Interpelacja w sprawie danych dotyczących Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18611
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie danych dotyczących Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 14-07-2026
STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) jest wynikiem współpracy pomiędzy KAS a sektorem bankowym. W jego ramach instytucje finansowe badają obsługiwane przelewy pod kątem cech charakterystycznych dla karuzel podatkowych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości szef KAS może zażądać zablokowania konta, wykorzystywanego do opłacania fikcyjnych transakcji na 72 godziny.
Według informacji udostępnionych przez Ministerstwo Finansów, KAS korzysta ze STIR z coraz mniejszą intensywnością. Liczba blokad bankowych dokonanych z zastosowaniem STIR zmniejszyła się pomiędzy latami 2023 a 2024 o prawie 1/5, z 315 do 258. Tymczasem według Krajowej Administracji Skarbowej, w pierwszej połowie 2024 r. wykryto 140,5 tys. fikcyjnych faktur, tj. aż o 103% więcej niż w pierwszej połowie 2023 r. Według informacji MF, w 2025 r. skarbówka wykryła ponad 376 tys. fikcyjnych faktur, czyli o 30% więcej niż w roku 2024. Oznacza to, że pomiędzy rokiem 2023 a 2025 skala oszustw podatkowych w Polsce wzrosła niemal trzykrotnie.
Zważywszy na powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile wynosiła liczba podmiotów należących do grup podwyższonego ryzyka, wykrytych przy pomocy STIR w poszczególnych kwartałach w okresie od stycznia 2019 r. do końca czerwca 2026 r.? W stosunku do jakiej ich części KAS podjęła dalsze czynności analityczne i kontrolne?
Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach w okresie od stycznia 2019 r. do końca czerwca 2026 r. liczba powiązań karuzelowych i występujących w nich podmiotów, która została wykryta dzięki wykorzystaniu przekazywanych szefowi KAS w trybie dziennym informacji o wskaźniku ryzyka, rachunkach podmiotów kwalifikowanych oraz dziennych zestawień transakcji?
Co zrobiono od grudnia 2023 r., aby zwiększyć efektywność STIR jako narzędzia służącego zapobieganiu „zniknięciu” podatkowych przestępców z wyłudzonymi środkami? Jakie dalsze kroki planuje w tym zakresie Ministerstwo Finansów na lata 2026 i 2027?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5140 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 31 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18611 Pana Posła Janusza Kowalskiego
Znak sprawy: DNK1.054.7.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18611 złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego w sprawie danych dotyczących Systemu Teleinformatycznego Izby
Rozliczeniowej przekazuję na ręce Pana Marszałka poniższe informacje
i wyjaśnienia.
1. Ile wynosiła liczba podmiotów należących do grup podwyższonego ryzyka,
wykrytych przy pomocy STIR w poszczególnych kwartałach w okresie od stycznia
2019 r. do końca czerwca 2026 r.? W stosunku do jakiej ich części KAS podjęła
dalsze czynności analityczne i kontrolne?
W związku z faktem, że wskaźnik ryzyka może być naliczany wielokrotnie dla
jednego podmiotu (nawet kilka razy dziennie) dla potrzeb odpowiedzi przyjęto -
analogicznie jak w Interpelacji nr 10766 w lipcu 2025 r. - pojedyncze (ostatnie)
wystąpienie danego podmiotu w badanym okresie, tj. osobno 2025 r. i I-VI 2026 r.
Pokazanie danych w ujęciu kwartalnym - mogłoby dać mylne wrażenie, że
podmiotów z podwyższonym wskaźnikiem ryzyka w skali roku jest czterokrotnie
więcej niż KAS wykazał w roku ubiegłym.
Dane za lata 2019-2024 zostały przekazane w odpowiedzi na Interpelację nr 10766.
Tabela 1. Liczba podmiotów zidentyfikowanych w ramach STIR jako podmioty
podwyższonego ryzyka (dane ograniczone czasowo według daty pozyskania)
Liczba podmiotów zidentyfikowanych jako podmioty
podwyższonego ryzyka
Stan na 30 czerwca 2026 r. 131 536
Stan na 31 grudnia 2025 r. 129 982
-- 1 of 3 --
2/3
Należy wskazać, iż wymienione dane są dostępne jednostkom organizacyjnym i
wykorzystywane w bieżących analizach. Zasadniczo w analizach uwzględnia się
wskaźnik ryzyka udostępniony w STIR, uwzględniając dodatkowe kluczowe dane
podatkowe.
2. Ile wynosiła w poszczególnych kwartałach w okresie od stycznia 2019 r. do
końca czerwca 2026 r. liczba powiązań karuzelowych i występujących w nich
podmiotów, która została wykryta dzięki wykorzystaniu przekazywanych
Szefowi KAS w trybie dziennym informacji o wskaźniku ryzyka, rachunkach
podmiotów kwalifikowanych oraz dziennych zestawień transakcji?
Dane przekazywane za pośrednictwem systemu STIR do Szefa Krajowej
Administracji Skarbowej stanowią istotny element procesów mających na celu
identyfikację nieprawidłowości podatkowych, w tym oszustw karuzelowych.
Niemniej jednak dane STIR nie mogą stanowić samodzielnej (wyłącznej) podstawy
do uznania istnienia powiązania o charakterze karuzelowym.
Dlatego też nie są w tym zakresie prowadzone odrębne statystyki obejmujące dane
z wszystkich jednostek. Przeprowadzenie oceny występowania powiązań
karuzelowych wymaga wykorzystania także innych danych przetwarzanych
w systemach informatycznych Krajowej Administracji Skarbowej, w tym m.in.
informacji z deklaracji podatkowych czy plików JPK_VAT. W konsekwencji dopiero
zestawienie wszystkich kluczowych danych pochodzących z różnych źródeł
i badanie ich wzajemnych zależności pozwala na ustalenie prawdopodobieństwa
istnienia powiązania karuzelowego.
3. Co zrobiono od grudnia 2023 r., aby zwiększyć efektywność STIR jako narzędzia
służącego zapobieganiu „zniknięciu” podatkowych przestępców z wyłudzonymi
środkami? Jakie dalsze kroki planuje w tym zakresie Ministerstwo Finansów na
lata 2026 i 2027?
W celu zapewnienia efektywnego i terminowego wykonywania przez podmioty
sektora finansowego obowiązków związanych z funkcjonowaniem SITR
Ministerstwo Finansów podejmuje szereg działań edukacyjnych i informacyjnych
skierowanych do instytucji finansowych.
Od 2019 r. Krajowa Administracja Skarbowa organizuje cykliczne spotkania
z przedstawicielami sektora finansowego, których celem jest omówienie
praktycznych aspektów współpracy przedstawicieli Krajowej Administracji
Skarbowej i sektora bankowego w ramach STIR oraz zapewnienie efektywnego
i terminowego wykonywania obowiązków. W latach 2024-2025 zorganizowano
spotkania, w których uczestniczyło łącznie 96 osób, głównie przedstawiciele
instytucji sektora finansowego, tj. banków oraz Krajowej Izby Rozliczeniowej
(w 2026 r. jest także planowane takie spotkanie).
Ponadto w 2026 r. przeprowadzono szkolenie dla pracowników/funkcjonariuszy
wszystkich urzędów celno-skarbowych (łącznie dla 29 osób), którego tematem było
typowanie podmiotów kwalifikowanych podejrzewanych o dokonywanie wyłudzeń
skarbowych z wykorzystaniem sektora finansowego. Jednocześnie Krajowa Szkoła
Skarbowości od grudnia 2023 r. realizowała szkolenia w zakresie STIR. Podobne
działania są planowane na 2027 r.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane
przez Pana Marszałka i Pana Posła za wyczerpujące.
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --