Interpelacja nr 18578
Interpelacja w sprawie kryzysu finansowania powiatowych urzędów pracy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (94%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kryzysu finansowania powiatowych urzędów pracy
Interpelacja nr 18578
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie kryzysu finansowania powiatowych urzędów pracy
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęło stanowisko Związku Powiatów Polskich oraz raport dotyczący finansowania powiatowych urzędów pracy w 2026 roku.
Z przedstawionych danych wynika, że mimo rekordowych wpływów Funduszu Pracy ze składek pracodawców, wynoszących ponad 11 mld zł, środki przeznaczone na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu zostały ograniczone do około 2,15 mld zł. Oznacza to, że na realizację ustawowych zadań powiatowych urzędów pracy przeznaczono jedynie 19% wpływów Funduszu Pracy.
Po odliczeniu środków pozostających w dyspozycji ministra oraz finansowania projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, do dyspozycji powiatów pozostaje około 656 mln zł, czyli o blisko 67% mniej niż rok wcześniej.
W praktyce oznacza to, że wiele powiatowych urzędów pracy dysponuje środkami niewystarczającymi do prowadzenia skutecznej aktywizacji zawodowej. W części województw środki na aktywne formy pomocy poza projektami EFS+ zostały całkowicie wyczerpane.
Sytuację dodatkowo komplikuje wejście w życie ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która rozszerzyła katalog osób mogących korzystać z usług urzędów pracy, nie zapewniając jednocześnie adekwatnego zwiększenia finansowania.
Związek Powiatów Polskich wskazuje również na konieczność zmiany zasad finansowania dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej poprzez przyznawanie ich w kwotach netto, co pozwoliłoby wyeliminować liczne problemy związane z rozliczaniem podatku VAT.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie były przyczyny ograniczenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w 2026 roku?
2. Jaka kwota środków Funduszu Pracy została przeznaczona:
na aktywizację zawodową realizowaną przez powiatowe urzędy pracy,
na projekty finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus,
na rezerwy pozostające w dyspozycji ministra,
na pozostałe zadania finansowane z Funduszu Pracy?
3. Czy ministerstwo przewiduje zwiększenie planu finansowego Funduszu Pracy jeszcze w 2026 roku? 4. Jakie działania zostaną podjęte, aby powiatowe urzędy pracy mogły realizować zadania wynikające z nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia?>
5. Ilu beneficjentów aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu otrzyma wsparcie w 2026 roku w porównaniu z rokiem 2025?
6. Czy ministerstwo analizowało wpływ ograniczenia środków Funduszu Pracy na poziom bezrobocia oraz skuteczność polityki rynku pracy?
7. Czy ministerstwo rozważa poparcie postulatu Związku Powiatów Polskich dotyczącego ustawowego zagwarantowania przeznaczania minimum 35% wpływów Funduszu Pracy na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu?
8. Czy planowane są zmiany przepisów umożliwiające przekazywanie środków na podjęcie działalności gospodarczej w kwotach netto, eliminujące problemy związane z rozliczaniem podatku VAT?
9. Jak ministerstwo ocenia możliwość przywrócenia poziomu finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu do poziomu sprzed ograniczeń z 2026 roku?
10. Czy prowadzone są prace nad zmianą zasad funkcjonowania Funduszu Pracy tak, aby większa część wpływów ze składek pracodawców trafiała bezpośrednio do powiatowych urzędów pracy?
Z wyrazami szacunku
Iwona Maria Kozłowska
Interpelacja nr 18578
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie kryzysu finansowania powiatowych urzędów pracy
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęło stanowisko Związku Powiatów Polskich oraz raport dotyczący finansowania powiatowych urzędów pracy w 2026 roku.
Z przedstawionych danych wynika, że mimo rekordowych wpływów Funduszu Pracy ze składek pracodawców, wynoszących ponad 11 mld zł, środki przeznaczone na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu zostały ograniczone do około 2,15 mld zł. Oznacza to, że na realizację ustawowych zadań powiatowych urzędów pracy przeznaczono jedynie 19% wpływów Funduszu Pracy.
Po odliczeniu środków pozostających w dyspozycji ministra oraz finansowania projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, do dyspozycji powiatów pozostaje około 656 mln zł, czyli o blisko 67% mniej niż rok wcześniej.
W praktyce oznacza to, że wiele powiatowych urzędów pracy dysponuje środkami niewystarczającymi do prowadzenia skutecznej aktywizacji zawodowej. W części województw środki na aktywne formy pomocy poza projektami EFS+ zostały całkowicie wyczerpane.
Sytuację dodatkowo komplikuje wejście w życie ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która rozszerzyła katalog osób mogących korzystać z usług urzędów pracy, nie zapewniając jednocześnie adekwatnego zwiększenia finansowania.
Związek Powiatów Polskich wskazuje również na konieczność zmiany zasad finansowania dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej poprzez przyznawanie ich w kwotach netto, co pozwoliłoby wyeliminować liczne problemy związane z rozliczaniem podatku VAT.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie były przyczyny ograniczenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w 2026 roku?
2. Jaka kwota środków Funduszu Pracy została przeznaczona:
na aktywizację zawodową realizowaną przez powiatowe urzędy pracy,
na projekty finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus,
na rezerwy pozostające w dyspozycji ministra,
na pozostałe zadania finansowane z Funduszu Pracy?
3. Czy ministerstwo przewiduje zwiększenie planu finansowego Funduszu Pracy jeszcze w 2026 roku? 4. Jakie działania zostaną podjęte, aby powiatowe urzędy pracy mogły realizować zadania wynikające z nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia?>
5. Ilu beneficjentów aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu otrzyma wsparcie w 2026 roku w porównaniu z rokiem 2025?
6. Czy ministerstwo analizowało wpływ ograniczenia środków Funduszu Pracy na poziom bezrobocia oraz skuteczność polityki rynku pracy?
7. Czy ministerstwo rozważa poparcie postulatu Związku Powiatów Polskich dotyczącego ustawowego zagwarantowania przeznaczania minimum 35% wpływów Funduszu Pracy na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu?
8. Czy planowane są zmiany przepisów umożliwiające przekazywanie środków na podjęcie działalności gospodarczej w kwotach netto, eliminujące problemy związane z rozliczaniem podatku VAT?
9. Jak ministerstwo ocenia możliwość przywrócenia poziomu finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu do poziomu sprzed ograniczeń z 2026 roku?
10. Czy prowadzone są prace nad zmianą zasad funkcjonowania Funduszu Pracy tak, aby większa część wpływów ze składek pracodawców trafiała bezpośrednio do powiatowych urzędów pracy?
Z wyrazami szacunku
Iwona Maria Kozłowska
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Monika Sikora
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
390 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie kryzysu finansowania powiatowych urzędów pracy
Odpowiedź na interpelację nr 18578
w sprawie kryzysu finansowania powiatowych urzędów pracy
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Monika Sikora
Warszawa, 14-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
Odpowiedź na interpelację 18578.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11366 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.439.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 18578 Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej,
w sprawie kryzysu finansowania powiatowych urzędów pracy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Tytułem wstępu pragnę zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 (dalej jako: „ustawa o finansach publicznych”) podstawą
gospodarowania środkami Funduszu Pracy (dalej „FP”) w trakcie roku budżetowego jest
roczny plan finansowy FP stanowiący załącznik do ustawy budżetowej. W toku prac nad
projektem ustawy budżetowej na dany rok Minister Finansów i Gospodarki, w trybie
i terminach określonych przez przepisy dotyczące prac nad projektem tego aktu wydane na
podstawie art. 138 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, przekazuje wstępną kwotę
wydatków na ten rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na kolejne lata dla poszczególnych
dysponentów części budżetowych. Pismem z 25 lipca 2025 r. Minister Finansów
i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej limit wydatków FP
do uwzględnienia w projekcie planu finansowego na 2026 r. Limit określono na poziomie
10,1 mld zł, tj. niższym o 1 mld zł względem roku 2025.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na każdym etapie uzgodnień wskazywał na
konieczność utrzymania finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na
poziomie analogicznym do roku 2025. Pomimo tego kwotę zabezpieczoną w planie FP na
br. ustalono na poziomie niższym od postulowanych potrzeb finansowych.
Minister Finansów i Gospodarki w korespondencji kierowanej do Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej wskazywał, że Polskę objęto procedurą nadmiernego deficytu (EDP),
co oznacza konieczność konsolidacji finansów publicznych i redukcji deficytu w kolejnych
latach i ma odzwierciedlenie w średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata
2025-2028, określającym ścieżkę wydatków do 2028 roku, której przestrzeganie jest
niezbędne do ograniczenia deficytu nominalnego i redukcji długu w średnim okresie.
Minister wskazywał też, że wydatki FP objęto stabilizującą regułą wydatkową (SRW) oraz
limitem wydatków wskazywanym corocznie w ustawie budżetowej, w związku z czym
zwiększenie limitu wydatków FP może odbyć się tylko pod warunkiem wskazania
oszczędności powstałych na innych zadaniach objętych tą regułą. Na dzień dzisiejszy,
uwzględniając zgłaszane potrzeby i ograniczone środki, nie wygenerowano oszczędności,
które można by przesunąć na finansowanie form pomocy.
Ustalony niższy limit wydatków z FP miał bezpośredni wpływ na wysokość kwoty środków
wskazanej na finansowanie form pomocy przez samorządy powiatowe, której podział na
poszczególne regiony regulują przepisy ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia2 oraz wydane na podstawie art. 277 tego aktu rozporządzenie Rady
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.
2 Dz. U. poz. 620, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej Funduszu
Pracy3 (dalej „rozporządzenie RM”).
Na podstawie art. 267 ust. 4 ww. ustawy w związku z § 6 rozporządzenia RM kwota
środków FP na finansowanie form pomocy, w tym tych realizowanych w ramach projektów
EFS+, określona w planie finansowym FP na b.r. - pomniejszona o rezerwę pozostającą
w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy - dzielona jest między województwa
algorytmem. Następnie kwoty ustalone dla samorządów województw są dzielone dla
poszczególnych jednostek powiatowych przez zarząd województwa według kryteriów
określonych przez sejmik województwa, o których mowa w art. 267 ust. 7 ww. ustawy.
Oznacza to, że podczas opracowywania kryteriów podziału istnieje możliwość
uwzględnienia szczególnych potrzeb lokalnych rynków pracy.
Ze względu na powyższe nie ma możliwości weryfikacji ustalonych dla samorządów
powiatowych kwot środków (limitów) FP, gdyż wynikają one z przepisów ustawy oraz
wydanego na jej podstawie rozporządzenia RM, a środki dostępne w ramach planu
finansowego FP rozdysponowano między organy i jednostki realizujące zadania ustawowe.
Na finansowanie form pomocy władze powiatowe dysponują w br. w skali kraju środkami
FP w kwocie 1 718 246 400,00 zł, z czego 1 068 817 374,00 zł to środki FP na
finansowanie form pomocy realizowanych w ramach projektów EFS+. Finansowane są z
nich wszystkie formy pomocy określone w ustawie.
Minister właściwy do spraw pracy nie przyznaje środków FP na poszczególne formy
pomocy ujęte w ustawie. Wyboru wdrażanych form pomocy, w ramach łącznej kwoty
ustalonej dla samorządu powiatu, dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii powiatowej rady
rynku pracy. To władze samorządowe decydują zatem, uwzględniając potrzeby lokalnych
rynków pracy oraz własne możliwości, o wyborze i finansowaniu poszczególnych form
pomocy. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie ma bezpośredniego wpływu na
liczbę aktywizowanych osób i wybór konkretnych form pomocy.
W sytuacji ograniczonych środków na aktywizację, urzędy pracy powinny intensyfikować
działania z zakresu pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego bez konieczności
angażowania środków z FP. Klienci urzędów mogą otrzymać propozycję przyjęcia oferty
pracy, udziału w targach pracy lub giełdzie pracy. W odniesieniu do osób, którym urząd nie
będzie mógł zaproponować oferty pracy, powinno być stosowane intensywne poradnictwo
zawodowe, którego celem jest diagnoza predyspozycji zawodowych i dopasowanie ich do
wymagań nowoczesnego rynku pracy.
Należy podkreślić, że sytuacja na rynku pracy jest dobra, a stopa bezrobocia rejestrowanego
pozostaje niska (5,8% w skali kraju wg danych na koniec lipca br.) - szczególnie w dużych
aglomeracjach i powiatach do nich przyległych, co w obliczu stabilnego wzrostu
gospodarczego stwarza szansę do kreowania przez pracodawców niesubsydiowanych
miejsc pracy.
W okresie od początku stycznia do końca lipca 2026 roku odnotowano 77,3 tys.
wyrejestrowań osób bezrobotnych z powodu rozpoczęcia przez nich udziału w działaniach
aktywizacyjnych (prace subsydiowane, szkolenia, staże, prace społecznie użyteczne) wobec
134,7 tys. w analogicznym okresie 2025 r. Oznacza to spadek rok do roku o 57,3 tys., osób,
tj. o 42,6%. W sytuacji utrzymania analogicznego tempa spadku liczby aktywizowanych
bezrobotnych w kolejnych miesiącach, w całym 2026 r. wsparcie uzyska około 120 tys.
3 Dz. U. poz. 1662.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
bezrobotnych. Wszystko zależy jednak od tego, jakie formy pomocy będą
realizowane w powiatach, bowiem koszty ich finansowania różnią się.
Niezależnie od środków przekazywanych jednostkom samorządowym, minister właściwy
do spraw pracy dysponuje rezerwą FP, o której mowa w art. 267 ust. 2 wskazanej ustawy.
W br. rezerwa FP stanowi 429 561 600,00 zł, z czego do dyspozycji samorządów
powiatowych jest 372 700 000,00 zł. Procedurę ubiegania się o środki rezerwy FP
określono w dokumencie pn. „Zasady ubiegania się o środki rezerwy Funduszu Pracy na
finansowanie działań aktywizacyjnych w 2026 roku” (dalej jako: „zasady”), którego
odpowiednia wersja corocznie publikowana jest w Intranecie Publicznych Służb
Zatrudnienia. Dokument zawiera katalog programów możliwych do finansowania w danym
roku ze środków rezerwy FP. W lipcu br. ogłoszono II nabór wniosków o środki rezerwy FP
na finansowanie programów aktywizacji zawodowej, na który przeznaczono dodatkowe 87
mln zł. Nabór zakończył się 27 lipca br. W jego ramach przyznano środki w kwotach
wnioskowanych, tj. w wysokości 86 565 779,77 zł.
Kierownictwo Ministerstwa rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi stały dialog
z urzędami pracy i konwentami ich dyrektorów, aby możliwie szybko kierować dostępne
środki tam, gdzie potrzeby są największe. Sytuacja związana z potrzebami urzędów pracy
i rynek pracy, w tym również dostępność środków FP, które znajdują się w dyspozycji
urzędów pracy, jest na bieżąco monitorowana. Ze szczególną uwagą analizuje się czynniki,
mogące doprowadzić do wzrostu bezrobocia, zwłaszcza na mniejszych rynkach pracy, z dala
od centrów aglomeracyjnych.
Ograniczenie środków na aktywizację przyczyniło się do spadku liczby aktywizowanych
bezrobotnych, a tym samym obniżenia poziomu wyrejestrowań bezrobotnych z ewidencji
urzędów pracy.
Warto zauważyć, że w sytuacji ograniczonych środków na aktywizację bezrobotnych
pracodawcy chętniej zatrudniali pracowników na niesubsydiowanych miejscach pracy,
o czym świadczy fakt, że tylko w pierwszym półroczu tego roku prace niesubsydiowane
podjęło prawie 320 tys. bezrobotnych, czyli o 41,8 tys. tj. o 15% więcej niż w analogicznym
okresie ubiegłego roku. Co ważne, wzrost ten nastąpił mimo spadku ofert pracy zgłaszanych
do powiatowych urzędów pracy, zatem może być on efektem m.in. intensyfikacji
poradnictwa zawodowego i pośrednictwa pracy, czyli zwiększonego wysiłku
i skuteczniejszych działań pracowników urzędów pracy.
Na finansowanie pozostałych zadań w planie finansowym FP na rok 2026 zarezerwowano
7 961 756 000,00 zł, z czego 4 173 935 000,00 zł to środki FP zarezerwowane na
finansowanie świadczeń obligatoryjnych, o których mowa w art. 300 ust. ww. 1 ustawy.
Nawiązując do propozycji przedstawionej w stanowisku XXXIII Zgromadzenia Ogólnego
Związku Powiatów Polskich pragnę ponownie podkreślić, że Plan finansowy FP stanowi
załącznik do ustawy budżetowej. Biorąc pod uwagę proces opracowywania i uchwalania
budżetu państwa, w trakcie którego Minister Finansów i Gospodarki wskazuje ogólny limit
wydatków FP na poziomie znacznie niższym względem wysokości planowanych
przychodów FP, usztywnienie limitu wydatków na formy pomocy w stosunku do
przychodów mogłoby znacznie ograniczyć możliwość realizacji pozostałych działań
ustawowych, a w pewnych sytuacjach spowodować nawet brak środków na wydatki
obligatoryjne, w tym na zasiłki dla bezrobotnych.
Z uwagi na to, a także mnogość zadań ustawowych ujętych w planie finansowym FP, kwoty
na te zadania, w tym na formy pomocy, powinny być rokrocznie określane przez Ministra
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z uwzględnieniem bieżącej i prognozowanej sytuacji na
rynku pracy.
Do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kierowane są z urzędów pracy uwagi
i propozycje modyfikacji przepisów regulujących formy pomocy określone w ustawie o
rynku pracy i służbach zatrudnienia, m.in. dotyczące umożliwienia przekazywania
jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej w kwotach netto.
Kierownictwo resortu pracy prowadzi w tym przedmiocie dialog z urzędami, a propozycja
wraz z oceną skutków wprowadzenia takich zmian dla ich potencjalnych beneficjentów i
realizujących to zadanie powiatowych urzędów pracy jest analizowana.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Monika Sikora
Pełnomocnik Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.439.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 18578 Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej,
w sprawie kryzysu finansowania powiatowych urzędów pracy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Tytułem wstępu pragnę zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 (dalej jako: „ustawa o finansach publicznych”) podstawą
gospodarowania środkami Funduszu Pracy (dalej „FP”) w trakcie roku budżetowego jest
roczny plan finansowy FP stanowiący załącznik do ustawy budżetowej. W toku prac nad
projektem ustawy budżetowej na dany rok Minister Finansów i Gospodarki, w trybie
i terminach określonych przez przepisy dotyczące prac nad projektem tego aktu wydane na
podstawie art. 138 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, przekazuje wstępną kwotę
wydatków na ten rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na kolejne lata dla poszczególnych
dysponentów części budżetowych. Pismem z 25 lipca 2025 r. Minister Finansów
i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej limit wydatków FP
do uwzględnienia w projekcie planu finansowego na 2026 r. Limit określono na poziomie
10,1 mld zł, tj. niższym o 1 mld zł względem roku 2025.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na każdym etapie uzgodnień wskazywał na
konieczność utrzymania finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na
poziomie analogicznym do roku 2025. Pomimo tego kwotę zabezpieczoną w planie FP na
br. ustalono na poziomie niższym od postulowanych potrzeb finansowych.
Minister Finansów i Gospodarki w korespondencji kierowanej do Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej wskazywał, że Polskę objęto procedurą nadmiernego deficytu (EDP),
co oznacza konieczność konsolidacji finansów publicznych i redukcji deficytu w kolejnych
latach i ma odzwierciedlenie w średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata
2025-2028, określającym ścieżkę wydatków do 2028 roku, której przestrzeganie jest
niezbędne do ograniczenia deficytu nominalnego i redukcji długu w średnim okresie.
Minister wskazywał też, że wydatki FP objęto stabilizującą regułą wydatkową (SRW) oraz
limitem wydatków wskazywanym corocznie w ustawie budżetowej, w związku z czym
zwiększenie limitu wydatków FP może odbyć się tylko pod warunkiem wskazania
oszczędności powstałych na innych zadaniach objętych tą regułą. Na dzień dzisiejszy,
uwzględniając zgłaszane potrzeby i ograniczone środki, nie wygenerowano oszczędności,
które można by przesunąć na finansowanie form pomocy.
Ustalony niższy limit wydatków z FP miał bezpośredni wpływ na wysokość kwoty środków
wskazanej na finansowanie form pomocy przez samorządy powiatowe, której podział na
poszczególne regiony regulują przepisy ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia2 oraz wydane na podstawie art. 277 tego aktu rozporządzenie Rady
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.
2 Dz. U. poz. 620, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej Funduszu
Pracy3 (dalej „rozporządzenie RM”).
Na podstawie art. 267 ust. 4 ww. ustawy w związku z § 6 rozporządzenia RM kwota
środków FP na finansowanie form pomocy, w tym tych realizowanych w ramach projektów
EFS+, określona w planie finansowym FP na b.r. - pomniejszona o rezerwę pozostającą
w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy - dzielona jest między województwa
algorytmem. Następnie kwoty ustalone dla samorządów województw są dzielone dla
poszczególnych jednostek powiatowych przez zarząd województwa według kryteriów
określonych przez sejmik województwa, o których mowa w art. 267 ust. 7 ww. ustawy.
Oznacza to, że podczas opracowywania kryteriów podziału istnieje możliwość
uwzględnienia szczególnych potrzeb lokalnych rynków pracy.
Ze względu na powyższe nie ma możliwości weryfikacji ustalonych dla samorządów
powiatowych kwot środków (limitów) FP, gdyż wynikają one z przepisów ustawy oraz
wydanego na jej podstawie rozporządzenia RM, a środki dostępne w ramach planu
finansowego FP rozdysponowano między organy i jednostki realizujące zadania ustawowe.
Na finansowanie form pomocy władze powiatowe dysponują w br. w skali kraju środkami
FP w kwocie 1 718 246 400,00 zł, z czego 1 068 817 374,00 zł to środki FP na
finansowanie form pomocy realizowanych w ramach projektów EFS+. Finansowane są z
nich wszystkie formy pomocy określone w ustawie.
Minister właściwy do spraw pracy nie przyznaje środków FP na poszczególne formy
pomocy ujęte w ustawie. Wyboru wdrażanych form pomocy, w ramach łącznej kwoty
ustalonej dla samorządu powiatu, dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii powiatowej rady
rynku pracy. To władze samorządowe decydują zatem, uwzględniając potrzeby lokalnych
rynków pracy oraz własne możliwości, o wyborze i finansowaniu poszczególnych form
pomocy. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie ma bezpośredniego wpływu na
liczbę aktywizowanych osób i wybór konkretnych form pomocy.
W sytuacji ograniczonych środków na aktywizację, urzędy pracy powinny intensyfikować
działania z zakresu pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego bez konieczności
angażowania środków z FP. Klienci urzędów mogą otrzymać propozycję przyjęcia oferty
pracy, udziału w targach pracy lub giełdzie pracy. W odniesieniu do osób, którym urząd nie
będzie mógł zaproponować oferty pracy, powinno być stosowane intensywne poradnictwo
zawodowe, którego celem jest diagnoza predyspozycji zawodowych i dopasowanie ich do
wymagań nowoczesnego rynku pracy.
Należy podkreślić, że sytuacja na rynku pracy jest dobra, a stopa bezrobocia rejestrowanego
pozostaje niska (5,8% w skali kraju wg danych na koniec lipca br.) - szczególnie w dużych
aglomeracjach i powiatach do nich przyległych, co w obliczu stabilnego wzrostu
gospodarczego stwarza szansę do kreowania przez pracodawców niesubsydiowanych
miejsc pracy.
W okresie od początku stycznia do końca lipca 2026 roku odnotowano 77,3 tys.
wyrejestrowań osób bezrobotnych z powodu rozpoczęcia przez nich udziału w działaniach
aktywizacyjnych (prace subsydiowane, szkolenia, staże, prace społecznie użyteczne) wobec
134,7 tys. w analogicznym okresie 2025 r. Oznacza to spadek rok do roku o 57,3 tys., osób,
tj. o 42,6%. W sytuacji utrzymania analogicznego tempa spadku liczby aktywizowanych
bezrobotnych w kolejnych miesiącach, w całym 2026 r. wsparcie uzyska około 120 tys.
3 Dz. U. poz. 1662.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
bezrobotnych. Wszystko zależy jednak od tego, jakie formy pomocy będą
realizowane w powiatach, bowiem koszty ich finansowania różnią się.
Niezależnie od środków przekazywanych jednostkom samorządowym, minister właściwy
do spraw pracy dysponuje rezerwą FP, o której mowa w art. 267 ust. 2 wskazanej ustawy.
W br. rezerwa FP stanowi 429 561 600,00 zł, z czego do dyspozycji samorządów
powiatowych jest 372 700 000,00 zł. Procedurę ubiegania się o środki rezerwy FP
określono w dokumencie pn. „Zasady ubiegania się o środki rezerwy Funduszu Pracy na
finansowanie działań aktywizacyjnych w 2026 roku” (dalej jako: „zasady”), którego
odpowiednia wersja corocznie publikowana jest w Intranecie Publicznych Służb
Zatrudnienia. Dokument zawiera katalog programów możliwych do finansowania w danym
roku ze środków rezerwy FP. W lipcu br. ogłoszono II nabór wniosków o środki rezerwy FP
na finansowanie programów aktywizacji zawodowej, na który przeznaczono dodatkowe 87
mln zł. Nabór zakończył się 27 lipca br. W jego ramach przyznano środki w kwotach
wnioskowanych, tj. w wysokości 86 565 779,77 zł.
Kierownictwo Ministerstwa rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi stały dialog
z urzędami pracy i konwentami ich dyrektorów, aby możliwie szybko kierować dostępne
środki tam, gdzie potrzeby są największe. Sytuacja związana z potrzebami urzędów pracy
i rynek pracy, w tym również dostępność środków FP, które znajdują się w dyspozycji
urzędów pracy, jest na bieżąco monitorowana. Ze szczególną uwagą analizuje się czynniki,
mogące doprowadzić do wzrostu bezrobocia, zwłaszcza na mniejszych rynkach pracy, z dala
od centrów aglomeracyjnych.
Ograniczenie środków na aktywizację przyczyniło się do spadku liczby aktywizowanych
bezrobotnych, a tym samym obniżenia poziomu wyrejestrowań bezrobotnych z ewidencji
urzędów pracy.
Warto zauważyć, że w sytuacji ograniczonych środków na aktywizację bezrobotnych
pracodawcy chętniej zatrudniali pracowników na niesubsydiowanych miejscach pracy,
o czym świadczy fakt, że tylko w pierwszym półroczu tego roku prace niesubsydiowane
podjęło prawie 320 tys. bezrobotnych, czyli o 41,8 tys. tj. o 15% więcej niż w analogicznym
okresie ubiegłego roku. Co ważne, wzrost ten nastąpił mimo spadku ofert pracy zgłaszanych
do powiatowych urzędów pracy, zatem może być on efektem m.in. intensyfikacji
poradnictwa zawodowego i pośrednictwa pracy, czyli zwiększonego wysiłku
i skuteczniejszych działań pracowników urzędów pracy.
Na finansowanie pozostałych zadań w planie finansowym FP na rok 2026 zarezerwowano
7 961 756 000,00 zł, z czego 4 173 935 000,00 zł to środki FP zarezerwowane na
finansowanie świadczeń obligatoryjnych, o których mowa w art. 300 ust. ww. 1 ustawy.
Nawiązując do propozycji przedstawionej w stanowisku XXXIII Zgromadzenia Ogólnego
Związku Powiatów Polskich pragnę ponownie podkreślić, że Plan finansowy FP stanowi
załącznik do ustawy budżetowej. Biorąc pod uwagę proces opracowywania i uchwalania
budżetu państwa, w trakcie którego Minister Finansów i Gospodarki wskazuje ogólny limit
wydatków FP na poziomie znacznie niższym względem wysokości planowanych
przychodów FP, usztywnienie limitu wydatków na formy pomocy w stosunku do
przychodów mogłoby znacznie ograniczyć możliwość realizacji pozostałych działań
ustawowych, a w pewnych sytuacjach spowodować nawet brak środków na wydatki
obligatoryjne, w tym na zasiłki dla bezrobotnych.
Z uwagi na to, a także mnogość zadań ustawowych ujętych w planie finansowym FP, kwoty
na te zadania, w tym na formy pomocy, powinny być rokrocznie określane przez Ministra
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z uwzględnieniem bieżącej i prognozowanej sytuacji na
rynku pracy.
Do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kierowane są z urzędów pracy uwagi
i propozycje modyfikacji przepisów regulujących formy pomocy określone w ustawie o
rynku pracy i służbach zatrudnienia, m.in. dotyczące umożliwienia przekazywania
jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej w kwotach netto.
Kierownictwo resortu pracy prowadzi w tym przedmiocie dialog z urzędami, a propozycja
wraz z oceną skutków wprowadzenia takich zmian dla ich potencjalnych beneficjentów i
realizujących to zadanie powiatowych urzędów pracy jest analizowana.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Monika Sikora
Pełnomocnik Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --