Interpelacja w sprawie odliczeń od podatku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18742
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie odliczeń od podatku
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 20-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
jak to jest, że szczycimy się wzrostem PKB, silną gospodarką wyprzedzającą inne kraje, a jednocześnie nie możemy unormować prostych spraw, jak możliwość odliczenia VAT od paliwa czy samochodu? O akcyzie nie wspomnę jako relikcie komunistycznym funkcjonującym tylko w naszym kraju. Czy nie czas na podjęcie męskiej, odważnej decyzji, aby te sprawy w końcu unormować? Legislacyjna zabawa w kotka i myszkę z przedsiębiorcami trwa od kilkudziesięciu lat. Wymysły pseudofachowców, jak utrudnić życie i ośmieszyć przedsiębiorców, powinny być dawno uznane przez Komitet Noblowski. Bo jak nazwać np. słynne kratki montowane w samochodach osobowych czy kasetki na pieniądze, aby z małego Fiata zrobić bankowóz? Czy naprawdę nie widzicie, jak bardzo jest to nieuczciwe? W czym przeszkadza normalność, taka jak w innych krajach?
Odliczenie podatku to przecież ani zysk, ani kradzież. To normalność i uczciwość w stosunku do ludzi, którym chce się coś robić i pracować.
Czy nie jest Wam wstyd, że każdy polski przedsiębiorca dostaje zwrot pełnego VAT, tankując za granicą? I nikt nie wnika, nie żąda oświadczeń, ewidencji przebiegu pojazdu itp.
Chwalicie się deregulacją. Czy nie czas zrobić z tym porządek, a nie wymagać pisania elaboratów, gdzie jechał przedsiębiorca, co robił i ile czasu mu to zajęło? A nawet jak prywatnie podjedzie po dziecko, to świat się zawali? A ktoś zwróci mu czas, pracę i ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej? Potem w ministerstwie jesteście zdziwieni, że Polacy rejestrują firmy w Czechach, na Słowacji czy w innych krajach. Czy nie jest absurdem pełne odliczenie od helikopterów czy samolotów, ale już nie od samochodów? Tak samo z amortyzacją. Samochód – 150 tys. zł. Wybudujesz halę, to amortyzuj ją przez 40 lat. Zazwyczaj już tego nie dożyjesz.
Naprawdę tego nie widać z ministerialnych pokoi? Może warto pojechać w teren, zobaczyć, jak to wygląda w praktyce, porozmawiać. Czy polscy przedsiębiorcy zawsze muszą mieć gorzej niż sąsiedzi w UE? Czym sobie na to zasłużyli?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (17)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14825 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 12 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 18742
Znak sprawy: PT3.054.4.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18742 złożoną przez Pana Posła Roberta Dowhana,
w sprawie odliczeń od podatku uprzejmie informuję jak niżej.
I.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że tematyka systemu rozliczania VAT w przypadku
niektórych pojazdów samochodowych wykorzystywanych zarówno w działalności
gospodarczej, jak i prywatnie była już przedmiotem zapytania ze strony Pana Posła.
Odpowiedź do Pana Posła w analogicznym zagadnieniu została udzielona przy
piśmie z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. PT3.054.2.2024. W obecnej odpowiedzi na
interpelację, uwzględniając konieczność zapewnienia zgodności rozwiązań
krajowych z przepisami dyrektywy VAT, nie sposób odnieść się do przedmiotowych
kwestii odmiennie niż w poprzedniej korespondencji.
W zakresie podatku VAT w pierwszej kolejności należy wskazać, że system podatku
VAT w Unii Europejskiej podlega harmonizacji. Oznacza to, iż państwa członkowskie
zobowiązane są do przestrzegania zgodności krajowych przepisów w zakresie
podatku VAT z regulacjami wynikającymi z prawa unijnego. W efekcie regulacje
przyjęte w przepisach ustawy o VAT1 muszą być zgodne, w szczególności,
z przepisami dyrektywy VAT2.
1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.),
dalej: ,,ustawa o VAT”.
2 Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.), dalej: „dyrektywa VAT”.
-- 1 of 5 --
2/5
W myśl zasady neutralności obowiązującej w systemie VAT, podatek ten podlega
generalnie odliczeniu, jeżeli jest związany z działalnością gospodarczą. Natomiast,
w przypadku nabyć towarów, które służą zarówno działalności gospodarczej, jak
i celom prywatnym, konieczne jest – dla potrzeb prawidłowego rozliczenia VAT -
rozgraniczenie tych dwóch sfer.
W poszczególnych systemach krajowych funkcjonują regulacje stanowiące
odstępstwo od unijnych zasad opodatkowania i odliczenia VAT, m. in. w kontekście
używania pojazdów samochodowych do celów działalności gospodarczej i dla
potrzeb sfery prywatnej. Podstawę prawną takich działań stanowią decyzje
derogacyjne wydane w szczególnej, sformalizowanej procedurze (zob. art. 395
dyrektywy VAT).
Z dniem 1 kwietnia 2014 r. na mocy decyzji wykonawczej Rady 2013/805/UE z dnia
17 grudnia 2013 r. Rada UE upoważniła Rzeczpospolitą Polską do stosowania
środków stanowiących odstępstwo od art. 26 ust. 1 lit. a i art. 168 dyrektywy VAT3
w związku z wprowadzeniem przez Polskę regulacji w zakresie odliczenia 50%
kwoty podatku wynikającego m.in. z faktury otrzymanej przez podatnika
dokumentującej wydatki związane z pojazdem samochodowym wykorzystywanym
na cele prywatne i służbowe.
Obecnie obowiązuje w tym zakresie, do dnia 31 grudnia 2028 r., decyzja
wykonawcza Rady (UE) 2025/1986 z dnia 22 września 2025 r.4 upoważniająca
Polskę do dalszego stosowania środków stanowiących odstępstwo od art. 26 ust. 1
lit. a i art. 168 dyrektywy VAT.
Wprowadzone środki stanowiące odstępstwo są uzasadnione potrzebą
uproszczenia procedury poboru podatku VAT i zapobiegania uchylaniu się od
opodatkowania.
Stosowane w Polsce regulacje w zakresie odliczenia VAT od wydatków na niektóre
samochody (głównie osobowe) oparte na decyzjach derogacyjnych przewidują:
1) odliczenie 50% VAT od wydatków na samochody używane prywatnie
i służbowo, bez żadnych formalności i bez obowiązku opodatkowania użytku
prywatnego;
2) odliczenie 100% VAT od wydatków na samochody używane wyłącznie
w działalności gospodarczej (z wymogiem prowadzenia przez podatników
ewidencji przebiegu pojazdu i zgłoszenia pojazdu do naczelnika urzędu
skarbowego.
Rozwiązanie to jest zrównoważone, łatwe w stosowaniu, bezpieczne dla budżetu
i pozostaje w zgodności z systemem VAT, zapewniając w sposób konsekwentny
realizację fundamentalnej zasady neutralności VAT.
Podatnicy podatku VAT zamierzający skorzystać z prawa do pełnego odliczenia
podatku VAT od pojazdu samochodowego (głównie osobowego), czyli wówczas, gdy
założą, że mimo konstrukcyjnych cech pojazdu nie będzie on wykorzystywany
w firmie prywatnie (choćby na dojazdy z miejsca zamieszkania do siedziby firmy),
składają informację5 o nabyciu pojazdu samochodowego do naczelnika urzędu
3 Dz. Urz. UE L Nr 353 z 28.12.2013, str. 51.
4 Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2025/1986 z dnia 22 września 2025 r. zmieniająca decyzję
wykonawczą 2013/805/UE upoważniającą Rzeczpospolitą Polską do stosowania środków
stanowiących odstępstwo od art. 26 ust. 1 lit. a) i art. 168 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 2025/1986).
5 Zgodnie z art. 86a ust. 12 ustawy o VAT.
-- 2 of 5 --
3/5
skarbowego na formularzu VAT-26 oraz prowadzą ewidencję przebiegu pojazdu6.
Składanie informacji o nabyciu pojazdu na formularzu VAT-26 oraz prowadzenie
ewidencji przebiegu pojazdu stanowią element systemu zabezpieczającego
prawidłowe stosowanie pełnego prawa do odliczenia podatku VAT.
Jednocześnie, w systemie bazującym na wspomnianej derogacji, zasadniczo nie ma
konieczności opodatkowania użycia prywatnego pojazdów samochodowych do
celów innych niż działalność gospodarcza, co znajduje odzwierciedlenie w art. 8
ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT.
Z regulacji tej wynika, że za odpłatne świadczenie usług nie uznaje się użycia
pojazdów samochodowych do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika,
jeżeli podatnikowi przysługiwało tylko wspomniane ograniczone do 50% prawo do
obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Generalnie, w efekcie obowiązywania zgodnych z unijnymi regulacjami
zrównoważonych i racjonalnych rozwiązań prawnych w krajowym podatku VAT,
jeżeli podatnik podatku VAT wykorzystuje pojazd samochodowy zarówno do celów
działalności gospodarczej (do celów opodatkowanych), jak i do celów prywatnych, to
przysługuje mu prawo do dokonania odliczenia 50% kwoty podatku – przy
jednoczesnym braku obowiązku opodatkowania użytku prywatnego tego pojazdu.
Wprowadzone rozwiązania zapewniają stosunkowo prosty system rozliczania w
podatku VAT nabycia i eksploatacji samochodów osobowych, który przez te ponad
12 lat obowiązywania na tyle się sprawdził i został doceniony przez sprzedawców
aut i ich użytkowników, że nie mają już oni potrzeby poszukiwania wspomnianych
przez Pana Posła optymalizacji w rozliczaniu tych aut, a stosowane w tym zakresie
w przeszłości optymalizacje takie jak auta z kratką, czy bankowozy, przeszły do
historii VATu.
Odnosząc się wprost do uwag Pana Posła dotyczących korzystniejszych rozwiązań
dotyczących odliczenia VAT od samochodów w innych państwach członkowskich
UE, ponownie podkreślam, że wszystkie państwa członkowskie UE w kwestii m. in.
odliczenia podatku VAT muszą stosować się do zasad wyznaczonych przepisami
dyrektywy VAT. Należy mieć na uwadze, że państwa te mają swobodę w określaniu
dodatkowych warunków, aby zapobiegać nadużyciom na gruncie podatku VAT. Tym
niemniej, należy zauważyć, że rozwiązania zbliżone do polskich funkcjonują w
szeregu państw unijnych jako upraszczające obowiązujące zasady odliczenia VAT od
pojazdów. Podobną derogację – uwzględniającą 50% wskaźnik odliczenia VAT –
stosują inne państwa członkowskie UE, np. Węgry, Chorwacja, Słowacja, Rumunia,
Estonia, Łotwa, natomiast Włochy stosują 40% wskaźnik odliczenia VAT. Niektóre
państwa członkowskie UE podchodzą z kolei bardzo restrykcyjnie do kwestii
odliczania VAT od wydatków związanych z samochodami (np. Cypr), nie zezwalając
przedsiębiorcom na możliwość odliczenia VAT – nawet w części – w sytuacji, gdy
dany pojazd jest wykorzystywany w sposób mieszany, tj. do działalności
gospodarczej oraz do celów prywatnych.
Na tym tle polskie rozwiązania można postrzegać jako przyjazne dla
przedsiębiorców, gdyż skorzystanie z odliczania 50% podatku przy zakupie i
eksploatacji pojazdów zwalnia ich od wszelkich obowiązków związanych z
ewidencjonowaniem wykorzystania pojazdów do celów działalności i prywatnych,
co można uznać za rozwiązanie o charakterze deregulacyjnym.
II.
6 Zob. art. 86a ust. 6 i ust. 7 ustawy o VAT.
-- 3 of 5 --
4/5
Odnosząc się natomiast do poruszonych w interpelacji kwestii związanych
z amortyzacją środków trwałych na gruncie podatków dochodowych, należy
wskazać, że poniesiony koszt jest rozłożony w czasie i uwzględniany w kosztach
podatkowych poprzez odpisy amortyzacyjne. Z kolei wysokość odpisów
amortyzacyjnych i w konsekwencji czas trwania amortyzacji zależy przede
wszystkim od kategorii środka trwałego i stawki amortyzacyjnej. Dla środków
trwałych będących budynkami niemieszkalnymi (budynki mieszkalne nie podlegają
podatkowej amortyzacji), roczna stawka amortyzacyjna wynosi 2,5%7 8, co oznacza,
że podstawowy okres amortyzacji takich budynków wynosi 40 lat.
Przyjęcie takiego rozwiązania jest podyktowane okolicznością, że środki trwałe
będące nowymi budynkami niemieszkalnymi charakteryzuje trwałość i długi okres
zużywania się. Z tego względu okres amortyzacji jest rozciągnięty w czasie, żeby
odzwierciedlać ich faktyczne zużycie. Amortyzacja bowiem to zmniejszenie wartości
rzeczy w określonym czasie, które następuje wskutek jego użytkowania.
W korespondencji z tymi rozwiązaniami pozostają regulacje dotyczące amortyzacji
używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do
ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Dla takich
środków trwałych podatnicy mogą ustalić indywidulane stawki amortyzacyjne, co
pozwala na szybsze uwzględnienie w kosztach poniesionych wydatków.
W przypadku budynków niemieszkalnych, dla których stawka amortyzacyjna
z Wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 2,5%, okres amortyzacji nie może być
krótszy niż 40 lat pomniejszone o pełną liczbę lat, które upłynęły od dnia ich oddania
po raz pierwszy do używania do dnia wprowadzenia do ewidencji środków trwałych
oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej przez podatnika, z tym, że
okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat (maksymalna stawka
amortyzacyjna 10% rocznie).
Możliwość przyspieszonej amortyzacji poprzez ustalenie indywidualnych stawek
amortyzacyjnych dotyczy również niektórych nowo wytworzonych środków
trwałych9. Z możliwości takiej mogą skorzystać podatnicy będący
mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami, w odniesieniu do
wytworzonych we własnym zakresie m.in. budynków niemieszkalnych, po raz
pierwszy wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych danego podatnika, w przypadku gdy ten środek trwały
znajduje się na obszarze gminy zlokalizowanej w powiecie lub miasta na prawach
powiatu, w których przeciętna stopa bezrobocia wynosi co najmniej 120%
przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.
Rozwiązanie to umożliwia szybsze rozliczenie podatkowe wydatków poniesionych
na nowo wytworzone m.in. budynki niemieszkalne, poprzez zastosowanie
przyspieszonej amortyzacji, z tym że okres amortyzacji tego środka trwałego nie
może być krótszy niż 10 lat (bezrobocie od 120% do 170%) albo 5 lat (bezrobocie
powyżej 170%).
7 Wyjątkiem są, np. garaże podziemne dla których roczna stawka amortyzacyjna wynosi 4,5%, albo
kioski towarowe o kubaturze poniżej 500 m3, trwale związane z gruntem, dla których stawka wynosi
10%.
8 Zgodnie z Wykazem rocznych stawek amortyzacyjnych, stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy z
dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm.,
dalej: „ustawa o PIT”) oraz załącznik nr 1 do ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym
od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554, z późn. zm., dalej: „ustawa o CIT”).
9 Art. 22j ust. 7–13 ustawy o PIT oraz art. 16j ust. 7–13 ustawy o CIT.
-- 4 of 5 --
5/5
Rozwiązanie to znajduje także uzasadnienie w konieczności aktywizacji
gospodarczej obszarów o trudnej sytuacji na rynku pracy, bez zbędnych barier
administracyjno-formalnych.
W zakresie limitów amortyzacji dot. samochodów osobowych informuję,
że kompleksowe zmiany w zakresie zaliczania do kosztów uzyskania przychodów
wydatków związanych z samochodami osobowymi wykorzystywanymi
w prowadzonej działalności gospodarczej weszły w życie z dniem 1 stycznia
2019 r10.
Mocą tej ustawy, podwyższono limity wartości kwot uwzględnianych w kosztach
podatkowych związanych z użytkowaniem samochodów osobowych, m. in.
podwyższono do 150 000 zł, a w przypadku samochodów osobowych będących
pojazdami elektrycznymi, do 225 000 zł, kwoty limitu wartości samochodu
osobowego, do którego jest możliwe pełne odliczanie odpisów amortyzacyjnych
z tytułu zużycia samochodu osobowego (art. 23 w ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT oraz
art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT)11. Na skutek zmiany wprowadzonej ustawą z dnia
2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz
niektórych innych ustaw12, limit 225 000 zł obejmuje również samochody osobowe
napędzane wodorem.
Wspomniana już ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. wprowadziła również zmiany
w zakresie limitu wydatków na samochód osobowy zaliczanych do kosztów
podatkowych poprzez odpisy amortyzacyjne, które weszły w życie z dniem
1 stycznia 2026 r. Limit wysokości odpisów amortyzacyjnych uzależniony jest od
wielkości emisji przez samochód osobowy dwutlenku węgla CO2.
Limit 150 000 zł dotyczy odpisów amortyzacyjnych, jeżeli emisja CO2 silnika
spalinowego samochodu osobowego wynosi mniej niż 50 g na kilometr. Jeżeli emisja
CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego jest równa lub wyższa niż 50g na
kilometr, limit odpisów amortyzacyjnych wynosi 100 000 zł.
Na niezmienionym poziomie w wysokości 225 000 zł pozostał natomiast limit
odpisów amortyzacyjnych dla samochodów osobowych będących pojazdami
elektrycznymi oraz samochodów osobowych napędzanych wodorem. Regulacje te
mają na celu zachęcać przedsiębiorców do wymiany flot pojazdów spalinowych na
pojazdy niskoemisyjne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki/
W zastępstwie Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
10 Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2159).
11 W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2018 r., limit ten wynosił 20 000 euro dla
samochodów osobowych innych niż elektryczne oraz 30 000 euro dla samochodów osobowych
będących pojazdami elektrycznymi.
12 Dz. U. z 2021 r. poz. 2269, z późn. zm.
-- 5 of 5 --