Interpelacja nr 18793
Interpelacja w sprawie lubuskiego konserwatora zabytków
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie lubuskiego konserwatora zabytków
Interpelacja nr 18793
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie lubuskiego konserwatora zabytków
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 21-07-2026
Szanowna Pani Minister,
po raz kolejny zwracam się w sprawie funkcjonowania wojewódzkich konserwatorów zabytków, w szczególności Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Do mojego biura poselskiego od lat wpływają liczne sygnały od mieszkańców, przedsiębiorców oraz przedstawicieli samorządów wskazujące na przewlekłość postępowań, trudności w uzyskaniu wymaganych uzgodnień i decyzji oraz brak wystarczającej współpracy pomiędzy organami ochrony zabytków a inwestorami. W ocenie wnioskodawców problemy te prowadzą do opóźniania lub blokowania inwestycji, utrudniają rozwój lokalnych społeczności i generują dodatkowe koszty.
Przykładem są sprawy związane z planowanymi inwestycjami na terenie województwa lubuskiego, w których ochrona pojedynczych obiektów lub stanowisk archeologicznych prowadziła do wielomiesięcznych opóźnień, a niekiedy stawiała pod znakiem zapytania realizację przedsięwzięć istotnych z punktu widzenia lokalnego rynku pracy. Z podobnymi problemami spotykają się również właściciele nieruchomości objętych ochroną konserwatorską lub znajdujących się na terenach objętych nadzorem archeologicznym, którzy wskazują na trudności w wykonywaniu nawet podstawowych prac porządkowych czy gospodarczych.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi analizy dotyczące przewlekłości postępowań prowadzonych przez wojewódzkich konserwatorów zabytków oraz wpływu tych postępowań na realizację inwestycji?
2. Czy planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające na celu usprawnienie procedur prowadzonych przez wojewódzkich konserwatorów zabytków przy jednoczesnym zachowaniu właściwego poziomu ochrony dziedzictwa kulturowego?
3. Czy ministerstwo analizowało możliwość wprowadzenia rozwiązań, które zapewnią lepszą równowagę pomiędzy ochroną zabytków a interesem społecznym, rozwojem lokalnych społeczności i realizacją inwestycji służących mieszkańcom?
Interpelacja nr 18793
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie lubuskiego konserwatora zabytków
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 21-07-2026
Szanowna Pani Minister,
po raz kolejny zwracam się w sprawie funkcjonowania wojewódzkich konserwatorów zabytków, w szczególności Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Do mojego biura poselskiego od lat wpływają liczne sygnały od mieszkańców, przedsiębiorców oraz przedstawicieli samorządów wskazujące na przewlekłość postępowań, trudności w uzyskaniu wymaganych uzgodnień i decyzji oraz brak wystarczającej współpracy pomiędzy organami ochrony zabytków a inwestorami. W ocenie wnioskodawców problemy te prowadzą do opóźniania lub blokowania inwestycji, utrudniają rozwój lokalnych społeczności i generują dodatkowe koszty.
Przykładem są sprawy związane z planowanymi inwestycjami na terenie województwa lubuskiego, w których ochrona pojedynczych obiektów lub stanowisk archeologicznych prowadziła do wielomiesięcznych opóźnień, a niekiedy stawiała pod znakiem zapytania realizację przedsięwzięć istotnych z punktu widzenia lokalnego rynku pracy. Z podobnymi problemami spotykają się również właściciele nieruchomości objętych ochroną konserwatorską lub znajdujących się na terenach objętych nadzorem archeologicznym, którzy wskazują na trudności w wykonywaniu nawet podstawowych prac porządkowych czy gospodarczych.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi analizy dotyczące przewlekłości postępowań prowadzonych przez wojewódzkich konserwatorów zabytków oraz wpływu tych postępowań na realizację inwestycji?
2. Czy planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające na celu usprawnienie procedur prowadzonych przez wojewódzkich konserwatorów zabytków przy jednoczesnym zachowaniu właściwego poziomu ochrony dziedzictwa kulturowego?
3. Czy ministerstwo analizowało możliwość wprowadzenia rozwiązań, które zapewnią lepszą równowagę pomiędzy ochroną zabytków a interesem społecznym, rozwojem lokalnych społeczności i realizacją inwestycji służących mieszkańcom?
Odpowiedź urzędowa
Minister Marta Cienkowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5939 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2564330.11542180.10872721
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18793 posła Roberta Dowhana z 29 lipca 2026 roku
w sprawie lubuskiego konserwatora zabytków, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpatruje ponaglenia stron postępowań
administracyjnych na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowań przez
wojewódzkich konserwatorów zabytków. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub
przewlekłości postępowań, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydaje
postanowienie, w którym zarządza dodatkowo ustalenie przyczyn i osób winnych
naruszenia. W uzasadnieniu takiego postanowienia, Minister wskazuje uchybienia organu I
instancji, mające wpływ na bezczynność albo przewlekłość postępowania. Innych analiz
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi.
Ad 2.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego co roku zbiera informacje sprawozdawcze
od wojewódzkich konserwatorów zabytków dotyczące podejmowanych przez nich działań i
wypełniania obowiązków nałożonych ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
WKZ przekazują do Ministerstwa dane statystyczne dotyczące wydawanych przez siebie
decyzji administracyjnych oraz innych czynności związanych z ochroną zabytków.
Ministerstwo na bieżąco analizuje gromadzone informacje i w razie potrzeby wskazuje na
konieczność wprowadzenia modyfikacji sposobów działania. Zalecenia, co do prawidłowego
postępowania WKZ znajdują się również w zawiadomieniach dotyczących sposobu
załatwienia skarg i wniosków, rozpatrywanych zgodnie z przepisami kodeksu postepowania
administracyjnego. Formą oceny działalności WKZ są również kontrole prowadzone w
wojewódzkich urzędach ochrony zabytków i delegaturach na podstawie art. 6 ust. 3 pkt 1
ustawy z dnia 15 lipca 2011 roku o kontroli w administracji rządowej. Ustalenia z kontroli
ujmowane są w wystąpieniach pokontrolnych, w których formułowane są również zalecenia,
co do przyszłego działania WKZ, w tym poprawności i usprawnienia procedur
obowiązujących w danym wojewódzkim urzędzie ochrony zabytków. Zalecenia dotyczące
działań WKZ w konkretnych obszarach znajdują się również w wytycznych w wydawanych
przez Generalnego Konserwatora Zabytków, na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami. W ramach koordynowania ich działalności Generalny
Konserwator Zabytków może bowiem ustalać ogólne kierunki ich działania, wydawać
instrukcje i wytyczne określające sposób ich postępowania.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Odnosząc się do załączonej do wystąpienia Pana posła petycji dot. Lubuskiego WKZ należy
wskazać, że we wrześniu i październiku ubiegłego roku odbyła się kontrola WUOZ w Zielonej
Górze, obejmująca prowadzenie nadzoru konserwatorskiego na podstawie przepisów
rozdziału 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, terminowość prowadzenia
postępowań administracyjnych w trybie art. 36 ust. 1 ww. ustawy i prowadzenie postępowań
administracyjnych na podstawie rozdziału 10a ww. ustawy w latach 2022-2024 . Działalność
objętą kontrolą oceniono pozytywnie z zastrzeżeniami. Stwierdzono, że w badanych
obszarach Kontrolowany wywiązywał się z obowiązków nałożonych na organ ochrony
zabytków przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, realizował
kontrole przestrzegania przepisów ustawy i w przypadku stwierdzenia sytuacji zagrożenia
dla zabytku w większości podejmował stosowne działania. Ustalono, że decyzje na podstawie
art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wydawane były w
większości w terminach określonych w przepisach kpa, akta postępowań prowadzonych na
podstawie rozdziału 10a ustawy w większości były kompletne, a rozstrzygnięcia poparte
były zgromadzonym materiałem dowodowym. Jednocześnie stwierdzono nieznaczne
nieprawidłowości w zakresie postępowań kontrolnych, dotyczące nieustalenia podmiotów
kontrolowanych, podejmowania działań nieadekwatnych do ustalonego stanu faktycznego,
nieprecyzyjnych zapisów w treści protokołów z kontroli i zaleceń pokontrolnych czy
przypadków braku monitorowania wykonania zobowiązań nałożonych po przeprowadzeniu
kontroli. W każdym przypadku stwierdzonych nieprawidłowości przedstawiono właściwy
sposób działania i czynności niezbędne do podjęcia, aby doprowadzić do pełnej zgodności z
prawem i usprawnienia stosowanych przez WKZ procedur. Wystąpienie pokontrolne można
znaleźć na BIP MKIDN - https://www.gov.pl/web/kultura/wystapienie-pokontrolne-
wojewodzki-urzad-ochrony-zabytkow-w-zielonej-gorze.
Planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające na celu usprawnienie procedur
prowadzonych przez wojewódzkich konserwatorów zabytków. Proponuje się zmiany
legislacyjne mające na celu m. in. „odzespolenie” wojewódzkich konserwatorów zabytków.
Ad 3.
Zarządzeniem z 10 kwietnia 2025 r. powołano przy Departamencie Ochrony Zabytków w
Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego zespół do opracowania projektu
nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami . Do zadań zespołu należy
między innymi przegląd i ocena przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami oraz formułowanie nowych rozwiązań prawnych w ramach tej ustawy.
Z poważaniem
Marta Cienkowska
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2564330.11542180.10872721
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18793 posła Roberta Dowhana z 29 lipca 2026 roku
w sprawie lubuskiego konserwatora zabytków, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpatruje ponaglenia stron postępowań
administracyjnych na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowań przez
wojewódzkich konserwatorów zabytków. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub
przewlekłości postępowań, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydaje
postanowienie, w którym zarządza dodatkowo ustalenie przyczyn i osób winnych
naruszenia. W uzasadnieniu takiego postanowienia, Minister wskazuje uchybienia organu I
instancji, mające wpływ na bezczynność albo przewlekłość postępowania. Innych analiz
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi.
Ad 2.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego co roku zbiera informacje sprawozdawcze
od wojewódzkich konserwatorów zabytków dotyczące podejmowanych przez nich działań i
wypełniania obowiązków nałożonych ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
WKZ przekazują do Ministerstwa dane statystyczne dotyczące wydawanych przez siebie
decyzji administracyjnych oraz innych czynności związanych z ochroną zabytków.
Ministerstwo na bieżąco analizuje gromadzone informacje i w razie potrzeby wskazuje na
konieczność wprowadzenia modyfikacji sposobów działania. Zalecenia, co do prawidłowego
postępowania WKZ znajdują się również w zawiadomieniach dotyczących sposobu
załatwienia skarg i wniosków, rozpatrywanych zgodnie z przepisami kodeksu postepowania
administracyjnego. Formą oceny działalności WKZ są również kontrole prowadzone w
wojewódzkich urzędach ochrony zabytków i delegaturach na podstawie art. 6 ust. 3 pkt 1
ustawy z dnia 15 lipca 2011 roku o kontroli w administracji rządowej. Ustalenia z kontroli
ujmowane są w wystąpieniach pokontrolnych, w których formułowane są również zalecenia,
co do przyszłego działania WKZ, w tym poprawności i usprawnienia procedur
obowiązujących w danym wojewódzkim urzędzie ochrony zabytków. Zalecenia dotyczące
działań WKZ w konkretnych obszarach znajdują się również w wytycznych w wydawanych
przez Generalnego Konserwatora Zabytków, na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami. W ramach koordynowania ich działalności Generalny
Konserwator Zabytków może bowiem ustalać ogólne kierunki ich działania, wydawać
instrukcje i wytyczne określające sposób ich postępowania.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Odnosząc się do załączonej do wystąpienia Pana posła petycji dot. Lubuskiego WKZ należy
wskazać, że we wrześniu i październiku ubiegłego roku odbyła się kontrola WUOZ w Zielonej
Górze, obejmująca prowadzenie nadzoru konserwatorskiego na podstawie przepisów
rozdziału 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, terminowość prowadzenia
postępowań administracyjnych w trybie art. 36 ust. 1 ww. ustawy i prowadzenie postępowań
administracyjnych na podstawie rozdziału 10a ww. ustawy w latach 2022-2024 . Działalność
objętą kontrolą oceniono pozytywnie z zastrzeżeniami. Stwierdzono, że w badanych
obszarach Kontrolowany wywiązywał się z obowiązków nałożonych na organ ochrony
zabytków przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, realizował
kontrole przestrzegania przepisów ustawy i w przypadku stwierdzenia sytuacji zagrożenia
dla zabytku w większości podejmował stosowne działania. Ustalono, że decyzje na podstawie
art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wydawane były w
większości w terminach określonych w przepisach kpa, akta postępowań prowadzonych na
podstawie rozdziału 10a ustawy w większości były kompletne, a rozstrzygnięcia poparte
były zgromadzonym materiałem dowodowym. Jednocześnie stwierdzono nieznaczne
nieprawidłowości w zakresie postępowań kontrolnych, dotyczące nieustalenia podmiotów
kontrolowanych, podejmowania działań nieadekwatnych do ustalonego stanu faktycznego,
nieprecyzyjnych zapisów w treści protokołów z kontroli i zaleceń pokontrolnych czy
przypadków braku monitorowania wykonania zobowiązań nałożonych po przeprowadzeniu
kontroli. W każdym przypadku stwierdzonych nieprawidłowości przedstawiono właściwy
sposób działania i czynności niezbędne do podjęcia, aby doprowadzić do pełnej zgodności z
prawem i usprawnienia stosowanych przez WKZ procedur. Wystąpienie pokontrolne można
znaleźć na BIP MKIDN - https://www.gov.pl/web/kultura/wystapienie-pokontrolne-
wojewodzki-urzad-ochrony-zabytkow-w-zielonej-gorze.
Planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające na celu usprawnienie procedur
prowadzonych przez wojewódzkich konserwatorów zabytków. Proponuje się zmiany
legislacyjne mające na celu m. in. „odzespolenie” wojewódzkich konserwatorów zabytków.
Ad 3.
Zarządzeniem z 10 kwietnia 2025 r. powołano przy Departamencie Ochrony Zabytków w
Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego zespół do opracowania projektu
nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami . Do zadań zespołu należy
między innymi przegląd i ocena przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami oraz formułowanie nowych rozwiązań prawnych w ramach tej ustawy.
Z poważaniem
Marta Cienkowska
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --