Interpelacja w sprawie udziału polskich przedsiębiorstw, uczelni i instytutów badawczych w działalności Centrum ESA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18704
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie udziału polskich przedsiębiorstw, uczelni i instytutów badawczych w działalności Centrum ESA
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska, Wiesław Krajewski
Data wpływu: 18-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie udziału polskich przedsiębiorstw, uczelni i instytutów badawczych w działalności Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej w Warszawie. Rząd przedstawia utworzenie Centrum ESA jako szansę dla polskich przedsiębiorstw, naukowców i absolwentów. Zapowiadane są nowe miejsca pracy, rozwój technologii podwójnego zastosowania oraz szerszy udział Polski w europejskich projektach kosmicznych. Sama lokalizacja ośrodka w Warszawie nie gwarantuje jednak, że największymi beneficjentami jego działalności będą polskie podmioty. Kluczowe znaczenie będą miały zasady udzielania zamówień, wyboru partnerów, prowadzenia rekrutacji oraz ochrony własności intelektualnej.
Należy uniknąć sytuacji, w której Polska poniesie istotną część kosztów utworzenia centrum, natomiast zamówienia, najważniejsze projekty i prawa do opracowanych technologii przypadną głównie zagranicznym wykonawcom.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie gwarancje uzyskała strona polska, że polskie przedsiębiorstwa, uczelnie i instytuty badawcze będą uczestniczyły w projektach realizowanych przez Centrum ESA?
Czy ustalono minimalny udział polskich podmiotów w zamówieniach, projektach badawczo-rozwojowych i łańcuchach dostaw związanych z działalnością centrum?
W jaki sposób małe i średnie polskie przedsiębiorstwa będą informowane oraz wspierane w ubieganiu się o zamówienia ESA?
Czy powstanie program przygotowujący polskie firmy do spełniania wymagań technicznych, jakościowych i bezpieczeństwa obowiązujących w projektach kosmicznych?
Ilu pracowników ma docelowo zatrudniać centrum i jaka część stanowisk będzie dostępna dla polskich specjalistów?
Jak będą prowadzone rekrutacje i czy polscy obywatele uzyskają realny dostęp również do stanowisk kierowniczych oraz eksperckich?
Jakie będą zasady ochrony własności intelektualnej powstałej przy udziale polskich podmiotów i finansowaniu ze środków publicznych?
Kto będzie posiadał prawa do technologii podwójnego zastosowania rozwijanych w centrum?
Jak rząd zamierza zapobiec sytuacji, w której projekty finansowane przy znacznym udziale Polski będą realizowane przede wszystkim przez podmioty zagraniczne?
W jaki sposób ministerstwo będzie mierzyło wpływ działalności centrum na rozwój polskich firm, wzrost zatrudnienia, eksport technologii oraz współpracę nauki z gospodarką?
Z wyrazami szacunku Olga Semeniuk-Patkowska
Wiesław Krajewski
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4857 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIN-V.054.18.2026
Warszawa, 05 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 18704 w sprawie udziału polskich przedsiębiorstw, uczelni
i instytutów badawczych w działalności Centrum ESA
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18704 Pani Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej oraz Pana
Posła Wiesława Krajewskiego w sprawie udziału polskich przedsiębiorstw, uczelni
i instytutów badawczych w działalności Centrum ESA uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1.
Na obecnym etapie nie uzgodniono odrębnych gwarancji dotyczących udziału polskich
przedsiębiorstw, uczelni i instytutów badawczych w projektach realizowanych przez
Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej w Polsce. Udział podmiotów w projektach będzie
odbywał się zgodnie z regulacjami i procedurami obowiązującymi w Europejskiej Agencji
Kosmicznej.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że celem Polski jest stworzenie otoczenia
sprzyjającemu aktywnemu udziałowi krajowych przedsiębiorstw, uczelni i instytutów
badawczych, przyczyniającemu się do rozwoju polskiego sektora kosmicznego.
Ad 2.
Nie, udział polskich podmiotów w realizacji projektów będzie odbywał się zgodnie
z regulacjami i procedurami obowiązującymi w ESA oraz zasadami realizacji poszczególnych
programów i projektów.
Ad 3.
Szczegółowe rozwiązania w tym zakresie nie zostały jeszcze określone. Intencją Polski jest
jednak zapewnienie przedsiębiorcom dostępu do informacji o możliwościach współpracy
z Centrum oraz wspieranie ich przygotowania do udziału w projektach i postępowaniach
prowadzonych zgodnie z procedurami Europejskiej Agencji Kosmicznej. Działania te będą
realizowane we współpracy z właściwymi instytucjami krajowymi oraz ESA.
-- 1 of 3 --
2
Ad 4.
Na chwilę obecną nie zapadły jeszcze rozstrzygnięcia w zakresie utworzenia odrębnego
programu przygotowującego polskie firmy do spełniania wymagań technicznych,
jakościowych i bezpieczeństwa obowiązujących w projektach kosmicznych. Polska
dostrzega jednak potrzebę wspierania rozwoju kompetencji krajowych podmiotów, tak by
mogły one jeszcze skuteczniej uczestniczyć w projektach realizowanych zgodnie z
wymaganiami i standardami ESA.
Ad 5.
Docelowa liczba pracowników Centrum nie została jeszcze określona i będzie zależała
od ostatecznego zakresu jego zadań oraz modelu funkcjonowania.
Na obecnym etapie nie ustalono udziału stanowisk przeznaczonych dla polskich
specjalistów. Zasady zatrudnienia będą wynikały z regulacji obowiązujących w Europejskiej
Agencji Kosmicznej oraz regulacji dotyczących funkcjonowania Centrum.
Ad 6.
Rekrutacje będą prowadzone zgodnie z zasadami obowiązującymi w Europejskiej Agencji
Kosmicznej oraz wymaganiami określonymi dla poszczególnych stanowisk. Polscy
obywatele będą mogli ubiegać się o stanowiska w Centrum, w tym stanowiska eksperckie
i kierownicze, na zasadach obowiązujących w ESA.
Ad 7.
Zasady ochrony własności intelektualnej będą określane zgodnie z regulacjami Europejskiej
Agencji Kosmicznej oraz postanowieniami umów zawieranych w ramach poszczególnych
projektów. Zakres praw do rezultatów prac będzie uzależniony od charakteru projektu,
źródła jego finansowania oraz warunków określonych w tych umowach.
Ad 8.
Nie jest możliwe wskazanie jednego modelu własności dla wszystkich technologii
podwójnego zastosowania rozwijanych w ramach działalności Centrum. Kwestie dotyczące
praw do rezultatów prac będą regulowane zgodnie z przepisami i zasadami obowiązującymi
w Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz postanowieniami umów zawieranych w ramach
poszczególnych projektów.
Ad 9.
Polska będzie podejmowała działania na rzecz wzmacniania potencjału krajowego sektora
kosmicznego oraz wspierania udziału polskich przedsiębiorstw, uczelni i instytutów
badawczych w projektach realizowanych przez Centrum. Jednocześnie realizacja
projektów będzie odbywała się zgodnie z regulacjami i procedurami obowiązującymi
w Europejskiej Agencji Kosmicznej. Należy podkreślić, że zgodnie z zasadą zwrotu
geograficznego projekty ESA finansowane przy udziale Polski są realizowane przez
podmioty polskie proporcjonalnie do polskiego wkładu finansowego.
-- 2 of 3 --
3
Ad 10.
Szczegółowe zasady monitorowania efektów działalności Centrum zostaną określone
na dalszym etapie jego tworzenia. Niemniej jednak wpływ działalności Centrum będzie
podlegał bieżącej ocenie z uwzględnieniem efektów jego funkcjonowania dla rozwoju
krajowego sektora kosmicznego, w tym aktywności polskich podmiotów w projektach ESA
oraz współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowymi.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --