Interpelacja w sprawie realizacji programu "Aktywny Rodzic" oraz skuteczności świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" (tzw. babciowe)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18595
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie realizacji programu "Aktywny Rodzic" oraz skuteczności świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" (tzw. babciowe)
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 14-07-2026
Szanowna Pani Minister,
program „Aktywny Rodzic”, którego najbardziej rozpoznawalnym elementem jest świadczenie określane jako „babciowe”, miał stanowić odpowiedź na problemy młodych rodzin związane z godzeniem aktywności zawodowej z wychowaniem dzieci. Rząd wielokrotnie przedstawiał ten program jako przełomowe rozwiązanie wspierające rodziców i zwiększające aktywność zawodową.
Po kilkunastu miesiącach funkcjonowania programu pojawiają się jednak liczne wątpliwości dotyczące jego rzeczywistej skuteczności, kosztów dla budżetu państwa oraz wpływu na sytuację demograficzną i rynek pracy. Coraz częściej wskazuje się również, że program stał się przede wszystkim kosztownym transferem socjalnym, który nie rozwiązuje podstawowych problemów polskich rodzin, takich jak ograniczona dostępność miejsc w żłobkach, wysokie koszty życia czy pogarszająca się sytuacja demograficzna.
W mediach regularnie pojawiają się publikacje zachęcające rodziców do jak najszybszego składania wniosków o świadczenie, podkreślające możliwość uzyskania nawet 1500 zł miesięcznie, a w przypadku dzieci z niepełnosprawnościami – 1900 zł. Jednocześnie rząd nie przedstawia kompleksowej oceny efektów programu ani informacji, czy ogromne środki publiczne rzeczywiście przyczyniają się do realizacji zakładanych celów.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ilu rodziców złożyło dotychczas wnioski o poszczególne świadczenia w ramach programu „Aktywny Rodzic”, z podziałem na województwa?
Ilu beneficjentów pobiera obecnie świadczenie „Aktywni rodzice w pracy” (tzw. babciowe), ilu korzysta ze świadczenia „Aktywnie w żłobku”, a ilu ze świadczenia „Aktywnie w domu”?
Jaki jest całkowity koszt realizacji programu od momentu jego uruchomienia oraz jakie wydatki zaplanowano na lata 2026-2028?
Ilu rodzicom odmówiono przyznania świadczenia oraz jakie były najczęstsze przyczyny wydania decyzji odmownych?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu programu na poziom aktywności zawodowej rodziców małych dzieci? Jeśli tak, jakie są jej wyniki?
Czy przeprowadzono analizę wpływu programu na wskaźniki dzietności oraz decyzje prokreacyjne polskich rodzin? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników.
Jaką część środków przeznaczonych na program stanowią koszty administracyjne ponoszone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych?
Ilu rodziców utraciło prawo do świadczenia wskutek niespełnienia warunków ustawowych lub stwierdzenia nieprawidłowości?
Ile kontroli dotyczących prawidłowości pobierania świadczeń przeprowadzono od początku funkcjonowania programu oraz jaka była wartość stwierdzonych nienależnie pobranych świadczeń?
Czy ministerstwo planuje zmiany w zasadach funkcjonowania programu, w tym zaostrzenie kryteriów przyznawania świadczeń lub wprowadzenie mechanizmów lepszej kontroli wydatkowania środków publicznych?
Czy ministerstwo posiada dane wskazujące, ilu rodziców zrezygnowało z miejsca w publicznym żłobku na rzecz pobierania świadczenia „Aktywni rodzice w pracy”?
W jaki sposób ministerstwo ocenia efektywność programu w relacji do jego kosztów budżetowych oraz jakie mierniki sukcesu przyjęto przy jego wdrażaniu?
Czy ministerstwo rozważa przesunięcie części środków przeznaczanych na świadczenia pieniężne na rozwój infrastruktury opieki nad dziećmi, w szczególności tworzenie nowych miejsc w żłobkach i klubach dziecięcych?
W opinii wielu rodzin oraz ekspertów polityka rodzinna państwa nie może ograniczać się wyłącznie do tworzenia kolejnych świadczeń pieniężnych. Polskie rodziny oczekują przede wszystkim stabilnych warunków życia, niskiej inflacji, bezpieczeństwa ekonomicznego oraz realnego dostępu do usług publicznych. Tymczasem obecny rząd zdaje się koncentrować na kosztownych transferach finansowych, nie przedstawiając przekonujących dowodów na ich długofalową skuteczność.
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4847 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.443.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18595 Pani Posłanki Magdaleny Filipek-Sobczak, w sprawie
realizacji programu "Aktywny Rodzic" oraz skuteczności świadczenia "Aktywni rodzice
w pracy" (tzw. babciowe), proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W załączeniu przekazuję dane dotyczące liczby złożonych wniosków oraz liczby dzieci, na
które złożono wnioski o świadczenie aktywnie w domu, aktywni rodzice w pracy oraz
aktywnie w żłobku w okresie od października 2024 r. do czerwca br. według województw.
Liczba złożonych
wniosków o świadczenie
Liczba dzieci, na które złożono
wnioski o świadczenie
aktywnie
w domu
aktywni
rodzice
w pracy
aktywnie
w żłobku
aktywnie
w domu
aktywni
rodzice
w pracy
aktywnie
w żłobku
Województwo
X 2024 - VI 2026
Ogółem2/ w tym: 355,2 340,7 414,1 357,5 345,2 420,9
DOLNOŚLĄSKIE 24,1 20,7 38,6 24,2 20,9 39,2
KUJAWSKO-POMORSKIE 18,9 16,4 17,3 19,0 16,6 17,6
LUBELSKIE 18,0 17,7 16,6 18,1 17,9 17,0
LUBUSKIE 8,2 6,6 11,4 8,3 6,7 11,6
ŁÓDZKIE 21,3 23,0 23,0 21,4 23,3 23,3
MAŁOPOLSKIE 36,6 37,1 42,0 36,9 37,5 42,7
MAZOWIECKIE 55,8 59,1 76,6 56,2 59,9 77,7
OPOLSKIE 7,3 6,6 9,9 7,3 6,6 10,0
PODKARPACKIE 19,5 18,2 20,5 19,7 18,4 20,8
PODLASKIE 9,9 11,1 12,3 10,1 11,3 12,6
POMORSKIE 26,5 22,3 29,6 26,6 22,6 30,1
ŚLĄSKIE 35,6 36,3 40,2 35,8 36,7 40,9
ŚWIĘTOKRZYSKIE 9,8 9,0 8,8 9,8 9,1 9,0
WARMIŃSKO-
MAZURSKIE 13,3 10,9 11,1 13,4 11,1 11,2
WIELKOPOLSKIE 36,0 35,5 37,8 36,4 36,0 38,4
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ZACHODNIOPOMORSKIE 14,2 10,2 18,2 14,3 10,4 18,5
Przekazuję również dane dotyczące liczby dzieci, na które w czerwcu 2026 r. Zakład
Ubezpieczeń Społecznych wypłacił świadczenia aktywnie w domu, aktywni rodzice w pracy
oraz aktywnie w żłobku.
Liczba dzieci, na które wypłacono świadczenie:
aktywnie
w domu
aktywni
rodzice
w pracy
aktywnie
w żłobku
Wyszczególnienie
w tys.
VI 2026 r. 140,3 108,2 213,8
Rozliczenia wypłat świadczeń Aktywny Rodzic i kosztów związanych z ich obsługą za okres
od listopada 2024 r. do końca I półrocza 2026 r. przedstawiają się następująco:
Lp. Wyszczególnienie 2024 - I półrocze
2026
1. Kwota wypłaconego świadczenia Aktywny Rodzic 10 188 234 246,78
2. Koszty związane z ich obsługą 38 364 286,45
3. Suma 10 226 598 533,23
Jednocześnie informuję, że prognozowane w latach 2026-2028: wydatki na świadczenia
Aktywny Rodzic wyniosą w 2026 r. 6 913 041 tys. zł, w 2027 r. 7 012 925 tys. zł, w 2028
r. 6 915 425 tys. zł. Koszty związane z obsługą świadczeń Aktywny Rodzic wyniosą: w 2026
r. 27 163 tys. zł, w 2027 r. 28 126 tys. zł, a w 2028 r. 27 722 tys. zł.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych do 31 grudnia 2025 r. wydał 50,1 tys. decyzji odmownych
do świadczeń z programu Aktywny Rodzic. Wśród ich przyczyn wymienić należy:
— wypłacenie RKO na pełną kwotę (62,5%),
— niespełnienie warunku aktywności zawodowej (18,8%),
— uczęszczanie przez dziecko do przedszkola, żłobka, klubu dziecięcego lub objęcie go
opieką opiekuna dziennego (11,1%),
— nieprzysługiwanie obywatelom Ukrainy ze statusem UKR świadczeń aktywnie w domu
i aktywnie w pracy (7,3%),
— pozostałe przyczyny (0,3%).
Efekty wdrożenia przepisów ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców
w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" przedstawione
zostaną w sprawozdaniu, które Rada Ministrów złoży Sejmowi i Senatowi do 30 września
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
2026 r. Aktualnie, w związku z przygotowywanym sprawozdaniem z realizacji ustawy,
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają analizy funkcjonowania
wprowadzonego tym aktem programu i jego poszczególnych elementów.
Informuję, że do 31 grudnia 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał 182,5 tys.
decyzji uchylających świadczenie z programu Aktywny Rodzic (nie uwzględniono decyzji
uchylających z powodu przyznania innego świadczenia z programu). Wśród przyczyn
wydawania decyzji uchylających wymienić należy:
— wyrejestrowanie dziecka z rejestru żłobkowego (51,3%),
— uczęszczanie przez dziecko do przedszkola, żłobka, klubu dziecięcego lub korzystanie
przez nie z usług opiekuna dziennego (41,2%),
— niespełnienie warunku aktywności zawodowej (7,4%),
— pozostałe przyczyny (0,1%).
Do 31 grudnia 2025 r. wydano w ZUS 200 decyzji o nienależnie pobranym świadczeniu,
łącznie na kwotę 253,5 tys. zł.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --