla nadleśnictwa jest podstawowym
elementem wynikającym z prac urządzeniowych, prowadzonych podczas rewizji PUL. Prace
te zlecane są przez właściwego miejscowo dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów
Państwowych. Natomiast przyjęta wartość etatu stanowi wypadkową uwzględniającą
m.in. wyniki prowadzonych konsultacji projektowanego PUL. Jak już wspomniano,
dokument ten nie został jeszcze przedłożony do RDOŚ w Rzeszowie.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załącznik:
1. Pismo RDOŚ w Rzeszowie z 6 marca 2024 r.
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.

-- 6 of 6 --