Interpelacja w sprawie konieczności pilnego przyjęcia przepisów regulujących prawa do gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18668
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie konieczności pilnego przyjęcia przepisów regulujących prawa do gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe
Zgłaszający: Jarosław Krajewski
Data wpływu: 16-07-2026
Panie Ministrze,
od wielu lat pozostaje nierozwiązany problem gruntów, na których spółdzielnie mieszkaniowe wzniosły budynki mieszkalne, lecz nie uzyskały trwałego tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości. Problem ten jest następstwem praktyk stosowanych w okresie PRL i transformacji ustrojowej, kiedy spółdzielnie realizowały inwestycje mieszkaniowe na gruntach państwowych lub komunalnych na podstawie decyzji lokalizacyjnych, bez ostatecznego uregulowania praw do tych gruntów (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, projekt UD335, aktualizacja z 1 lipca 2026 r.).
Nieuregulowany stan prawny gruntów dotyka przede wszystkim mieszkańców budynków spółdzielczych. Utrudnia zakładanie ksiąg wieczystych dla praw do lokali, ustanawianie odrębnej własności lokali, korzystanie z finansowania hipotecznego oraz pełne i bezpieczne rozporządzanie prawami do mieszkań. Stan ten może wpływać również na wartość rynkową lokali, możliwość przeprowadzania transakcji oraz poczucie bezpieczeństwa prawnego rodzin, które od wielu lat ponoszą koszty utrzymania tych nieruchomości.
Według danych przedstawionych przez ministerstwo projektowane rozwiązania mogą objąć około 120 spółdzielni mieszkaniowych oraz około 100 tys. posiadaczy praw do lokali spółdzielczych. Oznacza to, że nie jest to problem jednostkowy, lecz zagadnienie systemowe, mające bezpośrednie znaczenie dla znacznej grupy mieszkańców, w szczególności na terenie miasta stołecznego Warszawy.
Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt ustawy przewidujący m.in. ustanowienie na rzecz spółdzielni roszczenia o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, możliwość prowadzenia spraw w trybie administracyjnym, ochronę przed bezczynnością i przewlekłością postępowań oraz rozwiązania umożliwiające zakładanie ksiąg wieczystych i ustanawianie odrębnej własności lokali. Zgodnie z komunikatem resortu kolejnym etapem miało być rozpatrzenie projektu przez Radę Ministrów, a następnie skierowanie go do Sejmu.
Ze względu na wieloletni charakter problemu oraz jego bezpośredni wpływ na prawa majątkowe mieszkańców konieczne jest sprawne zakończenie rządowego etapu prac legislacyjnych. Każdy kolejny okres oczekiwania oznacza utrzymywanie stanu niepewności prawnej oraz ograniczeń w dysponowaniu lokalami przez osoby, które nie miały wpływu na sposób uregulowania gruntów w czasie budowy ich osiedli.
Przedłużanie prac legislacyjnych może prowadzić do dalszego utrzymywania nierównej sytuacji mieszkańców budynków spółdzielczych w zależności od stanu prawnego gruntu pod konkretnym budynkiem. Istotnym ryzykiem pozostaje również przewlekłość postępowań administracyjnych prowadzonych po wejściu ustawy w życie, szczególnie jeżeli organy nie otrzymają jednolitych wytycznych, odpowiednich zasobów oraz terminów na rozpatrywanie wniosków.
Niezbędne jest zatem nie tylko szybkie uchwalenie ustawy, ale również przygotowanie organów administracji rządowej i samorządowej do jej sprawnego stosowania. Regulacja powinna w możliwie krótkim czasie przełożyć się na rzeczywistą możliwość zakładania ksiąg wieczystych, ustanawiania odrębnej własności lokali oraz pełnego korzystania przez mieszkańców z przysługujących im praw.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo dysponuje aktualnymi danymi dotyczącymi liczby spółdzielni, budynków i lokali objętych problemem nieuregulowanego stanu prawnego gruntów, a jeżeli tak – jaka jest ich liczba w podziale na województwa i jednostki samorządu terytorialnego?
2. Na jakim dokładnie etapie znajdują się obecnie prace nad projektem ustawy UD335 oraz w jakim terminie Minister planuje doprowadzić do przyjęcia projektu przez Radę Ministrów i skierowania go do Sejmu?
3. Czy Pan Minister podejmie działania zmierzające do nadania projektowi priorytetowego trybu procedowania, tak aby ustawa mogła zostać uchwalona i wejść w życie bez zbędnej zwłoki, a jeżeli tak – jaki harmonogram dalszych prac legislacyjnych został przyjęty?
4. Jakie działania organizacyjne i nadzorcze zostaną podjęte, aby po wejściu ustawy w życie zapobiegać bezczynności oraz przewlekłości postępowań prowadzonych przez organy administracji, w szczególności w sprawach dotyczących ustanowienia użytkowania wieczystego i uregulowania własności budynków?
5. Czy Pan Minister przewiduje przygotowanie, równolegle z pracami nad ustawą, jednolitych wytycznych dla organów administracji oraz systemu monitorowania liczby złożonych i rozpatrzonych wniosków, tak aby mieszkańcy mogli jak najszybciej uzyskać możliwość założenia ksiąg wieczystych, ustanowienia odrębnej własności lokali i korzystania z finansowania hipotecznego?
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5479 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-I.054.9.2026
Warszawa, 11 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18668 Pana Posła Jarosława Krajewskiego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18668 z dnia 21 lipca 2026 r. Pana Posła Jarosława
Krajewskiego w sprawie konieczności pilnego przyjęcia przepisów regulujących prawa do
gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Ad 1.
W ramach prac analitycznych służących ocenie celowości podjęcia interwencji legislacyjnej
w zakresie regulacji stanów prawnych gruntów zabudowanych przez spółdzielnie
mieszkaniowe Ministerstwo Rozwoju i Technologii wystąpiło do związków rewizyjnych
spółdzielni mieszkaniowych o przekazanie danych dotyczących skali oraz źródeł problemu.
Z uwagi na udzielenie informacji jedynie przez część respondentów, powyższych danych
nie można uznać za pełne. Dane te obrazują jednak skalę problemu i pozwalają przyjąć
założenie, że rządowy projekt ustawy (UD335) obejmie zakresem oddziaływania ok. 120
spółdzielni mieszkaniowych, a jego beneficjentami pośrednimi będzie około 100 tysięcy
posiadaczy spółdzielczych praw do lokali lub ekspektatywy ich ustanowienia.
Jak wynika z danych pozyskanych w wyniku przeprowadzonych ankiet na gruntach o
nieuregulowanym stanie prawnym znajduje się 711 budynków i 48 906 lokali.
Liczba mieszkańców posiadających prawo do lokalu spółdzielczego na gruncie bez
trwałego tytułu prawnego wynosi 68 833. Ponadto około 15 spółdzielni mieszkaniowych
zgłosiło, że korzysta z gruntów na podstawie umowy dzierżawy, natomiast około
9 spółdzielni mieszkaniowych wskazało, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do
gruntu. Wśród przyczyn nieuregulowanego stanu prawnego gruntu najczęściej
wskazywane były: przewlekłość postępowań regulacyjnych prowadzonych na podstawie
obowiązujących przepisów oraz roszczenia osób trzecich.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 2.
Projekt ustawy UD335 został uzgodniony międzyresortowo i był przedmiotem prac
Komisji Prawniczej. Po potwierdzeniu przez Stały Komitet Rady Ministrów, projekt
zostanie skierowany do rozpatrzenia przez Radę Ministrów. Planowany termin przyjęcia
projektu przez Radę Ministrów to III kwartał br.
Ad 3.
Projekt jest procedowany przy zachowaniu wymogów określonych w Uchwale Nr 190
Rady Ministrów Regulamin pracy Rady Ministrów z dnia z dnia 29 października 2013 r.
(M.P. z 2026 r. poz. 404). Podkreślić należy, że projekt znajduje się obecnie na końcowym
etapie rządowego procesu legislacyjnego (po przeprowadzeniu konsultacji, uzgodnień i
opiniowania oraz po akceptacji przez SKRM) i zostanie skierowany do prac
parlamentarnych niezwłocznie po przyjęciu przez Radę Ministrów.
Ad 4.
Zapobieganie bezczynności oraz przewlekłości postępowań prowadzonych przez organy
gwarantują mechanizmy przewidziane w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691). Wprowadzenie
administracyjnoprawnego trybu rozpatrywania roszczeń dotyczących ustanowienia
trwałego tytułu prawnego do gruntu pozwoli spółdzielniom mieszkaniowym na
korzystanie ze środków ochrony prawnej przed bezczynnością i przewlekłością w
postępowaniu (ponaglenie, skarga na bezczynność lub przewlekłość).
Ad 5.
Nie przewiduje się wprowadzenia wytycznych co do sposobu prowadzenia postępowań
dotyczących regulacji stanu prawnego gruntów na rzecz spółdzielni mieszkaniowych.
Należy bowiem zauważyć, że zarówno z uwagi na wielość stanów faktycznych, jak i
wyłączną kompetencję organów do ich oceny, standaryzacja procedur oraz modeli
rozstrzygnięć nie wydaje się celowa. Jednocześnie projektodawca w sposób szczegółowy
określił przesłanki wydawania decyzji uwzględniających roszczenia spółdzielni, w
konsekwencji czego spodziewanym efektem jest ograniczenie dowolności rozstrzygnięć
oraz pewność organów co do rodzaju podejmowanych czynności procesowych
zmierzających do sprawnego zakończenia postępowania.
Niemniej Ministerstwo Rozwoju i Technologii, jako resort odpowiedzialny za opracowanie
projektu zapewni organom wsparcie m. in. w zakresie ewentualnych potrzeb związanych z
interpretacją przepisów.
Jednocześnie w Ocenie Skutków Regulacji przewidziano, że ewaluacja efektów projektu
będzie przeprowadzona po 3 latach od dnia wejścia w życie ustawy poprzez zebranie
danych o liczbie:
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
a) postępowań regulacyjnych wszczętych na podstawie projektowanej ustawy z podziałem
na zakończone i niezakończone,
b) budynków, lokali, powierzchni działek zabudowanych budynkami, które pomimo
możliwości nie skorzystały z mechanizmu regulacji stanu prawnego gruntu przewidzianego
w projektowanej ustawie, na podstawie dobrowolnych ankiet i sporządzeniu
sprawozdania,
c) umów o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe.
Przedstawiając powyższe informacje ufam, że przyczynią się one do wyjaśnienia kwestii
przedstawionych w interpelacji Pana Posła.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --