Interpelacja nr 18612
Interpelacja w sprawie wykorzystania przez KAS regulacji STIR
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wykorzystania przez KAS regulacji STIR
Interpelacja nr 18612
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wykorzystania przez KAS regulacji STIR
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 14-07-2026
STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) jest pionierskim narzędziem analitycznym służącym wykrywaniu karuzel podatkowych poprzez analizę przez podmioty sektora finansowego przepływów pieniężnych pomiędzy przedsiębiorcami. Regulacja STIR umożliwia również szefowi KAS zażądanie od podmiotu sektora finansowego zablokowania konta, wykorzystywanego do opłacania fikcyjnych transakcji. Umożliwiona regulacją STIR blokada rachunku ma charakter silnie inwazyjny i powinna znajdować bardzo oszczędne zastosowanie. Wskazane narzędzie znaleźć powinno zastosowanie jedynie wobec podmiotów, w stosunku do których istnieje uzasadnione zagrożenie „zniknięciem” ze zgromadzonymi na rachunku środkami. Mając powyższe na uwadze, sposób wykorzystania STIR przez KAS wydaje się dalece niewystarczający. Dość dodać, że według danych Ministerstwa Finansów roczna wartość wykrytych z wykorzystaniem STIR uszczupleń zmniejszyła się pomiędzy rokiem 2020 a 2024 o niemal 2/3, z poziomu 660,9 mln zł w 2020 r. do ok. 244 mln zł w 2024 r.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach okresu od stycznia 2019 r. do końca czerwca 2026 r. liczba blokad rachunków bankowych, liczba zablokowanych rachunków oraz liczba podmiotów objętych blokadami?
Ile wynosiła we wskazanych kwartałach liczba postanowień szefa KAS o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż trzy miesiące z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot nie wykona istniejącego zobowiązania w podatku VAT?
Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach okresu od stycznia 2019 r. do końca czerwca 2026 r. wartość zablokowanych środków finansowych i ile wynosiła wartość wykrytych z wykorzystaniem STIR uszczupleń?
Ile w poszczególnych kwartałach wskazanego okresu złożono zażaleń na zastosowanie blokad i w ilu przypadkach szef KAS, rozstrzygając jako organ II instancji, uchylił postanowienie I instancji?
Ile w poszczególnych kwartałach złożono skarg do WSA na postanowienia szefa KAS o blokadzie rachunków i w ilu przypadkach sąd uchylił zaskarżone postanowienia?
Ile w poszczególnych kwartałach złożono skarg kasacyjnych do NSA w sprawach, w których wydano postanowienie przedłużające termin blokady rachunku? Ile zapadło wyroków uwzględniających wskazaną skargę kasacyjną?
Z czego wynika obserwowane w latach 2020-2024 drastyczne zmniejszenie wartości uszczupleń wykrytych dzięki zastosowaniu STIR? Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów po dniu 13 grudnia 2023 r., aby przywrócić efektywność zastosowania STIR, obserwowana jeszcze w 2020 r.? Jakie dalsze kroki planuje w tym zakresie Ministerstwo Finansów na lata 2026 i 2027?
Interpelacja nr 18612
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wykorzystania przez KAS regulacji STIR
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 14-07-2026
STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) jest pionierskim narzędziem analitycznym służącym wykrywaniu karuzel podatkowych poprzez analizę przez podmioty sektora finansowego przepływów pieniężnych pomiędzy przedsiębiorcami. Regulacja STIR umożliwia również szefowi KAS zażądanie od podmiotu sektora finansowego zablokowania konta, wykorzystywanego do opłacania fikcyjnych transakcji. Umożliwiona regulacją STIR blokada rachunku ma charakter silnie inwazyjny i powinna znajdować bardzo oszczędne zastosowanie. Wskazane narzędzie znaleźć powinno zastosowanie jedynie wobec podmiotów, w stosunku do których istnieje uzasadnione zagrożenie „zniknięciem” ze zgromadzonymi na rachunku środkami. Mając powyższe na uwadze, sposób wykorzystania STIR przez KAS wydaje się dalece niewystarczający. Dość dodać, że według danych Ministerstwa Finansów roczna wartość wykrytych z wykorzystaniem STIR uszczupleń zmniejszyła się pomiędzy rokiem 2020 a 2024 o niemal 2/3, z poziomu 660,9 mln zł w 2020 r. do ok. 244 mln zł w 2024 r.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach okresu od stycznia 2019 r. do końca czerwca 2026 r. liczba blokad rachunków bankowych, liczba zablokowanych rachunków oraz liczba podmiotów objętych blokadami?
Ile wynosiła we wskazanych kwartałach liczba postanowień szefa KAS o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż trzy miesiące z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot nie wykona istniejącego zobowiązania w podatku VAT?
Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach okresu od stycznia 2019 r. do końca czerwca 2026 r. wartość zablokowanych środków finansowych i ile wynosiła wartość wykrytych z wykorzystaniem STIR uszczupleń?
Ile w poszczególnych kwartałach wskazanego okresu złożono zażaleń na zastosowanie blokad i w ilu przypadkach szef KAS, rozstrzygając jako organ II instancji, uchylił postanowienie I instancji?
Ile w poszczególnych kwartałach złożono skarg do WSA na postanowienia szefa KAS o blokadzie rachunków i w ilu przypadkach sąd uchylił zaskarżone postanowienia?
Ile w poszczególnych kwartałach złożono skarg kasacyjnych do NSA w sprawach, w których wydano postanowienie przedłużające termin blokady rachunku? Ile zapadło wyroków uwzględniających wskazaną skargę kasacyjną?
Z czego wynika obserwowane w latach 2020-2024 drastyczne zmniejszenie wartości uszczupleń wykrytych dzięki zastosowaniu STIR? Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów po dniu 13 grudnia 2023 r., aby przywrócić efektywność zastosowania STIR, obserwowana jeszcze w 2020 r.? Jakie dalsze kroki planuje w tym zakresie Ministerstwo Finansów na lata 2026 i 2027?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
95
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
23.3 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (95)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9709 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 31 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18612 Pana Posła Janusza Kowalskiego
Znak sprawy: DNK1.054.8.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18612 złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego w sprawie wykorzystania przez KAS regulacji STIR przekazuję na ręce
Pana Marszałka poniższe informacje i wyjaśnienia.
1. Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach okresu od stycznia 2019 r. do końca
czerwca 2026 r. liczba blokad rachunków bankowych, liczba zablokowanych
rachunków oraz liczba podmiotów objętych blokadami?
Tabela 1. Blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego dokonane przez Szefa KAS
oraz upoważnionych naczelników urzędu celno-skarbowego
Liczba blokad
rachunków
bankowych
Liczba
zablokowanych
rachunków
Liczba
podmiotów
objętych
blokadami
I kwartał 2019 16 70 16
II kwartał 2019 27 142 27
III kwartał 2019 37 157 37
IV kwartał 2019 40 197 40
I kwartał 2020 39 214 39
II kwartał 2020 31 141 31
III kwartał 2020 77 414 77
IV kwartał 2020 49 251 49
I kwartał 2021 64 400 63
-- 1 of 6 --
2/6
II kwartał 2021 64 262 64
III kwartał 2021 64 304 64
IV kwartał 2021 69 313 69
I kwartał 2022 59 267 58
II kwartał 2022 76 316 76
III kwartał 2022 69 286 69
IV kwartał 2022 63 279 63
I kwartał 2023 91 320 91
II kwartał 2023 88 321 88
III kwartał 2023 66 242 66
IV kwartał 2023 70 352 70
I kwartał 2024 91 351 91
II kwartał 2024 70 264 70
III kwartał 2024 56 214 56
IV kwartał 2024 41 163 41
I kwartał 2025 83 599 83
II kwartał 2025 86 411 85
III kwartał 2025 80 357 79
IV kwartał 2025 46 200 46
I kwartał 2026 71 292 71
II kwartał 2026 85 355 85
2. Ile wynosiła we wskazanych kwartałach liczba postanowień Szefa KAS
o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż
trzy miesiące z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot nie
wykona istniejącego zobowiązania w podatku VAT?
Tabela 2. Postanowienia STIR
Szef KAS i upoważnieni naczelnicy urzędu celno-skarbowego
Liczba postanowień o przedłużeniu terminu
blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy
niż trzy miesiące
I kwartał 2019 16
II kwartał 2019 28
III kwartał 2019 37
IV kwartał 2019 40
I kwartał 2020 39
II kwartał 2020 31
III kwartał 2020 77
IV kwartał 2020 49
I kwartał 2021 64
-- 2 of 6 --
3/6
II kwartał 2021 64
III kwartał 2021 64
IV kwartał 2021 69
I kwartał 2022 59
II kwartał 2022 76
III kwartał 2022 69
IV kwartał 2022 63
I kwartał 2023 91
II kwartał 2023 83
III kwartał 2023 65
IV kwartał 2023 69
I kwartał 2024 91
II kwartał 2024 70
III kwartał 2024 56
IV kwartał 2024 40
I kwartał 2025 83
II kwartał 2025 86
III kwartał 2025 80
IV kwartał 2025 46
I kwartał 2026 71
II kwartał 2026 85
3. Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach okresu od stycznia 2019 r. do końca
czerwca 2026 r. wartość zablokowanych środków finansowych i ile wynosiła
wartość wykrytych z wykorzystaniem STIR uszczupleń?
Tabela 3. Zablokowane środki finansowe oraz uszczuplenia wykryte w ramach STIR
Szef KAS i upoważnieni naczelnicy urzędu celno-skarbowego
Wartość zablokowanych
środków (mln zł)
Wartość wykrytych
uszczupleń (mln zł.)
I kwartał 2019 16,93 232,06
II kwartał 2019 9,70 126,62
III kwartał 2019 15,25 135,72
IV kwartał 2019 27,86 97,10
I kwartał 2020 20,26 152,94
II kwartał 2020 14,97 93,77
III kwartał 2020 44,07 297,10
IV kwartał 2020 16,86 117,09
I kwartał 2021 15,14 171,46
II kwartał 2021 20,29 152,50
III kwartał 2021 30,24 81,56
IV kwartał 2021 35,28 116,43
-- 3 of 6 --
4/6
I kwartał 2022 15,92 66,34
II kwartał 2022 19,99 71,36
III kwartał 2022 25,26 82,64
IV kwartał 2022 16,26 71,01
I kwartał 2023 22,48 59,81
II kwartał 2023 23,98 78,10
III kwartał 2023 16,74 78,38
IV kwartał 2023 25,35 71,31
I kwartał 2024 24,47 94,01
II kwartał 2024 11,72 40,73
III kwartał 2024 12,59 33,55
IV kwartał 2024 20,05 75,25
I kwartał 2025 19,57 138,03
II kwartał 2025 26,59 74,96
III kwartał 2025 30,20 69,94
IV kwartał 2025 13,53 32,60
I kwartał 2026 19,68 61,03
II kwartał 2026 16,98 70,70
4. Ile w poszczególnych kwartałach wskazanego okresu złożono zażaleń na
zastosowanie blokad i w ilu przypadkach Szef KAS, rozstrzygając jako organ II.
instancji, uchylił postanowienie I. instancji?
5. Ile w poszczególnych kwartałach złożono skarg do WSA na postanowienia
Szefa KAS o blokadzie rachunków i w ilu przypadkach Sąd uchylił zaskarżone
postanowienia?
6. Ile w poszczególnych kwartałach złożono skarg kasacyjnych do NSA
w sprawach, w których wydano postanowienie przedłużające termin blokady
rachunku? Ile zapadło wyroków uwzględniających wskazaną skargę
kasacyjną?
Na wstępie informuję, że statystyki w zakresie orzecznictwa STIR gromadzone są
narastająco za dany okres rozliczeniowy; nie są prowadzone w układzie kwartalnym.
Tabela 4. Dane z zakresu orzecznictwa dotyczącego STIR
Szef KAS
2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 I półr.
2026
Liczba zażaleń na postanowienia
w przedmiocie przedłużenia
blokady rachunków bankowych
61 68 79 45 48 27 48 11
Liczba postanowień uchylających
zaskarżone postanowienia w
całości i orzeczenia co do istoty
sprawy
2 10 2 5 4 0 2 0
Liczba skarg złożonych do WSA w
sprawach dotyczących
postanowień przedłużających
termin blokady rachunków
bankowych
33 49 33 32 18 12 24 3
Liczba wyroków WSA 8 10 2 4 3 1 2 0
-- 4 of 6 --
5/6
uchylających w sprawach
dotyczących postanowień
przedłużających termin blokady
rachunków bankowych
Liczba skarg kasacyjnych w
sprawach dotyczących
postanowień przedłużających
termin blokady rachunków
bankowych
13 10 12 9 2 3 9 1
Liczba wyroków NSA
uwzględniających skargę
kasacyjną
2 0 0 0 0 0 0 0
Upoważnieni naczelnicy urzędu celno-skarbowego
2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 I półr.
2026
Liczba zażaleń złożonych przez
podmioty kwalifikowane na
postanowienia w przedmiocie
przedłużenia blokady rachunków
bankowych
1 10 24 49 55 38 65 27
Liczba postanowień uchylających
zaskarżone postanowienia w
całości i orzeczenia co do istoty
sprawy
0 0 0 0 2 0 1 0
Liczba skarg złożonych przez
podmioty kwalifikowane do WSA
w sprawach dotyczących
postanowień przedłużających
termin blokady rachunków
bankowych
0 5 13 24 30 15 37 10
Liczba wyroków WSA
uchylających w sprawach
dotyczących postanowień
przedłużających termin blokady
rachunków bankowych
0 1 2 9 11 1 3 0
Liczba skarg kasacyjnych
złożonych w sprawach
dotyczących postanowień
przedłużających termin blokady
rachunków bankowych
0 0 5 2 4 5 7 0
Liczba wyroków NSA
uwzględniających skargę
kasacyjną
0 0 1 0 1 0 1 0
Zaprezentowana statystyka pokazuje, że działania w sprawach związanych
z blokadami rachunków bankowych, w zdecydowanej większości przypadków, są
oceniane jako zasadne i prawidłowe. Jednocześnie należy mieć na względzie, że
instytucja prawna blokady rachunków bankowych z użyciem systemu STIR, była
nową instytucją, która wcześniej nie funkcjonowała w obrocie prawnym. W związku
z czym pojawiające się na przestrzeni lat orzecznictwo sądowo-administracyjne,
wyjaśniało i rozstrzygało różne kwestie związane z jej stosowaniem, kształtując
linie orzeczniczą w tym zakresie. W sprawach, w których doszło do uchylenia
rozstrzygnięcia organu przez sądy, i w których formułowane były nowe poglądy
dotyczące interpretacji stosowania instytucji blokady rachunków bankowych oraz
ich przedłużenia, były one niezwłocznie stosowane przez organy w kolejnych
sprawach.
7. Z czego wynika obserwowane w latach 2020-2024 drastyczne zmniejszenie
wartości uszczupleń wykrytych dzięki zastosowaniu STIR? Jakie działania
podjęło Ministerstwo Finansów po dniu 13 grudnia 2023 r. aby przywrócić
-- 5 of 6 --
6/6
efektywność zastosowania STIR, obserwowana jeszcze w 2020 r.? Jakie dalsze
kroki planuje w tym zakresie Ministerstwo Finansów na lata 2026 i 2027?
Na wstępie pragnę zauważyć, że w okresie od 2022 r. do 2025 r. przybliżone
wartości szacowanych uszczupleń podatkowych mieściły w granicach między 244
mln zł a 316 mln zł. I półrocze 2026 r. także nie odbiega od tendencji w tym zakresie.
Spadek szacowanych wartości uszczupleń w ww. okresie w porównaniu do okresów
wcześniejszych (2020 r. i 2021 r.) jest następstwem utrwalonej po 2021 r. linii
orzeczniczej sądów administracyjnych1, zgodnie z którą blokada rachunku
bankowego może mieć zastosowanie w przypadku aktualnego wykorzystywania
działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do
celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Oznacza to między innymi, że
analiza, będąca podstawą blokady rachunków bankowych, nie powinna obejmować
okresów, w których oszustwa były dokonywane, ale już nie są.
W związku z powyższym prowadzone analizy obejmują bieżące okresy
rozliczeniowe i podmioty, co do których zachodzi prawdopodobieństwo aktualnego
wykorzystywania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-
kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do
czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego.
Zaobserwowany spadek szacowanych kwot wyłudzeń skarbowych w latach 2022-
2025 w porównaniu do 2020 r. i 2021 r. nie oznacza zatem spadku efektywności
stosowania narzędzia STIR.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane
przez Pana Marszałka i Pana Posła za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
1 Wyroki: WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 21/22 z 31.01.2022 r., sygn. akt NSA I FSK
2597/21 z 5.04.2022 r. sygn. akt NSA I FSK 998/2022 z 12.10.2022 r.
-- 6 of 6 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 31 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18612 Pana Posła Janusza Kowalskiego
Znak sprawy: DNK1.054.8.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18612 złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego w sprawie wykorzystania przez KAS regulacji STIR przekazuję na ręce
Pana Marszałka poniższe informacje i wyjaśnienia.
1. Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach okresu od stycznia 2019 r. do końca
czerwca 2026 r. liczba blokad rachunków bankowych, liczba zablokowanych
rachunków oraz liczba podmiotów objętych blokadami?
Tabela 1. Blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego dokonane przez Szefa KAS
oraz upoważnionych naczelników urzędu celno-skarbowego
Liczba blokad
rachunków
bankowych
Liczba
zablokowanych
rachunków
Liczba
podmiotów
objętych
blokadami
I kwartał 2019 16 70 16
II kwartał 2019 27 142 27
III kwartał 2019 37 157 37
IV kwartał 2019 40 197 40
I kwartał 2020 39 214 39
II kwartał 2020 31 141 31
III kwartał 2020 77 414 77
IV kwartał 2020 49 251 49
I kwartał 2021 64 400 63
-- 1 of 6 --
2/6
II kwartał 2021 64 262 64
III kwartał 2021 64 304 64
IV kwartał 2021 69 313 69
I kwartał 2022 59 267 58
II kwartał 2022 76 316 76
III kwartał 2022 69 286 69
IV kwartał 2022 63 279 63
I kwartał 2023 91 320 91
II kwartał 2023 88 321 88
III kwartał 2023 66 242 66
IV kwartał 2023 70 352 70
I kwartał 2024 91 351 91
II kwartał 2024 70 264 70
III kwartał 2024 56 214 56
IV kwartał 2024 41 163 41
I kwartał 2025 83 599 83
II kwartał 2025 86 411 85
III kwartał 2025 80 357 79
IV kwartał 2025 46 200 46
I kwartał 2026 71 292 71
II kwartał 2026 85 355 85
2. Ile wynosiła we wskazanych kwartałach liczba postanowień Szefa KAS
o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż
trzy miesiące z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot nie
wykona istniejącego zobowiązania w podatku VAT?
Tabela 2. Postanowienia STIR
Szef KAS i upoważnieni naczelnicy urzędu celno-skarbowego
Liczba postanowień o przedłużeniu terminu
blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy
niż trzy miesiące
I kwartał 2019 16
II kwartał 2019 28
III kwartał 2019 37
IV kwartał 2019 40
I kwartał 2020 39
II kwartał 2020 31
III kwartał 2020 77
IV kwartał 2020 49
I kwartał 2021 64
-- 2 of 6 --
3/6
II kwartał 2021 64
III kwartał 2021 64
IV kwartał 2021 69
I kwartał 2022 59
II kwartał 2022 76
III kwartał 2022 69
IV kwartał 2022 63
I kwartał 2023 91
II kwartał 2023 83
III kwartał 2023 65
IV kwartał 2023 69
I kwartał 2024 91
II kwartał 2024 70
III kwartał 2024 56
IV kwartał 2024 40
I kwartał 2025 83
II kwartał 2025 86
III kwartał 2025 80
IV kwartał 2025 46
I kwartał 2026 71
II kwartał 2026 85
3. Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach okresu od stycznia 2019 r. do końca
czerwca 2026 r. wartość zablokowanych środków finansowych i ile wynosiła
wartość wykrytych z wykorzystaniem STIR uszczupleń?
Tabela 3. Zablokowane środki finansowe oraz uszczuplenia wykryte w ramach STIR
Szef KAS i upoważnieni naczelnicy urzędu celno-skarbowego
Wartość zablokowanych
środków (mln zł)
Wartość wykrytych
uszczupleń (mln zł.)
I kwartał 2019 16,93 232,06
II kwartał 2019 9,70 126,62
III kwartał 2019 15,25 135,72
IV kwartał 2019 27,86 97,10
I kwartał 2020 20,26 152,94
II kwartał 2020 14,97 93,77
III kwartał 2020 44,07 297,10
IV kwartał 2020 16,86 117,09
I kwartał 2021 15,14 171,46
II kwartał 2021 20,29 152,50
III kwartał 2021 30,24 81,56
IV kwartał 2021 35,28 116,43
-- 3 of 6 --
4/6
I kwartał 2022 15,92 66,34
II kwartał 2022 19,99 71,36
III kwartał 2022 25,26 82,64
IV kwartał 2022 16,26 71,01
I kwartał 2023 22,48 59,81
II kwartał 2023 23,98 78,10
III kwartał 2023 16,74 78,38
IV kwartał 2023 25,35 71,31
I kwartał 2024 24,47 94,01
II kwartał 2024 11,72 40,73
III kwartał 2024 12,59 33,55
IV kwartał 2024 20,05 75,25
I kwartał 2025 19,57 138,03
II kwartał 2025 26,59 74,96
III kwartał 2025 30,20 69,94
IV kwartał 2025 13,53 32,60
I kwartał 2026 19,68 61,03
II kwartał 2026 16,98 70,70
4. Ile w poszczególnych kwartałach wskazanego okresu złożono zażaleń na
zastosowanie blokad i w ilu przypadkach Szef KAS, rozstrzygając jako organ II.
instancji, uchylił postanowienie I. instancji?
5. Ile w poszczególnych kwartałach złożono skarg do WSA na postanowienia
Szefa KAS o blokadzie rachunków i w ilu przypadkach Sąd uchylił zaskarżone
postanowienia?
6. Ile w poszczególnych kwartałach złożono skarg kasacyjnych do NSA
w sprawach, w których wydano postanowienie przedłużające termin blokady
rachunku? Ile zapadło wyroków uwzględniających wskazaną skargę
kasacyjną?
Na wstępie informuję, że statystyki w zakresie orzecznictwa STIR gromadzone są
narastająco za dany okres rozliczeniowy; nie są prowadzone w układzie kwartalnym.
Tabela 4. Dane z zakresu orzecznictwa dotyczącego STIR
Szef KAS
2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 I półr.
2026
Liczba zażaleń na postanowienia
w przedmiocie przedłużenia
blokady rachunków bankowych
61 68 79 45 48 27 48 11
Liczba postanowień uchylających
zaskarżone postanowienia w
całości i orzeczenia co do istoty
sprawy
2 10 2 5 4 0 2 0
Liczba skarg złożonych do WSA w
sprawach dotyczących
postanowień przedłużających
termin blokady rachunków
bankowych
33 49 33 32 18 12 24 3
Liczba wyroków WSA 8 10 2 4 3 1 2 0
-- 4 of 6 --
5/6
uchylających w sprawach
dotyczących postanowień
przedłużających termin blokady
rachunków bankowych
Liczba skarg kasacyjnych w
sprawach dotyczących
postanowień przedłużających
termin blokady rachunków
bankowych
13 10 12 9 2 3 9 1
Liczba wyroków NSA
uwzględniających skargę
kasacyjną
2 0 0 0 0 0 0 0
Upoważnieni naczelnicy urzędu celno-skarbowego
2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 I półr.
2026
Liczba zażaleń złożonych przez
podmioty kwalifikowane na
postanowienia w przedmiocie
przedłużenia blokady rachunków
bankowych
1 10 24 49 55 38 65 27
Liczba postanowień uchylających
zaskarżone postanowienia w
całości i orzeczenia co do istoty
sprawy
0 0 0 0 2 0 1 0
Liczba skarg złożonych przez
podmioty kwalifikowane do WSA
w sprawach dotyczących
postanowień przedłużających
termin blokady rachunków
bankowych
0 5 13 24 30 15 37 10
Liczba wyroków WSA
uchylających w sprawach
dotyczących postanowień
przedłużających termin blokady
rachunków bankowych
0 1 2 9 11 1 3 0
Liczba skarg kasacyjnych
złożonych w sprawach
dotyczących postanowień
przedłużających termin blokady
rachunków bankowych
0 0 5 2 4 5 7 0
Liczba wyroków NSA
uwzględniających skargę
kasacyjną
0 0 1 0 1 0 1 0
Zaprezentowana statystyka pokazuje, że działania w sprawach związanych
z blokadami rachunków bankowych, w zdecydowanej większości przypadków, są
oceniane jako zasadne i prawidłowe. Jednocześnie należy mieć na względzie, że
instytucja prawna blokady rachunków bankowych z użyciem systemu STIR, była
nową instytucją, która wcześniej nie funkcjonowała w obrocie prawnym. W związku
z czym pojawiające się na przestrzeni lat orzecznictwo sądowo-administracyjne,
wyjaśniało i rozstrzygało różne kwestie związane z jej stosowaniem, kształtując
linie orzeczniczą w tym zakresie. W sprawach, w których doszło do uchylenia
rozstrzygnięcia organu przez sądy, i w których formułowane były nowe poglądy
dotyczące interpretacji stosowania instytucji blokady rachunków bankowych oraz
ich przedłużenia, były one niezwłocznie stosowane przez organy w kolejnych
sprawach.
7. Z czego wynika obserwowane w latach 2020-2024 drastyczne zmniejszenie
wartości uszczupleń wykrytych dzięki zastosowaniu STIR? Jakie działania
podjęło Ministerstwo Finansów po dniu 13 grudnia 2023 r. aby przywrócić
-- 5 of 6 --
6/6
efektywność zastosowania STIR, obserwowana jeszcze w 2020 r.? Jakie dalsze
kroki planuje w tym zakresie Ministerstwo Finansów na lata 2026 i 2027?
Na wstępie pragnę zauważyć, że w okresie od 2022 r. do 2025 r. przybliżone
wartości szacowanych uszczupleń podatkowych mieściły w granicach między 244
mln zł a 316 mln zł. I półrocze 2026 r. także nie odbiega od tendencji w tym zakresie.
Spadek szacowanych wartości uszczupleń w ww. okresie w porównaniu do okresów
wcześniejszych (2020 r. i 2021 r.) jest następstwem utrwalonej po 2021 r. linii
orzeczniczej sądów administracyjnych1, zgodnie z którą blokada rachunku
bankowego może mieć zastosowanie w przypadku aktualnego wykorzystywania
działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do
celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Oznacza to między innymi, że
analiza, będąca podstawą blokady rachunków bankowych, nie powinna obejmować
okresów, w których oszustwa były dokonywane, ale już nie są.
W związku z powyższym prowadzone analizy obejmują bieżące okresy
rozliczeniowe i podmioty, co do których zachodzi prawdopodobieństwo aktualnego
wykorzystywania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-
kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do
czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego.
Zaobserwowany spadek szacowanych kwot wyłudzeń skarbowych w latach 2022-
2025 w porównaniu do 2020 r. i 2021 r. nie oznacza zatem spadku efektywności
stosowania narzędzia STIR.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane
przez Pana Marszałka i Pana Posła za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
1 Wyroki: WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 21/22 z 31.01.2022 r., sygn. akt NSA I FSK
2597/21 z 5.04.2022 r. sygn. akt NSA I FSK 998/2022 z 12.10.2022 r.
-- 6 of 6 --