Interpelacja nr 18583
Interpelacja w sprawie usprawnienia procesu doręczania korespondencji sądowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Cyfryzacja i Technologie (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie usprawnienia procesu doręczania korespondencji sądowej
Interpelacja nr 18583
do ministra sprawiedliwości
w sprawie usprawnienia procesu doręczania korespondencji sądowej
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Do biura poselskiego zwróciła się obywatelka, która przedstawiła uwagi dotyczące funkcjonowania wybranych przepisów proceduralnych w polskim wymiarze sprawiedliwości. Podnoszone przez nią kwestie dotyczą relacji między formalizmem procesowym a możliwością pełnej realizacji praw uczestników postępowań sądowych, zwłaszcza osób występujących bez profesjonalnego pełnomocnika.
Z przekazanych informacji wynika, że w ocenie części opinii publicznej instytucja przywrócenia terminu procesowego (art. 168 § 1 K.p.c.) bywa w praktyce orzeczniczej interpretowana w sposób wykluczający okoliczności życiowe, które nie mają charakteru skrajnego. Sygnalizowany problem dotyczy również rygorystycznego traktowania uchybień formalnych przy uzupełnianiu braków pism procesowych (np. sprzeciwów od nakazów zapłaty), co zdaniem wnioskodawczyni może prowadzić do odrzucania środków zaskarżenia z przyczyn czysto technicznych.
Drugim obszarem podniesionym w korespondencji obywatelskiej jest funkcjonowanie instytucji doręczenia zastępczego, tzw. fikcji doręczenia (art. 139 § 1 K.p.c.). Wnioskodawczyni wskazuje na sytuacje, w których uczestnicy postępowań dowiadują się o wyrokach lub nakazach zapłaty dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, twierdząc jednocześnie, że nie otrzymali fizycznego zawiadomienia (awizo) w swojej skrzynce pocztowej. Z perspektywy zgłaszającej, obecny kształt przepisów stawia stronę w trudnej sytuacji dowodowej, wymagając od niej wykazania okoliczności negatywnej – tj. faktu, że zawiadomienie nie zostało pozostawione przez doręczyciela.
Mając na uwadze powyższe zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje badaniami lub statystykami dotyczącymi struktury wniosków o przywrócenie terminu procesowego, w szczególności w odniesieniu do odsetka wniosków uwzględnianych i oddalanych wobec stron działających samodzielnie?
Jak resort ocenia obecną praktykę stosowania kryterium „braku winy“ przy przywracaniu terminów procesowych w kontekście równowagi między sprawnością postępowania a ochroną praw uczestników procesu?
Czy do Ministerstwa Sprawiedliwości wpływają skargi lub sygnały dotyczące nieprawidłowości w zakresie doręczania korespondencji sądowej przez operatorów pocztowych, a jeśli tak, jaki jest ich charakter i skala?
Czy w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości obecny model fikcji doręczenia, oparty na tradycyjnych zawiadomieniach papierowych, jest wystarczający w dobie rozwoju technologicznego, czy też rozważane są rozwiązania wspomagające (np. obowiązkowe powiadomienia elektroniczne lub SMS równoległe do awiza papierowego)?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie rozmów lub współpracy z Ministerstwem Aktywów Państwowych w celu wypracowania dodatkowych metod weryfikacji skuteczności pozostawiania zawiadomień o przesyłkach sądowych przez doręczycieli?
Z wyrazami szacunku Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 18583
do ministra sprawiedliwości
w sprawie usprawnienia procesu doręczania korespondencji sądowej
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Do biura poselskiego zwróciła się obywatelka, która przedstawiła uwagi dotyczące funkcjonowania wybranych przepisów proceduralnych w polskim wymiarze sprawiedliwości. Podnoszone przez nią kwestie dotyczą relacji między formalizmem procesowym a możliwością pełnej realizacji praw uczestników postępowań sądowych, zwłaszcza osób występujących bez profesjonalnego pełnomocnika.
Z przekazanych informacji wynika, że w ocenie części opinii publicznej instytucja przywrócenia terminu procesowego (art. 168 § 1 K.p.c.) bywa w praktyce orzeczniczej interpretowana w sposób wykluczający okoliczności życiowe, które nie mają charakteru skrajnego. Sygnalizowany problem dotyczy również rygorystycznego traktowania uchybień formalnych przy uzupełnianiu braków pism procesowych (np. sprzeciwów od nakazów zapłaty), co zdaniem wnioskodawczyni może prowadzić do odrzucania środków zaskarżenia z przyczyn czysto technicznych.
Drugim obszarem podniesionym w korespondencji obywatelskiej jest funkcjonowanie instytucji doręczenia zastępczego, tzw. fikcji doręczenia (art. 139 § 1 K.p.c.). Wnioskodawczyni wskazuje na sytuacje, w których uczestnicy postępowań dowiadują się o wyrokach lub nakazach zapłaty dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, twierdząc jednocześnie, że nie otrzymali fizycznego zawiadomienia (awizo) w swojej skrzynce pocztowej. Z perspektywy zgłaszającej, obecny kształt przepisów stawia stronę w trudnej sytuacji dowodowej, wymagając od niej wykazania okoliczności negatywnej – tj. faktu, że zawiadomienie nie zostało pozostawione przez doręczyciela.
Mając na uwadze powyższe zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje badaniami lub statystykami dotyczącymi struktury wniosków o przywrócenie terminu procesowego, w szczególności w odniesieniu do odsetka wniosków uwzględnianych i oddalanych wobec stron działających samodzielnie?
Jak resort ocenia obecną praktykę stosowania kryterium „braku winy“ przy przywracaniu terminów procesowych w kontekście równowagi między sprawnością postępowania a ochroną praw uczestników procesu?
Czy do Ministerstwa Sprawiedliwości wpływają skargi lub sygnały dotyczące nieprawidłowości w zakresie doręczania korespondencji sądowej przez operatorów pocztowych, a jeśli tak, jaki jest ich charakter i skala?
Czy w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości obecny model fikcji doręczenia, oparty na tradycyjnych zawiadomieniach papierowych, jest wystarczający w dobie rozwoju technologicznego, czy też rozważane są rozwiązania wspomagające (np. obowiązkowe powiadomienia elektroniczne lub SMS równoległe do awiza papierowego)?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie rozmów lub współpracy z Ministerstwem Aktywów Państwowych w celu wypracowania dodatkowych metod weryfikacji skuteczności pozostawiania zawiadomień o przesyłkach sądowych przez doręczycieli?
Z wyrazami szacunku Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
80%
Konkretność
20%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwe” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwe”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
„nie posiada danych”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4611 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.377.2026
Warszawa, 31 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 18583 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek
w sprawie usprawnienia procesu doręczania korespondencji sądowej.
Ad 1
Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada danych statycznych, dotyczących struktury
rozpoznania przez sądy wniosków o przywrócenie terminu procesowego, w tym liczby
złożonych, uwzględnionych i oddalonych wniosków, z uwzględnieniem sposobu
reprezentacji strony. Rozstrzygnięcia w przedmiocie takich wniosków nie stanowią co do
zasady odrębnej kategorii spraw, a tym samym nie są ujmowane w obowiązującej
sądowej sprawozdawczości statystycznej.
Wyjaśniam, że wnioski o przywrócenie terminu procesowego, w myśl art. 169 § 3 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego1, dalej k.p.c.,
są rozpoznawane łącznie ze środkami zaskarżenia, których dotyczą. Tylko, w znacznie
ograniczonym zakresie, jeżeli ponowny wpis sprawy nastąpił w związku z przywróceniem
terminu do wniesienia środka zaskarżenia, takie informacje są wykazane w statystyce
w dziale dotyczącym struktury wpływu spraw.
Ad 2
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.
-- 1 of 3 --
2
Pytanie o ocenę obecnej praktyki stosowania przez sądy kryterium „braku winy”
przy przywracaniu terminów procesowych, a ściślej o ocenę wykładni art. 168 k.p.c.
dokonywanej przez sąd rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu, wykracza poza
zakres uprawnień Ministra Sprawiedliwości. Minister sprawuje bowiem jedynie
zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością sądów powszechnych, który
nie może ingerować w ich sferę orzeczniczą ani wykładnię przepisów prawa dokonywaną
przez sądy.
Ad 3
Co do zasady Ministerstwo Sprawiedliwości nie jest właściwe do rozpatrywania
(załatwiania) skarg, dotyczących działalności operatorów pocztowych. Prowadzona
ewidencja skarg i wniosków wykazała jedynie kilka skarg na operatorów w 2025 i 2026
roku, wobec czego ich skala jest nieznaczna. Z kolei skargi na działalność sądów w związku
z rozpoznawaniem wniosków o przywrócenie terminu, czy też w zw. z uznawaniem
przesyłek za doręczone, nie są ewidencjonowane na tyle szczegółowo, aby można było
określić jaka jest ich liczba.
Poprawa regulacji dotyczących doręczania przesyłek sądowych była przedmiotem kilku
petycji, skierowanych do resortu, żadna jednak nie dotyczyła wprost kwestii poruszonych
w interpelacji.
Ad 4
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na stopniową cyfryzację postępowania
cywilnego, co znajduje odzwierciedlenie w ustawie z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie
ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych
ustaw2, która wprowadziła kolejne etapy elektronizacji postępowania cywilnego.
Nowelizacja przewiduje m.in. rozszerzenie wykorzystania Portalu Informacyjnego Sądów
Powszechnych jako podstawowego sposobu doręczeń dla profesjonalnych
pełnomocników, a także po złożeniu odpowiedniego oświadczenia, dla stron
2 Dz. U. poz. 1172
-- 2 of 3 --
3
postępowania. W razie braku potwierdzenia odbioru doręczenie elektroniczne uznaje się
za skuteczne z upływem 14 dni od umieszczenia pisma w systemie teleinformatycznym
lub portalu informacyjnym, co stanowi elektroniczny odpowiednik fikcji doręczenia
przesyłki doręczanej w sposób tradycyjny (papierowy).
Nowelizacja wprowadziła również możliwość – od 1 czerwca 2026 r. - wyboru przez stronę
doręczenia jej przez sąd za pośrednictwem portalu informacyjnego pism sądowych,
odpisów pism procesowych lub innych dokumentów niepochodzących od sądu, jeśli
pozostają one w postaci elektronicznej (art. 1311a k.p.c.).
Zatem ustawodawca stopniowo odchodzi od modelu opartego wyłącznie na tradycyjnych
doręczeniach, co wiąże się z tradycyjnym zawiadomieniem umieszczonym przez
doręczyciela w oddawczej skrzynce pocztowej o złożeniu przesyłki sądowej w placówce
pocztowej, wspomagając go systemem doręczeń elektronicznych wykorzystującym Portal
Informacyjny Sądów Powszechnych.
Obecnie nie są rozważane, jak to ujęto w pytaniu Interpelacji, rozwiązania wspomagające,
tj. obowiązkowe powiadomienia elektroniczne lub SMS równoległe do awiz papierowych.
Ad 5
Obecnie nie są planowane działania mające na celu wypracowania dodatkowych metod
weryfikacji skuteczności pozostawiania zawiadomień o przesyłkach sądowych przez
doręczycieli.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.377.2026
Warszawa, 31 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 18583 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek
w sprawie usprawnienia procesu doręczania korespondencji sądowej.
Ad 1
Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada danych statycznych, dotyczących struktury
rozpoznania przez sądy wniosków o przywrócenie terminu procesowego, w tym liczby
złożonych, uwzględnionych i oddalonych wniosków, z uwzględnieniem sposobu
reprezentacji strony. Rozstrzygnięcia w przedmiocie takich wniosków nie stanowią co do
zasady odrębnej kategorii spraw, a tym samym nie są ujmowane w obowiązującej
sądowej sprawozdawczości statystycznej.
Wyjaśniam, że wnioski o przywrócenie terminu procesowego, w myśl art. 169 § 3 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego1, dalej k.p.c.,
są rozpoznawane łącznie ze środkami zaskarżenia, których dotyczą. Tylko, w znacznie
ograniczonym zakresie, jeżeli ponowny wpis sprawy nastąpił w związku z przywróceniem
terminu do wniesienia środka zaskarżenia, takie informacje są wykazane w statystyce
w dziale dotyczącym struktury wpływu spraw.
Ad 2
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.
-- 1 of 3 --
2
Pytanie o ocenę obecnej praktyki stosowania przez sądy kryterium „braku winy”
przy przywracaniu terminów procesowych, a ściślej o ocenę wykładni art. 168 k.p.c.
dokonywanej przez sąd rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu, wykracza poza
zakres uprawnień Ministra Sprawiedliwości. Minister sprawuje bowiem jedynie
zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością sądów powszechnych, który
nie może ingerować w ich sferę orzeczniczą ani wykładnię przepisów prawa dokonywaną
przez sądy.
Ad 3
Co do zasady Ministerstwo Sprawiedliwości nie jest właściwe do rozpatrywania
(załatwiania) skarg, dotyczących działalności operatorów pocztowych. Prowadzona
ewidencja skarg i wniosków wykazała jedynie kilka skarg na operatorów w 2025 i 2026
roku, wobec czego ich skala jest nieznaczna. Z kolei skargi na działalność sądów w związku
z rozpoznawaniem wniosków o przywrócenie terminu, czy też w zw. z uznawaniem
przesyłek za doręczone, nie są ewidencjonowane na tyle szczegółowo, aby można było
określić jaka jest ich liczba.
Poprawa regulacji dotyczących doręczania przesyłek sądowych była przedmiotem kilku
petycji, skierowanych do resortu, żadna jednak nie dotyczyła wprost kwestii poruszonych
w interpelacji.
Ad 4
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na stopniową cyfryzację postępowania
cywilnego, co znajduje odzwierciedlenie w ustawie z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie
ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych
ustaw2, która wprowadziła kolejne etapy elektronizacji postępowania cywilnego.
Nowelizacja przewiduje m.in. rozszerzenie wykorzystania Portalu Informacyjnego Sądów
Powszechnych jako podstawowego sposobu doręczeń dla profesjonalnych
pełnomocników, a także po złożeniu odpowiedniego oświadczenia, dla stron
2 Dz. U. poz. 1172
-- 2 of 3 --
3
postępowania. W razie braku potwierdzenia odbioru doręczenie elektroniczne uznaje się
za skuteczne z upływem 14 dni od umieszczenia pisma w systemie teleinformatycznym
lub portalu informacyjnym, co stanowi elektroniczny odpowiednik fikcji doręczenia
przesyłki doręczanej w sposób tradycyjny (papierowy).
Nowelizacja wprowadziła również możliwość – od 1 czerwca 2026 r. - wyboru przez stronę
doręczenia jej przez sąd za pośrednictwem portalu informacyjnego pism sądowych,
odpisów pism procesowych lub innych dokumentów niepochodzących od sądu, jeśli
pozostają one w postaci elektronicznej (art. 1311a k.p.c.).
Zatem ustawodawca stopniowo odchodzi od modelu opartego wyłącznie na tradycyjnych
doręczeniach, co wiąże się z tradycyjnym zawiadomieniem umieszczonym przez
doręczyciela w oddawczej skrzynce pocztowej o złożeniu przesyłki sądowej w placówce
pocztowej, wspomagając go systemem doręczeń elektronicznych wykorzystującym Portal
Informacyjny Sądów Powszechnych.
Obecnie nie są rozważane, jak to ujęto w pytaniu Interpelacji, rozwiązania wspomagające,
tj. obowiązkowe powiadomienia elektroniczne lub SMS równoległe do awiz papierowych.
Ad 5
Obecnie nie są planowane działania mające na celu wypracowania dodatkowych metod
weryfikacji skuteczności pozostawiania zawiadomień o przesyłkach sądowych przez
doręczycieli.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --