Interpelacja w sprawie programów finansujących badawcze odwierty geotermalne w Polsce w latach 2024-2026
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18665
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie programów finansujących badawcze odwierty geotermalne w Polsce w latach 2024-2026
Zgłaszający: Tomasz Rzymkowski
Data wpływu: 17-07-2026
Szanowna Pani Minister,
geotermia stanowi jedno z kluczowych odnawialnych źródeł energii, które może przyczyniać się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego państwa, ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz poprawy jakości powietrza. W ostatnich latach wiele jednostek samorządu terytorialnego, przedsiębiorstw komunalnych oraz podmiotów naukowo-badawczych podejmowało działania zmierzające do rozpoznania i wykorzystania zasobów geotermalnych w Polsce. W związku z rosnącym zainteresowaniem wykorzystaniem energii geotermalnej jako źródła lokalnego systemu ciepłowniczego szczególnego znaczenia nabierają programy wsparcia finansowego obejmujące wykonywanie badawczych odwiertów geotermalnych. Samorządy mające potencjał geotermalny, jak Konstantynów Łódzki (planowany odwiert badawczy GT-1), umieszczają w strategiach rozwoju gmin wspieranie efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii (w tym geotermii). Przedstawiciele samorządów wskazują również na potrzebę zapewnienia źródeł finansowania tego rodzaju inwestycji z budżetu państwa.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie programy finansujące badawcze odwierty geotermalne dla samorządów były realizowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w latach 2024-2026?
Jaka była łączna wartość środków przeznaczonych na wykonanie badawczych odwiertów geotermalnych przez jednostki samorządu terytorialnego (JST) w poszczególnych latach 2024-26?
Które samorządy uzyskały dofinansowanie w ramach poszczególnych programów na wykonanie badawczego odwiertu geotermalnego i w jakiej wysokości?
Czy obecnie ministerstwo kieruje program dla JST, finansujący wykonanie prac i robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznaniem złóż wód termalnych w postaci badawczych odwiertów geotermalnych. Jeżeli tak, to jaki i na jakich warunkach?
Czy ministerstwo planuje uruchomienie nowych programów wsparcia dla JST finansujących wykonanie badawczych odwiertów geotermalnych w kolejnych latach. Jeżeli tak, to jaki będzie ich przewidywany budżet i harmonogram naborów?
Czy resort przewiduje zwiększenie udziału środków europejskich oraz funduszy krajowych na rozwój geotermii głębokiej w Polsce?
Jakie regiony kraju zostały uznane za priorytetowe dla rozwoju projektów geotermalnych i na jakiej podstawie dokonano takiej oceny?
Jakie projekty związane z geotermią realizowała lub współrealizowała spółka Geotermia Polska sp. z o.o. w okresie 2019-2026?
Z wyrazami szacunku
dr Tomasz Rzymkowski
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15569 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.0500.37.2026.MNow
4483435.18485616.14900147
Warszawa, 01-08-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Tomasza Rzymowskiego (znak: K10INT18665)
Temat: programy finansujące badawcze odwierty geotermalne w Polsce w latach 2024-
2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18665 Posła Tomasza Rzymowskiego przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska. Odpowiedź została
przygotowana z wykorzystaniem informacji przekazanych przez Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW).
1. Jakie programy finansujące badawcze odwierty geotermalne dla samorządów były
realizowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w latach 2024-2026?
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej realizuje program
priorytetowy pn. „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”.
2. Jaka była łączna wartość środków przeznaczonych na wykonanie badawczych
odwiertów geotermalnych przez jednostki samorządu terytorialnego (JST) w
poszczególnych latach 2024-2026?
W ramach programu priorytetowego „Udostępnianie wód termalnych w Polsce” na lata
2020-2028 zaplanowano budżet w wysokości 708 mln zł, w tym: dla bezzwrotnych form
dofinansowania - 658 mln zł i dla zwrotnych form dofinansowania – 50 mln zł.
W latach 2020 i 2022 NFOŚiGW zrealizował dwa nabory konkursowe wniosków o
dofinansowanie w formie dotacji wykonywania odwiertów badawczych i prac
rozpoznawczych w zakresie geotermii. W związku z tym na listach rankingowych znalazło
się łącznie 45 wniosków, w tym: I nabór – 15 wniosków i II nabór – 30 wniosków, które
w całości kontraktowały kwotę 658 mln zł.
Przed podpisaniem umów w ramach II naboru w latach 2024 i 2025 trzy gminy
zrezygnowały z dofinansowania, tj. Gmina Miejska Chojnice, Gmina Lesznowola i Gmina
Miasto Sierpc. Dodatkowo w ramach I naboru Gmina Gąsawa rozwiązała umowę za
porozumienie stron.
Według stanu na 29.07.2026 r. NFOŚiGW realizuje łącznie 41 umów na kwotę
dofinansowania 573,1 mln zł. W ramach I naboru – 12 umów zostało zakończonych, 2
umowy są w trakcie realizacji. Natomiast w ramach II naboru 27 umów jest w trakcie
realizacji.
-- 1 of 6 --
Kwota 50 mln zł na dofinansowanie pożyczkowe jest w całości dostępna – do 30.09.2026 r.
NFOŚiGW prowadzi nabór wniosków w formie pożyczki zwrotnej na pokrycie
przekroczenia kosztów jednostkowych, gdzie warunkiem uzyskania wsparcia
dofinansowania jest podpisana z NFOŚiGW umowa o dofinansowanie w formie dotacji na
to samo przedsięwzięcie.
Aktualnie rozliczenie umów i wypłata środków planowana jest przez NFOŚiGW do
31.12.2028 r.
3. Które samorządy uzyskały dofinansowanie w ramach poszczególnych programów na
wykonanie badawczego odwiertu geotermalnego i w jakiej wysokości?
W załączeniu przekazuję zestawienia tabelaryczne umów realizowanych w ramach I i II
naboru konkursowego wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć realizowanych ze
środków NFOŚiGW w ramach programu priorytetowego „Udostępnianie wód termalnych
w Polsce”.
4. Czy obecnie Ministerstwo kieruje program dla JST, finansujący wykonanie prac i
robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznaniem złóż wód
termalnych w postaci badawczych odwiertów geotermalnych. Jeżeli tak, to jaki i na
jakich warunkach?
Do 30.09.2026 r. NFOŚiGW prowadzi nabór wniosków w formie pożyczki zwrotnej
w ramach ww. programu. Decyzja w sprawie kolejnego naboru dotacyjnego w ramach tego
programu oraz jego formuły nie została jeszcze podjęta. Obecnie realizowane są umowy
z II naboru konkursowego.
5. Czy Ministerstwo planuje uruchomienie nowych programów wsparcia dla JST
finansujących wykonanie badawczych odwiertów geotermalnych w kolejnych latach.
Jeżeli tak, to jaki będzie ich przewidywany budżet i harmonogram naborów?
Jak wskazano wyżej obecnie realizowane są umowy z II naboru konkursowego w ramach
programu „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”. Decyzja co do kolejnego naboru
dotacyjnego oraz jego formuły nie została jeszcze podjęta przez NFOŚiGW.
6. Czy resort przewiduje zwiększenie udziału środków europejskich oraz funduszy
krajowych na rozwój geotermii głębokiej w Polsce?
Obecnie trwa okres przejściowy pomiędzy perspektywą finansową Unii Europejskiej na lata
2021–2027 a nową perspektywą finansową planowaną na lata 2028–2034. Dokument Plan
Partnerstwa Krajowego i Regionalnego znajduje się aktualnie na etapie konsultacji założeń
tego dokumentu z resortami, regionami i organizacjami pozarządowymi oraz związanej z
nim tabeli reform i inwestycji. Na tym etapie nie zapadły jeszcze ostateczne rozstrzygnięcia
dotyczące zakresu i form wsparcia przewidzianych w kolejnej perspektywie finansowej.
Programy operacyjne realizowane w ramach obecnej perspektywy, takie jak Program
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS) znajdują
się na etapie wygaszania. Z kolei Krajowy Plan Odbudowy w Polsce ma zostać zakończony
w 2026 roku, zgodnie z harmonogramem wykorzystania środków z unijnego instrumentu
NextGenerationEU.
W ramach planowanego na lata 2026-2030 Funduszu Transformacji Ciepłownictwa,
którego operatorem będzie NFOŚiGW, planowany jest program, który będzie uwzględniał
instalacje geotermalne dotyczące budowy lub przebudowy instalacji odnawialnych źródeł
-- 2 of 6 --
energii w zakresie wytwarzania ciepła. W ramach planowanych rodzajów inwestycji
przewidziane zostały:
budowa nowej, rozbudowa lub modernizacja istniejącej ciepłowni geotermalnej,
opartej na źródle geotermalnym,
modernizacja lub rozbudowa istniejących źródeł wytwarzania energii o ciepłownię
geotermalną, opartej na źródle geotermalnym,
wykonanie lub rekonstrukcja otworu geotermalnego.
Przedsięwzięcie może być realizowane wyłącznie po wykonaniu oraz pozytywnej
weryfikacji wyników odwiertu badawczego, potwierdzających możliwość wykorzystania
energetycznego zidentyfikowanych zasobów geotermalnych na potrzeby systemu
ciepłowniczego. Wykonanie pierwszego odwiertu badawczego nie stanowi kosztu
kwalifikowanego w ramach programu.
W ramach programu „Zielona Transformacja” finansowanego z Mechanizmu Finansowego
EOG 2021–2028 planowane jest uruchomienie naboru 2.4 – Energia Geotermalna. Celem
naboru jest zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych poprzez rozwój głębokiej
geotermii w lokalizacjach, dla których odwierty poszukiwawcze potwierdziły istnienie
ekonomicznie opłacalnych zasobów geotermalnych oraz możliwość ich wykorzystania do
celów grzewczych lub energetycznych. Realizacja projektów przyczyni się również do
wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego na poziomie lokalnym i regionalnym.
Nabór dedykowany będzie jednostkom samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorstwom,
w tym spółkom komunalnym, posiadającym potwierdzony potencjał geotermalny. Zakres
wsparcia obejmować będzie realizację inwestycji polegających na budowie nowych lub
rozbudowie istniejących instalacji geotermalnych, a także adaptacji istniejących odwiertów
geotermalnych do celów eksploatacyjnych. Dodatkowo projekty będą mogły uwzględniać
komponent edukacyjny i szkoleniowy wspierający rozwój kompetencji w zakresie
technologii geotermalnych.
Warunkiem uzyskania dofinansowania będzie wcześniejsze potwierdzenie potencjału
geotermalnego oraz wysoki stopień przygotowania projektów pod względem technicznym,
formalno-administracyjnym i organizacyjnym. Jednocześnie wsparcie nie będzie
obejmowało finansowania odwiertów poszukiwawczych ani działań związanych
z wstępnym rozpoznaniem zasobów geotermalnych, lecz wyłącznie inwestycje
wykorzystujące wcześniej potwierdzone zasoby.
Na nabór przewidziano środki w wysokości 10 mln euro. Szczegółowe warunki, kryteria
kwalifikowalności oraz dokumenty aplikacyjne zostaną opublikowane wraz z ogłoszeniem
naboru. Przewidywany termin ogłoszenia naboru to druga połowa 2026 r.
Uzupełnieniem wskazanych wyżej instrumentów finansowych jest program „Udostępnianie
wód termalnych w Polsce”, finansowany ze środków krajowych NFOŚiGW. Łączny budżet
programu wynosi 708 mln zł. Obecnie trwa nabór wniosków o dofinansowanie w formie
pożyczki do 30.09.2026 r. Budżet naboru to 50 mln zł. Wsparcie w ramach tego naboru
skierowane jest do gmin, z którymi NFOŚiGW zawarł wcześniej umowy o dofinansowanie
w formie dotacji.
7. Jakie regiony kraju zostały uznane za priorytetowe dla rozwoju projektów
geotermalnych i na jakiej podstawie dokonano takiej oceny?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) zwraca szczególną uwagę na rozwój geotermii
inicjując od lat szereg działań na rzecz zwiększenia wykorzystania energii geotermalnej
-- 3 of 6 --
w Polsce. Działania te polegają między innymi na realizacji zadań merytorycznych
związanych z rozpoznaniem budowy geologicznej kraju w zakresie zwiększenia
rozpoznania geotermalnego w różnych obszarach Polski. MKiŚ wspiera rozwój geotermii
poprzez działania związane z rozpoznaniem potencjału geotermalnego kraju, jak również
finansowaniem przedsięwzięć geotermalnych.
Mając powyższe na uwadze Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut
Badawczy (PIG-PIB), pełniący funkcję państwowej służby geologicznej (psg) m.in. inicjuje
i wykonuje zadania dotyczące rozpoznania krajowego potencjału energetycznego
i surowcowego wód termalnych, bilansowania i ochrony ich zasobów, a także możliwości
zagospodarowania. Wyniki prac psg w postaci raportów, map i baz danych są dostępne
w Centralnym Archiwum Geologicznym, jak również są udostępniane za pośrednictwem
strony internetowej PIG-PIB.
Na podstawie dotychczasowych badań i analiz za najbardziej perspektywiczne dla rozwoju
geotermii uznano przede wszystkim obszary Niżu Polskiego, w szczególności: synklinorium
szczecińsko-mogileńsko-łódzkie, nieckę pomorską, nieckę brzeżną oraz antyklinorium
środkowopolskie, a także Karpaty wewnętrzne (Podhale). Do obszarów perspektywicznych
zaliczono również Sudety wraz z blokiem przedsudeckim, zapadlisko przedkarpackie oraz
lokalnie Karpaty zewnętrzne.
Ocena ta została oparta na wynikach badań geologicznych i hydrogeologicznych
prowadzonych przez PIG-PIB, obejmujących m.in. analizę parametrów wód termalnych,
warunków geologicznych, stopnia rozpoznania zasobów oraz możliwości ich
zagospodarowania. Kompleksowe podsumowanie aktualnej wiedzy zawiera corocznie
aktualizowane opracowanie „Bilans i zagospodarowanie zasobów złóż wód termalnych oraz
energii geotermalnej w Polsce” dostępne pod adresem:
https://www.pgi.gov.pl/images/wody-
mineralne/pliki/bilans_energii_geotermalnej_wg_stanu_na_31.12.2025.pdf (stan
na 31.12.2025 r.).
Przy wyborze projektów do wsparcia finansowego w ramach programu priorytetowego
NFOŚiGW „Udostępnianie wód termalnych w Polsce” nacisk położono na przedsięwzięcia
realizowane na obszarach o najwyższym potencjale geotermalnym. Złożone w ramach
programu wnioski opiniowane były przez MKiŚ we współpracy z ekspertami z PIG-PIB
i Komisji Dokumentacji Hydrogeologicznych (organ doradczy MKiŚ). Wnioski oceniano
m.in. pod kątem przewidywanych parametrów wód termalnych, głębokości planowanych
odwiertów oraz stopnia rozpoznania geologicznego, który ogranicza ryzyko inwestycyjne.
Większość przedsięwzięć rekomendowanych do dofinansowania zlokalizowano na terenie
Niżu Polskiego, przede wszystkim w obrębie synklinorium szczecińsko-mogileńsko-łódzko-
miechowskiego, synklinorium kościersko-puławskiego, antyklinorium środkowopolskiego
oraz na obrzeżeniu permsko-mezozoicznym Gór Świętokrzyskich. Pozostałe projekty
realizowane są na obszarze zapadliska przedkarpackiego, monokliny przedsudeckiej, bloku
przedsudeckiego oraz Sudetów.
Dodatkowo, w celu ułatwienia przyszłym beneficjentom podjęcia decyzji na temat
zasadności realizacji przedsięwzięć geotermalnych i aplikowania w programach
priorytetowych, MKiŚ we współpracy z NFOŚiGW oraz PIG-PIB uruchomiło mechanizm
wsparcia samorządów. Umożliwia on uzyskanie bezpłatnych, wstępnych opinii na temat
występowania i możliwości zagospodarowania wód termalnych we wskazanej lokalizacji.
W okresie od sierpnia 2021 r. do sierpnia 2022 r. ze wsparcia skorzystało łącznie 219 gmin.
Szczegółowe informacje dotyczące geotermii oraz działań prowadzonych przez MKiŚ i PIG-
PIB są dostępne na stronach:
-- 4 of 6 --
1. https://www.gov.pl/web/klimat/geotermia-wody-lecznicze-i-mineralne
2. https://www.gov.pl/web/klimat/inne-materialy-dotyczace-geotermii
3. https://www.pgi.gov.pl/geotermia.html
4. https://www.pgi.gov.pl/geotermia/publikacje.html
8. Jakie projekty związane z geotermią realizowała lub współrealizowała spółka
Geotermia Polska Sp. z o.o. w okresie 2019 – 2026?
W latach 2019-2026 Spółka Geotermia Polska realizowała następujące projekty:
1) Projekt robót geologicznych na wykonanie otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego
Moszczenica GT-1,
2) Projekt robót geologicznych na wykonanie otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego
Nowy Dwór Mazowiecki GT-1,
3) Projekt robót geologicznych na wykonanie otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego
Końskie GT-1,
4) Projekt robót geologicznych na wykonanie otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego
Włocławek GT-1,
5) Projekt robót geologicznych na wykonanie otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego
Jabłonna GT-1,
6) Projekt robót geologicznych na wykonanie otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego
Sierpc GT-1,
7) Projekt robót geologicznych na wykonanie otworu geotermalnego Pomorzany GT-1,
8) Pełnienie funkcji inżyniera kontraktu podczas realizacji wiercenia otworu
geotermalnego Wołomin GT-1,
9) Pełnienie funkcji inżyniera kontraktu podczas realizacji wiercenia otworu
geotermalnego Wągrowiec GT-1,
10) Pełnienie funkcji inżyniera kontraktu podczas realizacji wiercenia otworu
geotermalnego Otwock GT-1,
11) Pełnienie funkcji inżyniera kontraktu podczas realizacji wiercenia otworu
geotermalnego produkcyjnego Bańska PGP-7,
12) Pełnienie funkcji inżyniera kontraktu podczas realizacji wiercenia otworu
oligoceńskiego Otwock Ol-1,
13) Pełnienie funkcji doradztwa technicznego podczas realizacji otworu geotermalnego
Łowicz GT-1,
14) Wykonanie analizy potencjału geotermalnego dla PiM Czechowice Dziedzice,
15) Wykonanie analizy potencjału geotermalnego dla gminy Jastrzębie Zdrój,
16) Wykonanie analizy uwarunkowań wykorzystania geotermii płytkiej dla gminy Krynica-
Zdrój,
17) Wykonanie analizy uwarunkowań wykorzystania geotermii płytkiej dla gminy Rabka
Zdrój,
18) Pełnienie funkcji doradztwa technicznego dla zadania inwestycyjnego dla gminy Rabka
Zdrój,
19) Pełnienie funkcji inżyniera kontraktu podczas realizacji wiercenia otworu
geotermalnego Września GT-1,
20) Pełnienie funkcji inżyniera kontraktu podczas realizacji wiercenia otworu
geotermalnego Brzesko GT-1,
21) Projekt edukacyjny Ciepłownia Przyszłości Odkryj Geotermię współfinansowany ze
środków NFOŚiGW, którego celem było szerzenie wiedzy praktycznej na temat
geotermii, procesu technicznego i inwestycyjnego oraz finansowania projektów
geotermalnych. Odbiorcy: 100+ jednostek samorządu terytorialnego i przedsiębiorstw
energii cieplnej (PEC/MPEC), a także podmioty prywatne zainteresowane geotermią.
-- 5 of 6 --
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załączniki:
1. Zestawienie przedsięwzięć geotermalnych w ramach I konkursu.
2. Zestawienie przedsięwzięć geotermalnych w ramach II konkursu.
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --