Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DSOK-ZEW.0500.8.2026.AM
4483426.18442389.14989352
Warszawa, 19-08-2026
Dotyczy: odpowiedzi na zapytanie posła Zbigniewa Sosnowskiego (znak: K10INT18599)
Temat: Działania zapobiegające obniżaniu się poziomu wód w rzece Drwęcy oraz ochrony
zasobów wodnych w jej zlewni.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
na wstępie należy zaznaczyć, że za dział administracji rządowej „gospodarka wodna”
odpowiedzialne jest Ministerstwo Infrastruktury, a za działania na wodach
powierzchniowych PGW Wody Polskie. Poniżej przekazuję odpowiedzi w zakresie
kompetencji MKiŚ.
4. Czy prowadzone są prace nad zwiększeniem retencji wodnej w zlewni Drwęcy? Jeżeli
tak, jakie inwestycje zostały już zrealizowane, jakie są obecnie realizowane, a jakie znajdują
się na etapie planowania?
Tak, takie działania prowadzi PGL Lasy Państwowe – szczegóły załączniku nr 1.
5. Czy planowane jest rozszerzenie programów małej retencji na obszarze zlewni Drwęcy
oraz zwiększenie środków finansowych przeznaczonych na ten cel?
Na obecnym etapie nie można określić, czy środki w dyspozycji PGL Lasy Państwowe
na retencję w zlewni Drwęcy zostaną zwiększone. Ich wysokość będzie zależeć od potrzeb
oraz dostępności funduszy krajowych i unijnych.
8. Czy istnieje możliwość objęcia zlewni Drwęcy pilotażowym programem
gospodarowania wodami, który mógłby stanowić model dla innych regionów kraju?
9. Czy rozważane jest opracowanie kompleksowego programu ochrony i odbudowy
zasobów wodnych dla zlewni Drwęcy, obejmującego współpracę administracji rządowej,
samorządów, środowisk naukowych, organizacji społecznych oraz mieszkańców?
MKiŚ opracowało i wdraża model regionalnej współpracy w zakresie adaptacji do zmiany
klimatu, obejmujący działania i projekty dla całych zlewni rzek. Takie partnerskie projekty
zakładają wspólne prace analityczne, projektowe i wdrożeniowe oraz finansowanie ze
środków UE w obecnej i przyszłej perspektywie finansowej. Inicjatywa w zakresie tworzenia
takich partnerskich projektów należy do właściwych pomiotów na poziomie regionalnym i
lokalnym (przede wszystkim jednostki samorządu terytorialnego, RDLP, RZGW, organizacje
pozarządowe).

-- 1 of 2 --

10. Czy rozważane i planowane jest uruchomienie dedykowanych środków finansowych
przeznaczonych na przeciwdziałanie skutkom suszy i ochronę zasobów wodnych w zlewni
Drwęcy?
W wyniku działań MKiŚ w 2026 r. przeznaczono 450 mln zł na realizację projektów
retencyjnych i renaturyzacyjnych ze środków UE w ramach FENX.02.04.4: Adaptacja do
zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom, typ projektu: Renaturyzacja
przekształconych cieków wodnych i obszarów od wód zależnych1.
11. Wobec postępujących zmian klimatycznych oraz rosnącego zagrożenia suszą Minister
Klimatu i Środowiska uważa za stosowne podejmowanie i wdrażanie działań
długofalowych, które pozwolą w sposób realny zachować zasoby wodne dla przyszłych
pokoleń z uwzględnieniem bezpieczeństwa wodnego, ochrony środowiska oraz
zrównoważonego rozwoju regionów?
Tak. Równolegle toczą się prace nad trzema komplementarnymi dokumentami
strategicznymi – Krajową Strategią Adaptacji do zmian klimatu wraz z Planem działań
adaptacyjnych do 2040 roku, Krajowym Planem Odbudowy Zasobów Przyrodniczych2 oraz
Narodowym Programem Leśnym. W każdym z tych dokumentów priorytetem jest
zwiększenie bezpieczeństwa wodnego oraz ochrona zasobów wodnych.
Pytania 1-3 oraz 6-7 – znajdują się poza właściwością MKiŚ.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
1 Nabór konkurencyjny – link, nabór niekonkurencyjny – link.
2 Przyjęcie obu dokumentów przez Radę Ministrów przewiduje się w 2027 r.

-- 2 of 2 --

Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-6.711.14.2026
Warszawa, 17 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 18599 Posła na Sejm RP Pana Zbigniewa
Sosnowskiego z dnia 21 lipca 2026 r., uprzejmie informuję, co następuje.
Odpowiadając na pytanie dotyczące monitoringu poziomu wód w rzece Drwęcy
i jej dopływach, przekazuję informacje uzyskane od Instytutu Meteorologii
i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego (IMGW-PIB), który
pełni Państwową Służbę Hydrologiczno- Meteorologicznej (PSHM) w zakresie
monitoringu, prognozowania i ostrzegania meteorologiczno-hydrologicznego-
również dla zjawiska suszy (przede wszystkim w zakresie atmosferycznej
i hydrologicznej fazy suszy). Zadania te są określone w art. 376 ustawy Prawo
wodne i dotyczą między innymi meteorologicznej i hydrologicznej osłony kraju,
prowadzonej przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, 365 dni w roku. W tym
celu IMGW-PIB posiada i utrzymuje sieć pomiarowo-obserwacyjną, zbiera,
opracowuje dane pomiarowe, monitoruje na bieżąco aktualną sytuację
meteorologiczną i hydrologiczną, wykonuje modelowanie zjawisk w atmosferze
i hydrosferze, opracowuje prognozy meteorologiczne i hydrologiczne, opracowuje
i dystrybuuje ostrzeżenia meteorologiczne i hydrologiczne, a także wykonuje
opracowania i badania z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej.
Produkty meteorologiczne i hydrologiczne są opracowywane i dostarczane do
zdefiniowanych w rozporządzeniu odbiorców, w tym PGW WP i innych podmiotów
zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2023 r.
w sprawie ostrzeżeń, prognoz, komunikatów, biuletynów i roczników państwowej
służby hydrologiczno-meteorologicznej i państwowej służby geologicznej (Dz. U.
2023 poz. 2430). Produkty i dane IMGW-PIB ą również publikowane w serwisach
i aplikacjach IMGWPIB, m. in. Serwisie hydrologicznym IMGW-PIB
(hydro.imgw.pl), służącym do monitorowania aktualnej i prognozowanej sytuacji
hydrologiczno-meteorologicznej – zwłaszcza w sytuacji zagrożenia powodzią lub
suszą, Serwisie meteorologicznym (meteo.imgw.pl) i innych serwisach
tematycznych.

-- 1 of 13 --

2
Są one również dostępne na stronie dane.publiczne.imgw.pl oraz aplikacji
mobilnej IMGW-PIB. Informacje o bieżącej i prognozowanej sytuacji
hydrologiczno-meteorologicznej, w tym ostrzeżenia, są dodatkowo prezentowane
podczas krajowych, wojewódzkich sztabów kryzysowych i przekazywane mediom
w formie komunikatów oraz wywiadów.
W celu identyfikacji obszarów najbardziej dotkniętych suszą hydrologiczną
wykorzystuje się wydane ostrzeżenia hydrologiczne przed suszą hydrologiczną.
W latach 2020-2022 ostrzeżenia hydrologiczne przed suszą były wydawane
sezonowo - od 1 maja do 31 października (zgodnie z obowiązującymi w tych latach
instrukcjami wewnętrznymi w IMGW-PIB). Od 1 maja 2023 roku ostrzeżenia przed
suszą są opracowywane i wydawane przez cały rok.
Na obszarze osłony zlewni Drwęcy, wykonywanej przez Biuro Prognoz
Hydrologicznych w Gdyni, Wydział Prognoz i Opracowań Hydrologicznych w Gdyni
wydał w latach 2020-2025 25 ostrzeżeń hydrologicznych przed suszą
hydrologiczną, w przypadku, gdy przepływ wody w rzece spadał poniżej
umownego przepływu granicznego (SNQ – średni niski przepływ) lub gdy prognozy
wskazują, że może on nie zostać osiągnięty w ciągu kolejnych 10 dni.
Rys.1 Drwęca wraz z dopływami objętymi programem pomiarowym
Zlewnia rzeki Drwęcy obejmuje szereg dopływów z czego cztery są objęte
programem pomiarowym stanów i przepływów wody (Rys. 1). W zlewni Drwęcy
obserwacje i pomiary stanów wody prowadzone są również na trzech jeziorach tj.
na jeziorze Drwęckim w Ostródzie, na jeziorze Jeziorak w Iławie i na jeziorze

-- 2 of 13 --

3
Bachotek w Bachotku. IMGW-PIB, w ramach Państwowej Służby Hydrologiczno-
Meteorologicznej, prowadzi systematyczny monitoring hydrologiczny rzeki
Drwęcy. Obserwacje umożliwiają zarówno ocenę bieżącej sytuacji hydrologicznej,
jak również analizę wieloletniej zmienności stanów wody i przepływów oraz
identyfikację kierunku ich zmian.
W zlewni rz. Drwęcy realizacja hydrologicznej osłony kraju odbywa się za pomocą
sieci pomiarowo-obserwacyjnej państwowej służby hydrologiczno-
meteorologicznej (PSHM) w skład której wchodzi 7 stacji hydrologicznych na rz.
Drwęcy i 8 stacji hydrologicznych na jej dopływach (Tab. 1, Rys. 2).
Tab. 1. Wykaz stacji hydrologicznych w zlewni rz. Drwęcy:
Lp. Identyfikator Stacja Rzeka
1 153200010 Idzbark Drwęca
2 153190050 Brodnica Drwęca
3 153180140 Elgiszewo Drwęca
4 153190090 Nowe Miasto Lubawskie Drwęca
5 153190120 Rodzone Drwęca
6 153190140 Samborowo Drwęca
7 153190100 Dziarny Iławka
8 153190070 Bachotek Jez. Bachotek (Skarlanka)
9 153190170 Ostróda Jez. Drwęckie (Drwęca)
10 153190080 Iława Jez. Jeziorak (Iławka)
11 153190060 Rypin Rypienica
12 153190180 Bachotek 2 Skarlanka
13 153190190 Tama Brodzka Skarlanka
14 153190130 Kuligi Wel
15 153190150 Lidzbark Wel

-- 3 of 13 --

4
Rys. 2 Sieć stacji hydrologicznych w zlewni rz. Drwęcy
W interpelacji zwrócono się o przedstawienie wyników pomiarów i analiz z
ostatnich 10 lat. W celu uzyskania bardziej miarodajnej oceny kierunku zmian
warunków hydrologicznych IMGW-PIB przekazał analizę rozszerzoną na 30-letni
okres 1995-2024. Ostatnie 10 lat stanowi integralną część analizowanego szeregu
i pozwala na ocenę współczesnej sytuacji na tle dłuższego wielolecia. Przyjęcie
dłuższego okresu analizy pozwala ograniczyć wpływ krótkookresowej zmienności
międzyrocznej oraz pojedynczych okresów szczególnie suchych lub wilgotnych na
ocenę kierunku zmian. Okres trzydziestoletni odpowiada długości standardowych
okresów referencyjnych stosowanych przez Światową Organizację
Meteorologiczną (WMO) do charakteryzowania warunków klimatycznych. WMO
definiuje standardowe normy klimatologiczne jako wartości wyznaczane dla
kolejnych okresów 30-letnich, a aktualnym standardowym okresem
referencyjnym jest 1991-2020. Zastosowanie szeregu 1995–2024 nie stanowi
wprawdzie standardowego okresu normalnego WMO, jednak jego 30-letnia

-- 4 of 13 --

5
długość zapewnia znacznie lepszą podstawę do oceny wieloletniej zmienności
hydrologicznej w ostatnich latach niż analiza ograniczona do jednej dekady

-- 5 of 13 --

6
Z informacji przekazanych przez IMGW-PIB wynika, że układ przestrzenny stacji
hydrologicznych pozwala na ocenę warunków hydrologicznych na kolejnych
odcinkach rzeki, od jej górnego biegu po odcinek dolny. IMGW-PIB prowadzi
ponadto obserwacje stanów wody Jeziora Drwęckiego na stacji Ostróda. W
przypadku tego akwenu należy jednak uwzględnić jego specyficzny sposób
funkcjonowania związany z regulacją odpływu za pomocą urządzeń
hydrotechnicznych.
W analizie warunków hydrologicznych Drwęcy podstawowe znaczenie przypisano
przepływom wody, które w sposób bardziej bezpośredni niż same stany wody
charakteryzują zasoby wodne rzeki. Dla każdej stacji przeanalizowano roczne
przepływy wysokie (WQ), średnie (SQ) i niskie (NQ) (tab. 2).
Z informacji przekazanych przez IMGW-PIB wynika, że uzyskane wyniki wskazują
na jednoznaczną przewagę tendencji spadkowych przepływów Drwęcy. Wszystkie
18 analizowanych kombinacji stacji i charakterystyk WQ, SQ oraz NQ wykazuje
ujemny kierunek zmian. Szczególnie jednoznaczny obraz uzyskano w przypadku
przepływów średnich i niskich. Trendy SQ i NQ są istotne statystycznie na
wszystkich sześciu analizowanych stacjach. W przypadku przepływów wysokich
WQ kierunek zmian jest również spadkowy na wszystkich stacjach, jednak ich
zmienność międzyroczna jest większa. Istotne statystycznie trendy stwierdzono w
Samborowie, Nowym Mieście Lubawskim, Brodnicy i Elgiszewie. W Idzbarku i
Rodzonem kierunek zmian jest ujemny, lecz trend nie osiąga poziomu istotności
statystycznej α = 0,05.
W przypadku SQ na wszystkich stacjach stwierdzono statystycznie istotne trendy
spadkowe. Na większości profili względne tempo spadku wynosi około 17–22%
średniej wieloletniej wartości SQ na dekadę. Wskazuje to, że obserwowane zmiany
nie dotyczą wyłącznie sytuacji ekstremalnych, lecz obejmują również okresy
przeciętne w ujęciu hydrologicznym.
Najbardziej niekorzystny i jednocześnie najbardziej spójny przestrzennie sygnał
zmian stwierdzono dla przepływów niskich NQ. Ujemne trendy NQ występują na
wszystkich analizowanych stacjach i we wszystkich przypadkach są istotne
statystycznie. Na odcinku od Samborowa do Elgiszewa względne tempo zmian jest
przy tym bardzo zbliżone i wynosi około 22–26% średniej wieloletniej wartości NQ
na dekadę. Najwyższą wartość stwierdzono w Rodzonem (−25,7%/dekadę),
natomiast w Samborowie, Nowym Mieście Lubawskim, Brodnicy i Elgiszewie
wynosi ona odpowiednio około −23,1%, −22,2%, −23,1% i −22,7%/dekadę. Tak
duża zgodność kierunku i względnego tempa zmian na kolejnych profilach Drwęcy
wskazuje, że mamy do czynienia ze zjawiskiem, obejmującym znaczną część
systemu rzecznego, a nie wyłącznie z lokalną zmianą warunków hydrologicznych.
Systematyczne obniżanie się rocznych przepływów niskich wskazuje przede
wszystkim na pogłębianie się warunków niżówkowych. Stwierdzone zmniejszanie
NQ wskazuje jednak na pogarszanie się zdolności zlewni do podtrzymywania
odpływu rzecznego w okresach niedoboru opadów. Przepływy niskie są w

-- 6 of 13 --

7
znacznym stopniu związane z zasobami retencyjnymi zlewni i zasilaniem
podziemnym rzek. Ich systematyczne obniżanie oznacza zatem zmniejszenie
odporności systemu rzecznego na długotrwałe okresy bezopadowe i susze
hydrologiczne. Wniosek ten jest dodatkowo wzmacniany przez jednoczesne
występowanie istotnych statystycznie trendów spadkowych SQ na wszystkich
analizowanych profilach. Oznacza to, że obserwowane zmiany nie ograniczają się
do epizodów skrajnie niskich przepływów, lecz dotyczą również przeciętnych lat i
miesięcy. Łączne występowanie spadkowych trendów SQ i NQ wskazuje tym
samym na długookresowe pogarszanie się warunków hydrologicznych i zasobności
wodnej systemu Drwęcy.
Analiza przebiegu WQ wskazuje ponadto, że w ostatniej części analizowanego
wielolecia nie występowały wezbrania o skali charakterystycznej dla części
wcześniejszych lat. Szczególnie od 2018 r. wartości maksymalnych przepływów
rocznych pozostają generalnie na niższym poziomie niż podczas największych
wezbrań obserwowanych we wcześniejszej części szeregu. Ogranicza to możliwość
okresowej odbudowy zasobów wód powierzchniowych i retencji związanej z
systemem rzecznym. Wymaga jednak podkreślenia, że ocena wpływu tego
zjawiska na zasoby wód podziemnych i retencję całej zlewni wymagałaby
odrębnych analiz bilansowych.
Odmienny przebieg zmian obserwowany jest na stacji Ostróda na Jeziorze
Drwęckim. W analizowanym trzydziestoleciu nie stwierdzono istotnej
statystycznie tendencji zmian wysokich, średnich ani niskich rocznych stanów
wody Jeziora Drwęckiego. Tendencja ta również nie jest istotna statystycznie, ale
jednoznacznie wskazuje na brak długookresowego obniżania się minimalnych
stanów Jeziora Drwęckiego.
Wynik ten należy interpretować z uwzględnieniem specyfiki funkcjonowania
Jeziora Drwęckiego. Poziom jego wód oraz wielkość odpływu podlegają regulacji
za pomocą urządzeń hydrotechnicznych związanych z gospodarką wodną Kanału
Elbląskiego, w szczególności jazu Samborowo. Stabilność wieloletnich stanów
jeziora, w tym brak trendu spadkowego stanów minimalnych, jest zgodna z
oczekiwanym efektem regulacji odpływu i utrzymywania określonych poziomów
piętrzenia.
Z tego względu wyniki obserwacji stanów Jeziora Drwęckiego nie powinny być
bezpośrednio wykorzystywane jako wskaźnik naturalnych zmian zasobów
wodnych całej zlewni Drwęcy. Nieuwzględnienie wpływu gospodarki wodnej
mogłoby prowadzić do błędnej interpretacji sytuacji hydrologicznej i
niedoszacowania skali zmian obserwowanych w przepływach rzecznych.
Jednocześnie brak spadku minimalnych poziomów jeziora na tle wyraźnego
obniżania się przepływów niskich Drwęcy wskazuje na znaczenie regulacji odpływu
dla stabilizacji zasobów wodnych samego akwenu.

-- 7 of 13 --

8
Podsumowując, analiza danych IMGW-PIB z lat 1995–2024 wskazuje na
długookresowe pogarszanie się warunków przepływu Drwęcy. Najważniejszymi
cechami obserwowanych zmian są:
1. występowanie ujemnych trendów WQ, SQ i NQ na wszystkich
analizowanych stacjach rzecznych zlokalizowanych na Drwęcy;
2. statystycznie istotne zmniejszanie się średnich przepływów rocznych SQ na
wszystkich sześciu stacjach;
3. statystycznie istotne zmniejszanie się przepływów niskich NQ na
wszystkich sześciu stacjach, wskazujące na pogłębianie się warunków
niżówkowych;
4. szczególnie duża przestrzenna spójność zmian NQ, których względne
tempo spadku na większości analizowanego biegu Drwęcy wynosi około 22–26%
średniej wieloletniej wartości NQ na dekadę;
5. zwiększanie się bezwzględnych wartości trendów spadkowych wraz z
biegiem rzeki, związane w znacznej części z przyrostem przepływu wraz ze
zwiększeniem powierzchni zlewni;
6. występowanie w ostatnich latach niższych wartości przepływów wysokich
niż podczas największych wezbrań wcześniejszej części analizowanego wielolecia;
7. brak analogicznej tendencji spadkowej stanów wody regulowanego Jeziora
Drwęckiego, którego szeregu obserwacyjnego nie należy traktować jako
bezpośredniego wskaźnika naturalnej zmienności zasobów wodnych całej zlewni.
Uzyskane wyniki wskazują zatem, że obserwowane w ostatnich latach niskie stany
i przepływy Drwęcy nie powinny być rozpatrywane wyłącznie jako krótkotrwałe
zjawisko związane z pojedynczymi suchymi sezonami. Na tle 30-letniego szeregu
obserwacyjnego widoczny jest długookresowy kierunek zmian, obejmujący
zarówno przeciętną zasobność w wodę rzeki, jak i – w szczególności – warunki
przepływów niskich. Wyniki te wskazują na zmniejszanie się zdolności systemu
rzecznego do podtrzymywania odpływu podczas okresów suchych i uzasadniają
potrzebę dalszej szczegółowej analizy przyczyn obserwowanych zmian oraz
czynników kształtujących retencję i bilans wodny całej zlewni Drwęcy.
W załączeniu do niniejszej odpowiedzi na interpelację przekazuję, udostępnione
przez IMGW-PIB, charakterystyki dla wszystkich stacji hydrologicznych w zlewni
Drwęcy w ostatnim 30-leciu:
• w załączniku 1 zestawiono charakterystyczne stany wody z ostatniego 30-
lecia dla stacji hydrologicznych w zlewni Drwęcy;
• w załączniku 2 przedstawiono charakterystyczne przepływy z ostatniego
30-lecia dla stacji hydrologicznych w zlewni Drwęcy
W odpowiedzi na pytanie dotyczące przeprowadzenia analiz dotyczących przyczyn
obniżania się poziomu wód w Drwęcy i jej dopływach, uprzejmie informuję, że z
informacji przekazanych przez IMGW-PIB wynika, że IMGW-PIB nie prowadził
dotychczas kompleksowych, dedykowanych analiz, mających na celu szczegółowe
rozpoznanie przyczyn obserwowanych zmian warunków hydrologicznych w zlewni
rzeki Drwęcy. Instytut nie dysponuje zatem opracowaniem, które pozwalałoby w

-- 8 of 13 --

9
sposób jednoznaczny określić względne znaczenie poszczególnych czynników
odpowiedzialnych za obserwowane zmiany. Przeprowadzona na potrzeby
niniejszej odpowiedzi analiza wieloletnich przepływów Drwęcy wskazuje jednak na
występowanie trwałych tendencji spadkowych, szczególnie wyraźnych w
przypadku przepływów średnich i niskich. Wyniki te uzasadniają potrzebę
pogłębionego rozpoznania przyczyn obserwowanych zmian z uwzględnieniem
zarówno czynników klimatycznych, jak i zmian zachodzących w obrębie całej
zlewni. Pełna identyfikacja mechanizmów odpowiedzialnych za pogarszanie się
warunków hydrologicznych wymagałaby odrębnego opracowania, obejmującego
m.in. analizę wieloletniej zmienności opadów i temperatury powietrza,
ewapotranspiracji, warunków zasilania podziemnego, zmian użytkowania i
pokrycia terenu, funkcjonowania systemu jeziornego, retencji powierzchniowej i
gruntowej oraz wpływu urządzeń hydrotechnicznych i sposobu gospodarowania
wodą na kształtowanie się jej zasobów. Zasadne byłoby również przeprowadzenie
analiz bilansu wodnego zlewni oraz oceny zmian sezonowej struktury odpływu.
Przeprowadzenie takiej analizy mogłoby stanowić podstawę do bardziej
precyzyjnego określenia przyczyn obserwowanych zmian oraz wskazania działań
najbardziej efektywnych z punktu widzenia ochrony i odbudowy zasobów
wodnych zlewni Drwęcy.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące aktualnych prognoz stanu zasobów wodnych
w zlewni Drwęcy w perspektywie najbliższych 5, 10 i 20 lat; uprzejmie informuję,
co następuje.
Z informacji przekazanych przez IMGW-PIB wynika, że IMGW-PIB nie dysponuje
obecnie dedykowanym opracowaniem prognostycznym, określającym przyszłe
zmiany zasobów wodnych zlewni Drwęcy w horyzoncie 5, 10 i 20 lat. Nie
przeprowadzono dotychczas kompleksowego modelowania hydrologicznego tej
zlewni, które, przy wykorzystaniu odpowiednio dobranych scenariuszy zmian
klimatycznych, pozwalałoby na ilościowe określenie przyszłych zmian przepływów,
odpływu jednostkowego, zasobów retencyjnych oraz częstości występowania
warunków niżówkowych.
Pomimo braku dedykowanej prognozy dla zlewni Drwęcy możliwe jest jednak
wskazanie prawdopodobnego kierunku przyszłych zmian, biorąc pod uwagę
zarówno wyniki analizy wieloletnich obserwacji hydrologicznych przedstawione
wyżej, jak również dostępne projekcje zmian klimatu oraz wyniki badań,
dotyczących przyszłych warunków hydrologicznych Polski.
Analiza przepływów Drwęcy z lat 1995–2024 wskazuje na występowanie
spadkowych tendencji przepływów na wszystkich analizowanych stacjach
wodowskazowych. Wskazuje to na długookresowe zmniejszanie się przeciętnej
zasobności wodnej rzeki oraz pogłębianie warunków niżówkowych i zmniejszanie
zdolności systemu rzecznego do podtrzymywania odpływu w okresach suchych.

-- 9 of 13 --

10
Kierunek obserwowanych zmian należy rozpatrywać również w kontekście
projekcji przyszłego klimatu Polski. Dostępne scenariusze klimatyczne wskazują na
dalszy wzrost średniej temperatury powietrza w kolejnych dekadach XXI wieku.
Wzrost temperatury prowadzi do zwiększenia zapotrzebowania atmosfery na
wodę i sprzyja zwiększeniu ewapotranspiracji potencjalnej. W okresie
wegetacyjnym oznacza to możliwość zwiększenia strat wody z powierzchni terenu
i roślinności, szczególnie podczas okresów o niewielkich sumach opadów.
Jednocześnie prognozowany wzrost temperatury, szczególnie wyraźny w okresie
zimowym, będzie wpływał na warunki powstawania i utrzymywania się pokrywy
śnieżnej. Zmniejszenie liczby dni z trwałą pokrywą śnieżną oraz ograniczenie jej
grubości prowadzą do zmniejszenia znaczenia retencji śnieżnej i wiosennego
zasilania roztopowego. W konsekwencji woda, pochodząca z opadów zimowych
może w większym stopniu odpływać w okresie zimowym, zamiast być czasowo
magazynowana w postaci śniegu i zasilać rzeki, gleby oraz wody podziemne w
okresie wiosennym. Ma to szczególne znaczenie dla warunków hydrologicznych,
występujących w okresie wiosennym i na początku sezonu wegetacyjnego.
Ograniczenie retencji śnieżnej, wcześniejsze roztopy oraz wzrost temperatury
mogą powodować wcześniejsze wyczerpywanie zasobów wody zgromadzonych w
zlewni i zwiększać podatność systemu hydrologicznego na wystąpienie
niedoborów wody podczas kolejnych tygodni lub miesięcy bez znaczących
opadów.
W odniesieniu do opadów atmosferycznych projekcje klimatyczne dla Polski są
bardziej złożone niż w przypadku temperatury. Nie wskazują one na równie
jednoznaczny długookresowy spadek rocznych sum opadów. W części scenariuszy
prognozowane są niewielkie wzrosty sum opadów, zwłaszcza w chłodnej części
roku, przy jednoczesnych zmianach ich sezonowego rozkładu i charakteru. Z
punktu widzenia zasobów wodnych oznacza to, że utrzymanie się zbliżonych lub
nawet nieznacznie większych rocznych sum opadów nie musi prowadzić do
zwiększenia dostępnych zasobów wodnych. W warunkach wzrostu temperatury
większa część wody może bowiem powracać do atmosfery w procesie parowania
i transpiracji. Jednocześnie zmiana struktury opadów, w tym występowanie
dłuższych okresów bezopadowych rozdzielanych intensywnymi opadami, może
ograniczać efektywność odbudowy zasobów retencyjnych zlewni. Intensywny
opad nie jest hydrologicznie równoważny opadowi o tej samej sumie rozłożonemu
równomiernie w czasie, ponieważ większa część wody może zostać szybko
odprowadzona w postaci spływu powierzchniowego zamiast zasilić retencję
glebową i wody podziemne.
Istotnym elementem przyszłego bilansu wodnego będzie zatem relacja pomiędzy
opadem atmosferycznym a rosnącymi stratami na ewapotranspirację. Wzrost
temperatury i wydłużenie sezonu wegetacyjnego mogą prowadzić również do
zwiększenia zapotrzebowania roślinności na wodę. Jednocześnie podczas okresów
suchych należy liczyć się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na wodę ze strony
rolnictwa, gospodarki komunalnej i innych sektorów gospodarki. Oznacza to

-- 10 of 13 --

11
możliwość jednoczesnego występowania zmniejszonej dostępności zasobów i
zwiększonego zapotrzebowania na wodę.
Dostępne dla Polski wyniki modelowania hydrologicznego wskazują, że reakcja
poszczególnych zlewni na zmiany klimatu może być zróżnicowana przestrzennie i
sezonowo, a prognozy obarczone są niepewnością, wynikającą zarówno z
przyjętego scenariusza zmian klimatu, jak i zastosowanego modelu
hydrologicznego. Niemniej jednak wyniki badań wskazują na możliwość istotnych
zmian składowych bilansu wodnego, w tym ewapotranspiracji, wilgotności gleby,
zasilania podziemnego, odpływu powierzchniowego i przepływów rzecznych.
W przypadku Drwęcy szczególne znaczenie ma fakt, że prognozowane kierunki
zmian klimatycznych nakładają się na już obserwowane tendencje spadkowe
przepływów. W związku z tym, przy braku działań zwiększających zdolność zlewni
do retencjonowania wody, należy liczyć się z możliwością dalszego pogarszania
warunków hydrologicznych, szczególnie podczas długotrwałych okresów
bezopadowych. Może się to przejawiać przede wszystkim dalszym obniżaniem
przepływów niskich, pogłębianiem niżówek hydrologicznych, zmniejszeniem
odpływu jednostkowego ze zlewni, wcześniejszym wyczerpywaniem zasobów
wody zgromadzonych w okresie zimowo-wiosennym oraz zwiększeniem
podatności rzeki i związanych z nią ekosystemów na występowanie suszy
hydrologicznej.
Należy jednak wyraźnie podkreślić, że powyższe wnioski określają prawdopodobny
kierunek zmian, wynikający z zestawienia dotychczas obserwowanych tendencji
hydrologicznych na Drwęcy z projekcjami zmian klimatu dla Polski. Nie stanowią
one ilościowej prognozy zasobów wodnych zlewni Drwęcy dla konkretnych
horyzontów 5, 10 i 20 lat.
Uzyskanie takich prognoz wymagałoby przygotowania dedykowanego
opracowania prognostycznego dla zlewni Drwęcy, obejmującego powiązanie
regionalnych projekcji klimatycznych z modelem hydrologicznym zlewni. Analiza
taka powinna mieć charakter wariantowy i umożliwiać ocenę przyszłych zmian
parametrów hydrologicznych zlewni, a także zmian częstości i intensywności
występowania warunków suszy hydrologicznej.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące prowadzonych prac nad zwiększeniem
retencji wodnej w zlewni Drwęcy, zgodnie z przekazanymi informacjami od PGW
Wody Polskie, uprzejmie informuje, iż na obszarze zlewni Drwęcy są realizowane
działania związane z utrzymaniem wód i urządzeń wodnych oraz przedsięwzięcia
wynikające z obowiązujących dokumentów planistycznych. Zakres realizowanych
zadań jest uzależniony od dostępności środków finansowych oraz priorytetów
określanych dla gospodarki wodnej. W pierwszej kolejności są realizowane zadania
niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz prawidłowego
funkcjonowania istniejącej infrastruktury.
Na ww. obszarze zrealizowano następujące prace utrzymaniowe:
a) w 2022 r.

-- 11 of 13 --

12
- prace remontowe na obiektach hydrotechnicznych (jaz Miłomłyn,
zastawka Samborowo, jaz Nastajki, jaz Idzbark, jaz Lubawa, jaz
Rodzono) w celu poprawy ich stanu technicznego; Prace
zrealizowane na ciekach: Kanał Ulgi w m. Miłomłyn, Poburzanka w
m. Samborowo oraz m. Nastajki, Drwęca w m. Idzbark, Sandela w
m. Lubawa, Elszka Lubawska w m. Rodzone;
- prace remontowe na jazie Mień km 41+633;
b) w 2025 r.
- remont wrót bezpieczeństwa Zagadka na Kanale Iławskim w m.
Zalewo (zadanie nr 8 Monitoring PKZW 2025).
Ponadto PGW Wody Polskie poinformowało, że opracowano dokumentację na
modernizacje jazu w Samborowie na rzece Drwęcy wraz z przenoską dla kajaków
w 2025 r. Roboty budowalne są zaplanowane na lata 2027-2028.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące rozszerzenia programów małej retencji na
obszarze zlewni Drwęcy oraz zwiększenie środków finansowych przeznaczonych
na ten cel, uprzejmie informuję, że PGW Wody Polskie poinformowało, że
aktualnie nie są prowadzone odrębne prace dotyczące rozszerzenia programów
małej retencji dedykowanych wyłącznie zlewni Drwęcy. Działania związane ze
zwiększaniem retencji są analizowane i realizowane w ramach krajowych
dokumentów planistycznych oraz dostępnych instrumentów finansowych.
Ewentualne nowe przedsięwzięcia będą uzależnione od potrzeb oraz możliwości
finansowych.
Zgodnie z przekazanymi informacjami od PGW Wody Polskie, nie prowadzono
analiz dotyczących możliwości budowy nowych stopni wodnych oraz urządzeń
piętrzących na rzece Drwęcy, których celem byłoby zwiększenie retencji
i stabilizacja poziomu wód. PGW Wody Polskie wskazuje, że realizacja tego rodzaju
przedsięwzięć wymaga każdorazowo przeprowadzenia szczegółowych analiz
technicznych, hydrologicznych, ekonomicznych i środowiskowych,
z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa oraz możliwości technicznych
z uwagi na występujące na danym obszarze formy ochrony przyrody.
Zgodnie z przekazanymi informacjami od Wód Polskich, nie przeprowadzano
oceny możliwości stopniowania wybranych odcinków rzeki Drwęcy w celu
zwiększenia retencji lub stabilizacji poziomu wód. Jednocześnie należy zaznaczyć,
że w obszarze zlewni Drwęcy funkcjonuje już system hydrotechniczny – Kanał
Elbląski, obejmujący m.in. urządzenia piętrzące i śluzy, które służą utrzymaniu
warunków funkcjonowania przedmiotowego szlaku wodnego. Kanał Elbląski jest
połączony z systemem wodnym Drwęcy poprzez Jezioro Drwęckie, co sprawia, że
gospodarowanie wodą na tym obszarze wymaga uwzględnienia potrzeb
żeglugowych, środowiskowych oraz dostępnych zasobów wodnych. PGW Wody
Polskie, w związku z brakiem odrębnych analiz dotyczących stopniowania Drwęcy,
nie dysponuje oceną możliwości realizacji takich przedsięwzięć z uwzględnieniem
aspektów hydrologicznych, środowiskowych i ekonomicznych.

-- 12 of 13 --

13
W odpowiedzi na pytanie dotyczące możliwości objęcia zlewni Drwęcy
pilotażowym programem gospodarowania wodami, który mógłby stanowić model
dla innych regionów kraju, uprzejmie informuję, że zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca
2017 r. – Prawo wodne oraz z Ramową Dyrektywą Wodną, podstawowym
dokumentem planistycznym w gospodarowaniu wodami jest plan
gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Dla zlewni rzeki Drwęcy
obowiązuje aktualnie Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły.
W ww. planach zawarto szereg informacji na temat stanu wód, presji, obszarów
chronionych, celów środowiskowych oraz planowanych działań niezbędnych do
osiągnięcia tych celów. Należy przy tym zaznaczyć, iż sfera planistyczna gospodarki
wodnej podlega ścisłym regulacjom już na poziomie prawa Unii Europejskiej, która
zobowiązuje Kraje członkowskie do opracowania określonych w przepisach
dokumentów planistycznych uwzględniając podział na obszary dorzeczy.
Zagadnienia związane z ochroną zasobów wodnych oraz przeciwdziałaniem
skutkom suszy są uwzględniane w obowiązujących dokumentach planistycznych,
w szczególności w planach gospodarowania wodami i Planie przeciwdziałania
skutkom suszy. Obecnie nie są prowadzone prace nad odrębnym, dedykowanym
wyłącznie zlewni Drwęcy, programem ochrony i odbudowy zasobów wodnych.
Zgodnie z przekazanymi informacjami od PGW Wody Polskie, zadania w zakresie
gospodarki wodnej są realizowane w ramach środków przyznanych
w obowiązujących planach finansowych oraz środków pozyskiwanych
z programów krajowych i europejskich. PGW Wody Polskie nie posiada informacji
o planowanym uruchomieniu odrębnego mechanizmu finansowego
dedykowanego wyłącznie przeciwdziałaniu skutkom suszy i ochronie zasobów
wodnych w zlewni rzeki Drwęcy.
Należy podkreślić, że działania są prowadzone w oparciu o zasadę
zrównoważonego gospodarowania wodami, przy jednoczesnym uwzględnieniu
konieczności zapewnienia bezpieczeństwa wodnego mieszkańców, ochrony
środowiska oraz rozwoju społeczno-gospodarczego regionów. Priorytetem w tych
działaniach jest zwiększanie retencji, ochrona ekosystemów wodnych
i odtwarzanie naturalnych zdolności retencyjnych zlewni, co stanowi
najskuteczniejszą długofalową odpowiedź na wyzwania wynikające ze zmian
klimatu.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu

-- 13 of 13 --