Interpelacja w sprawie wdrożenia nielimitowanego czasowo programu lekowego leczenia otyłości tirzepatydem oraz utworzenia interdyscyplinarnych zespołów opieki w modelu KOS-BAR
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18771
do ministra zdrowia
w sprawie wdrożenia nielimitowanego czasowo programu lekowego leczenia otyłości tirzepatydem oraz utworzenia interdyscyplinarnych zespołów opieki w modelu KOS-BAR
Zgłaszający: Patryk Wicher, Andrzej Adamczyk, Waldemar Andzel, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Iwona Ewa Arent, Joanna Borowiak, Przemysław Drabek, Magdalena Filipek-Sobczak, Andrzej Gawron, Piotr Gliński, Zbigniew Hoffmann, Filip Kaczyński, Michał Kowalski, Jarosław Krajewski, Piotr Król, Wioletta Maria Kulpa, Władysław Kurowski, Maria Kurowska, Anna Kwiecień, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Ewa Malik, Michał Moskal, Bogumiła Olbryś, Anna Paluch, Teresa Pamuła, Paweł Sałek, Jacek Sasin, Krzysztof Sobolewski, Agnieszka Anna Soin, Józefa Szczurek-Żelazko, Stanisław Szwed, Andrzej Śliwka, Piotr Uruski, Robert Warwas, Małgorzata Wassermann, Marek Wesoły
Data wpływu: 21-07-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z interpelacją w priorytetowej dla polskiego systemu ochrony zdrowia sprawie optymalizacji leczenia choroby otyłościowej poprzez wdrożenie nowoczesnej farmakoterapii (tirzepatyd) w ramach kompleksowej opieki specjalistycznej, zgodnie z wytycznymi Evidence-Based Medicine (EBM).
Program KOS-BAR stanowił krok milowy, jednak opiera się on wyłącznie na chirurgii bariatrycznej. Zabiegi operacyjne u części pacjentów obarczone są powikłaniami lub kończą się nawrotem choroby, a wielu chorych w ogóle nie kwalifikuje się do leczenia chirurgicznego. Odpowiedzią na ten problem systemowy musi być ścieżka leczenia zachowawczego z użyciem podwójnych agonistów receptorów GIP/GLP-1 (Mounjaro – substancja czynna: tirzepatyd).
Aby terapia ta była w pełni efektywna klinicznie i kosztowo, zasady programu lekowego muszą ściśle odzwierciedlać najnowsze dowody naukowe:
Interdyscyplinarne konsylium z obligatoryjnym udziałem kardiologa i diabetologa
Leczenie farmakologiczne otyłości wymaga bezwzględnie modelu opieki koordynowanej. Mechanizm działania tirzepatydu obniża skurczowe ciśnienie krwi oraz stymuluje zależną od glukozy sekrecję insuliny. U pacjentów z chorobami współistniejącymi wymusza to stałe monitorowanie i korygowanie (deeskalację) dawek dotychczasowych leków hipotensyjnych i kardiologicznych. Z tego powodu udział lekarzy specjalistów – diabetologa i kardiologa – obok dietetyka, psychologa i fizjoterapeuty (zapobieganie utracie masy mięśniowej), to absolutna konieczność warunkująca bezpieczeństwo terapii.
Brak medycznego uzasadnienia dla sztucznych limitów czasowych (np. 90 tygodni)
Otyłość to choroba przewlekła. Administracyjne wymuszanie przerywania leczenia jest zaprzeczeniem aktualnej wiedzy medycznej. Bezpośrednim dowodem jest międzynarodowe badanie kliniczne SURMOUNT-4. Wyniki opublikowane w grudniu 2023 r. udowodniły, że w grupie chorych, którym w ramach eksperymentu odstawiono tirzepatyd po 36 tygodniach na rzecz placebo, nastąpił istotny nawrót otyłości (odzyskanie 14% masy ciała), podczas gdy grupa kontynuująca leczenie pogłębiła redukcję wagi do imponującego poziomu 25,3% spadku masy ciała. Przerwanie podawania leku drastycznie pogarsza ponadto wskaźniki jakości życia pacjentów.
O kontynuacji leczenia musi decydować wyłącznie lekarz na podstawie obiektywnej skuteczności klinicznej. Narzucanie sztywnych ram, tak jak to miało dawniej miejsce w programach leczenia biologicznego, to medyczny błąd skutkujący ogromnym stresem chorych, nawrotami po remisji oraz narażeniem państwa na marnotrawienie wcześniejszych nakładów finansowych.
Udowodniona kardioprotekcja w niewydolności serca
Tirzepatyd nie jest wyłącznie preparatem wspierającym odchudzanie. Badanie kliniczne SUMMIT udowodniło potężne plejotropowe, kardioprotekcyjne działanie tej cząsteczki u pacjentów z otyłością i niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową. Dowiedziono, że lek zmniejsza ryzyko incydentów zaostrzenia niewydolności serca o 38% w porównaniu z placebo. Terapia ta istotnie poprawia wydolność fizyczną i łagodzi obciążenie objawami choroby.
Wymierne oszczędności dla budżetu NFZ i ZUS
Koszty bezpośrednie powikłań otyłości (np. leczenie onkologiczne, kardiologiczne, dializy) oraz koszty pośrednie w ZUS (absencja chorobowa, renty) drastycznie uderzają w finanse państwa. Szerokie wdrożenie leku – który nie tylko leczy u źródła, ale też chroni serce (spadek incydentów HFpEF) i układ krwionośny – stanowi niezwykle opłacalną inwestycję, odciążającą cały system ubezpieczeń społecznych.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia uwzględnia w pracach refundacyjnych zniesienie limitów czasowych podawania leków inkretynowych, opierając się na badaniach (np. SURMOUNT-4), które jednoznacznie udowadniają medyczną szkodliwość przerywania leczenia pacjentów z chorobą otyłościową?
Na jakim etapie są prace nad inkorporowaniem zachowawczej farmakoterapii nadzorowanej przez wielodyscyplinarne zespoły (w tym m.in. diabetologów i kardiologów) w ramy programu KOS-BAR lub programów pokrewnych?
W jaki sposób procesy refundacyjne Ministerstwa Zdrowia odzwierciedlają przełomowe wyniki badań (np. z programu SUMMIT), które pokazują, że leki uchodzące dotąd za „odchudzające” obniżają ryzyko niewydolności serca u pacjentów z HFpEF o 38%?
Jakie wsparcie wielospecjalistyczne i farmakologiczne oferuje dziś system NFZ tysiącom pacjentów bariatrycznych, u których wystąpił wieloletni nawrót choroby otyłościowej po pierwotnym leczeniu chirurgicznym?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10180 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.55.2026.KK
Warszawa, 26 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 29 lipca 2026 r. Pana Posła Patryk Wichra oraz
grupy Posłów w sprawie
wdrożenia nielimitowanego czasowo programu lekowego
leczenia otyłości tirzepatydem oraz utworzenia interdyscyplinarnych zespołów
opieki w modelu KOS-BAR (nr 18771), Minister Zdrowia informuje jak niżej.
Zgodnie z treścią ustawy o
refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2026 r. poz.
253, z późn. zm.) – dalej jako ustawa o
refundacji, procedura objęcia refundacją i
ustalenia ceny zbytu netto leku (również środka spożywczego specjalnego
przeznaczenia żywieniowego -śsspż oraz wyrobu medycznego) ma charakter
postępowania administracyjnego, które rozpoczyna się złożeniem stosownego
wniosku do Ministra Zdrowia przez podmiot odpowiedzialny, jego przedstawiciela
lub podmiot uprawniony do importu wraz z kompletną dokumentacją wymaganą
przepisami prawa. W przypadku wpłynięcia takiego wniosku jest on procedowany
zgodnie z zapisami przedmiotowej ustawy, co dla leku zawierającego nową
substancję czynną (aktualnie nieujętą na obowiązującym obwieszczeniu Ministra
Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych) lub nowy zakres
wskazań dla substancji objętej już refundacją (poszerzenie aktualnego zakresu
wskazań) oznacza wymóg przygotowania analizy weryfikacyjnej Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji (dalej AOTMiT), stanowiska Rady
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przejrzystości, rekomendacji Prezesa Agencji. Wydanie rekomendacji, stanowiącej
efekt oceny skuteczności, bezpieczeństwa oraz efektywności kosztowej leku, przez
Prezesa AOTMiT dla nowego produktu leczniczego/nowego zakresu wskazań
refundacyjnych umożliwia przekazanie wniosku do Komisji Ekonomicznej celem
przeprowadzenia negocjacji warunków cenowo-kosztowych objęcia refundacją.
Po zakończeniu powyższych etapów prac, zgodnie z art. 12. ustawy o
refundacji,
uwzględniając m.in. stanowisko Komisji Ekonomicznej i rekomendację Prezesa
Agencji, minister właściwy do spraw zdrowia wydaje decyzję administracyjną
(pozytywną bądź negatywną) w przedmiocie objęcia refundacją i ustaleniu ceny
zbytu netto dla wnioskowanego produktu leczniczego (śsspż lub wyrobu
medycznego).
Zgodnie z treścią art. 37 ustawy o
refundacji co trzy miesiące Minister Zdrowia
ogłasza - w drodze obwieszczenia, wykazy
refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych - w
stosunku do których wydano ostateczne decyzje administracyjne o objęciu
refundacją albo ostateczne decyzje zmieniające, o których mowa w art. 16 tej
ustawy. Ww. wykaz stanowi zatem odzwierciedlenie zarówno wniosków o objęcie
refundacją jakie wpłynęły do Ministra Zdrowia jak i podjętych przez niego decyzji –
zarówno pozytywnych jak i negatywnych.
W związku z powyższym Minister Zdrowia informuje, iż wpłynęły do niego dwa
wnioski o objęcie refundacją leków zawierających substancje czynne o aktywności
analogów GLP-1, tj.
tirzepatyd (lek Mounjaro) oraz
semaglutyd (lek Wegovy),
stosowane zgodnie z zakresem zarejestrowanych wskazań, w terapii choroby
otyłościowej. Dla jednej z ww. substancji czynnych został zakończony etap oceny
przez AOTMiT (
tirzepatyd)1 dla drugiej z nich jest on w trakcie2.
Zgodnie z wydaną przez Prezesa Agencji Rekomendacją nr 87/2026 z 29 czerwca
2026 r. nie rekomenduje on objęcia refundacją produktu leczniczego Mounjaro
KwikPen (
tirzepatyd) w ramach nowego programu lekowego „Leczenie choroby
otyłościowej (ICD-10: E.66)”. W ww. dokumencie Prezes Agencji uwzględniając
1 https://bip.aotm.gov.pl/zlecenia-mz-2026/1125-materialy-2026/9557-54-2026-zlc
2 https://bip.aotm.gov.pl/zlecenia-mz-2026/9723-zlecenie-126-
2026?highlight=WyJ3ZWdvdnkiXQ==
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wyniki przeprowadzonych analiz, w tym: niezaspokojoną potrzebę zdrowotną,
ograniczenia w zakresie dostępnych dowodów nt. skuteczności i bezpieczeństwa
ocenianej terapii względem komparatora w populacji definiowanej przez kryteria
włączenia i wykluczenia uzgodnionego programu lekowego (w tym niepewność
związaną z utrzymaniem efektu terapeutycznego po zaprzestaniu terapii), które
ograniczają wiarygodność wyników przedłożonej analizy klinicznej i ekonomicznej,
szacowane znaczne obciążenie budżetu płatnika publicznego, liczne uwagi do
zapisów uzgodnionego programu lekowego, a także pozytywne Stanowisko
wydane przez Radę Przejrzystości, uznaje finansowanie wnioskowanej technologii
za niezasadne. Na szczególną uwagę zwraca fakt, iż ewentualne objęcie refundacją
leku Mounjaro w ramach uzgodnionego programu lekowego będzie wiązać się z
dodatkowymi wydatkami na poziomie ok. 129,8 mln PLN w I roku refundacji oraz
ok. 423,9 mln PLN w II roku refundacji. Należy przy tym podkreślić, iż kwota
szacowana w drugim roku refundacji (oszacowane wydatki dotyczą wyłącznie 2
pierwszych lat finasowania ww. substancji czynnej) stanowi ok. 1,2% wartości
Całkowitego Budżetu na Refundację (CBnR) w 2027 r.3, a zatem finasowanie ww.
terapii wymagało by - już na początkowym etapie jej refundacji, zaangażowania
ponad 1% z całości środków na finasowanie wszystkich refundowanych leków, we
wszystkich kategoriach dostępności (programy lekowe, leki stosowane w aptece,
leki w katalogu chemioterapii).
Ponadto, jak zwracają uwagę również polskie wytyczne leczenia otyłości4
wdrożenie leczenia farmakologicznego nie zwalnia z konieczności prowadzenia
kompleksowej terapii niefarmakologicznej otyłości, o czym należy przypominać
choremu podczas każdej wizyty, weryfikując jednocześnie przestrzeganie jej zasad.
Należy zdawać sobie sprawę, iż leczenie pacjentów z otyłością jest
skomplikowanym procesem wymagającym ogromnego zaangażowania,
świadomości i wytrwałości osoby dotkniętej otyłością zaś leczenie
farmakologiczne jest jedynie narzędziem wspomagającym w efektywny sposób
dążenie chorego do zmniejszenia i ustabilizowania masy ciała. W kontekście
potrzeby kompleksowego leczenia pacjenta z otyłością Minister Zdrowia
3 https://www.nfz.gov.pl/zarzadzenia-prezesa/uchwaly-rady-nfz/uchwala-nr-242026v,6764.html
4 Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024, stanowisko Polskiego
Towarzystwa Leczenia Otyłości.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
informuje, iż przygotowany projekt programu lekowego zakłada przy kwalifikacji
do udziału w nim zaangażowanie wielodyscyplinarnego Zespołu Koordynacyjnego
oraz zapewnienie opieki nad pacjentem w trakcie terapii farmakologicznej
szerokiego groma specjalistów oprócz lekarza prowadzącego – w tym cykliczne
konsultacje z dietetykiem, fizjoterapeutą oraz psychologiem. Program był
konsultowany przez Ministra Zdrowia z Konsultantem krajowym ds.
Endokrynologii, Diabetologii, Medycyny Rodzinnej oraz Psychiatrii.
W kontekście otyłości oraz jej coraz powszechniejszego charakteru należy
podkreślić szczególną rolę edukacji zdrowotnej, w tym zasad prawidłowego
odżywiania oraz roli ruchu w codziennej aktywności, gdyż tylko działania o
charakterze profilaktycznym mogą zahamować rosnący trend epidemiologiczny w
tym obszarze zarówno wśród osób dorosłych jak i dzieci.
W odniesieniu do tematyki programu pilotażowego KOS-BAR Minister Zdrowia
informuje, iż etap realizacji programu pilotażowego KOS-BAR zakończył się 30
czerwca 2026 r. Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad
wprowadzeniem do wykazu świadczeń gwarantowanych świadczenia
kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z
powodu otyłości olbrzymiej, w oparciu o doświadczenia z ww. programu
pilotażowego. Planowane świadczenie ma stanowić kompleksowy i
wielodyscyplinarny model opieki nad pacjentami leczonymi z powodu otyłości
olbrzymiej, obejmujący kluczowe etapy procesu terapeutycznego. Pacjenci będą
mieli zapewniony dostęp do wsparcia lekarzy różnych specjalizacji, dietetyków,
fizjoterapeutów i psychologów, co zapewni kompleksowość opieki, natomiast na
obecnym etapie prac nie jest planowane uwzględnianie farmakoterapii w ramach
przedmiotowego świadczenia.
Aktualnie pacjenci, u których nastąpił nawrót otyłości mają zagwarantowany
dostęp do leczenia na zasadach ogólnych w ramach świadczeń gwarantowanych.
Osoby leczone na otyłość z rozpoznaniem innych jednostek chorobowych, w tym
powikłań otyłości (np. cukrzycy, stanu przedcukrzycowego, chorób
kardiologicznych), mogą zostać objęte opieką koordynowaną w POZ w jednej lub
kilku dostępnych zakresach (grupach dziedzinowych): kardiologicznej,
diabetologicznej, pulmonologicznej, endokrynologicznej i nefrologicznej.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
W ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej świadczenia zdrowotne dla
pacjentów z otyłością mogą być realizowane w poradniach chorób metabolicznych
oraz innych poradniach specjalistycznych, adekwatnie do potrzeb zdrowotnych
pacjenta, współistniejących schorzeń oraz powikłań otyłości. Należy podkreślić, że
do określonej poradni specjalistycznej kierowani są pacjenci, których choroba ma
cięższy przebieg lub dołączyły się powikłania czy też wymagają przeprowadzenia
bardziej zaawansowanej diagnostyki i leczenia wykraczającego poza zakres
kompetencji i umiejętności lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. To w gestii
lekarza POZ pozostaje merytoryczna, medyczna ocena zasadności skierowania do
danej poradni specjalistycznej. Ponadto w ramach leczenia szpitalnego dostępne
jest świadczenie Chirurgiczne leczenie otyłości.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --