Interpelacja nr 18699
Interpelacja w sprawie niedostatecznego nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz przypadków zaniedbań wobec mieszkańców DPS
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie niedostatecznego nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz przypadków zaniedbań wobec mieszkańców DPS
Interpelacja nr 18699
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie niedostatecznego nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz przypadków zaniedbań wobec mieszkańców DPS
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec, Alicja Łuczak, Renata Rak, Iwona Małgorzata Krawczyk, Sylwia Bielawska
Data wpływu: 17-07-2026
Szanowna Pani Ministro,
zgodnie z obowiązującymi przepisami system nadzoru nad domami pomocy społecznej powinien zapewniać mieszkańcom bezpieczeństwo, odpowiedni standard opieki oraz ochronę ich praw i godności. Ustawa o pomocy społecznej oraz akty wykonawcze przewidują wielopoziomowy model kontroli placówek całodobowej opieki.
Nadzór nad działalnością domów pomocy społecznej sprawują przede wszystkim wojewodowie, którzy zobowiązani są do przeprowadzania kontroli dotyczących zgodności działalności placówek z obowiązującymi standardami i przepisami prawa. Kontrole te powinny obejmować między innymi warunki bytowe mieszkańców, poziom i jakość świadczonej opieki, przestrzeganie praw mieszkańców, kwalifikacje personelu, warunki sanitarne oraz bezpieczeństwo osób przebywających w placówkach.
Jednocześnie znaczącą rolę w funkcjonowaniu DPS-ów odgrywają powiaty oraz starostowie, ponieważ to właśnie jednostki samorządu terytorialnego najczęściej prowadzą domy pomocy społecznej i odpowiadają za ich organizację, finansowanie oraz bieżący nadzór organizacyjny i administracyjny. W praktyce oznacza to, że odpowiedzialność za bezpieczeństwo mieszkańców oraz prawidłowe funkcjonowanie placówek jest rozproszona pomiędzy administracją rządową i samorządową.
W teorii system ten powinien gwarantować wielopoziomową i skuteczną kontrolę nad placówkami opieki całodobowej. W praktyce jednak coraz częściej pojawiają się informacje wskazujące, że mechanizmy nadzoru nie działają w sposób wystarczający i nie zapewniają odpowiedniej ochrony mieszkańcom DPS-ów.
Najwyższa Izba Kontroli w opublikowanym w 2025 roku sprawozdaniu z kontroli „Finansowanie działalności domów pomocy społecznej” wskazywała między innymi na niewystarczającą liczbę kontroli prowadzonych przez wojewodów, braki kadrowe wśród inspektorów oraz nierealizowanie obowiązkowych kontroli kompleksowych.
Jednocześnie ujawniane są przypadki poważnych nieprawidłowości – od naruszeń praw mieszkańców i zaniedbań opiekuńczych, po sprawy dotyczące wyłudzeń majątku osób przebywających w placówkach opieki. W przestrzeni publicznej regularnie pojawiają się również doniesienia o sytuacjach, w których niewystarczająca opieka nad mieszkańcami DPS doprowadziła do dramatycznych konsekwencji zdrowotnych, a nawet śmierci osób pozostających pod opieką placówek. Coraz częściej mówi się też o przypadkach wykorzystywania bezradności mieszkańców DPS dla osiągania korzyści majątkowych, w tym przejmowania ich nieruchomości i mienia.
Niepokój budzi również fakt, że mimo istnienia formalnych mechanizmów kontroli część nieprawidłowości ujawniana jest dopiero po interwencjach rodzin, organizacji społecznych lub mediów, a nie w wyniku skutecznego działania instytucji odpowiedzialnych za nadzór. Rodzi to poważne pytania o realną efektywność obecnego systemu kontroli oraz o to, czy państwo zapewnia osobom przebywającym w domach pomocy społecznej należytą ochronę.
Wobec tego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile kontroli przeprowadzono w domach pomocy społecznej w latach 2024–2025, z podziałem na województwa oraz rodzaje kontroli?
W ilu przypadkach kontrole wykazały:
a) naruszenia praw mieszkańców,
b) niedobory kadrowe,
c) nieprawidłowości w zakresie opieki,
d) nieprawidłowości finansowe,
e) zagrożenie dla zdrowia lub życia mieszkańców?
Ile przypadków stwierdzonych podczas kontroli zostało skierowanych do organów ścigania lub zakończyło się zawiadomieniem prokuratury?
Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi przypadków śmierci mieszkańców DPS, wobec których wcześniej zgłaszano nieprawidłowości dotyczące opieki lub warunków pobytu? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Czy prowadzone są prace nad ujednoliceniem standardów kontroli DPS-ów oraz zwiększeniem częstotliwości obowiązkowych kontroli, w szczególności w zakresie zwiększenia skuteczności kontroli oraz poprawy ochrony mieszkańców placówek?
Ilu inspektorów odpowiedzialnych za kontrolę DPS-ów zatrudniają obecnie urzędy wojewódzkie, a ile wakatów pozostaje do obsadzenia?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie liczby inspektorów odpowiedzialnych za nadzór nad placówkami całodobowej opieki?
Czy ministerstwo analizuje skuteczność nadzoru sprawowanego przez powiaty i starostów nad prowadzonymi przez nich DPS-ami?
Jakie mechanizmy ochrony mieszkańców DPS przed nadużyciami majątkowymi funkcjonują obecnie i czy ministerstwo planuje ich rozszerzenie?
Interpelacja nr 18699
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie niedostatecznego nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz przypadków zaniedbań wobec mieszkańców DPS
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec, Alicja Łuczak, Renata Rak, Iwona Małgorzata Krawczyk, Sylwia Bielawska
Data wpływu: 17-07-2026
Szanowna Pani Ministro,
zgodnie z obowiązującymi przepisami system nadzoru nad domami pomocy społecznej powinien zapewniać mieszkańcom bezpieczeństwo, odpowiedni standard opieki oraz ochronę ich praw i godności. Ustawa o pomocy społecznej oraz akty wykonawcze przewidują wielopoziomowy model kontroli placówek całodobowej opieki.
Nadzór nad działalnością domów pomocy społecznej sprawują przede wszystkim wojewodowie, którzy zobowiązani są do przeprowadzania kontroli dotyczących zgodności działalności placówek z obowiązującymi standardami i przepisami prawa. Kontrole te powinny obejmować między innymi warunki bytowe mieszkańców, poziom i jakość świadczonej opieki, przestrzeganie praw mieszkańców, kwalifikacje personelu, warunki sanitarne oraz bezpieczeństwo osób przebywających w placówkach.
Jednocześnie znaczącą rolę w funkcjonowaniu DPS-ów odgrywają powiaty oraz starostowie, ponieważ to właśnie jednostki samorządu terytorialnego najczęściej prowadzą domy pomocy społecznej i odpowiadają za ich organizację, finansowanie oraz bieżący nadzór organizacyjny i administracyjny. W praktyce oznacza to, że odpowiedzialność za bezpieczeństwo mieszkańców oraz prawidłowe funkcjonowanie placówek jest rozproszona pomiędzy administracją rządową i samorządową.
W teorii system ten powinien gwarantować wielopoziomową i skuteczną kontrolę nad placówkami opieki całodobowej. W praktyce jednak coraz częściej pojawiają się informacje wskazujące, że mechanizmy nadzoru nie działają w sposób wystarczający i nie zapewniają odpowiedniej ochrony mieszkańcom DPS-ów.
Najwyższa Izba Kontroli w opublikowanym w 2025 roku sprawozdaniu z kontroli „Finansowanie działalności domów pomocy społecznej” wskazywała między innymi na niewystarczającą liczbę kontroli prowadzonych przez wojewodów, braki kadrowe wśród inspektorów oraz nierealizowanie obowiązkowych kontroli kompleksowych.
Jednocześnie ujawniane są przypadki poważnych nieprawidłowości – od naruszeń praw mieszkańców i zaniedbań opiekuńczych, po sprawy dotyczące wyłudzeń majątku osób przebywających w placówkach opieki. W przestrzeni publicznej regularnie pojawiają się również doniesienia o sytuacjach, w których niewystarczająca opieka nad mieszkańcami DPS doprowadziła do dramatycznych konsekwencji zdrowotnych, a nawet śmierci osób pozostających pod opieką placówek. Coraz częściej mówi się też o przypadkach wykorzystywania bezradności mieszkańców DPS dla osiągania korzyści majątkowych, w tym przejmowania ich nieruchomości i mienia.
Niepokój budzi również fakt, że mimo istnienia formalnych mechanizmów kontroli część nieprawidłowości ujawniana jest dopiero po interwencjach rodzin, organizacji społecznych lub mediów, a nie w wyniku skutecznego działania instytucji odpowiedzialnych za nadzór. Rodzi to poważne pytania o realną efektywność obecnego systemu kontroli oraz o to, czy państwo zapewnia osobom przebywającym w domach pomocy społecznej należytą ochronę.
Wobec tego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile kontroli przeprowadzono w domach pomocy społecznej w latach 2024–2025, z podziałem na województwa oraz rodzaje kontroli?
W ilu przypadkach kontrole wykazały:
a) naruszenia praw mieszkańców,
b) niedobory kadrowe,
c) nieprawidłowości w zakresie opieki,
d) nieprawidłowości finansowe,
e) zagrożenie dla zdrowia lub życia mieszkańców?
Ile przypadków stwierdzonych podczas kontroli zostało skierowanych do organów ścigania lub zakończyło się zawiadomieniem prokuratury?
Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi przypadków śmierci mieszkańców DPS, wobec których wcześniej zgłaszano nieprawidłowości dotyczące opieki lub warunków pobytu? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Czy prowadzone są prace nad ujednoliceniem standardów kontroli DPS-ów oraz zwiększeniem częstotliwości obowiązkowych kontroli, w szczególności w zakresie zwiększenia skuteczności kontroli oraz poprawy ochrony mieszkańców placówek?
Ilu inspektorów odpowiedzialnych za kontrolę DPS-ów zatrudniają obecnie urzędy wojewódzkie, a ile wakatów pozostaje do obsadzenia?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie liczby inspektorów odpowiedzialnych za nadzór nad placówkami całodobowej opieki?
Czy ministerstwo analizuje skuteczność nadzoru sprawowanego przez powiaty i starostów nad prowadzonymi przez nich DPS-ami?
Jakie mechanizmy ochrony mieszkańców DPS przed nadużyciami majątkowymi funkcjonują obecnie i czy ministerstwo planuje ich rozszerzenie?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
513 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie niedostatecznego nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz przypadków zaniedbań wobec mieszkańców DPS
Odpowiedź na interpelację nr 18699
w sprawie niedostatecznego nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz przypadków zaniedbań wobec mieszkańców DPS
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Katarzyna Nowakowska
Warszawa, 14-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
Odpowiedź na interpelację nr 18699.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8337 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.450.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18699 Pani Posłanki Katarzyny Matusik-Lipiec wraz z grupą
posłów, w sprawie niedostatecznego nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz
przypadków zaniedbań wobec mieszkańców DPS, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zagwarantowanie odpowiedniej jakości usług jest istotnym elementem funkcjonowania
każdej jednostki całodobowego pobytu. Niezależnie od jej typu, ustawa z dnia 12 marca
2004 r. o pomocy społecznej oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia
23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej określają standardy, które muszą
być spełnione przez wszystkie placówki.
Przepisy szczegółowo określają standardy usług zapewnianych przez domy w zakresie
potrzeb bytowych, opiekuńczych i wspomagających, określają też wskaźniki zatrudnienia
pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego w domach pomocy społecznej (DPS).
Prowadzenie DPS jest zadaniem własnym gmin, powiatów i samorządów województwa.
W ramach wykonywania tego zadania samorząd – za pośrednictwem swoich organów -
odpowiada za organizację i nadzór nad prowadzonym DPS. Przepisy prawa określają także
sposób nadzoru nad domami pomocy społecznej. W art. 112 ust. 8 ustawy zaznaczono
ponadto, że starosta przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie sprawuje nadzór
nad działalnością m.in. domów pomocy społecznej. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i
Polityki Społecznej nie prowadzi się odrębnej systemowej oceny skuteczności nadzoru
sprawowanego przez poszczególne samorządy nad prowadzonymi przez nich domami
pomocy społecznej. Ocena prawidłowości funkcjonowania DPS odbywa się w ramach
ustawowo określonego systemu nadzoru i kontroli. Jednocześnie należy podkreślić, że to
minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił, w drodze rozporządzenia,
zasady sprawowania nadzoru i kontroli nad domami pomocy społecznej, co nie tylko
potwierdza znaczenie skutecznego systemu nadzoru dla zapewnienia jakości świadczonych
usług, ale przede wszystkim stanowi element systemowych działań ukierunkowanych na
zagwarantowanie prawidłowej realizacji zadań oraz odpowiedniej jakości usług
świadczonych mieszkańcom tych placówek.
Zgodnie z art. 22 pkt 8 ww. ustawy, to wojewody należy sprawowanie nadzoru nad
realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa, w tym nad jakością
działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad jakością usług, dla
których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił standardy.
Inspektorzy urzędów wojewódzkich mają zatem uprawniania do kontrolowania domów
pomocy społecznej w zakresie utrzymania określonych przepisami prawa standardów, które
muszą zostać spełnione przez wszystkie tego typu placówki, w szczególności w zakresie
warunków bytowych, świadczonych usług, wymogów dotyczących wskaźnika zatrudnienia
czy przestrzegania praw mieszkańców.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Szczegółowe zasady, organizację i tryb przeprowadzania kontroli i sprawowania nadzoru
określono w rozporządzeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 9 grudnia 2020 r.
w sprawie nadzoru i kontroli w pomocy społecznej. Czynności z zakresu kontroli w domach
pomocy społecznej prowadzonych przez samorządy lub na ich zlecenie wykonywane są
w trybie kontroli kompleksowych, problemowych i doraźnych.
Liczbę kontroli w domach pomocy społecznej w latach 2024 i 2025 przedstawiają tabele:
2024
w tym
Liczba wszystkich kontroli
przeprowadzonych w
domach
pomocy społecznej w 2024 r.
kompleksowe problemowe doraźne
dolnośląskie 18 9 0 9
kujawsko-pomorskie 10 1 2 7
lubelskie 16 4 0 12
lubuskie 14 5 9 0
łódzkie 8 0 2 6
małopolskie 8 3 0 5
mazowieckie 33 27 2 4
opolskie 7 7 0 0
podkarpackie 20 4 0 16
podlaskie 9 6 0 3
pomorskie 10 0 5 5
śląskie 8 0 4 4
świętokrzyskie 6 6 0 0
warmińsko-mazurskie 23 11 0 12
wielkopolskie 12 7 0 5
zachodniopomorskie 10 9 0 1
RAZEM 212 99 24 89
2025
w tym
Liczba wszystkich kontroli
przeprowadzonych w
domach
pomocy społecznej w 2025 r.
kompleksowe problemowe doraźne
dolnośląskie 19 12 2 5
kujawsko-pomorskie 7 1 2 4
lubelskie 16 7 0 9
lubuskie 9 2 6 1
łódzkie 4 0 0 4
małopolskie 7 5 0 2
mazowieckie 28 18 4 6
opolskie 8 3 0 5
podkarpackie 7 2 0 5
podlaskie 4 4 0 0
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
pomorskie 13 0 1 12
śląskie 13 0 6 7
świętokrzyskie 13 4 1 8
warmińsko-mazurskie 14 10 3 1
wielkopolskie 7 6 0 1
zachodniopomorskie 6 3 0 3
RAZEM 175 77 25 73
Ustawa oraz rozporządzenie w sprawie nadzoru i kontroli w pomocy społecznej wskazują,
że czynności kontrolne w imieniu i z upoważnienia wojewody przeprowadza zespół
pracowników komórki organizacyjnej do spraw nadzoru i kontroli w pomocy społecznej
właściwego do spraw pomocy społecznej wydziału urzędu wojewódzkiego, w składzie co
najmniej dwóch osób. W wydziale tym, w komórce organizacyjnej do spraw nadzoru i
kontroli w pomocy społecznej zatrudnia się nie mniej niż 1 inspektora do spraw nadzoru i
kontroli w pomocy społecznej na 25 jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz
placówek zapewniających całodobową opiekę osobom z niepełnosprawnościami,
przewlekle chorym lub w podeszłym wieku, które działają w danym województwie.
Każda podlegająca kontroli jednostka powinna zostać skontrolowana kompleksowo
przynajmniej raz na cztery lata. Istnieje też obowiązek opracowywania corocznego planu
kontroli – plan opracowuje dyrektor właściwego do spraw pomocy społecznej wydziału
urzędu wojewódzkiego, a następnie podlega on zatwierdzeniu przez wojewodę.
W procedowanym obecnie projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz
niektórych innych ustaw (UD315) przewidziano rozszerzenie zadań wojewody o kontrolę
przestrzegania praw osób korzystających z usług, które świadczy się w DPSach nie
działających na zlecenie organu jednostki samorządu terytorialnego, prowadzonych przez
podmioty niepubliczne.
Według stanu na 31 grudnia 2025 r. w urzędach wojewódzkich, w służbach wojewody
realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej, zatrudnionych było (na podstawie
umowy o pracę) 238 inspektorów do spraw nadzoru i kontroli w pomocy społecznej.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie posiada bieżących informacji o liczbie
wakatów w tym zakresie.
Zgodnie z art. 25 ust. 4 pkt 2 ustawy o służbie cywilnej polityka personalna w urzędach
wojewódzkich, również dotycząca liczby osób zatrudnionych przy nadzorze i kontroli
w pomocy społecznej, leży w kompetencjach dyrektorów generalnych tych urzędów.
Działania planistyczne w tym zakresie pozostają zatem poza właściwością Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej. Limity zatrudnienia inspektorów kontroli w urzędach
wojewódzkich określono w art. 127b ustawy.
Co do mechanizmów ochrony mieszkańców DPS przed nadużyciami majątkowymi należy
wskazać, że obowiązujące przepisy przewidują rozwiązania służące zabezpieczeniu mienia
mieszkańców. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie domów pomocy społecznej, do usług
wspomagających świadczonych w tego typu placówkach należy zapewnienie ich
mieszkańcom bezpiecznego przechowywania środków pieniężnych i przedmiotów
wartościowych.
Pragnę przy tym poinformować, że 10 sierpnia br. przekazano do wojewodów pismo z
ponowną prośbą o priorytetowe traktowanie nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
wzmożenie nadzoru nad tymi placówkami, w szczególności pod względem prawidłowej
realizacji zadań i jakości świadczonych usług odpowiadającej obowiązującym standardom, a
także o zweryfikowanie, czy w wydziałach do spraw pomocy społecznej spełnione są
wymogi ustawowe w zakresie liczby zatrudnionych inspektorów, a jeśli limitów nie
wypełniono - o podjęcie działań prowadzących do zatrudnienia odpowiedniej liczby
pracowników.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.450.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18699 Pani Posłanki Katarzyny Matusik-Lipiec wraz z grupą
posłów, w sprawie niedostatecznego nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz
przypadków zaniedbań wobec mieszkańców DPS, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zagwarantowanie odpowiedniej jakości usług jest istotnym elementem funkcjonowania
każdej jednostki całodobowego pobytu. Niezależnie od jej typu, ustawa z dnia 12 marca
2004 r. o pomocy społecznej oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia
23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej określają standardy, które muszą
być spełnione przez wszystkie placówki.
Przepisy szczegółowo określają standardy usług zapewnianych przez domy w zakresie
potrzeb bytowych, opiekuńczych i wspomagających, określają też wskaźniki zatrudnienia
pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego w domach pomocy społecznej (DPS).
Prowadzenie DPS jest zadaniem własnym gmin, powiatów i samorządów województwa.
W ramach wykonywania tego zadania samorząd – za pośrednictwem swoich organów -
odpowiada za organizację i nadzór nad prowadzonym DPS. Przepisy prawa określają także
sposób nadzoru nad domami pomocy społecznej. W art. 112 ust. 8 ustawy zaznaczono
ponadto, że starosta przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie sprawuje nadzór
nad działalnością m.in. domów pomocy społecznej. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i
Polityki Społecznej nie prowadzi się odrębnej systemowej oceny skuteczności nadzoru
sprawowanego przez poszczególne samorządy nad prowadzonymi przez nich domami
pomocy społecznej. Ocena prawidłowości funkcjonowania DPS odbywa się w ramach
ustawowo określonego systemu nadzoru i kontroli. Jednocześnie należy podkreślić, że to
minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił, w drodze rozporządzenia,
zasady sprawowania nadzoru i kontroli nad domami pomocy społecznej, co nie tylko
potwierdza znaczenie skutecznego systemu nadzoru dla zapewnienia jakości świadczonych
usług, ale przede wszystkim stanowi element systemowych działań ukierunkowanych na
zagwarantowanie prawidłowej realizacji zadań oraz odpowiedniej jakości usług
świadczonych mieszkańcom tych placówek.
Zgodnie z art. 22 pkt 8 ww. ustawy, to wojewody należy sprawowanie nadzoru nad
realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa, w tym nad jakością
działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad jakością usług, dla
których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił standardy.
Inspektorzy urzędów wojewódzkich mają zatem uprawniania do kontrolowania domów
pomocy społecznej w zakresie utrzymania określonych przepisami prawa standardów, które
muszą zostać spełnione przez wszystkie tego typu placówki, w szczególności w zakresie
warunków bytowych, świadczonych usług, wymogów dotyczących wskaźnika zatrudnienia
czy przestrzegania praw mieszkańców.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Szczegółowe zasady, organizację i tryb przeprowadzania kontroli i sprawowania nadzoru
określono w rozporządzeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 9 grudnia 2020 r.
w sprawie nadzoru i kontroli w pomocy społecznej. Czynności z zakresu kontroli w domach
pomocy społecznej prowadzonych przez samorządy lub na ich zlecenie wykonywane są
w trybie kontroli kompleksowych, problemowych i doraźnych.
Liczbę kontroli w domach pomocy społecznej w latach 2024 i 2025 przedstawiają tabele:
2024
w tym
Liczba wszystkich kontroli
przeprowadzonych w
domach
pomocy społecznej w 2024 r.
kompleksowe problemowe doraźne
dolnośląskie 18 9 0 9
kujawsko-pomorskie 10 1 2 7
lubelskie 16 4 0 12
lubuskie 14 5 9 0
łódzkie 8 0 2 6
małopolskie 8 3 0 5
mazowieckie 33 27 2 4
opolskie 7 7 0 0
podkarpackie 20 4 0 16
podlaskie 9 6 0 3
pomorskie 10 0 5 5
śląskie 8 0 4 4
świętokrzyskie 6 6 0 0
warmińsko-mazurskie 23 11 0 12
wielkopolskie 12 7 0 5
zachodniopomorskie 10 9 0 1
RAZEM 212 99 24 89
2025
w tym
Liczba wszystkich kontroli
przeprowadzonych w
domach
pomocy społecznej w 2025 r.
kompleksowe problemowe doraźne
dolnośląskie 19 12 2 5
kujawsko-pomorskie 7 1 2 4
lubelskie 16 7 0 9
lubuskie 9 2 6 1
łódzkie 4 0 0 4
małopolskie 7 5 0 2
mazowieckie 28 18 4 6
opolskie 8 3 0 5
podkarpackie 7 2 0 5
podlaskie 4 4 0 0
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
pomorskie 13 0 1 12
śląskie 13 0 6 7
świętokrzyskie 13 4 1 8
warmińsko-mazurskie 14 10 3 1
wielkopolskie 7 6 0 1
zachodniopomorskie 6 3 0 3
RAZEM 175 77 25 73
Ustawa oraz rozporządzenie w sprawie nadzoru i kontroli w pomocy społecznej wskazują,
że czynności kontrolne w imieniu i z upoważnienia wojewody przeprowadza zespół
pracowników komórki organizacyjnej do spraw nadzoru i kontroli w pomocy społecznej
właściwego do spraw pomocy społecznej wydziału urzędu wojewódzkiego, w składzie co
najmniej dwóch osób. W wydziale tym, w komórce organizacyjnej do spraw nadzoru i
kontroli w pomocy społecznej zatrudnia się nie mniej niż 1 inspektora do spraw nadzoru i
kontroli w pomocy społecznej na 25 jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz
placówek zapewniających całodobową opiekę osobom z niepełnosprawnościami,
przewlekle chorym lub w podeszłym wieku, które działają w danym województwie.
Każda podlegająca kontroli jednostka powinna zostać skontrolowana kompleksowo
przynajmniej raz na cztery lata. Istnieje też obowiązek opracowywania corocznego planu
kontroli – plan opracowuje dyrektor właściwego do spraw pomocy społecznej wydziału
urzędu wojewódzkiego, a następnie podlega on zatwierdzeniu przez wojewodę.
W procedowanym obecnie projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz
niektórych innych ustaw (UD315) przewidziano rozszerzenie zadań wojewody o kontrolę
przestrzegania praw osób korzystających z usług, które świadczy się w DPSach nie
działających na zlecenie organu jednostki samorządu terytorialnego, prowadzonych przez
podmioty niepubliczne.
Według stanu na 31 grudnia 2025 r. w urzędach wojewódzkich, w służbach wojewody
realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej, zatrudnionych było (na podstawie
umowy o pracę) 238 inspektorów do spraw nadzoru i kontroli w pomocy społecznej.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie posiada bieżących informacji o liczbie
wakatów w tym zakresie.
Zgodnie z art. 25 ust. 4 pkt 2 ustawy o służbie cywilnej polityka personalna w urzędach
wojewódzkich, również dotycząca liczby osób zatrudnionych przy nadzorze i kontroli
w pomocy społecznej, leży w kompetencjach dyrektorów generalnych tych urzędów.
Działania planistyczne w tym zakresie pozostają zatem poza właściwością Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej. Limity zatrudnienia inspektorów kontroli w urzędach
wojewódzkich określono w art. 127b ustawy.
Co do mechanizmów ochrony mieszkańców DPS przed nadużyciami majątkowymi należy
wskazać, że obowiązujące przepisy przewidują rozwiązania służące zabezpieczeniu mienia
mieszkańców. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie domów pomocy społecznej, do usług
wspomagających świadczonych w tego typu placówkach należy zapewnienie ich
mieszkańcom bezpiecznego przechowywania środków pieniężnych i przedmiotów
wartościowych.
Pragnę przy tym poinformować, że 10 sierpnia br. przekazano do wojewodów pismo z
ponowną prośbą o priorytetowe traktowanie nadzoru nad domami pomocy społecznej oraz
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
wzmożenie nadzoru nad tymi placówkami, w szczególności pod względem prawidłowej
realizacji zadań i jakości świadczonych usług odpowiadającej obowiązującym standardom, a
także o zweryfikowanie, czy w wydziałach do spraw pomocy społecznej spełnione są
wymogi ustawowe w zakresie liczby zatrudnionych inspektorów, a jeśli limitów nie
wypełniono - o podjęcie działań prowadzących do zatrudnienia odpowiedniej liczby
pracowników.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --