Interpelacja nr 1881
Interpelacja w sprawie odstąpienia od zakazu stosowania nawozów azotowych i organicznych w okresie od 1 listopada do 1 marca
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Infrastruktura i Transport (33%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie odstąpienia od zakazu stosowania nawozów azotowych i organicznych w okresie od 1 listopada do 1 marca
Interpelacja nr 1881
do ministra infrastruktury
w sprawie odstąpienia od zakazu stosowania nawozów azotowych i organicznych w okresie od 1 listopada do 1 marca
Zgłaszający: Grzegorz Rusiecki
Data wpływu: 04-03-2024
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnim czasie na terenie naszego kraju odbywają się liczne protesty rolników, myśliwych oraz firm przewozowych. Sam miałem okazję, na zaproszenie rolników, wraz z posłem Andrzejem Grzybem uczestniczyć w jednym z protestów na węźle drogi ekspresowej nr 5 na wysokości Lasocic koło Leszna. Podczas nocnego, blisko dwugodzinnego spotkania z protestującymi rolnikami na moje ręce zostały przekazane postulaty, o których przekazanie na Pana ręce poprosili mnie strajkujący.
Rolnicy zwracają uwagę, że nie powinno się im zakazywać nawożenia swoich pól nawozami azotowymi oraz organicznymi w okresie od 1 listopada do 1 marca. To rolnicy najlepiej znają swoje pole oraz możliwości i proszą o umożliwienie nawożenia przez cały rok.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującym pytaniem:
Czy możliwe jest zniesienie zakazu stosowania nawozów azotowych oraz organicznych w okresie od 1 listopada do 1 marca? Jeżeli tak, to kiedy mogłaby zostać wprowadzona taka zmiana oraz na jakich warunkach?
Z poważaniem
Grzegorz Rusiecki
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 1881
do ministra infrastruktury
w sprawie odstąpienia od zakazu stosowania nawozów azotowych i organicznych w okresie od 1 listopada do 1 marca
Zgłaszający: Grzegorz Rusiecki
Data wpływu: 04-03-2024
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnim czasie na terenie naszego kraju odbywają się liczne protesty rolników, myśliwych oraz firm przewozowych. Sam miałem okazję, na zaproszenie rolników, wraz z posłem Andrzejem Grzybem uczestniczyć w jednym z protestów na węźle drogi ekspresowej nr 5 na wysokości Lasocic koło Leszna. Podczas nocnego, blisko dwugodzinnego spotkania z protestującymi rolnikami na moje ręce zostały przekazane postulaty, o których przekazanie na Pana ręce poprosili mnie strajkujący.
Rolnicy zwracają uwagę, że nie powinno się im zakazywać nawożenia swoich pól nawozami azotowymi oraz organicznymi w okresie od 1 listopada do 1 marca. To rolnicy najlepiej znają swoje pole oraz możliwości i proszą o umożliwienie nawożenia przez cały rok.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującym pytaniem:
Czy możliwe jest zniesienie zakazu stosowania nawozów azotowych oraz organicznych w okresie od 1 listopada do 1 marca? Jeżeli tak, to kiedy mogłaby zostać wprowadzona taka zmiana oraz na jakich warunkach?
Z poważaniem
Grzegorz Rusiecki
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5740 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-7.054.3.2024
Warszawa, 03 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1881 w sprawie odstąpienia od zakazu stosowania
nawozów azotowych i organicznych w okresie od 1 listopada do 1 marca, wystosowaną
przez Posła na Sejm RP Pana Grzegorza Rusieckiego, przedstawiam poniższe informacje.
Czy możliwe jest zniesienie zakazu stosowania nawozów azotowych oraz organicznych
w okresie od 1 listopada do 1 marca? Jeżeli tak, to kiedy mogłaby zostać wprowadzona
taka zmiana oraz na jakich warunkach?
Nawozy nie powinny być stosowane w warunkach, gdy zawarte w nich składniki
mineralne, szczególnie związki azotu, narażone są na wymywanie do wód gruntowych lub
zmywanie do wód powierzchniowych. Należy unikać stosowania nawozów azotowych
w późnym okresie wzrostu i rozwoju roślin, kiedy pobieranie składników pokarmowych
jest niewielkie. Problem dotyczy przede wszystkim okresu zimowego, ale straty
składników mogą zachodzić i w innych okresach, np. jesienią gdy wegetacja ustaje.
Dlatego stosowanie nawozów naturalnych powinno być dostosowane do możliwości
pobrania związków azotu przez rośliny, z uwzględnieniem warunków i terminów,
w których ryzyko wymycia azotanów jest najmniejsze, tj. od początku sezonu
wegetacyjnego do jego zakończenia.
Regulacje dotyczące stosowania nawozów zawierających azot zostały zawarte
w dyrektywie azotanowej1 i wynikają z konieczności ochrony wód przed
zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego.
Dyrektywa azotanowa1 jasno formułuje wymogi w odniesieniu do terminów stosowania
nawozów – wymaga ustanowienia konkretnych okresów, w których rolnicze
wykorzystanie nawozów będzie zakazane, na co wskazuje ust. 1 pkt. 1 załącznika III
dyrektywy 1:
„1. Środki obejmują zasady odnoszące się do:
1. okresów, kiedy rolnicze wykorzystanie niektórych rodzajów
nawozu jest zakazane;”
1 Dyrektywa Rady z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami
powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (91/676/EWG), tzw. dyrektywa azotanowa
-- 1 of 3 --
2
Dyrektywa azotanowa1 dopuszcza dwa podejścia do wdrażania działań ograniczających
emisję azotanów ze źródeł rolniczych: podejście oparte na wyznaczaniu obszarów
szczególnie narażonych (tzw. OSN) lub podejście ogólnokrajowe. W Polsce do 2017 r.
stosowano podejście polegające na wyznaczaniu obszarów szczególnie narażonych, które
w różnych okresach wdrażania dyrektywy azotanowej stanowiły od ok. 1,5% do 6,8%
powierzchni kraju. Takie podejście zostało zakwestionowane przez Komisję Europejską,
która wszczęła przeciwko Polsce postępowanie naruszeniowe, a zarzuty dotyczące
niewłaściwego wdrożenia Dyrektywy azotanowej1 podtrzymał Trybunał Sprawiedliwości
UE, który w wyroku z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie C-365/13 zobowiązał Polskę
do usunięcia naruszenia.
W związku z powyższym od lipca 2018 r. wszystkich rolników na terenie całego kraju
obowiązuje „Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód
azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu
zanieczyszczeniu” (tzw. program azotanowy2). Pierwszy ogólnopolski program
azotanowy2 został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 5 czerwca 2018 r.
W 2022 r. w ramach przeglądu ww. programu2 poprzedzającego opracowanie i przyjęcie
aktualizacji programu azotanowego2 przeprowadzono analizę wpływu zmian klimatu na
praktyki rolnicze, a także rozpatrywano propozycje adaptacji działań ograniczających
zanieczyszczenia rolnicze do zmian klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem różnych
wariantów wprowadzenia w Polsce elastycznego terminu wiosennego stosowania
nawozów.
Przyjęty na początku 2023 r. zaktualizowany program azotanowy2 dopuszcza możliwość
stosowania nawozów również przed 1 marca w powiatach, w których Instytut
Meteorologii i Gospodarki Wodnej stwierdzi przejście średniej dobowej temperatury
powietrza przez próg 3°C i 5°C. Warunkiem jest osiągnięcie tego kryterium na obszarze
stanowiącym 95% powierzchni danego powiatu. Jest to znaczące uelastycznienie
obowiązujących dotychczas przepisów w taki sposób, aby nawożenie było możliwe
również przy warunkach pogodowych wskazujących na rozpoczęcie okresu
wegetacyjnego roślin. Należy zaznaczyć, że projekt podlegał szerokim konsultacjom w tym
również ze środowiskami rolniczymi.
Analizując rozwiązania i wyznaczone okresy, w których zakazane jest stosowanie
nawozów w innych krajach członkowskich, należy podkreślić, że rozwiązania krajowe
należą do jednych z najmniej restrykcyjnych i najbardziej elastycznych w UE.
Warto również wskazać, że do 8 marca 2024 r. KE prowadziła konsultacje społeczne
w związku z prowadzoną oceną dyrektywy, w ramach których wszyscy zainteresowani,
mogli zgłaszać swoje uwagi.
Ministerstwo Infrastruktury, mając na względzie konieczność ochrony wód przed
zanieczyszczeniami biogenami współpracuje z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi
dokładając wszelkich starań, aby obowiązujące regulacje służyły z jednej strony ochronie
wód i środowiska naturalnego, a z drugiej strony nie powodowały negatywnych
konsekwencji dla działalności rolniczej.
2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie „Programu działań mających
na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz
zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” (Dz.U. z 2023 r. poz. 244) tzw. pogram azotanowy
-- 2 of 3 --
3
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-7.054.3.2024
Warszawa, 03 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1881 w sprawie odstąpienia od zakazu stosowania
nawozów azotowych i organicznych w okresie od 1 listopada do 1 marca, wystosowaną
przez Posła na Sejm RP Pana Grzegorza Rusieckiego, przedstawiam poniższe informacje.
Czy możliwe jest zniesienie zakazu stosowania nawozów azotowych oraz organicznych
w okresie od 1 listopada do 1 marca? Jeżeli tak, to kiedy mogłaby zostać wprowadzona
taka zmiana oraz na jakich warunkach?
Nawozy nie powinny być stosowane w warunkach, gdy zawarte w nich składniki
mineralne, szczególnie związki azotu, narażone są na wymywanie do wód gruntowych lub
zmywanie do wód powierzchniowych. Należy unikać stosowania nawozów azotowych
w późnym okresie wzrostu i rozwoju roślin, kiedy pobieranie składników pokarmowych
jest niewielkie. Problem dotyczy przede wszystkim okresu zimowego, ale straty
składników mogą zachodzić i w innych okresach, np. jesienią gdy wegetacja ustaje.
Dlatego stosowanie nawozów naturalnych powinno być dostosowane do możliwości
pobrania związków azotu przez rośliny, z uwzględnieniem warunków i terminów,
w których ryzyko wymycia azotanów jest najmniejsze, tj. od początku sezonu
wegetacyjnego do jego zakończenia.
Regulacje dotyczące stosowania nawozów zawierających azot zostały zawarte
w dyrektywie azotanowej1 i wynikają z konieczności ochrony wód przed
zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego.
Dyrektywa azotanowa1 jasno formułuje wymogi w odniesieniu do terminów stosowania
nawozów – wymaga ustanowienia konkretnych okresów, w których rolnicze
wykorzystanie nawozów będzie zakazane, na co wskazuje ust. 1 pkt. 1 załącznika III
dyrektywy 1:
„1. Środki obejmują zasady odnoszące się do:
1. okresów, kiedy rolnicze wykorzystanie niektórych rodzajów
nawozu jest zakazane;”
1 Dyrektywa Rady z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami
powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (91/676/EWG), tzw. dyrektywa azotanowa
-- 1 of 3 --
2
Dyrektywa azotanowa1 dopuszcza dwa podejścia do wdrażania działań ograniczających
emisję azotanów ze źródeł rolniczych: podejście oparte na wyznaczaniu obszarów
szczególnie narażonych (tzw. OSN) lub podejście ogólnokrajowe. W Polsce do 2017 r.
stosowano podejście polegające na wyznaczaniu obszarów szczególnie narażonych, które
w różnych okresach wdrażania dyrektywy azotanowej stanowiły od ok. 1,5% do 6,8%
powierzchni kraju. Takie podejście zostało zakwestionowane przez Komisję Europejską,
która wszczęła przeciwko Polsce postępowanie naruszeniowe, a zarzuty dotyczące
niewłaściwego wdrożenia Dyrektywy azotanowej1 podtrzymał Trybunał Sprawiedliwości
UE, który w wyroku z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie C-365/13 zobowiązał Polskę
do usunięcia naruszenia.
W związku z powyższym od lipca 2018 r. wszystkich rolników na terenie całego kraju
obowiązuje „Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód
azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu
zanieczyszczeniu” (tzw. program azotanowy2). Pierwszy ogólnopolski program
azotanowy2 został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 5 czerwca 2018 r.
W 2022 r. w ramach przeglądu ww. programu2 poprzedzającego opracowanie i przyjęcie
aktualizacji programu azotanowego2 przeprowadzono analizę wpływu zmian klimatu na
praktyki rolnicze, a także rozpatrywano propozycje adaptacji działań ograniczających
zanieczyszczenia rolnicze do zmian klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem różnych
wariantów wprowadzenia w Polsce elastycznego terminu wiosennego stosowania
nawozów.
Przyjęty na początku 2023 r. zaktualizowany program azotanowy2 dopuszcza możliwość
stosowania nawozów również przed 1 marca w powiatach, w których Instytut
Meteorologii i Gospodarki Wodnej stwierdzi przejście średniej dobowej temperatury
powietrza przez próg 3°C i 5°C. Warunkiem jest osiągnięcie tego kryterium na obszarze
stanowiącym 95% powierzchni danego powiatu. Jest to znaczące uelastycznienie
obowiązujących dotychczas przepisów w taki sposób, aby nawożenie było możliwe
również przy warunkach pogodowych wskazujących na rozpoczęcie okresu
wegetacyjnego roślin. Należy zaznaczyć, że projekt podlegał szerokim konsultacjom w tym
również ze środowiskami rolniczymi.
Analizując rozwiązania i wyznaczone okresy, w których zakazane jest stosowanie
nawozów w innych krajach członkowskich, należy podkreślić, że rozwiązania krajowe
należą do jednych z najmniej restrykcyjnych i najbardziej elastycznych w UE.
Warto również wskazać, że do 8 marca 2024 r. KE prowadziła konsultacje społeczne
w związku z prowadzoną oceną dyrektywy, w ramach których wszyscy zainteresowani,
mogli zgłaszać swoje uwagi.
Ministerstwo Infrastruktury, mając na względzie konieczność ochrony wód przed
zanieczyszczeniami biogenami współpracuje z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi
dokładając wszelkich starań, aby obowiązujące regulacje służyły z jednej strony ochronie
wód i środowiska naturalnego, a z drugiej strony nie powodowały negatywnych
konsekwencji dla działalności rolniczej.
2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie „Programu działań mających
na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz
zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” (Dz.U. z 2023 r. poz. 244) tzw. pogram azotanowy
-- 2 of 3 --
3
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --