Interpelacja nr 1877
Interpelacja w sprawie jakości, pochodzenia, znakowania produktów oraz marż na produkty w hiper oraz supermarketach na terenie Polski
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Infrastruktura i Transport (63%)
Podatki i Finanse (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie jakości, pochodzenia, znakowania produktów oraz marż na produkty w hiper oraz supermarketach na terenie Polski
Interpelacja nr 1877
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie jakości, pochodzenia, znakowania produktów oraz marż na produkty w hiper oraz supermarketach na terenie Polski
Zgłaszający: Grzegorz Rusiecki
Data wpływu: 04-03-2024
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnim czasie na terenie naszego kraju odbywają się liczne protesty rolników, myśliwych oraz firm przewozowych. Sam miałem okazję, na zaproszenie rolników, wraz z posłem Andrzejem Grzybem uczestniczyć w jednym z protestów na węźle drogi ekspresowej nr 5 na wysokości Lasocic koło Leszna. Podczas nocnego, blisko dwugodzinnego spotkania z protestującymi rolnikami na moje ręce zostały przekazane postulaty, o których przekazanie na Pana ręce poprosili mnie strajkujący.
Rolnicy zgłosili problem z polską żywnością, która sprzedawana jest w hiper i supermarketach na terenie naszego kraju. Z przekazanych mi informacji wynika, że bardzo często żywność sprowadzana z innych krajów w powyższych punktach sprzedaży oznaczana jest jako pochodząca z Polski. Takie praktyki wprowadzają konsumentów w błąd oraz powodują, że często gorsza jakościowo żywność uważana jest za pochodzenia polskiego.
Rolnicy zwracają także uwagę na marże, które nakładane są przy sprzedaży produktów. Rolnik, sprzedając swój towar do hiper czy supermarketu, zmuszony jest do jej sprzedaży po bardzo niskiej cenie przy jednoczesnym bardzo niskim zysku. Nakładana przez sklep marża jest dużo wyższa i daje duże dochody sprzedawcy, a nie równe zyski, zarówno dla rolnika, jak i ostatecznych sprzedawców płodów rolnych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Jak polski rząd planuje walczyć z nieprawidłowym znakowaniem pochodzenia produktów?
Jak polski rząd planuje wspierać i mocniej propagować w sklepach produkty pochodzenia polskiego?
Czy polski rząd widzi możliwość rozwiązania problemu związanego z niską marżą i zyskiem przy sprzedaży produktów przez rolników?
Z poważaniem
Grzegorz Rusiecki
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 1877
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie jakości, pochodzenia, znakowania produktów oraz marż na produkty w hiper oraz supermarketach na terenie Polski
Zgłaszający: Grzegorz Rusiecki
Data wpływu: 04-03-2024
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnim czasie na terenie naszego kraju odbywają się liczne protesty rolników, myśliwych oraz firm przewozowych. Sam miałem okazję, na zaproszenie rolników, wraz z posłem Andrzejem Grzybem uczestniczyć w jednym z protestów na węźle drogi ekspresowej nr 5 na wysokości Lasocic koło Leszna. Podczas nocnego, blisko dwugodzinnego spotkania z protestującymi rolnikami na moje ręce zostały przekazane postulaty, o których przekazanie na Pana ręce poprosili mnie strajkujący.
Rolnicy zgłosili problem z polską żywnością, która sprzedawana jest w hiper i supermarketach na terenie naszego kraju. Z przekazanych mi informacji wynika, że bardzo często żywność sprowadzana z innych krajów w powyższych punktach sprzedaży oznaczana jest jako pochodząca z Polski. Takie praktyki wprowadzają konsumentów w błąd oraz powodują, że często gorsza jakościowo żywność uważana jest za pochodzenia polskiego.
Rolnicy zwracają także uwagę na marże, które nakładane są przy sprzedaży produktów. Rolnik, sprzedając swój towar do hiper czy supermarketu, zmuszony jest do jej sprzedaży po bardzo niskiej cenie przy jednoczesnym bardzo niskim zysku. Nakładana przez sklep marża jest dużo wyższa i daje duże dochody sprzedawcy, a nie równe zyski, zarówno dla rolnika, jak i ostatecznych sprzedawców płodów rolnych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Jak polski rząd planuje walczyć z nieprawidłowym znakowaniem pochodzenia produktów?
Jak polski rząd planuje wspierać i mocniej propagować w sklepach produkty pochodzenia polskiego?
Czy polski rząd widzi możliwość rozwiązania problemu związanego z niską marżą i zyskiem przy sprzedaży produktów przez rolników?
Z poważaniem
Grzegorz Rusiecki
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10942 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 kwietnia 2024 r.
Znak sprawy: DEJ.jn.058.1.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji Grzegorza Rusieckiego nr 1877 w sprawie jakości, pochodzenia,
znakowania produktów oraz marż na produkty w hiper oraz supermarketach na terenie
Polski
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z Interpelacją Pana Posła Grzegorza Rusieckiego nr 1877 w sprawie jakości,
pochodzenia, znakowania produktów oraz marż na produkty w hiper oraz
supermarketach na terenie Polski przekazuję poniższe wyjaśnienia na zadane pytania.
1. Jak polski rząd planuje walczyć z nieprawidłowym znakowaniem pochodzenia
produktów?
2. Jak polski rząd planuje wspierać i mocniej propagować w sklepach produkty
pochodzenia polskiego?
3. Czy polski rząd widzi możliwość rozwiązania problemu związanego z niską marżą
i zyskiem przy sprzedaży produktów przez rolników?
Ad.1
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych (IJHARS) podległa
Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach urzędowej kontroli żywności chroni
interesy konsumentów prowadząc stały nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-
spożywczych na różnych etapach obrotu, realizując strategię „od pola do stołu”.
Systematycznie prowadzone są kontrole żywności oferowanej do sprzedaży
-- 1 of 6 --
konsumentowi finalnemu, obejmujące aspekty jakości handlowej, tj. ocenę
organoleptyczną, badania fizykochemiczne oraz prawidłowość oznakowania. Szczególnie
istotnym elementem czynności kontrolnych jest weryfikacja kraju pochodzenia produktu
prowadzona każdorazowo podczas kontroli realizowanych w sklepach, w tym w super
i hipermarketach. Jednym z działań podejmowanych cyklicznie przez IJHARS między
innymi podczas sezonu letniego, jest kontrola świeżych owoców i warzyw, w ramach
której oprócz aspektów jakościowych weryfikowane jest oznakowanie w zakresie
pochodzenia produktu. Wymóg ten weryfikowany jest również w trakcie kontroli jakości
handlowej innych produktów np. wybranych gatunków mięsa, wina, oliwy z oliwek czy
też miodu. W przypadku wniosków konsumenckich dotyczących wątpliwości co do
poprawności oznakowania krajem pochodzenia produktów spożywczych, Inspekcja
JHARS podejmuje działania doraźne w celu zweryfikowania informacji umieszczanych na
etykietach. Jako istotny element systemu gwarantowania jakości żywności
wprowadzanej do obrotu, na bieżąco realizowane są graniczne kontrole jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych przywożonych z krajów trzecich. Obecnie, w związku ze
wzmożonym importem, IJHARS zareagowała wzmocnieniem granicznej kontroli
importowanych artykułów rolno-spożywczych na wschodzie Polski, na których
pracownicy WIJHARS prowadzą kontrole przez 24 godziny, 7 dni w tygodniu. Ważną
składową działalności IJHARS jest prowadzenie rzetelnej polityki informacyjnej
i edukacyjnej w zakresie przepisów i wymagań dotyczących jakości handlowej, w tym
znakowania produktu krajem pochodzenia, kierowanej zarówno do producentów, jak i
konsumentów. Inspektorzy w trakcie regularnych kontroli informują przedsiębiorców
oraz innych uczestników rynku rolno-spożywczego o obowiązujących przepisach
dotyczących jakości handlowej, tym samym zwiększając ich świadomość w zakresie
odpowiedzialności ponoszonej za produkty wprowadzane na rynek żywnościowy.
W przypadku stwierdzonych nieprawidłowości inspektorzy korzystają z narzędzi
sankcyjnych przewidzianych w przepisach.
Ad.2
Polska jest wiodącym producentem żywności, w tym przede wszystkim owoców (jabłka,
maliny, czarne porzeczki, borówki), mięsa (drób, wieprzowina), przetworów mlecznych
oraz pieczarek. Na europejskim rynku Polska, jest 6. największym producentem żywności.
Polskie produkty są obecne na europejskich półkach sklepowych. Jednocześnie można
zaobserwować wzrost zainteresowania Polaków produktami wyprodukowanymi przez
-- 2 of 6 --
polskich przedsiębiorców. Przy swoich wyborach zakupowych coraz większą uwagę
zwracają na jakość i pochodzenie. Poszukują świeżej żywności, wyprodukowanej
w danym rejonie przez lokalnych rolników, gdzie nie ma długich łańcuchów dostaw
i pośredników. Sieci handlowe mają świadomość ogromnej wartości jaką jest obecność
produktów krajowych i regionalnych w sklepie. To nie tylko działanie ukierunkowane na
zwiększenie i urozmaicenie asortymentu aby spełnić rosnące oczekiwania rynku, ale
również aby zyskać przewagę konkurencyjną i polepszyć swój wizerunek w oczach
klientów. Duże sieci handlowe same w oficjalnych komunikatach informują o sprzedaży
artykułów rolno-spożywczych pochodzących od polskich producentów. Według danych
Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji (POHID) udział w sprzedaży produktów
pochodzenia polskiego w sklepach wielkopowierzchniowych w odniesieniu do np. mięsa
to ponad 96%, przetworów mięsnych 98%, mleka i produktów mlecznych 97%, jaj 97%,
warzyw i owoców 76%.
Oczywiście, intencją MRiRW jest aby taka współpraca jeszcze bardziej się rozwijała i aby
w sklepach oferowano więcej polskich, lokalnych produktów. Jednak dobór środków
zapewniających realizację tego celu powinien być wypracowany i uzgodniony zarówno
z przedstawicielami producentów rolnych jak i przedstawicielami handlu.
Z dniem 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy ustawy(1)
odnoszącej się do dobrowolnego znakowania środków spożywczych
informacją PRODUKT POLSKI
Przepisy te dały możliwość producentom wyróżniania na rynku
produktów wyprodukowanych w Polsce z polskich surowców poprzez oznakowanie ich
informacją PRODUKT POLSKI bądź znakiem zawierającym taką informację.
Znakowanie tą informacją nie wymaga żadnej rejestracji. Logo PRODUKT POLSKI można
pobrać bezpłatnie ze strony internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Przepisy ustawy określiły jednolite kryteria dotyczące dobrowolnego umieszczania
informacji PRODUKT POLSKI.
Produkty muszą być wyprodukowane z surowców wytworzonych na terenie Polski
z tym, że w produktach przetworzonych dopuszcza się użycie importowanych
składników (np. przypraw, bakalii) w ilości do 25% masy tych produktów, jednakże pod
warunkiem, że składniki takie nie są wytwarzane w kraju.
-- 3 of 6 --
Oznakowanie PRODUKT POLSKI jest informacją o polskim pochodzeniu produktu i
surowców z których został wyprodukowany.
Konsumenci oczekują możliwości rozpoznania produktów wyprodukowanych w Polsce
z krajowych surowców. Chcą wspierać polskich rolników, przez swoje codzienne wybory
zakupowe. Opracowane przez Ministerstwo zasady stosowania oznakowania żywności
informacją PRODUKT POLSKI wychodzą naprzeciw tym oczekiwaniom.
W marcu br. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoczęło koleją edycję
ogólnopolskiej kampanii dotyczącej oznaczenia PRODUKT POLSKI. Działania w ramach
kampanii prowadzone są dwutorowo. Z jednej strony edukujemy konsumentów
w zakresie oznaczenia PRODUKT POLSKI, z drugiej zaś informujemy rolników
i producentów na temat możliwości i warunków niezbędnych do znakowania swoich
wyrobów biało-czerwonym oznaczeniem PRODUKT POLSKI.
Działania informacyjno-edukacyjne skierowane do konsumentów prowadzone są pod
hasłem #KupujŚwiadomie PRODUKT POLSKI. Ideą prowadzonej kampanii jest edukacja
społeczeństwa w zakresie wagi i znaczenia własnych, podejmowanych codziennie decyzji
zakupowych dla funkcjonowania gospodarki i wspierania krajowego rolnictwa.
Zachęcamy do zwracania uwagi na informacje zawarte na etykietach produktów
spożywczych, w tym w odniesieniu do kraju pochodzenia.
Jednocześnie kampania to działania informacyjne skierowane do rolników i producentów.
Znak PRODUKT POLSKI to dla nich możliwość wyróżnienia na sklepowej półce
produktów wytworzonych w Polsce na bazie polskich surowców. Zamieszczanie tego
oznaczenia nie wymaga żadnej rejestracji, a dla nabywców jest to czytelny sygnał
o pochodzeniu wyrobu.
Ad.3
Problem marż cenowych w Polsce ma duże znaczenie ze względu na większe
rozdrobnienie zarówno produkcji rolniczej, a także znacznie niższy niż w innych krajach
członkowskich UE stopień powiązań w ramach łańcuchów marketingowych.
-- 4 of 6 --
Rozdrobnienie produkcji rolnej niesie ze sobą istotne reperkusje dla producentów
rolnych. Wysokie ceny detaliczne, nie oznaczają zawsze, że producenci rolni na równi z
sieciami handlowymi partycypują w sprawiedliwym podziale marż. Pojedynczy rolnik jako
podmiot gospodarczy jest jednostką małą dla silnego i skonsolidowanego otoczenia
handlowo-produkcyjnego. W obliczu tych tendencji funkcjonowanie i wypracowywanie
zysków przez producentów rolnych niezależnie od sytuacji rynkowej jest bardzo trudne.
Z braku jedności, współpracy i porozumienia między producentami rolnymi korzystają,
zamiast rolników, pośrednicy, przejmujący dużą część dochodów ze sprzedaży produkcji
rolnej. Stąd konieczna jest współpraca rolników i tworzenie wspólnych struktur
gospodarczych w postaci grup producentów rolnych i organizacji producentów,
spółdzielni. Działanie w grupie zwiększy ich pozycję rynkową oraz wpływ na określenie
warunków i realizację umów. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez różne
mechanizmy wsparcia stale zachęca producentów rolnych do zrzeszania się.
Niewątpliwie również skracanie łańcucha dostaw zapewnienia rolnikom zbyt i uzyskanie
odpowiednich marż ze sprzedaży swoich produktów. Ze względu na mnogość rozwiązań
i korzyści wynikających z krótkich łańcuchów wartości, w resorcie rolnictwa podjęto
szereg inicjatyw, które przyczyniają się do rozwoju krótkich łańcuchów dostaw. Polscy
rolnicy mogą korzystać z ułatwień w sprzedaży i produkcji żywności w ramach kilku form
działalności, takich jak: sprzedaż bezpośrednia produktów pochodzenia zwierzęcego,
dostawy bezpośrednie środków spożywczych pochodzenia niezwierzęcego, rolniczy
handel detaliczny (RHD) oraz działalność marginalna, lokalna i ograniczona, rzeźnie
rolnicze.
Ponadto w przepisach krajowych wprowadzono preferencje podatkowe dla rolników
produkujących żywność na małą skalę, zwłaszcza tych, którzy działają w ramach RHD.
Od 1 stycznia 2022 br. wprowadzono również zapisy, które obligują gminy do
wyznaczenia w piątki i soboty miejsc do prowadzenia handlu przez rolników produktów
wytworzonych w ich gospodarstwie rolnym. Ponadto w tych dniach rolnicy zwolnieni są
z opłat targowych.
W ramach PROW na lata 2014-2020 realizowane było wsparcie w zakresie działalności
przetwórczej w ramach RHD i tzw. małego przetwórstwa. Również w ramach Krajowego
Planu Odbudowy realizowane są działania na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha
dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów
uczestniczących w łańcuchu (budżet ponad 1,2 mld euro).
-- 5 of 6 --
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 4 listopada 2016r. o zmianie ustawy o jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. 2016 poz. 2007r.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 kwietnia 2024 r.
Znak sprawy: DEJ.jn.058.1.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji Grzegorza Rusieckiego nr 1877 w sprawie jakości, pochodzenia,
znakowania produktów oraz marż na produkty w hiper oraz supermarketach na terenie
Polski
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z Interpelacją Pana Posła Grzegorza Rusieckiego nr 1877 w sprawie jakości,
pochodzenia, znakowania produktów oraz marż na produkty w hiper oraz
supermarketach na terenie Polski przekazuję poniższe wyjaśnienia na zadane pytania.
1. Jak polski rząd planuje walczyć z nieprawidłowym znakowaniem pochodzenia
produktów?
2. Jak polski rząd planuje wspierać i mocniej propagować w sklepach produkty
pochodzenia polskiego?
3. Czy polski rząd widzi możliwość rozwiązania problemu związanego z niską marżą
i zyskiem przy sprzedaży produktów przez rolników?
Ad.1
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych (IJHARS) podległa
Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach urzędowej kontroli żywności chroni
interesy konsumentów prowadząc stały nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-
spożywczych na różnych etapach obrotu, realizując strategię „od pola do stołu”.
Systematycznie prowadzone są kontrole żywności oferowanej do sprzedaży
-- 1 of 6 --
konsumentowi finalnemu, obejmujące aspekty jakości handlowej, tj. ocenę
organoleptyczną, badania fizykochemiczne oraz prawidłowość oznakowania. Szczególnie
istotnym elementem czynności kontrolnych jest weryfikacja kraju pochodzenia produktu
prowadzona każdorazowo podczas kontroli realizowanych w sklepach, w tym w super
i hipermarketach. Jednym z działań podejmowanych cyklicznie przez IJHARS między
innymi podczas sezonu letniego, jest kontrola świeżych owoców i warzyw, w ramach
której oprócz aspektów jakościowych weryfikowane jest oznakowanie w zakresie
pochodzenia produktu. Wymóg ten weryfikowany jest również w trakcie kontroli jakości
handlowej innych produktów np. wybranych gatunków mięsa, wina, oliwy z oliwek czy
też miodu. W przypadku wniosków konsumenckich dotyczących wątpliwości co do
poprawności oznakowania krajem pochodzenia produktów spożywczych, Inspekcja
JHARS podejmuje działania doraźne w celu zweryfikowania informacji umieszczanych na
etykietach. Jako istotny element systemu gwarantowania jakości żywności
wprowadzanej do obrotu, na bieżąco realizowane są graniczne kontrole jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych przywożonych z krajów trzecich. Obecnie, w związku ze
wzmożonym importem, IJHARS zareagowała wzmocnieniem granicznej kontroli
importowanych artykułów rolno-spożywczych na wschodzie Polski, na których
pracownicy WIJHARS prowadzą kontrole przez 24 godziny, 7 dni w tygodniu. Ważną
składową działalności IJHARS jest prowadzenie rzetelnej polityki informacyjnej
i edukacyjnej w zakresie przepisów i wymagań dotyczących jakości handlowej, w tym
znakowania produktu krajem pochodzenia, kierowanej zarówno do producentów, jak i
konsumentów. Inspektorzy w trakcie regularnych kontroli informują przedsiębiorców
oraz innych uczestników rynku rolno-spożywczego o obowiązujących przepisach
dotyczących jakości handlowej, tym samym zwiększając ich świadomość w zakresie
odpowiedzialności ponoszonej za produkty wprowadzane na rynek żywnościowy.
W przypadku stwierdzonych nieprawidłowości inspektorzy korzystają z narzędzi
sankcyjnych przewidzianych w przepisach.
Ad.2
Polska jest wiodącym producentem żywności, w tym przede wszystkim owoców (jabłka,
maliny, czarne porzeczki, borówki), mięsa (drób, wieprzowina), przetworów mlecznych
oraz pieczarek. Na europejskim rynku Polska, jest 6. największym producentem żywności.
Polskie produkty są obecne na europejskich półkach sklepowych. Jednocześnie można
zaobserwować wzrost zainteresowania Polaków produktami wyprodukowanymi przez
-- 2 of 6 --
polskich przedsiębiorców. Przy swoich wyborach zakupowych coraz większą uwagę
zwracają na jakość i pochodzenie. Poszukują świeżej żywności, wyprodukowanej
w danym rejonie przez lokalnych rolników, gdzie nie ma długich łańcuchów dostaw
i pośredników. Sieci handlowe mają świadomość ogromnej wartości jaką jest obecność
produktów krajowych i regionalnych w sklepie. To nie tylko działanie ukierunkowane na
zwiększenie i urozmaicenie asortymentu aby spełnić rosnące oczekiwania rynku, ale
również aby zyskać przewagę konkurencyjną i polepszyć swój wizerunek w oczach
klientów. Duże sieci handlowe same w oficjalnych komunikatach informują o sprzedaży
artykułów rolno-spożywczych pochodzących od polskich producentów. Według danych
Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji (POHID) udział w sprzedaży produktów
pochodzenia polskiego w sklepach wielkopowierzchniowych w odniesieniu do np. mięsa
to ponad 96%, przetworów mięsnych 98%, mleka i produktów mlecznych 97%, jaj 97%,
warzyw i owoców 76%.
Oczywiście, intencją MRiRW jest aby taka współpraca jeszcze bardziej się rozwijała i aby
w sklepach oferowano więcej polskich, lokalnych produktów. Jednak dobór środków
zapewniających realizację tego celu powinien być wypracowany i uzgodniony zarówno
z przedstawicielami producentów rolnych jak i przedstawicielami handlu.
Z dniem 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy ustawy(1)
odnoszącej się do dobrowolnego znakowania środków spożywczych
informacją PRODUKT POLSKI
Przepisy te dały możliwość producentom wyróżniania na rynku
produktów wyprodukowanych w Polsce z polskich surowców poprzez oznakowanie ich
informacją PRODUKT POLSKI bądź znakiem zawierającym taką informację.
Znakowanie tą informacją nie wymaga żadnej rejestracji. Logo PRODUKT POLSKI można
pobrać bezpłatnie ze strony internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Przepisy ustawy określiły jednolite kryteria dotyczące dobrowolnego umieszczania
informacji PRODUKT POLSKI.
Produkty muszą być wyprodukowane z surowców wytworzonych na terenie Polski
z tym, że w produktach przetworzonych dopuszcza się użycie importowanych
składników (np. przypraw, bakalii) w ilości do 25% masy tych produktów, jednakże pod
warunkiem, że składniki takie nie są wytwarzane w kraju.
-- 3 of 6 --
Oznakowanie PRODUKT POLSKI jest informacją o polskim pochodzeniu produktu i
surowców z których został wyprodukowany.
Konsumenci oczekują możliwości rozpoznania produktów wyprodukowanych w Polsce
z krajowych surowców. Chcą wspierać polskich rolników, przez swoje codzienne wybory
zakupowe. Opracowane przez Ministerstwo zasady stosowania oznakowania żywności
informacją PRODUKT POLSKI wychodzą naprzeciw tym oczekiwaniom.
W marcu br. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoczęło koleją edycję
ogólnopolskiej kampanii dotyczącej oznaczenia PRODUKT POLSKI. Działania w ramach
kampanii prowadzone są dwutorowo. Z jednej strony edukujemy konsumentów
w zakresie oznaczenia PRODUKT POLSKI, z drugiej zaś informujemy rolników
i producentów na temat możliwości i warunków niezbędnych do znakowania swoich
wyrobów biało-czerwonym oznaczeniem PRODUKT POLSKI.
Działania informacyjno-edukacyjne skierowane do konsumentów prowadzone są pod
hasłem #KupujŚwiadomie PRODUKT POLSKI. Ideą prowadzonej kampanii jest edukacja
społeczeństwa w zakresie wagi i znaczenia własnych, podejmowanych codziennie decyzji
zakupowych dla funkcjonowania gospodarki i wspierania krajowego rolnictwa.
Zachęcamy do zwracania uwagi na informacje zawarte na etykietach produktów
spożywczych, w tym w odniesieniu do kraju pochodzenia.
Jednocześnie kampania to działania informacyjne skierowane do rolników i producentów.
Znak PRODUKT POLSKI to dla nich możliwość wyróżnienia na sklepowej półce
produktów wytworzonych w Polsce na bazie polskich surowców. Zamieszczanie tego
oznaczenia nie wymaga żadnej rejestracji, a dla nabywców jest to czytelny sygnał
o pochodzeniu wyrobu.
Ad.3
Problem marż cenowych w Polsce ma duże znaczenie ze względu na większe
rozdrobnienie zarówno produkcji rolniczej, a także znacznie niższy niż w innych krajach
członkowskich UE stopień powiązań w ramach łańcuchów marketingowych.
-- 4 of 6 --
Rozdrobnienie produkcji rolnej niesie ze sobą istotne reperkusje dla producentów
rolnych. Wysokie ceny detaliczne, nie oznaczają zawsze, że producenci rolni na równi z
sieciami handlowymi partycypują w sprawiedliwym podziale marż. Pojedynczy rolnik jako
podmiot gospodarczy jest jednostką małą dla silnego i skonsolidowanego otoczenia
handlowo-produkcyjnego. W obliczu tych tendencji funkcjonowanie i wypracowywanie
zysków przez producentów rolnych niezależnie od sytuacji rynkowej jest bardzo trudne.
Z braku jedności, współpracy i porozumienia między producentami rolnymi korzystają,
zamiast rolników, pośrednicy, przejmujący dużą część dochodów ze sprzedaży produkcji
rolnej. Stąd konieczna jest współpraca rolników i tworzenie wspólnych struktur
gospodarczych w postaci grup producentów rolnych i organizacji producentów,
spółdzielni. Działanie w grupie zwiększy ich pozycję rynkową oraz wpływ na określenie
warunków i realizację umów. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez różne
mechanizmy wsparcia stale zachęca producentów rolnych do zrzeszania się.
Niewątpliwie również skracanie łańcucha dostaw zapewnienia rolnikom zbyt i uzyskanie
odpowiednich marż ze sprzedaży swoich produktów. Ze względu na mnogość rozwiązań
i korzyści wynikających z krótkich łańcuchów wartości, w resorcie rolnictwa podjęto
szereg inicjatyw, które przyczyniają się do rozwoju krótkich łańcuchów dostaw. Polscy
rolnicy mogą korzystać z ułatwień w sprzedaży i produkcji żywności w ramach kilku form
działalności, takich jak: sprzedaż bezpośrednia produktów pochodzenia zwierzęcego,
dostawy bezpośrednie środków spożywczych pochodzenia niezwierzęcego, rolniczy
handel detaliczny (RHD) oraz działalność marginalna, lokalna i ograniczona, rzeźnie
rolnicze.
Ponadto w przepisach krajowych wprowadzono preferencje podatkowe dla rolników
produkujących żywność na małą skalę, zwłaszcza tych, którzy działają w ramach RHD.
Od 1 stycznia 2022 br. wprowadzono również zapisy, które obligują gminy do
wyznaczenia w piątki i soboty miejsc do prowadzenia handlu przez rolników produktów
wytworzonych w ich gospodarstwie rolnym. Ponadto w tych dniach rolnicy zwolnieni są
z opłat targowych.
W ramach PROW na lata 2014-2020 realizowane było wsparcie w zakresie działalności
przetwórczej w ramach RHD i tzw. małego przetwórstwa. Również w ramach Krajowego
Planu Odbudowy realizowane są działania na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha
dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów
uczestniczących w łańcuchu (budżet ponad 1,2 mld euro).
-- 5 of 6 --
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 4 listopada 2016r. o zmianie ustawy o jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. 2016 poz. 2007r.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --