Interpelacja w sprawie ochrony i wspierania niematerialnego dziedzictwa kulturowego polskiej wsi oraz udziału resortu w pracach dotyczących projektu ustawy o zespołach ludowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18682
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie ochrony i wspierania niematerialnego dziedzictwa kulturowego polskiej wsi oraz udziału resortu w pracach dotyczących projektu ustawy o zespołach ludowych
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak, Jarosław Krajewski, Wojciech Michał Zubowski, Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 17-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą roli Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ochronie i wspieraniu niematerialnego dziedzictwa kulturowego polskiej wsi oraz udziału resortu w pracach dotyczących projektu ustawy o zespołach ludowych.
Polska kultura wiejska od wieków kształtowała tradycje, zwyczaje, obrzędy, muzykę, rękodzieło, kulinaria oraz lokalne formy wspólnotowości. Dziedzictwo to jest przekazywane przez mieszkańców obszarów wiejskich, koła gospodyń wiejskich, zespoły regionalne, twórców ludowych oraz lokalne organizacje społeczne.
Jednocześnie przedstawiciele środowisk zajmujących się kulturą tradycyjną wskazują, że system wsparcia powinien obejmować wszystkie osoby i organizacje zaangażowane w zachowanie dziedzictwa, a nie ograniczać się wyłącznie do wybranych podmiotów.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi odgrywa istotną rolę w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich oraz zachowania tradycji lokalnych. Dlatego ważne jest poznanie stanowiska resortu w zakresie planowanych zmian legislacyjnych.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi uczestniczyło w konsultacjach dotyczących projektu ustawy o zespołach ludowych? Jeśli tak, jakie stanowisko przedstawił resort?
2. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę stworzenia kompleksowego systemu wsparcia dla wszystkich podmiotów chroniących dziedzictwo kulturowe polskiej wsi?
3. Jakie programy i działania Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi obecnie realizuje na rzecz ochrony tradycji, zwyczajów i dziedzictwa kulturowego obszarów wiejskich?
4. Czy ministerstwo planuje zwiększenie środków przeznaczanych na wsparcie lokalnych wspólnot, organizacji społecznych, kół gospodyń wiejskich, twórców ludowych i innych depozytariuszy tradycji?
5. Czy resort prowadzi działania mające na celu ochronę ginących zawodów, tradycyjnych rzemiosł, lokalnych produktów, obrzędów i zwyczajów wiejskich?
6. Czy ministerstwo uważa, że środki publiczne przeznaczane na kulturę tradycyjną powinny być rozdysponowane w sposób obejmujący wszystkie środowiska zaangażowane w przekazywanie dziedzictwa kolejnym pokoleniom?
7. Czy ministerstwo planuje współpracę z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy opracowaniu kompleksowej polityki państwa dotyczącej ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego?
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „uzależniona od możliwości budżetowych” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8922 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 31 sierpnia 2026 r.
Znak sprawy: DTS.zis.058.4.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18682 Panów Posłów Jana Dziedziczaka, Jarosława
Krajewskiego, Wojciecha Michała Zubowskiego, Bartosza Józefa Kownackiego w
sprawie ochrony i wspierania niematerialnego dziedzictwa kulturowego polskiej wsi
oraz udziału resortu w pracach dotyczących projektu ustawy o zespołach ludowych
Szanowny Panie Marszałku,
Dziękuję autorom interpelacji za podkreślenie znaczenia polskiej kultury wiejskiej jako
istotnego elementu dziedzictwa narodowego, pielęgnowanego przez mieszkańców
obszarów wiejskich, koła gospodyń wiejskich, zespoły regionalne, twórców ludowych
oraz organizacje społeczne. Doceniam również dostrzeżenie roli Ministerstwa Rolnictwa
i Rozwoju Wsi w działaniach na rzecz rozwoju obszarów wiejskich oraz zachowania
lokalnych tradycji.
Poniżej przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi uczestniczyło w konsultacjach
dotyczących projektu ustawy o zespołach ludowych? Jeśli tak, jakie stanowisko
przedstawił resort?
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawił opinię do poselskiego projektu ustawy o
zespołach ludowych. Nastąpiło to na wniosek Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego
-- 1 of 5 --
i Środków Przekazu oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi po pierwszym czytaniu
projektu, które odbyło się 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu połączonych Komisji.
Opinia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została przekazana pismem z dnia 25 czerwca
2026 r. do Przewodniczącego Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków
Przekazu, Pana Piotra Adamowicza. Stanowisko resortu zostało przedstawione w trybie
przewidzianym dla opiniowania projektów ustaw przez organy administracji rządowej, w
zakresie kompetencji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
2. Czy Ministerstwo dostrzega potrzebę stworzenia kompleksowego systemu
wsparcia dla wszystkich podmiotów chroniących dziedzictwo kulturowe polskiej
wsi?
Ministerstwo dostrzega potrzebę tworzenia i rozwijania spójnego systemu wsparcia
podmiotów zaangażowanych w ochronę dziedzictwa kulturowego polskiej wsi. Wyrazem
tego podejścia było m.in. utworzenie Narodowego Instytutu Kultury
i Dziedzictwa Wsi, którego zadaniem jest wspieranie, dokumentowanie,
upowszechnianie kultury ludowej oraz dziedzictwa obszarów wiejskich. Istotne
znaczenie miało również wejście w życie ustawy o kołach gospodyń wiejskich, która
stworzyła podstawy prawne i finansowe dla rozwoju tych organizacji oraz wzmacniania
ich roli w podtrzymywaniu lokalnych tradycji. Ponadto Ministerstwo wspiera inicjatywy
służące zachowaniu dziedzictwa kulturowego w ramach Krajowej Sieci Obszarów
Wiejskich, a ważną rolę w tym zakresie odgrywają także Lokalne Grupy Działania,
realizujące przedsięwzięcia na rzecz aktywizacji społeczności lokalnych oraz ochrony i
promocji dziedzictwa kulturowego obszarów wiejskich. Działania te stanowią istotne
elementy systemowego wsparcia podmiotów pielęgnujących kulturę i tradycje polskiej
wsi.
Należy przy tym podkreślić, że wiodącą rolę w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego
na poziomie krajowym pełni Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Działania
Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi mają charakter komplementarny
i koncentrują się na wspieraniu społeczności obszarów wiejskich oraz podmiotów
pielęgnujących kulturę, tradycje i dziedzictwo polskiej wsi.
3. Jakie programy i działania Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi obecnie
realizuje na rzecz ochrony tradycji, zwyczajów i dziedzictwa kulturowego
obszarów wiejskich?
-- 2 of 5 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi konsekwentnie wspiera działania służące
zachowaniu dziedzictwa kulturowego i aktywizacji obszarów wiejskich. Istotną rolę w tym
zakresie odgrywa Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi, który realizuje liczne
przedsięwzięcia edukacyjne, kulturalne i promocyjne wzmacniające tożsamość lokalnych
społeczności. Ważnym partnerem są również Lokalne Grupy Działania, które poprzez
realizację lokalnych strategii rozwoju aktywizują mieszkańców i wspierają oddolne
inicjatywy społeczne oraz gospodarcze. Znaczący wkład w upowszechnianie dobrych
praktyk i współpracę między podmiotami obszarów wiejskich wnosiła także Krajowa Sieć
Obszarów Wiejskich (KSOW). Uzupełnieniem tych działań jest działalność muzeów
współprowadzonych przez MRiRW, które dokumentują, chronią i popularyzują
dziedzictwo polskiej wsi, rolnictwa i kultury ludowej. Ze względu na dużą liczbę i
różnorodność realizowanych przedsięwzięć nie jest możliwe przedstawienie w ramach
niniejszej odpowiedzi pełnego katalogu działań podejmowanych na rzecz ochrony
tradycji, zwyczajów i dziedzictwa kulturowego obszarów wiejskich.
4. Czy Ministerstwo planuje zwiększenie środków przeznaczanych na wsparcie
lokalnych wspólnot, organizacji społecznych, kół gospodyń wiejskich, twórców
ludowych i innych depozytariuszy tradycji?
Ministerstwo dostrzega znaczenie wsparcia lokalnych wspólnot, organizacji społecznych,
kół gospodyń wiejskich, twórców ludowych oraz innych podmiotów zaangażowanych w
zachowanie dziedzictwa kulturowego polskiej wsi. W związku z tym planowane jest
kontynuowanie działań na rzecz wspierania inicjatyw lokalnych również w przyszłym
roku. Jednocześnie wysokość środków finansowych przeznaczanych na ten cel będzie
uzależniona od możliwości budżetowych państwa oraz wysokości środków pozostających
w dyspozycji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
5. Czy resort prowadzi działania mające na celu ochronę ginących zawodów,
tradycyjnych rzemiosł, lokalnych produktów, obrzędów i zwyczajów wiejskich?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizuje oraz wspiera szereg działań służących
ochronie i promocji ginących zawodów, tradycyjnych rzemiosł, lokalnych produktów oraz
dziedzictwa kulturowego polskiej wsi, w tym obrzędów i zwyczajów. Działania te są
prowadzone m.in. przez Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi (Program
Stypendialny „Mistrz–Uczeń”), Lokalne Grupy Działania oraz muzea współprowadzone
przez MRiRW. Obejmują one organizację wydarzeń kulturalnych, konkursów,
warsztatów, wystaw, działalność edukacyjną i wydawniczą, a także wspieranie
-- 3 of 5 --
producentów lokalnych i inicjatyw oddolnych, które przyczyniają się do zachowania
i przekazywania dziedzictwa wsi kolejnym pokoleniom.
Działania związane z upowszechnieniem tradycji i dziedzictwa kulturowego wsi
prowadzą, także Ośrodki Doradztwa Rolniczego (czego przykładem mogą być centra
praktycznego szkolenia w zakresie małego przetwórstwa), szkoły rolnicze prowadzone
przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które organizują przedsięwzięcia promujące
tradycje regionalne, lokalne produkty, zwyczaje oraz dawne rzemiosła.
6. Czy Ministerstwo uważa, że środki publiczne przeznaczane na kulturę tradycyjną
powinny być rozdysponowane w sposób obejmujący wszystkie środowiska
zaangażowane w przekazywanie dziedzictwa kolejnym pokoleniom?
Ministerstwo stoi na stanowisku, że środki publiczne przeznaczane na ochronę
i upowszechnianie kultury tradycyjnej powinny być wykorzystywane w sposób
zapewniający ich efektywne i celowe wydatkowanie. Istotne jest, aby wsparcie było
kierowane za pośrednictwem podmiotów dysponujących odpowiednimi kompetencjami,
doświadczeniem oraz potencjałem organizacyjnym do realizacji zadań związanych z
ochroną dziedzictwa kulturowego. Niezbędnym elementem realizacji tych zadań jest
współpraca z różnorodnymi środowiskami uczestniczącymi w ochronie i przekazywaniu
dziedzictwa kulturowego kolejnym pokoleniom, przy zachowaniu efektywnego
wykorzystania środków publicznych.
7. Czy Ministerstwo planuje współpracę z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa
Narodowego przy opracowaniu kompleksowej polityki państwa dotyczącej
ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi współpracuje na bieżąco z Ministerstwem Kultury
i Dziedzictwa Narodowego w sprawach pozostających we wspólnym obszarze
zainteresowania obu resortów, co zapewnia spójność działań administracji rządowej. W
przypadku inicjatyw dotyczących ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Ministerstwo uczestniczy w prowadzonych przez MKiDN pracach w ramach swoich
kompetencji.
Ministerstwo stoi na stanowisku, że zachowanie tradycji i niematerialnego dziedzictwa
kulturowego powinno być przedmiotem współpracy wszystkich zainteresowanych
podmiotów i instytucji publicznych. Dziedzictwo to stanowi ważny element tożsamości
narodowej oraz kulturowej ciągłości państwa, dlatego wymaga odpowiedzialnego i
-- 4 of 5 --
skoordynowanego podejścia, wykraczającego poza podziały kompetencyjne czy
środowiskowe.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --