Interpelacja w sprawie postępującej zapaści finansowej SPZZOZ w Janowie Lubelskim, niewypłaconych przez NFZ środków oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa miejsc pracy personelu pomocniczego, będących następstwem polityki rządu wobec szpitalnictwa powiatowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18603
do ministra zdrowia
w sprawie postępującej zapaści finansowej SPZZOZ w Janowie Lubelskim, niewypłaconych przez NFZ środków oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa miejsc pracy personelu pomocniczego, będących następstwem polityki rządu wobec szpitalnictwa powiatowego
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 14-07-2026
Szanowna Pani Minister,
Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w Janowie Lubelskim, jedyny szpital zabezpieczający potrzeby zdrowotne mieszkańców powiatu janowskiego, stoi dziś przed coraz bliższym widmem zapaści finansowej. Placówka wykonała i nadal wykonuje świadczenia na rzecz pacjentów, jednak nie otrzymuje za nie należnych środków. Dotychczas NFZ nie zapłacił szpitalowi kwoty ok. 1,2 mln zł za świadczenia zrealizowane w 2025 roku (w tym rehabilitację pooperacyjną oraz świadczenia psychiatryczne). Natomiast sprawozdane, a jednocześnie nie zapłacone „nadwykonania” na koniec maja 2026 roku wynoszą ok. 4,1 mln zł, a łączna strata placówki na koniec maja przekroczyła 8,5 mln zł. Nie wynika to ze złego gospodarowania po stronie powiatu czy dyrekcji. Szpital powiatowy, którego zdecydowana większość przychodów pochodzi z kontraktów z NFZ, po prostu nie ma z czego pokryć bieżących kosztów, gdy płatnik publiczny zwleka z zapłatą lub zaniża wyceny świadczeń.
Skutki tej sytuacji ponoszą już konkretni ludzie. Pod presją cięcia kosztów dyrekcja szpitala została zmuszona do rozważenia przekazania obowiązków salowych i pracownic sprzątających firmie zewnętrznej. W czerwcu 2026 r. pracownice te wystąpiły z apelem, w którym wskazały na niepewność zatrudnienia oraz zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów. W obronie miejsc pracy i jakości opieki zebrano około 2000 podpisów mieszkańców powiatu. Nie jest to lokalny spór organizacyjny, lecz widoczny objaw systemowej choroby, za którą odpowiada centrala.
Odpowiedzialność za stan finansów ochrony zdrowia ponosi rząd tworzony przez Koalicję Obywatelską, Polskie Stronnictwo Ludowe oraz Lewicę. Zamiast stabilizować finansowanie szpitali powiatowych, koalicja rządząca funduje im kolejne obciążenia. Rządowa reforma szpitalnictwa wyznacza granicę opłacalności oddziału położniczego na poziomie, który dla placówki takiej jak janowska jest nieosiągalny, co w praktyce prowadzi do zawieszania porodówek na prowincji. Ustawowe podwyżki wynagrodzeń, które weszły w życie 1 lipca 2026 r. wraz ze wzrostem stawek minimalnych o 8,82 proc., dotychczas nie są znane, NFZ nie dysponuje obliczeniami dla konkretnych szpitali i obawiamy się, że nie zostały w pełni zabezpieczone po stronie wycen świadczeń, a ich ciężar przerzucono na placówki nieposiadające rezerw finansowych. Posłowie obecnej koalicji, którzy jeszcze niedawno zapewniali mieszkańców powiatu, że oddziału położniczego w Janowie nie zabraknie, dziś, dysponując realnym wpływem na rząd i resort zdrowia, nie zrobili w tej sprawie nic. Były to obietnice bez pokrycia, za które płacą pacjenci i pracownicy. Położnictwo i neonatologię w janowskim szpitalu zlikwidowano w kwietniu 2025 roku.
Skala zaniedbań wobec szpitala w Janowie Lubelskim rysuje się szczególnie jaskrawo w zestawieniu z tym, co ujawniono w ostatnich tygodniach w Warszawskim Szpitalu Południowym, placówce nadzorowanej przez prezydenta stolicy z ramienia Koalicji Obywatelskiej. Podczas gdy szpital powiatowy nie może doprosić się o należne mu środki za wykonane świadczenia, w stołecznej lecznicy przez rok wypłacono ponad 1,6 mln zł jednemu lekarzowi bez specjalizacji, pełniącemu funkcję koordynatora szpitalnego oddziału ratunkowego i będącemu radnym partii rządzącej. Ujawniono również przyjmowanie wybranych osób poza kolejnością oraz szereg dalszych nieprawidłowości, którymi zajmują się dziś Najwyższa Izba Kontroli, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz prokuratura. Trudno o wyrazistszy obraz podwójnych standardów. Tam, gdzie sięgają wpływy polityczne obozu rządzącego, publiczne pieniądze płyną szerokim strumieniem. Tam, gdzie mowa o zwykłym szpitalu powiatowym i jego pacjentach, brakuje środków na podstawową działalność.
Trzeba przy tym jasno powiedzieć, że outsourcing personelu pomocniczego nie jest ratunkiem dla szpitala. To redukcja kosztów najniżej zarabiających pracowników. Podobne decyzje w innych placówkach, jak w Szpitalu w Żywcu, gdzie od czerwca 2026 r. outsourcingiem objęto 62 salowe, spotkały się ze stanowczym sprzeciwem środowiska. Oszczędność dziś oznacza możliwość pogorszenia jakości opieki jutro.
Zgodnie z art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane zapewnić równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, niezależnie od tego, czy pacjent mieszka w wielkim mieście, czy w niewielkim powiecie. Obowiązkiem państwa jest zabezpieczenie płynności i ciągłości działania szpitali powiatowych, a nie spychanie ich na skraj likwidacji.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jaka jest, na dzień udzielenia odpowiedzi, łączna wartość wykonanych, a nieopłaconych świadczeń, w tym nadwykonań za 2025 rok oraz na okres I-V 2026 roku wobec SPZZOZ w Janowie Lubelskim i w jakim terminie zostaną one uregulowane?
Czy Ministerstwo Zdrowia lub NFZ przewiduje mechanizm osłonowy albo dofinansowanie dla szpitali powiatowych zagrożonych utratą płynności finansowej, a jeśli tak, na jakich zasadach i w jakim terminie objęty nim zostanie szpital w Janowie Lubelskim?
W jakim stopniu skutki finansowe podwyżek wynagrodzeń obowiązujących od 1 lipca 2026 r. zostały pokryte po stronie wycen świadczeń dla szpitali powiatowych, jaki procent obciąża NFZ, a jaki budżet placówki?
Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia wpływ przyjętego przez rząd progu opłacalności oddziałów położniczych na dostępność opieki położniczej i czy przewiduje wyłączenia dla obszarów o utrudnionym dostępie do świadczeń?
Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje skalę outsourcingu personelu pomocniczego w szpitalach publicznych oraz jego wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, a jeżeli tak, w jaki sposób prowadzony jest ten monitoring?
Z wyrazami szacunku
Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje poza kompetencjami” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8647 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.78.2026.KK
Warszawa, 05 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 18603 Pana Michała Moskala, Posła na Sejm RP, z dnia 21 lipca
2026 r.
w sprawie postępującej zapaści finansowej SPZZOZ w Janowie Lubelskim,
niewypłaconych przez NFZ środków oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa miejsc pracy
personelu pomocniczego, będących następstwem polityki rządu wobec szpitalnictwa
powiatowego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Na wstępie należy wyjaśnić, że wyjaśnić, że wartość zobowiązań, które Narodowy Fundusz
Zdrowia zaciąga w danym roku na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej,
uwarunkowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym
Funduszu sporządzonym zgodnie z uregulowaniami art. 120 i 121 ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwanej dalej „ustawą
o świadczeniach”. Powyższe wynika z treści art. 132 ust. 5 ustawy o świadczeniach, zgodnie
z którą wysokość łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych
ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym Funduszu.
Jednocześnie Fundusz zobowiązany jest do finansowania świadczeń udzielonych w okresie
rozliczeniowym do kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy, określonej
w umowie dla danego zakresu świadczeń, zgodnie § 14 załącznika do rozporządzenia
Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej. Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie świadczenia opieki
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zdrowotnej finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy.
Zgodnie z informacją Lubelskiego Oddziału Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia
(LOW NFZ) w odniesieniu do podmiotu SPZZOZ w Janowie Lubelskim sfinansowano:
1) Za 2025 r.:
a. wszystkie nadwykonania w świadczeniach nielimitowanych,
b. świadczenia ponadumowne wykonane na rzecz dzieci w zakresach limitowanych.
Niesfinansowane pozostały nadwykonania w świadczeniach limitowanych o wartości
wyjściowej na kwotę 1 mln 091 tys. zł, która to wartość po zastosowaniu stawek
degresywnych podlegałaby redukcji do kwoty 481 tys. zł.
2) Za okres styczeń - maj 2026 r. łączna wartość niesfinansowanych świadczeń
ponadlimitowych wg stanu na dzień 30 lipca 2026 r. wynosi 3 mln 564 tys. zł, w tym:
a. 2 mln 802 tys. zł dotyczy zakresów nielimitowanych,
b. 762 tys. zł świadczeń realizowanych w zakresach limitowanych.
Jednocześnie informuję, że w dniu 23 lipca 2026 r. Prezes NFZ dokonał zmiany planu
finansowego NFZ na 2026 r. zwiększając planowane koszty świadczeń opieki zdrowotnej
w oddziałach wojewódzkich NFZ ze środków funduszu zapasowego z przeznaczeniem
na sfinansowanie nadwykonań leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego objętych programami lekowymi i leków stosowanych w chemioterapii
za I kwartał 2026 r.
W dniu 29 lipca 2026 r. Prezes NFZ dokonał kolejnej zmiany planu finansowego NFZ na 2026
r. przeznaczając środki z rezerwy ogólnej określonej w planie finansowym NFZ na 2026 r. na
zwiększenie planowanych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w oddziałach
wojewódzkich NFZ z przeznaczeniem na sfinansowanie nadwykonań świadczeń
nielimitowanych udzielonych w I kwartale 2026 r.
Jednocześnie LOW NFZ zapewnił, że sfinansowano już wszystkie świadczenia wykonane na
rzecz dzieci w I kwartale 2026 r., a w związku z ww. zmianą planu finansowego z dnia 29 lipca
br., sfinansuje również w pełni nadwykonania w zakresach nielimitowanych dot. I kwartału
2026 r. w wysokości 1 mln 346 tys. zł.
W odniesieniu do kwestii związanej z mechanizmem osłonowym albo dofinansowaniem dla
szpitali powiatowych zagrożonych utratą płynności finansowej informuję, że aktualnie
trwają prace i działania analityczno-koncepcyjne dotyczące finansowego mechanizmu
pożyczkowego, w których wiodącą rolę odgrywa Ministerstwo Finansów. Prace w zakresie
wspomnianego wsparcia finansowego, nie obejmują działań na rzecz uruchomienia narzędzi
oddłużeniowych dla szpitali, koncentrując się na opracowaniu optymalnych rozwiązań
odnoszących się do mechanizmu pożyczkowego. Obecnie nie wypracowano ostatecznych
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
decyzji, zasad i warunków przewidzianych dla podmiotów, które byłyby objęte finansowym
mechanizmem pożyczkowym.
W odpowiedzi na pytanie o skutki finansowe podwyżek wynagrodzeń należy wskazać, że
w dniu 1 lipca 2026 r. Minister Zdrowia zatwierdziła do realizacji wariant nr 1 rekomendacji
nr 84/2026 z dnia 9 czerwca 2026 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki
zdrowotnej, którego przyjęcie będzie się wiązać ze wzrostem wydatków płatnika
o 9,25 mld zł w okresie 12 miesięcy od chwili wejścia w życie rekomendacji. Co istotne,
oprócz środków na zapewnienie wzrostu minimalnych płac w ochronie zdrowia dla
pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, tegoroczna rekomendacja uwzględnia
m.in. nowe taryfy świadczeń. Łącznie szacowany skutek wyniesie ponad 1,2 mld zł rocznie po
zmianie wycen, z czego blisko 600 mln zł dotyczy szpitali powiatowych.
W kwestii zabezpieczenia środków umożliwiających pokrycie skutków finansowych
ww. rekomendacji informuję, że zwiększone środki dotacji podmiotowej z budżetu państwa
pozwoliły na zmianę planu finansowego NFZ z 22 lipca 2026 r. z przeznaczeniem na
sfinansowanie skutków ww. rekomendacji nr 84/2026– zwiększenie kosztów realizacji
zadań NFZ o blisko 3,3 mld zł, w tym ponad 3 mld zł stanowił wzrost nakładów na koszty
świadczeń opieki zdrowotnej.
Ponadto zmiana planu finansowego NFZ na 2026 r. z 31 lipca br. umożliwiła zabezpieczenie
środków finansowych w kwocie 1,28 mld zł niezbędnych na sfinansowanie skutków
ww. rekomendacji w zakresie ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia
świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do kwestii dotyczących oddziałów położniczych należy wskazać, że w ramach
prac nad schematem zabezpieczenia opieki szpitalnej w zakresie położnictwa i ginekologii
przyjęte założenia/kryteria nie opierają się wyłącznie na wolumenie realizowanych
świadczeń. Jako jedno z kluczowych kryteriów przyjęto dostępność terytorialną do
świadczeń rozumianą jako niezwiększanie liczby gmin, z których czas dojazdu z centrum
gminy do najbliższego miejsca udzielania świadczeń przekracza 60 minut. Kryteria zostały
uzgodnione we współpracy z krajowymi i wojewódzkimi konsultantami w ochronie zdrowia.
Oznacza to, że dostępność czasowa do świadczeń była jednym z kluczowych czynników
w analizach prowadzonych dla zakresu położnictwa i ginekologii i stanowi jeden
z mechanizmów ochrony mieszkańców terenów o ograniczonym dostępie do opieki
zdrowotnej.
Reasumując, w przypadku opieki położniczej wynik prowadzonych analiz uwzględnia
również podmioty lecznicze realizujące liczbę porodów niższą niż przyjęty próg referencyjny.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace nad dedykowanymi mechanizmami finansowania
uwzględniającymi rolę podmiotów uznanych za niezbędne z perspektywy zabezpieczenia
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
dostępności terytorialnej do świadczeń, które nie realizowały przyjętego wolumenu
porodów.
Należy zauważyć, że SPZZOZ w Janowie Lubelskim dokonał zmiany zakresu realizowanego
kontraktu i obecnie posiada kontrakt wyłącznie w zakresie ginekologii, bez realizacji
świadczeń w zakresie położnictwa. W związku z tym ocena dostępności świadczeń
położniczych dla mieszkanek powiatu janowskiego dokonywana jest w odniesieniu do
podmiotów faktycznie realizujących porody i świadczenia położnicze. Jednocześnie należy
odnotować, że ostatnie sprawozdane porody odnotowano w szpitalu w Janowie Lubelskim
w listopadzie 2024 roku, a łączna liczba wynosiła 80 porodów w okresie 11 miesięcy 2024
roku, tj. niespełna 2 porody tygodniowo (źródło: Porody i opieka okołoporodowa -
ezdrowie.gov.pl).
Odnosząc się do kwestii monitorowania skali outsorcingu personelu pomocniczego
w szpitalach publicznych informuję, że powyższe pozostaje poza kompetencjami Ministra
Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --