Interpelacja w sprawie stosowania procedury VAT marża w obrocie przedmiotami kolekcjonerskimi na rynku filatelistycznym

Interpelacja nr 18593

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie stosowania procedury VAT marża w obrocie przedmiotami kolekcjonerskimi na rynku filatelistycznym

Zgłaszający: Grzegorz Płaczek

Data wpływu: 14-07-2026

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w związku z licznymi sygnałami od mikro- i małych przedsiębiorców prowadzących działalność w branży filatelistycznej, wskazując na praktykę organów podatkowych, która – w ich ocenie – prowadzi do nierównego, nieproporcjonalnego i ekonomicznie szkodliwego opodatkowania obrotu kolekcjonerskimi znaczkami pocztowymi na rynku wtórnym.

Problem dotyczy sposobu interpretowania art. 120 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w zakresie kwalifikowania współczesnych znaczków pocztowych, które formalnie zachowały ważność jako środek służący do uiszczania opłat za usługi pocztowe, lecz faktycznie są nabywane i sprzedawane jako przedmioty kolekcjonerskie.

Obecna praktyka organów podatkowych ma polegać na automatycznym uznawaniu, że znaczek pocztowy zachowujący ważny nominał nie może zostać potraktowany jako przedmiot kolekcjonerski objęty procedurą VAT marża. W konsekwencji o podatkowym charakterze transakcji przesądzać ma wyłącznie formalna ważność znaczka, bez uwzględnienia jego rzeczywistego przeznaczenia, sposobu wykorzystania, charakteru rynku, na którym jest sprzedawany, oraz okoliczności dokonania konkretnej transakcji.

Tego rodzaju wykładnia budzi istotne wątpliwości. Znaczki pocztowe nabywane na wyspecjalizowanym rynku filatelistycznym, w szczególności jako elementy większych kolekcji lub wielotysięcznych zbiorów, nie są co do zasady kupowane z zamiarem wykorzystania ich do opłacenia usług pocztowych. Ich rzeczywistą funkcją gospodarczą jest funkcja kolekcjonerska. O charakterze przedmiotu i transakcji powinno więc decydować nie tylko formalne zachowanie możliwości wykorzystania znaczka w obrocie pocztowym, lecz przede wszystkim jego faktyczne przeznaczenie oraz kontekst, w którym dochodzi do jego nabycia i odsprzedaży.

Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca nabywający kolekcję znaczków od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej nie ma możliwości odliczenia podatku naliczonego, a następnie zostaje zobowiązany do odprowadzenia podatku VAT według stawki podstawowej od całej wartości sprzedaży. Może to prowadzić do wielokrotnego, kaskadowego opodatkowania tych samych walorów przy kolejnych transakcjach na rynku wtórnym.

Problem ten ma szczególne znaczenie w przypadku zakupu całych kolekcji. Określenie ceny nabycia pojedynczego znaczka w zbiorze obejmującym setki lub tysiące pozycji może być w praktyce niemożliwe albo wymagać prowadzenia ewidencji niewspółmiernie skomplikowanej w stosunku do skali działalności przedsiębiorcy. Odmowa możliwości zastosowania mechanizmu marży, w tym marży globalnej przewidzianej w art. 120 ust. 5 ustawy o VAT, tworzy zatem poważną barierę administracyjną i ekonomiczną dla legalnie działających przedsiębiorców.

W rezultacie legalny obrót filatelistyczny może stawać się nieopłacalny, podczas gdy podmioty działające poza oficjalnym obrotem gospodarczym nie ponoszą analogicznych obciążeń podatkowych i ewidencyjnych. Taki stan rzeczy może sprzyjać przenoszeniu obrotu do szarej strefy, ograniczać konkurencyjność polskich przedsiębiorców oraz prowadzić do stopniowego zanikania profesjonalnego rynku filatelistycznego.

Należy również zwrócić uwagę na cel regulacji wynikających z dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Procedura VAT marża została ustanowiona między innymi w celu uniknięcia podwójnego lub wielokrotnego opodatkowania towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków, które zostały nabyte bez możliwości odliczenia podatku naliczonego.

W świetle przedstawianych przez środowisko filatelistyczne informacji w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, w tym w Republice Federalnej Niemiec, obrót współczesnymi znaczkami pocztowymi zachowującymi formalną ważność może być rozliczany w procedurze opodatkowania marży, jeżeli transakcje odbywają się na rynku kolekcjonerskim, a znaczki nie są nabywane z przeznaczeniem do wykorzystania w obrocie pocztowym. O zakwalifikowaniu przedmiotu do właściwego systemu podatkowego powinien zatem decydować jego rzeczywisty charakter gospodarczy, a nie wyłącznie potencjalna możliwość wykorzystania go jako środka służącego do uiszczenia opłaty pocztowej.

Rozbieżności w podejściu poszczególnych państw członkowskich mogą prowadzić do nierównych warunków konkurencji na wspólnym rynku. Polscy przedsiębiorcy są bowiem zmuszeni konkurować z podmiotami zagranicznymi, które przy sprzedaży analogicznych walorów filatelistycznych mogą stosować korzystniejszy i bardziej dostosowany do specyfiki tego rynku sposób opodatkowania.

Mając na uwadze powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem wielokrotnego i kaskadowego opodatkowania znaczków pocztowych nabywanych na rynku wtórnym od osób niebędących podatnikami VAT, w przypadku odmowy zastosowania procedury VAT marża?

Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Finansów w sprawie możliwości uznania za przedmiot kolekcjonerski znaczka pocztowego, który formalnie zachował ważność, lecz jest nabywany i sprzedawany na wyspecjalizowanym rynku filatelistycznym wyłącznie albo przede wszystkim w celach kolekcjonerskich?

Czy, zdaniem Ministerstwa Finansów, o kwalifikacji znaczka pocztowego jako przedmiotu kolekcjonerskiego powinno decydować jego rzeczywiste przeznaczenie i charakter konkretnej transakcji, czy wyłącznie formalne zachowanie ważności jako środka służącego do uiszczenia opłaty za usługę pocztową?

Czy Ministerstwo Finansów przeprowadzało analizę praktyki podatkowej stosowanej w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w zakresie opodatkowania obrotu współczesnymi znaczkami pocztowymi na rynku wtórnym, w szczególności praktyki stosowanej w Republice Federalnej Niemiec?

Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie interpretacji ogólnej, objaśnień podatkowych albo wytycznych dla organów Krajowej Administracji Skarbowej, które ujednoliciłyby zasady kwalifikowania znaczków pocztowych jako przedmiotów kolekcjonerskich?

Czy Ministerstwo Finansów dopuszcza przyjęcie wykładni, zgodnie z którą znaczek pocztowy może zostać uznany za przedmiot kolekcjonerski, jeżeli jest przedmiotem obrotu na wyspecjalizowanym rynku wtórnym i został nabyty w celach kolekcjonerskich, niezależnie od zachowania przez niego formalnej ważności pocztowej?

Czy przedsiębiorcy zajmujący się profesjonalnym obrotem filatelistycznym mogą stosować mechanizm marży globalnej, o którym mowa w art. 120 ust. 5 ustawy o VAT, w odniesieniu do kolekcji znaczków nabywanych łącznie, w sytuacji gdy przypisanie ceny nabycia do każdego pojedynczego waloru jest niemożliwe albo nadmiernie utrudnione?

Czy Ministerstwo Finansów posiada informacje dotyczące liczby wydanych w ostatnich pięciu latach interpretacji indywidualnych odnoszących się do stosowania procedury VAT marża w obrocie znaczkami pocztowymi? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie liczby interpretacji pozytywnych i negatywnych dla podatników oraz wskazanie, czy w tym zakresie występują rozbieżności interpretacyjne.

Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ obecnych zasad opodatkowania na rentowność legalnie prowadzonej działalności filatelistycznej oraz ryzyko przenoszenia części obrotu do szarej strefy?

Czy Ministerstwo Finansów planuje podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do jednoznacznego uregulowania zasad opodatkowania wtórnego obrotu znaczkami pocztowymi nabywanymi i sprzedawanymi jako przedmioty kolekcjonerskie?

Czy Ministerstwo Finansów zamierza przeprowadzić konsultacje z przedstawicielami przedsiębiorców prowadzących działalność filatelistyczną, organizacjami kolekcjonerskimi oraz ekspertami podatkowymi w celu wypracowania jednolitych i proporcjonalnych zasad rozliczania podatku VAT w tym sektorze?

Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.

Z poważaniem Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej