Interpelacja w sprawie przygotowania systemu ochrony zdrowia na skutki fal upałów oraz realizacji zapowiadanego systemu monitorowania ich następstw
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18732
do ministra zdrowia
w sprawie przygotowania systemu ochrony zdrowia na skutki fal upałów oraz realizacji zapowiadanego systemu monitorowania ich następstw
Zgłaszający: Joanna Wicha, Dorota Olko, Małgorzata Tracz
Data wpływu: 20-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z falą upałów, która w ostatnim czasie przeszła przez Europę, w tym przez Polskę, oraz wobec prognoz wskazujących na możliwość wystąpienia kolejnych takich epizodów jeszcze w tym roku, zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących przygotowania systemu ochrony zdrowia na skutki ekstremalnych temperatur.
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, od 21 czerwca 2026 r. w Europie odnotowano ponad 1,3 tys. nadmiarowych zgonów powiązanych z wysokimi temperaturami. W opracowaniach naukowych podkreśla się również, że Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem, a fale upałów stają się coraz częstsze i bardziej intensywne, co wiązane jest ze zmianami klimatu.
Sytuacja ta stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Szczególnie narażone są: osoby starsze, niemowlęta i małe dzieci, kobiety w ciąży, osoby z chorobami przewlekłymi, zwłaszcza układu krążenia, oddechowego, nerek i układu nerwowego.
Na szczególne podkreślenie zasługuje zagrożenie dla osób starszych. Dostępne analizy wskazują, że wszystkie fale upałów w Polsce w latach 2010–2019 spowodowały śmierć około 6 tys. osób, a podczas każdej ogólnopolskiej fali upału w 10 największych miastach Polski umierało średnio o 153 więcej osób w wieku 60+ niż w sytuacji bez takiej fali. Ma to szczególne znaczenie w kraju starzejącego się społeczeństwa, w którym rośnie liczba osób wymagających opieki zdrowotnej i długoterminowej w warunkach zwiększonego ryzyka zdrowotnego podczas ekstremalnych temperatur.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
W odpowiedzi na interpelację 5816 złożoną w 2024 r., Ministerstwo Zdrowia zadeklarowało uruchomienie prac nad systemem monitorowania poziomu hospitalizacji, umożliwiającego monitorowanie efektów zdrowotnych takich zdarzeń jak fale upałów. Proszę o informacje na temat:
Czy prace nad tym systemem zostały zrealizowane i czy system został wdrożony do stosowania w placówkach ochrony zdrowia?
W jakim zakresie system umożliwia monitorowanie hospitalizacji, interwencji ratownictwa medycznego oraz innych zdarzeń zdrowotnych związanych z ekstremalnymi temperaturami i falami upałów?
Jakie wyniki lub wstępne analizy dotyczące skutków zdrowotnych upałów (w tym hospitalizacji, interwencji i ewentualnych zgonów) zostały już uzyskane w ramach tego systemu?
Czy planowane jest udostępnienie tych danych lub opracowanie jawnego raportu dotyczącego skutków zdrowotnych fal upałów w Polsce?
Jakie są dalsze kroki i harmonogram prac nad systemem, jeśli nie został już całkowicie wdrożony?
Czy placówki opieki długoterminowej, zakłady opiekuńczo-lecznicze, szpitale oraz inne placówki całodobowej opieki podlegające pod zakres nadzoru Ministerstwa Zdrowia są przygotowane na długotrwałe okresy bardzo wysokich temperatur?
Czy obowiązują wytyczne dotyczące maksymalnych temperatur w salach chorych, pokojach mieszkańców i pomieszczeniach wspólnych w placówkach ochrony zdrowia?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie kontroli w placówkach ochrony zdrowia pod kątem przygotowania na fale upałów, w szczególności w zakresie wentylacji, dostępu do chłodzenia pomieszczeń, zaopatrzenia w wodę, procedur reagowania oraz ochrony osób z grup ryzyka?
Czy resort planuje opracowanie krajowego planu ochrony zdrowia na czas fal upałów, obejmującego m.in. system ostrzegania, procedury dla placówek, standardy opieki nad osobami starszymi i przewlekle chorymi oraz zasady raportowania skutków zdrowotnych takich zjawisk?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6469 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.42.2026.1
Warszawa, 24 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18732 Pani Poseł Joanny Wichy oraz grupy innych
posłanek w sprawie przygotowania systemu ochrony zdrowia na skutki fal upałów oraz
realizacji zapowiadanego systemu monitorowania ich następstw, uprzejmie proszę o
przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy wskazać, że zagrożenia związane z występowaniem wysokich
temperatur są uwzględniane w funkcjonujących mechanizmach zarządzania kryzysowego
oraz działaniach z zakresu zdrowia publicznego. Aktualnie nie są prowadzone prace nad
odrębnym krajowym planem ochrony zdrowia na czas fal upałów, jednak zagrożenie
upałem jest ujmowane w ramach Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego oraz Planu
Zarządzania Kryzysowego Ministra Zdrowia, które określają zasady działania administracji
publicznej, w tym ministra właściwego do spraw zdrowia, w przypadku wystąpienia sytuacji
kryzysowej.
W przypadku wystąpienia zdarzeń mogących wpływać na bezpieczeństwo zdrowotne
ludności możliwe jest uruchamianie właściwych procedur koordynacyjnych, w tym z
udziałem struktur zarządzania kryzysowego, wojewodów, podmiotów leczniczych,
Państwowego Ratownictwa Medycznego, Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz innych
instytucji właściwych ze względu na charakter zagrożenia. Takie podejście pozwala na
reagowanie adekwatne do skali zdarzenia i sytuacji w poszczególnych województwach.
Należy również podkreślić, że sama liczba interwencji zespołów ratownictwa medycznego
oraz liczba pacjentów zgłaszających się do szpitalnych oddziałów ratunkowych zależą od
wielu czynników, w tym dnia tygodnia, pory dnia i roku, dostępności innych świadczeń
zdrowotnych, kwalifikacji zgłoszeń oraz występowania zdarzeń zewnętrznych. W okresach
utrzymywania się wysokich temperatur może dochodzić do zwiększonego obciążenia
systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego oraz szpitalnych oddziałów
ratunkowych, w szczególności w związku z zaostrzeniem chorób przewlekłych,
odwodnieniem oraz innymi stanami zdrowotnymi związanymi z ekspozycją na wysoką
temperaturę.
Odnosząc się do kwestii monitorowania następstw zdrowotnych fal upałów, należy
wskazać, że zagadnienie to wymaga wykorzystywania danych pochodzących z różnych
źródeł oraz współpracy wielu instytucji. Ministerstwo Zdrowia analizuje problematykę
wpływu wysokich temperatur na zdrowie publiczne w ramach dostępnych narzędzi oraz
informacji przekazywanych przez właściwe podmioty. Jednocześnie rozwijanie
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
systemowych rozwiązań w tym zakresie wymaga uwzględnienia możliwości pozyskiwania,
łączenia i interpretacji danych dotyczących m.in. świadczeń zdrowotnych, interwencji
ratownictwa medycznego, hospitalizacji, zgonów oraz czynników środowiskowych.
Wymagania dotyczące pomieszczeń i urządzeń podmiotów wykonujących działalność
leczniczą zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r.
w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i
urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2022 r. poz. 402).
Rozporządzenie to nie określa maksymalnej temperatury w pomieszczeniach podmiotów
leczniczych. Niezależnie od powyższego podmioty wykonujące działalność leczniczą są
obowiązane organizować udzielanie świadczeń zdrowotnych w sposób zapewniający
bezpieczeństwo pacjentów, z uwzględnieniem warunków lokalowych, technicznych i
organizacyjnych właściwych dla rodzaju prowadzonej działalności.
Istotnym elementem działań w okresach wysokich temperatur pozostaje profilaktyka oraz
edukacja zdrowotna. Działania Głównego Inspektoratu Sanitarnego i organów Państwowej
Inspekcji Sanitarnej koncentrują się w szczególności na przekazywaniu społeczeństwu
informacji dotyczących ograniczania ryzyka zdrowotnego związanego z upałami, w tym
zasad nawadniania organizmu, unikania nadmiernej ekspozycji na słońce, ochrony osób
starszych, dzieci oraz osób z chorobami przewlekłymi, a także zachowania bezpieczeństwa
żywności i wody.
W kontekście epidemiologicznym wysokie temperatury mogą sprzyjać występowaniu
zakażeń i zatruć pokarmowych, zwłaszcza w przypadku niewłaściwego przechowywania
żywności, przerwania ciągłości łańcucha chłodniczego albo długotrwałej ekspozycji
produktów na działanie wysokiej temperatury. W przypadku stwierdzenia ognisk zakażeń
pokarmowych organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą dochodzenia
epidemiologiczne, w tym w razie potrzeby badania laboratoryjne, służące ustaleniu źródła
zakażenia oraz czynnika chorobotwórczego. Podmioty lecznicze, we współpracy z organami
Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wdrażają działania przeciwepidemiczne zapobiegające
dalszemu szerzeniu się zakażeń.
Podwyższona temperatura oraz wysoka wilgotność mogą również sprzyjać namnażaniu
bakterii z rodzaju
Legionella w instalacjach wodnych, w szczególności w przypadku
stagnacji wody, obecności biofilmu albo nieregularnej eksploatacji instalacji. Podmioty
użyteczności publicznej, w tym szpitale, są obowiązane zapewniać bezpieczeństwo
użytkowanych instalacji wodnych. W przypadku podejrzenia albo potwierdzenia
zachorowań na legionelozę w podmiocie leczniczym organy Państwowej Inspekcji
Sanitarnej podejmują działania w ramach nadzoru epidemiologicznego, ukierunkowane na
ustalenie źródła i dróg szerzenia się zakażenia, ocenę ryzyka wystąpienia kolejnych
zachorowań oraz przerwanie dróg transmisji.
Ministerstwo Zdrowia dostrzega znaczenie wpływu wysokich temperatur na zdrowie
publiczne i monitoruje tę problematykę w ramach posiadanych kompetencji. Reagowanie
na skutki fal upałów wymaga działań wielosektorowych, obejmujących zarówno system
ochrony zdrowia, Państwową Inspekcję Sanitarną i struktury zarządzania kryzysowego, jak
również administrację rządową i samorządową właściwą w zakresie ochrony ludności,
infrastruktury, środowiska oraz polityki społecznej. Ministerstwo Zdrowia będzie
kontynuowało działania w tym zakresie, w szczególności poprzez analizę dostępnych
danych, współpracę z właściwymi instytucjami oraz działania informacyjne i profilaktyczne
kierowane do społeczeństwa.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --