Interpelacja nr 18614
Interpelacja w sprawie praktyki poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic ingerencji organów podatkowych w działalność przedsiębiorców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie praktyki poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic ingerencji organów podatkowych w działalność przedsiębiorców
Interpelacja nr 18614
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie praktyki poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic ingerencji organów podatkowych w działalność przedsiębiorców
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 14-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą praktyki stosowanej przez niektóre jednostki samorządu terytorialnego w zakresie poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach.
Do mojego biura poselskiego zgłosił się przedsiębiorca prowadzący prywatne targowisko, na którym gmina pobiera opłatę targową. Jednocześnie właściciel nieruchomości ponosi pełne koszty funkcjonowania targowiska, utrzymuje infrastrukturę, zapewnia bezpieczeństwo i porządek oraz uiszcza na rzecz gminy podatek od nieruchomości.
Pomimo wyznaczenia przez gminę własnego inkasenta do poboru opłaty targowej organ podatkowy kieruje do przedsiębiorcy wezwania do przekazywania danych jego klientów oraz informacji o najemcach stanowisk handlowych, grożąc jednocześnie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej.
Opisany przypadek rodzi poważne wątpliwości co do granic ingerencji administracji publicznej w działalność gospodarczą. W praktyce przedsiębiorca zostaje zobowiązany do wykonywania czynności, które powinny należeć do organu podatkowego i wyznaczonego przez niego inkasenta. Trudno zaakceptować sytuację, w której państwo lub samorząd, zamiast wykonywać własne zadania, przerzuca je na prywatnych przedsiębiorców pod groźbą sankcji finansowych.
Dodatkowe wątpliwości budzi fakt, że właściciel prywatnego targowiska ma przekazywać informacje o swoich klientach organowi, który jednocześnie prowadzi konkurencyjne targowisko gminne. Tego rodzaju praktyka może negatywnie wpływać na relacje gospodarcze oraz zaufanie do przedsiębiorcy.
Na uwagę zasługuje również fakt, że gmina uzyskuje wpływy z podatku od nieruchomości płaconego przez właściciela prywatnego targowiska, a jednocześnie pobiera opłatę targową od przedsiębiorców prowadzących handel na tym samym terenie, mimo że koszty utrzymania całej infrastruktury ponosi podmiot prywatny.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy w ocenie ministra finansów organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności wykorzystywać własne instrumenty prawne oraz działania wyznaczonego inkasenta do ustalenia osób zobowiązanych do zapłaty opłaty targowej, zamiast żądać tych informacji od właściciela prywatnego targowiska?
Czy w ocenie ministra finansów dopuszczalne jest nakładanie lub grożenie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej wobec właściciela prywatnego targowiska za odmowę przekazania danych jego klientów, jeżeli organ podatkowy wyznaczył własnego inkasenta do poboru opłaty targowej?
Czy Ministerstwo Finansów uważa za zgodne z zasadą proporcjonalności wykorzystywanie instytucji kary porządkowej do zobowiązywania przedsiębiorcy do wykonywania czynności dowodowych i ustalania stanu faktycznego, które co do zasady należą do organu podatkowego?
Czy Ministerstwo Finansów dostrzega ryzyko naruszenia wolności działalności gospodarczej poprzez nakładanie na przedsiębiorców obowiązków wykraczających poza ich ustawowe obowiązki i zastępujących działania administracji publicznej?
Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ obecnych przepisów dotyczących opłaty targowej na funkcjonowanie prywatnych targowisk, których właściciele ponoszą pełne koszty utrzymania infrastruktury, a jednocześnie odprowadzają podatek od nieruchomości na rzecz gmin?
Czy prowadzone są analizy dotyczące zasadności dalszego funkcjonowania opłaty targowej, w szczególności na prywatnych targowiskach, gdzie infrastruktura jest finansowana wyłącznie ze środków przedsiębiorców?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa przygotowanie zmian legislacyjnych zmierzających do wyłączenia prywatnych targowisk spod obowiązku poboru opłaty targowej albo przeprowadzenia kompleksowej reformy tej daniny?
W mojej ocenie przedstawiona sprawa nie dotyczy wyłącznie jednego przedsiębiorcy. Stanowi przykład szerszego problemu polegającego na przerzucaniu przez administrację publiczną własnych obowiązków na sektor prywatny. Państwo powinno ograniczać zbędne obowiązki administracyjne i wspierać przedsiębiorczość, a nie tworzyć kolejne obciążenia dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
Z poważaniem
Bartłomiej Pejo
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 18614
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie praktyki poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic ingerencji organów podatkowych w działalność przedsiębiorców
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 14-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą praktyki stosowanej przez niektóre jednostki samorządu terytorialnego w zakresie poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach.
Do mojego biura poselskiego zgłosił się przedsiębiorca prowadzący prywatne targowisko, na którym gmina pobiera opłatę targową. Jednocześnie właściciel nieruchomości ponosi pełne koszty funkcjonowania targowiska, utrzymuje infrastrukturę, zapewnia bezpieczeństwo i porządek oraz uiszcza na rzecz gminy podatek od nieruchomości.
Pomimo wyznaczenia przez gminę własnego inkasenta do poboru opłaty targowej organ podatkowy kieruje do przedsiębiorcy wezwania do przekazywania danych jego klientów oraz informacji o najemcach stanowisk handlowych, grożąc jednocześnie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej.
Opisany przypadek rodzi poważne wątpliwości co do granic ingerencji administracji publicznej w działalność gospodarczą. W praktyce przedsiębiorca zostaje zobowiązany do wykonywania czynności, które powinny należeć do organu podatkowego i wyznaczonego przez niego inkasenta. Trudno zaakceptować sytuację, w której państwo lub samorząd, zamiast wykonywać własne zadania, przerzuca je na prywatnych przedsiębiorców pod groźbą sankcji finansowych.
Dodatkowe wątpliwości budzi fakt, że właściciel prywatnego targowiska ma przekazywać informacje o swoich klientach organowi, który jednocześnie prowadzi konkurencyjne targowisko gminne. Tego rodzaju praktyka może negatywnie wpływać na relacje gospodarcze oraz zaufanie do przedsiębiorcy.
Na uwagę zasługuje również fakt, że gmina uzyskuje wpływy z podatku od nieruchomości płaconego przez właściciela prywatnego targowiska, a jednocześnie pobiera opłatę targową od przedsiębiorców prowadzących handel na tym samym terenie, mimo że koszty utrzymania całej infrastruktury ponosi podmiot prywatny.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy w ocenie ministra finansów organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności wykorzystywać własne instrumenty prawne oraz działania wyznaczonego inkasenta do ustalenia osób zobowiązanych do zapłaty opłaty targowej, zamiast żądać tych informacji od właściciela prywatnego targowiska?
Czy w ocenie ministra finansów dopuszczalne jest nakładanie lub grożenie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej wobec właściciela prywatnego targowiska za odmowę przekazania danych jego klientów, jeżeli organ podatkowy wyznaczył własnego inkasenta do poboru opłaty targowej?
Czy Ministerstwo Finansów uważa za zgodne z zasadą proporcjonalności wykorzystywanie instytucji kary porządkowej do zobowiązywania przedsiębiorcy do wykonywania czynności dowodowych i ustalania stanu faktycznego, które co do zasady należą do organu podatkowego?
Czy Ministerstwo Finansów dostrzega ryzyko naruszenia wolności działalności gospodarczej poprzez nakładanie na przedsiębiorców obowiązków wykraczających poza ich ustawowe obowiązki i zastępujących działania administracji publicznej?
Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ obecnych przepisów dotyczących opłaty targowej na funkcjonowanie prywatnych targowisk, których właściciele ponoszą pełne koszty utrzymania infrastruktury, a jednocześnie odprowadzają podatek od nieruchomości na rzecz gmin?
Czy prowadzone są analizy dotyczące zasadności dalszego funkcjonowania opłaty targowej, w szczególności na prywatnych targowiskach, gdzie infrastruktura jest finansowana wyłącznie ze środków przedsiębiorców?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa przygotowanie zmian legislacyjnych zmierzających do wyłączenia prywatnych targowisk spod obowiązku poboru opłaty targowej albo przeprowadzenia kompleksowej reformy tej daniny?
W mojej ocenie przedstawiona sprawa nie dotyczy wyłącznie jednego przedsiębiorcy. Stanowi przykład szerszego problemu polegającego na przerzucaniu przez administrację publiczną własnych obowiązków na sektor prywatny. Państwo powinno ograniczać zbędne obowiązki administracyjne i wspierać przedsiębiorczość, a nie tworzyć kolejne obciążenia dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
Z poważaniem
Bartłomiej Pejo
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14498 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 3 sierpnia 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 18614
Znak sprawy: DPL2.054.9.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18614
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18614 Pana Posła Bartłomieja Pejo w sprawie
praktyki poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic ingerencji
organów podatkowych w działalność przedsiębiorców, uprzejmie wyjaśniam.
Jak wynika z interpelacji, zgłoszone zostały wątpliwości odnoszące się do sytuacji,
w której właściciel prywatnego targowiska, na którym pobierana jest opłata
targowa przez wyznaczonego przez gminę inkasenta, został wezwany przez gminny
organ podatkowy do przekazania informacji o najemcach poszczególnych stanowisk
handlowych, pod groźbą nałożenia na niego kary porządkowej. Wskazano, że
przedsiębiorca prowadzący targowisko ponosi koszty funkcjonowania targowiska,
a ponadto opłaca podatek od nieruchomości.
Odnosząc się do tej sytuacji, przedstawiam poniżej odpowiedzi na pytania Pana
Posła, będące informacją na temat obowiązujących przepisów prawa:
Ad 1. Organ podatkowy ma obowiązek pobierania danin publicznoprawnych
pozostających w jego właściwości. Jest on zatem zobowiązany do badania
okoliczności mających wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość
zobowiązania podatkowego1.
W związku z powyższym gminny organ podatkowy właściwy w sprawie
wprowadzonej na terenie danej gminy opłaty targowej, która pobierana jest od osób
fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających
osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, może podejmować
na podstawie obowiązujących przepisów czynności w celu ustalenia prawidłowej
wysokości zobowiązania podatkowego tych osób z tytułu opłaty targowej,
1 por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1614/08
-- 1 of 5 --
2/5
sprawdzenia rzetelności wpłat oraz wyegzekwowania należnej opłaty od osób
zobowiązanych do jej uiszczenia, w sytuacji, gdyby osoby te pomimo ciążącego na
nich obowiązku, nie opłaciły tej opłaty.
Dane osób będących najemcami stanowisk handlowych znajdujących na terenie targowiska
są niezbędne do poczynienia przez organ podatkowy ustaleń w zakresie wypełnienia
przez te osoby obowiązku wynikającego z przepisów prawa w zakresie opłaty
targowej. Do ustalenia podatników tej opłaty gminny organ podatkowy może
wykorzystywać instrumenty przewidziane w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Ordynacja podatkowa2 (dalej: Ordynacja podatkowa).
Zgodnie z art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej osoby prawne, jednostki
organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące
działalność gospodarczą są obowiązane do sporządzania i przekazywania informacji
na pisemne żądanie organu podatkowego - o zdarzeniach wynikających m.in. ze
stosunków cywilnoprawnych, mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku
podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego osób lub jednostek,
z którymi zawarto umowę. Zakres żądanych informacji oraz termin ich przekazania
określa organ podatkowy3.
Żądanie organu podatkowego sporządzenia i przekazania informacji na podstawie
art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej może mieć miejsce jedynie przed wszczęciem
postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, a dane zgromadzone w tym
trybie mają umożliwić organom podatkowym określenie zasadności wszczęcia
postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej.
Istotnym jest również to, że na podstawie powołanego przepisu nie mogą być
zobowiązane do sporządzania i przekazywania informacji osoby fizyczne
nieprowadzące działalności gospodarczej.
Natomiast w postępowaniu podatkowym podstawę prawną do wezwania do
dokonania określonych czynności stanowi przepis art. 155 § 1 Ordynacji
podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby
do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej
czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla
wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
Żądanie objęte wezwaniem może być wykonane osobiście przez wezwanego lub
osobę go reprezentującą. Może polegać na bezpośrednim stawieniu się w siedzibie
organu albo w sposób pośredni, poprzez udzielenie pisemnych wyjaśnień. Zakres
zachowania się wezwanego każdorazowo określa organ, co powinno jednoznacznie
wynikać z wezwania.
Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd
914/21: „Osoba wezwana na podstawie art. 155 § 1 o.p. jest zobowiązana
podporządkować się temu wezwaniu nie tylko poprzez obowiązek dokonania określonej w
wezwaniu czynności, ale także poprzez stawiennictwo w miejscu i czasie określonym przez
organ. To organ podatkowy, jako gospodarz i prowadzący postępowanie, decyduje o tym,
jakiej czynności osoba wezwana powinna dokonać (np. złożenie zeznań w charakterze
świadka lub pisemnych wyjaśnień), wyznacza datę i miejsce przeprowadzenia oznaczonej
czynności. To na organie spoczywa bowiem nie tylko obowiązek ustalenia stanu
faktycznego sprawy, ale także zapewnienie, aby postępowanie prowadzone było sprawnie,
bacząc na dochowanie ustawowych terminów jego zakończenia.”.
2 Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.
3 Art. 82 § 5 Ordynacji podatkowej
-- 2 of 5 --
3/5
Sumując powyższe, należy wskazać, że organ podatkowy może wezwać
przedsiębiorcę do podania informacji o swoich kontrahentach, jeżeli jest to
niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy,
a przedsiębiorca jest zobowiązany podporządkować się temu wezwaniu, zarówno
w trakcie toczącego się postępowania podatkowego, jak i przed wszczęciem tego
postępowania.
Korzystania ze wskazanych wyżej instrumentów nie wyklucza sytuacja, w której
w gminie wyznaczony został do poboru opłaty inkasent, który w myśl Ordynacji
podatkowej obowiązany jest do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we
właściwym terminie organowi podatkowemu4.
Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że inkasent nie
wykonał tych obowiązków, wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej
inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu pobranego,
a niewpłaconego podatku5. Za podatek pobrany a niewpłacony inkasent odpowiada
całym swoim majątkiem. Inkasenci są obowiązani przechowywać dokumentację
związaną z inkasem podatków do czasu upływu terminu przedawnienia
zobowiązania inkasenta6.
Inkasent nie odpowiada natomiast za podatek niepobrany. Jeżeli zatem inkasent nie
pobrał opłaty pozyskanie od niego danych osób, które tej opłaty nie uiściły, nie jest
możliwe.
Ad 2, 3 i 4. W art. 262 Ordynacji podatkowej przewidziano rozwiązanie polegające
na nałożeniu kary porządkowej, mające na celu zdyscyplinowanie osób, na których
ciążą obowiązki niezbędne dla prawidłowego przebiegu postępowania
prowadzonego przez organ podatkowy.
W przepisie art. 262 § 1-3 Ordynacji podatkowej enumeratywnie wyliczono
podmioty, na które może być nałożona kara porządkowa, a także zachowania lub
zaniechania, za które mogą one być ukarane. Katalog czynów zagrożonych karami
porządkowymi, zawartymi w powołanym przepisie ma charakter zamknięty.
Warunkiem wymierzenia kary porządkowej w związku z niedopełnieniem
obowiązku określonego w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej jest ponadto pouczenie
przez organ podatkowy osoby zobowiązanej do jego wykonania o skutkach
niezastosowania się do wezwania, w tym o skutkach wynikających z tego przepisu.
Stosownie do art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej strona, pełnomocnik strony,
świadek lub biegły mogą zostać ukarani karą porządkową, jeśli mimo prawidłowego
wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówią lub nie dokonają w terminie
wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, okazania przedmiotu
oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej
czynności. Krąg podmiotów, na które mogą być nakładane kary porządkowe
w postępowaniu podatkowym, jest zatem ograniczony.
Na bezzasadność odmowy dokonania konkretnej czynności, jako na kluczową
przesłankę nałożenia kary porządkowej zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 18
maja 2022 r., sygn. akt III FSK 563/21: „Pod pojęciem bezzasadności odmowy
dokonania konkretnej czynności procesowej należy rozumieć odmowę niemającą podstaw
w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu
strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych
przeszkód w jego wykonaniu.”.
4 Art. 9 Ordynacji podatkowej
5 Art. 30 § 2-4 Ordynacji podatkowej
6 Art. 32 § 1 Ordynacji podatkowej
-- 3 of 5 --
4/5
Kara porządkowa może być nakładana nie tylko w postępowaniu podatkowym, ale
także w trakcie kontroli podatkowej7 oraz czynności sprawdzających8. Nie
przewiduje się natomiast możliwości nałożenia kary porządkowej poza ww.
procedurami.
Jedną z zasad postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej, która
została uregulowana w art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą w toku
postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy
w postępowaniu podatkowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie ma
obowiązek przeprowadzenia z urzędu wszystkich dowodów mających na celu
ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Oznacza to, że ustalenie stanu faktycznego
sprawy jest obowiązkiem organu podatkowego. Zgromadzenie całego materiału
dowodowego musi nastąpić z inicjatywy i przez czynności organu.
Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ordynacji
podatkowej, zgodnie z którą organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób
wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ podatkowy
jest zobowiązany wykazywać inicjatywę dowodową, a więc być aktywnym
w poszukiwaniu, zbieraniu, zabezpieczaniu i ujawnianiu dowodów. To z inicjatywy
organu podatkowego powinien być przeprowadzony każdy dowód, którego
istnienia można racjonalnie oczekiwać, na okoliczności związane z podatkowym
stanem faktycznym zakreślonym przez organ prowadzący postępowanie
podatkowe.
Mając na uwadze powyższe, żądanie przez organ podatkowy przedstawienia
informacji o kontrahentach przedsiębiorcy, mających znaczenie dla prawidłowego
ustalenia ich zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej jest zgodne
z zasadą prawdy obiektywnej, skonkretyzowanej w art. 187 § 1 Ordynacji
podatkowej i nie narusza praw przedsiębiorcy, do którego kierowane jest wezwanie.
Ad 4. Ministerstwo Finansów nie prowadziło analiz w zakresie: wpływu przepisów
dotyczących opłaty targowej na funkcjonowanie prywatnych targowisk oraz
zasadności funkcjonowania opłaty targowej na takich targowiskach.
Wskazać jednak należy, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych9 (dalej: upol) targowiskami są wszelkie miejsca,
w których jest prowadzona sprzedaż. Opłata targowa jest zatem pobierana
niezależnie od statusu prawnego podmiotu prowadzącego targowisko, tj. czy jest to
podmiot publiczny (np. gmina) czy prywatny (prywatny przedsiębiorca).
Brak jest uzasadnienia dla niepobierania tej opłaty na terenie prywatnych targowisk.
Odnosząc się do wskazanej kwestii dotyczącej jednoczesnego opłacania przez
właścicieli prywatnych stanowisk: podatku od nieruchomości oraz kosztów
utrzymania infrastruktury na targowisku, należy wskazać, że podatek od
nieruchomości, jaki płaci przedsiębiorca prowadzący prywatne targowisko od
gruntów i od budynków będących jego własnością lub w przypadku, gdy jest on
posiadaczem gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki
samorządu terytorialnego10 jest daniną publiczną, której obowiązek zapłaty wynika
z upol. Koszty utrzymania infrastruktury targowiska, obciążające prowadzącego
targowisko, to odrębne świadczenia, do poniesienia których zobowiązany jest on na
7 Art. 292 Ordynacji podatkowej
8 Art. 280 Ordynacji podatkowej
9 Dz. U. z 2025 r. poz. 707
10 art. 3 ust. 1 upol
-- 4 of 5 --
5/5
podstawie odrębnych przepisów lub obowiązek ich poniesienia wynika z zawartych
umów cywilnoprawnych. Jego sytuacja pod tym względem nie różni się od sytuacji
innych przedsiębiorców, którzy również ponoszą zarówno koszty związane z
funkcjonowaniem i utrzymaniem przedsiębiorstwa, jak i opłacają daniny
publicznoprawne.
Ad. 6. Opłata targowa od 1 stycznia 2016 r. jest fakultatywną opłatą lokalną, którą
rada gminy może wprowadzić na swoim terenie. Opłata ta stanowi nieodpłatne
i bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz gminy, z którego wpływy stanowią
źródło jej dochodów własnych, niezbędnych do realizacji przez gminę potrzeb jej
mieszkańców. W celu umożliwienia gminom realizacji tych zadań niezbędne jest
zapewnienie im środków finansowych. Z tego powodu wiele gmin decyduje się na
wprowadzenie opłaty targowej. Z danych sprawozdawczości budżetowej jednostek
samorządu terytorialnego wynika, że w 2025 r. dochody wykonane z tytułu opłaty
targowej wyniosły 126 215 494,95 zł, które wykazało 1408 gmin.
Likwidacja opłaty targowej miałaby negatywny skutek dla finansów gmin, które
zdecydowały się na wprowadzenie tej opłaty. W związku z wywodzącymi się z art.
167 i 168 Konstytucji RP zasadami: samodzielności finansowej i autonomii
podatkowej gmin, spadek ich dochodów wymaga bądź rekompensaty z innego
źródła, bądź ewentualnego zmniejszenia zakresu zadań publicznych, do których
realizacji są zobowiązane gminy.
Zniesienie opłaty targowej nie znajduje też uzasadnienia w kontekście posiadanych
przez gminę narzędzi polityki podatkowej w zakresie tej opłaty. W upol określone są
dzienne stawki maksymalne opłaty targowej, natomiast zasady ustalania tej opłaty
określa rada gminy. Gminy mogą różnicować jej stawki oraz wprowadzać zwolnienia
przedmiotowe z tej opłaty. Pozwala to na kształtowanie przez gminę obciążeń
podatkowych przedsiębiorców dokonujących sprzedaży na targowiskach,
w zależności od sytuacji i potrzeb lokalnych.
Mając na uwadze powyższe, nie przewiduje się zarówno zmiany obowiązujących
przepisów z zakresu opłaty targowej polegających na odstąpieniu od jej pobierania
na terenie prywatnych targowisk, jak również nie jest planowana kompleksowa
reforma tej daniny.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 3 sierpnia 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 18614
Znak sprawy: DPL2.054.9.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18614
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18614 Pana Posła Bartłomieja Pejo w sprawie
praktyki poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic ingerencji
organów podatkowych w działalność przedsiębiorców, uprzejmie wyjaśniam.
Jak wynika z interpelacji, zgłoszone zostały wątpliwości odnoszące się do sytuacji,
w której właściciel prywatnego targowiska, na którym pobierana jest opłata
targowa przez wyznaczonego przez gminę inkasenta, został wezwany przez gminny
organ podatkowy do przekazania informacji o najemcach poszczególnych stanowisk
handlowych, pod groźbą nałożenia na niego kary porządkowej. Wskazano, że
przedsiębiorca prowadzący targowisko ponosi koszty funkcjonowania targowiska,
a ponadto opłaca podatek od nieruchomości.
Odnosząc się do tej sytuacji, przedstawiam poniżej odpowiedzi na pytania Pana
Posła, będące informacją na temat obowiązujących przepisów prawa:
Ad 1. Organ podatkowy ma obowiązek pobierania danin publicznoprawnych
pozostających w jego właściwości. Jest on zatem zobowiązany do badania
okoliczności mających wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość
zobowiązania podatkowego1.
W związku z powyższym gminny organ podatkowy właściwy w sprawie
wprowadzonej na terenie danej gminy opłaty targowej, która pobierana jest od osób
fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających
osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, może podejmować
na podstawie obowiązujących przepisów czynności w celu ustalenia prawidłowej
wysokości zobowiązania podatkowego tych osób z tytułu opłaty targowej,
1 por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1614/08
-- 1 of 5 --
2/5
sprawdzenia rzetelności wpłat oraz wyegzekwowania należnej opłaty od osób
zobowiązanych do jej uiszczenia, w sytuacji, gdyby osoby te pomimo ciążącego na
nich obowiązku, nie opłaciły tej opłaty.
Dane osób będących najemcami stanowisk handlowych znajdujących na terenie targowiska
są niezbędne do poczynienia przez organ podatkowy ustaleń w zakresie wypełnienia
przez te osoby obowiązku wynikającego z przepisów prawa w zakresie opłaty
targowej. Do ustalenia podatników tej opłaty gminny organ podatkowy może
wykorzystywać instrumenty przewidziane w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Ordynacja podatkowa2 (dalej: Ordynacja podatkowa).
Zgodnie z art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej osoby prawne, jednostki
organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące
działalność gospodarczą są obowiązane do sporządzania i przekazywania informacji
na pisemne żądanie organu podatkowego - o zdarzeniach wynikających m.in. ze
stosunków cywilnoprawnych, mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku
podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego osób lub jednostek,
z którymi zawarto umowę. Zakres żądanych informacji oraz termin ich przekazania
określa organ podatkowy3.
Żądanie organu podatkowego sporządzenia i przekazania informacji na podstawie
art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej może mieć miejsce jedynie przed wszczęciem
postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, a dane zgromadzone w tym
trybie mają umożliwić organom podatkowym określenie zasadności wszczęcia
postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej.
Istotnym jest również to, że na podstawie powołanego przepisu nie mogą być
zobowiązane do sporządzania i przekazywania informacji osoby fizyczne
nieprowadzące działalności gospodarczej.
Natomiast w postępowaniu podatkowym podstawę prawną do wezwania do
dokonania określonych czynności stanowi przepis art. 155 § 1 Ordynacji
podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby
do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej
czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla
wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
Żądanie objęte wezwaniem może być wykonane osobiście przez wezwanego lub
osobę go reprezentującą. Może polegać na bezpośrednim stawieniu się w siedzibie
organu albo w sposób pośredni, poprzez udzielenie pisemnych wyjaśnień. Zakres
zachowania się wezwanego każdorazowo określa organ, co powinno jednoznacznie
wynikać z wezwania.
Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd
914/21: „Osoba wezwana na podstawie art. 155 § 1 o.p. jest zobowiązana
podporządkować się temu wezwaniu nie tylko poprzez obowiązek dokonania określonej w
wezwaniu czynności, ale także poprzez stawiennictwo w miejscu i czasie określonym przez
organ. To organ podatkowy, jako gospodarz i prowadzący postępowanie, decyduje o tym,
jakiej czynności osoba wezwana powinna dokonać (np. złożenie zeznań w charakterze
świadka lub pisemnych wyjaśnień), wyznacza datę i miejsce przeprowadzenia oznaczonej
czynności. To na organie spoczywa bowiem nie tylko obowiązek ustalenia stanu
faktycznego sprawy, ale także zapewnienie, aby postępowanie prowadzone było sprawnie,
bacząc na dochowanie ustawowych terminów jego zakończenia.”.
2 Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.
3 Art. 82 § 5 Ordynacji podatkowej
-- 2 of 5 --
3/5
Sumując powyższe, należy wskazać, że organ podatkowy może wezwać
przedsiębiorcę do podania informacji o swoich kontrahentach, jeżeli jest to
niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy,
a przedsiębiorca jest zobowiązany podporządkować się temu wezwaniu, zarówno
w trakcie toczącego się postępowania podatkowego, jak i przed wszczęciem tego
postępowania.
Korzystania ze wskazanych wyżej instrumentów nie wyklucza sytuacja, w której
w gminie wyznaczony został do poboru opłaty inkasent, który w myśl Ordynacji
podatkowej obowiązany jest do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we
właściwym terminie organowi podatkowemu4.
Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że inkasent nie
wykonał tych obowiązków, wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej
inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu pobranego,
a niewpłaconego podatku5. Za podatek pobrany a niewpłacony inkasent odpowiada
całym swoim majątkiem. Inkasenci są obowiązani przechowywać dokumentację
związaną z inkasem podatków do czasu upływu terminu przedawnienia
zobowiązania inkasenta6.
Inkasent nie odpowiada natomiast za podatek niepobrany. Jeżeli zatem inkasent nie
pobrał opłaty pozyskanie od niego danych osób, które tej opłaty nie uiściły, nie jest
możliwe.
Ad 2, 3 i 4. W art. 262 Ordynacji podatkowej przewidziano rozwiązanie polegające
na nałożeniu kary porządkowej, mające na celu zdyscyplinowanie osób, na których
ciążą obowiązki niezbędne dla prawidłowego przebiegu postępowania
prowadzonego przez organ podatkowy.
W przepisie art. 262 § 1-3 Ordynacji podatkowej enumeratywnie wyliczono
podmioty, na które może być nałożona kara porządkowa, a także zachowania lub
zaniechania, za które mogą one być ukarane. Katalog czynów zagrożonych karami
porządkowymi, zawartymi w powołanym przepisie ma charakter zamknięty.
Warunkiem wymierzenia kary porządkowej w związku z niedopełnieniem
obowiązku określonego w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej jest ponadto pouczenie
przez organ podatkowy osoby zobowiązanej do jego wykonania o skutkach
niezastosowania się do wezwania, w tym o skutkach wynikających z tego przepisu.
Stosownie do art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej strona, pełnomocnik strony,
świadek lub biegły mogą zostać ukarani karą porządkową, jeśli mimo prawidłowego
wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówią lub nie dokonają w terminie
wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, okazania przedmiotu
oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej
czynności. Krąg podmiotów, na które mogą być nakładane kary porządkowe
w postępowaniu podatkowym, jest zatem ograniczony.
Na bezzasadność odmowy dokonania konkretnej czynności, jako na kluczową
przesłankę nałożenia kary porządkowej zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 18
maja 2022 r., sygn. akt III FSK 563/21: „Pod pojęciem bezzasadności odmowy
dokonania konkretnej czynności procesowej należy rozumieć odmowę niemającą podstaw
w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu
strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych
przeszkód w jego wykonaniu.”.
4 Art. 9 Ordynacji podatkowej
5 Art. 30 § 2-4 Ordynacji podatkowej
6 Art. 32 § 1 Ordynacji podatkowej
-- 3 of 5 --
4/5
Kara porządkowa może być nakładana nie tylko w postępowaniu podatkowym, ale
także w trakcie kontroli podatkowej7 oraz czynności sprawdzających8. Nie
przewiduje się natomiast możliwości nałożenia kary porządkowej poza ww.
procedurami.
Jedną z zasad postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej, która
została uregulowana w art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą w toku
postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy
w postępowaniu podatkowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie ma
obowiązek przeprowadzenia z urzędu wszystkich dowodów mających na celu
ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Oznacza to, że ustalenie stanu faktycznego
sprawy jest obowiązkiem organu podatkowego. Zgromadzenie całego materiału
dowodowego musi nastąpić z inicjatywy i przez czynności organu.
Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ordynacji
podatkowej, zgodnie z którą organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób
wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ podatkowy
jest zobowiązany wykazywać inicjatywę dowodową, a więc być aktywnym
w poszukiwaniu, zbieraniu, zabezpieczaniu i ujawnianiu dowodów. To z inicjatywy
organu podatkowego powinien być przeprowadzony każdy dowód, którego
istnienia można racjonalnie oczekiwać, na okoliczności związane z podatkowym
stanem faktycznym zakreślonym przez organ prowadzący postępowanie
podatkowe.
Mając na uwadze powyższe, żądanie przez organ podatkowy przedstawienia
informacji o kontrahentach przedsiębiorcy, mających znaczenie dla prawidłowego
ustalenia ich zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej jest zgodne
z zasadą prawdy obiektywnej, skonkretyzowanej w art. 187 § 1 Ordynacji
podatkowej i nie narusza praw przedsiębiorcy, do którego kierowane jest wezwanie.
Ad 4. Ministerstwo Finansów nie prowadziło analiz w zakresie: wpływu przepisów
dotyczących opłaty targowej na funkcjonowanie prywatnych targowisk oraz
zasadności funkcjonowania opłaty targowej na takich targowiskach.
Wskazać jednak należy, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych9 (dalej: upol) targowiskami są wszelkie miejsca,
w których jest prowadzona sprzedaż. Opłata targowa jest zatem pobierana
niezależnie od statusu prawnego podmiotu prowadzącego targowisko, tj. czy jest to
podmiot publiczny (np. gmina) czy prywatny (prywatny przedsiębiorca).
Brak jest uzasadnienia dla niepobierania tej opłaty na terenie prywatnych targowisk.
Odnosząc się do wskazanej kwestii dotyczącej jednoczesnego opłacania przez
właścicieli prywatnych stanowisk: podatku od nieruchomości oraz kosztów
utrzymania infrastruktury na targowisku, należy wskazać, że podatek od
nieruchomości, jaki płaci przedsiębiorca prowadzący prywatne targowisko od
gruntów i od budynków będących jego własnością lub w przypadku, gdy jest on
posiadaczem gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki
samorządu terytorialnego10 jest daniną publiczną, której obowiązek zapłaty wynika
z upol. Koszty utrzymania infrastruktury targowiska, obciążające prowadzącego
targowisko, to odrębne świadczenia, do poniesienia których zobowiązany jest on na
7 Art. 292 Ordynacji podatkowej
8 Art. 280 Ordynacji podatkowej
9 Dz. U. z 2025 r. poz. 707
10 art. 3 ust. 1 upol
-- 4 of 5 --
5/5
podstawie odrębnych przepisów lub obowiązek ich poniesienia wynika z zawartych
umów cywilnoprawnych. Jego sytuacja pod tym względem nie różni się od sytuacji
innych przedsiębiorców, którzy również ponoszą zarówno koszty związane z
funkcjonowaniem i utrzymaniem przedsiębiorstwa, jak i opłacają daniny
publicznoprawne.
Ad. 6. Opłata targowa od 1 stycznia 2016 r. jest fakultatywną opłatą lokalną, którą
rada gminy może wprowadzić na swoim terenie. Opłata ta stanowi nieodpłatne
i bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz gminy, z którego wpływy stanowią
źródło jej dochodów własnych, niezbędnych do realizacji przez gminę potrzeb jej
mieszkańców. W celu umożliwienia gminom realizacji tych zadań niezbędne jest
zapewnienie im środków finansowych. Z tego powodu wiele gmin decyduje się na
wprowadzenie opłaty targowej. Z danych sprawozdawczości budżetowej jednostek
samorządu terytorialnego wynika, że w 2025 r. dochody wykonane z tytułu opłaty
targowej wyniosły 126 215 494,95 zł, które wykazało 1408 gmin.
Likwidacja opłaty targowej miałaby negatywny skutek dla finansów gmin, które
zdecydowały się na wprowadzenie tej opłaty. W związku z wywodzącymi się z art.
167 i 168 Konstytucji RP zasadami: samodzielności finansowej i autonomii
podatkowej gmin, spadek ich dochodów wymaga bądź rekompensaty z innego
źródła, bądź ewentualnego zmniejszenia zakresu zadań publicznych, do których
realizacji są zobowiązane gminy.
Zniesienie opłaty targowej nie znajduje też uzasadnienia w kontekście posiadanych
przez gminę narzędzi polityki podatkowej w zakresie tej opłaty. W upol określone są
dzienne stawki maksymalne opłaty targowej, natomiast zasady ustalania tej opłaty
określa rada gminy. Gminy mogą różnicować jej stawki oraz wprowadzać zwolnienia
przedmiotowe z tej opłaty. Pozwala to na kształtowanie przez gminę obciążeń
podatkowych przedsiębiorców dokonujących sprzedaży na targowiskach,
w zależności od sytuacji i potrzeb lokalnych.
Mając na uwadze powyższe, nie przewiduje się zarówno zmiany obowiązujących
przepisów z zakresu opłaty targowej polegających na odstąpieniu od jej pobierania
na terenie prywatnych targowisk, jak również nie jest planowana kompleksowa
reforma tej daniny.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --