Interpelacja w sprawie problemu emigracji absolwentów polskich uczelni medycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18621
do ministra zdrowia
w sprawie problemu emigracji absolwentów polskich uczelni medycznych
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 14-07-2026
Szanowna Pani Minister,
niniejsza interpelacja stanowi kontynuację i rozwinięcie problematyki, którą poruszałam już blisko rok temu w interpelacji nr 11086 skierowanej do resortu zdrowia. Zwracałam wówczas uwagę na frustrację społeczną wynikającą z faktu, że kształcenie na kierunkach lekarskich jest niezwykle kosztowne dla polskiego podatnika, do tego 20% miejsc zajmowana jest przez obcokrajowców, którzy po zdobyciu dyplomu w zdecydowanej większości bezpowrotnie opuszczają nasz kraj.
Koszt wykształcenia jednego lekarza w systemie bezpłatnych, dziennych studiów wyższych jest dla budżetu państwa ogromny i wynosi nawet kilkaset tysięcy złotych. W sytuacji, w której polski system ochrony zdrowia stale boryka się z deficytami kadrowymi, a kolejki do specjalistów nie ulegają skróceniu, fakt, że część z tych absolwentów niemal od razu wyjeżdża do pracy w innych państwach europejskich, budzi w przestrzeni publicznej zrozumiałe kontrowersje.
Aktualnie, wskutek licznych skandali ujawnianych w polskim systemie ochrony zdrowia rozgorzała dyskusja o tym, w jaki sposób należy zreformować system. Od dłuższego czasu pojawia się już w przestrzeni publicznej pomysł wprowadzenia dla absolwentów studiów lekarskich obowiązku pozostania w kraju i odpracowania kosztów bezpłatnej nauki w publicznym systemie ochrony zdrowia. Jasno widać bowiem, że zarobki lekarzy w Polsce są już na bardzo wysokim poziomie i czynnik finansowy nie jest przyczyną wyjazdów za granicę.
Rząd Mateusza Morawieckiego w 2022 roku wprowadził nową formę wsparcia dla studentów medycyny - instytucję kredytu na studia medyczne (wraz z obowiązkiem spłaty kredytu na studia medyczne po ukończonych studiach lub odpracowania tych studiów w publicznej służbie zdrowia). Według danych przekazanych przez Ministerstwo Zdrowia tylko do lipca 2025 roku liczba zawartych umów o kredyt studencki wyniosła 4265. Powyższe dane dobitnie pokazują, że mechanizmy łączące wsparcie finansowe z gwarancją pracy w polskim systemie publicznym spotykają się z realnym zainteresowaniem studentów i mają ogromny potencjał. Stanowią one dowód na to, że mądre zarządzanie zobowiązaniami wobec państwa jest możliwe i akceptowane przez młodych medyków.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak Ministerstwo Zdrowia szacuje koszt wykształcenia lekarza na dziennych studiach na uczelni publicznej?
2. Jakie systemowe, pozafinansowe kroki podjęło ministerstwo w ciągu ostatniego roku, by zatrzymać w kraju polskich absolwentów studiów lekarskich?
3. Skoro znaczna część miejsc na wydziałach lekarskich w Polsce zajmowana jest przez obcokrajowców (blisko 20%), jakie inicjatywy i zachęty planuje wdrożyć resort, aby skutecznie zatrzymać przynajmniej część z nich w krajowym, publicznym systemie ochrony zdrowia, zamiast traktować ten sektor wyłącznie jako źródło dochodu dla uczelni wyższych?
4. Jakie są plany Ministerstwa Zdrowia wobec programu kredytów na studia medyczne? Czy resort przewiduje jego kontynuację, modyfikację lub rozszerzenie o nowe mechanizmy stypendialno-lojalnościowe?
5. Czy ministerstwo ma szczegółowe dane ilu studentów medycyny w przeciągu ostatnich 5 lat, wyjechało po studiach z kraju?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9638 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.21.2026.AC
Warszawa, 11 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U.
z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 Regulaminu Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.), poniżej przedstawiam
odpowiedzi na pytania postawione w Interpelacji nr 18621 w sprawie problemu emigracji
absolwentów polskich uczelni medycznych.
Na wstępie należy zaznaczyć, że kształcenie studentów studiów stacjonarnych w
uczelniach publicznych jest finansowane z budżetu państwa. Zgodnie z art. 365 pkt 1 lit. a
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz.
1571, z późn. zm.) uczelnie publiczne otrzymują subwencję na utrzymanie i rozwój
potencjału dydaktycznego, w tym kształcenie studentów na studiach stacjonarnych.
Subwencja dla uczelni medycznych (nadzorowanych przez MZ) dzielona jest na podstawie
algorytmu określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 czerwca 2019 r. w
sprawie sposobu podziału środków finansowych dla uczelni medycznych nadzorowanych
przez ministra właściwego do spraw zdrowia (Dz. U. z 2026 r. poz. 40). W algorytmie
podziału subwencji uwzględnianych jest wiele parametrów m.in. liczba studentów studiów
stacjonarnych i współczynniki kosztochłonności przypisane do tych studiów, liczba
nauczycieli akademickich, kategoria naukowa dyscyplin, liczba projektów badawczych,
liczba uczestników studiów doktoranckich. W związku sposobem określania subwencji dla
uczelni nie jest możliwe wyodrębnienie środków jakie są przeznaczane w subwencji na
kształcenie studentów stacjonarnych na konkretnym kierunku.
W przypadku kierunku lekarskiego należy wskazać, że kształcenie na tym kierunku jest
ściśle regulowane. W rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26
lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania
zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty
laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 755, z późn.
zm.) określone są standardy kształcenia na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych na
kierunku lekarskim. Standardy te są zbieżne. Studenci w obu formach kształcenia muszą
zrealizować taką sama liczbę godzin (co najmniej 5700) w okresie 12 semestrów. W obu
przypadkach limit nauki zdalnej to 20% punktów ECTS.
Uczelnie publiczne za kształcenie na studiach niestacjonarnych mogą pobierać opłaty.
Jednakże, zgodnie z art. 80 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w uczelni
wysokość opłat za usługi edukacyjne nie może przekraczać kosztów niezbędnych do
utworzenia i prowadzenia studiów oraz przygotowania i wdrażania strategii uczelni.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Mając na uwadze, że na kierunku lekarskim kształcenia na studiach stacjonarnych i
niestacjonarnych wymaga takich samych nakładów kadry i infrastruktury oraz że wysokość
opłat określonych za kształcenie na studiach niestacjonarne na kierunku lekarskim
odpowiada faktycznym kosztom kształcenia można przyjąć, że wysokość opłaty za studia
niestacjonarne na kierunku lekarskim będzie właściwym wskaźnikiem do określenia
kosztów kształcenia na studiach stacjonarnych na kierunku lekarskim.
Zgodnie z informacjami podawanymi przez publiczne uczelnie medyczne wysokość opłaty
rocznej za kształcenie na studiach niestacjonarnych na kierunku lekarskim wynosi od
44.000 zł do prawie 60.000 zł.
W odpowiedzi na zapytanie dotyczące systemowych, pozafinansowych działań podjętych
przez Ministerstwo Zdrowia w celu zatrzymania polskich absolwentów studiów lekarskich
w kraju głównym, uprzejmie informuję, że żadne dane nie wskazują by aktualnie
występowało masowe zjawisko emigracji polskich lekarzy, a w szczególności tuż po
zakończeniu studiów w języku polskim. Minister Zdrowia nie ma narzędzi do
monitorowania wyjazdów indywidualnych osób, jednak samo porównanie liczby
absolwentów z liczbą lekarzy odbywających staż podyplomowy wskazuje, że obecnie
lekarze po ukończeniu studiów pozostają w kraju. Co więcej, obserwujemy rosnące
zainteresowanie powrotem do Polski lekarzy którzy wcześniej wyemigrowali, a także
zainteresowanie podjęciem pracy w zawodzie lekarza przez osoby wykształcone poza
granicami Polski (w tym obywateli Polski). Wynika to z faktu, że w ostatnich latach realne
wynagrodzenia lekarzy wyraźnie wzrosły. Szczególnie grupa lekarzy odbywających
szkolenie specjalizacyjne w trybie rezydentury otrzymuje atrakcyjne wynagrodzenia w
porównaniu do innych krajów UE.
Jednocześnie informuję, że przygotowana została nowelizacja ustawy o zawodach lekarza i
lekarza dentysty, która wprowadza fundamentalne zmiany w organizacji stażu
podyplomowego oraz naboru na szkolenia specjalizacyjne. W ramach upraszczania i
przyspieszania procedur systemowych planowane jest skróceniu czasu trwania stażu
podyplomowego z 13 do 6 miesięcy, co umożliwi absolwentom znacznie szybsze podjęcie
samodzielnej praktyki lekarskiej i lekarsko-dentystycznej oraz wcześniejsze rozpoczęcie
szkolenia specjalizacyjnego. Równolegle proponujemy reformę systemu rekrutacji na
rezydentury, wprowadzając mechanizm kierowania lekarzy do jednostek akredytowanych
o największym zapotrzebowaniu kadrowym na podstawie kryterium obiektywnych
wyników egzaminów państwowych. W celu rzetelnej weryfikacji kompetencji
merytorycznych i praktycznych zakładamy rezygnację z jawnej bazy pytań w egzaminach
LEK i LDEK, co ukierunkowuje proces edukacji na realne umiejętności kliniczne zamiast
powtarzalnego rozwiązywania testów.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące planowanych działań Ministerstwa Zdrowia w zakresie
zatrzymania obcojęzycznych absolwentów kierunków lekarskich w publicznym systemie
ochrony zdrowia, uprzejmie informuję, że powyższa grupa studentów realizuje kształcenie
w ramach studiów płatnych, które są finansowane w całości ze środków prywatnych, w
związku z czym proces ich edukacji nie stanowi obciążenia dla budżetu państwa.
Ponadto efektywne włączenie tych osób do publicznego systemu opieki zdrowotnej wiąże
się z istotnymi barierami np. znajomość języka polskiego wśród cudzoziemców kończących
studia anglojęzyczne pozostaje w większości przypadków na poziomie podstawowym.
Uniemożliwia to spełnienie wymogu biegłej znajomości języka polskiego w mowie i piśmie,
niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jednakże podkreślić należy, że możliwość prowadzenia przez polskie uczelnie studiów w
językach obcych stanowi kluczowy element strategii umiędzynarodowienia szkolnictwa
wyższego, który pozwala polskim uczelniom na budowanie pozycji na międzynarodowym
rynku edukacyjnym. Daje to również możliwość wymiany doświadczeń akademickich,
pomiędzy uczelniami polskimi i zagranicznymi.
Dodać należy, że obecnie limit przyjęć na kierunki lekarskie na studia w języku polskim
wynosi blisko 9 tys. co zapewni wzrost liczby lekarzy wykonujących zawód za 6-7 lat o
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
około 4 – 4,5 tys. osób (liczbę osób odchodzących z zawodu z powodu wieku w tym czasie
można szacować na 3-3,5 tys. lekarzy). Nie ma więc potrzeby by dodatkowo zachęcać osoby
po studiach w języku angielskim do pozostania w Polsce, choć należy podkreślić, że taka
możliwość pozostaje dla nich otwarta.
Odnosząc się do pytania dotyczącego planów wobec programu kredytów na studia
medyczne informuję, że nie jest planowane ograniczenie możliwości ubiegania się o kredyt
na studia medyczne przez studentów na kierunku lekarskim prowadzonych w języku
polskim, a jedynie planowana jest modyfikacja przepisów. Do najważniejszych planowanych
zmian w tym zakresie należy zaliczyć:
1) określenie przesłanek odmowy udzielenia kredytu na studia medyczne przez bank,
2) zniesienie obowiązku dotyczącego tzw. „równości” semestralnych transz kredytu na
studia medyczne, czyli wprowadzenie możliwości dostosowania transz kredytu do
rzeczywistych opłat obowiązujących w danej uczelni, tak aby w sytuacji, gdy opłaty za
usługi edukacyjne w poszczególnych semestrach nie są równe, studenci realizujący
kształcenie w tych uczelniach, mogli skorzystać z większej niż dotychczas wysokości
kredytu na studia medyczne,
3) wprowadzenie możliwości rozłożenia spłaty kredytu na studia medyczne na raty, w
przypadku studenta skreślonego z listy studentów, któremu bank wypowiedział
umowę kredytu na studia medyczne, na okres nie dłuższy niż 12 lat,
4) zmiana sposobu liczenia oprocentowania kredytów na studia medyczne,
5) wprowadzenie możliwości rezygnacji z części kredytu na studia medyczne w czasie
trwania studiów w sytuacji zmiany kierunku studiów przez kredytobiorcę ze studiów
odpłatnych na kierunku lekarskim na studia nieodpłatne na kierunku lekarskim, przy
jednoczesnym zachowaniu obowiązku odpracowania okresu studiów, który został
sfinansowany z kredytu na studia medyczne.
Podsumowując, wszystkie te zmiany zwiększą atrakcyjność i bezpieczeństwo kredytu na
studia medyczne.
Ponadto uprzejmie informuje, że Ministerstwo Zdrowia nie posiada danych dotyczących
liczby studentów medycyny, którzy w okresie ostatnich pięciu lat wyjechali po studiach z
kraju.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --