Interpelacja w sprawie projektowanej zmiany zasad finansowania świadczeń rehabilitacyjnych udzielanych osobom posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18577
do ministra zdrowia
w sprawie projektowanej zmiany zasad finansowania świadczeń rehabilitacyjnych udzielanych osobom posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z przedstawionym do konsultacji projektem zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zmieniającego zasady zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza zwracam się z interpelacją dotyczącą planowanej zmiany sposobu zwiększania wartości umów za świadczenia udzielane osobom posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z projektowanym § 20 ust. 17 zwiększenie liczby jednostek rozliczeniowych oraz kwoty zobowiązania ma następować na wniosek świadczeniodawcy składany do końca miesiąca następującego po zakończeniu okresu rozliczeniowego, w którym doszło do przekroczenia wartości określonej na realizację tych świadczeń.
Rozwiązanie to budzi poważne zastrzeżenia świadczeniodawców i przedstawicieli strony społecznej. Wskazuje się przede wszystkim, że w obowiązujących umowach okresem rozliczeniowym jest co do zasady rok kalendarzowy, podczas gdy świadczenia są sprawozdawane i finansowane w cyklach miesięcznych. Przy takiej interpretacji placówki medyczne po wykorzystaniu wyodrębnionej kwoty musiałyby przez wiele miesięcy finansować dalsze świadczenia z własnych środków.
W praktyce mogłoby to prowadzić do przeniesienia ciężaru finansowania świadczeń gwarantowanych z Narodowego Funduszu Zdrowia na świadczeniodawców. Dotyczyłoby to świadczeń kierowanych do pacjentów wymagających szczególnego wsparcia, których dostęp do rehabilitacji powinien być objęty szczególną ochroną państwa.
Strona społeczna zwraca również uwagę, że już obecnie, przy kwartalnym mechanizmie składania wniosków, występują opóźnienia w zwiększaniu wartości umów i przekazywaniu środków. Skumulowanie wniosków po zakończeniu okresu rozliczeniowego może dodatkowo wydłużyć proces ich rozpatrywania i pogłębić problemy z płynnością finansową podmiotów leczniczych.
Szczególne wątpliwości budzi także pozostawienie kwartalnego mechanizmu zwiększania wartości umów w odniesieniu do części świadczeń udzielanych dzieciom do ukończenia 18. roku życia, przy jednoczesnym wprowadzeniu mniej korzystnego mechanizmu dla pełnoletnich osób posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Projekt nie przedstawia dostatecznego uzasadnienia dla takiego zróżnicowania.
Należy podkreślić, że pogorszenie płynności finansowej świadczeniodawców może skutkować ograniczeniem zatrudnienia personelu medycznego, zmniejszeniem liczby realizowanych świadczeń, wydłużeniem kolejek oraz pogorszeniem dostępności rehabilitacji dla osób z niepełnosprawnościami.
Stabilność finansowa systemu ochrony zdrowia nie może być osiągana poprzez przerzucanie obowiązku czasowego finansowania świadczeń publicznych na placówki medyczne. Rozwiązania przyjmowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia powinny chronić zarówno interes pacjentów, jak i zdolność świadczeniodawców do nieprzerwanej realizacji świadczeń.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało wpływ projektowanej zmiany na płynność finansową świadczeniodawców realizujących rehabilitację leczniczą?
Jak należy rozumieć pojęcie „okresu rozliczeniowego” użyte w projektowanym § 20 ust. 17 — jako rok kalendarzowy, kwartał czy miesięczny okres sprawozdawczy?
Czy Ministerstwo Zdrowia zwróci się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o jednoznaczne określenie w zarządzeniu, że w odniesieniu do tych świadczeń okresem rozliczeniowym jest kwartał?
Czy rozważane jest pozostawienie dotychczasowego kwartalnego mechanizmu składania wniosków o zwiększenie wartości umów?
Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu bieżącego lub automatycznego zwiększania wartości umowy po przekroczeniu kwoty przeznaczonej na świadczenia dla osób posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności?
Jakie zabezpieczenia finansowe zostaną wprowadzone, aby świadczeniodawcy nie byli zmuszeni do wielomiesięcznego kredytowania świadczeń finansowanych ze środków publicznych?
Z jakiego powodu projekt przewiduje odmienne zasady rozliczania świadczeń udzielanych dzieciom oraz pełnoletnim osobom posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności?
Czy przeprowadzono ocenę wpływu projektowanych przepisów na dostępność rehabilitacji, czas oczekiwania pacjentów oraz sytuację kadrową placówek rehabilitacyjnych?
Ile wynosi obecnie średni czas rozpatrywania przez oddziały wojewódzkie NFZ wniosków o zwiększenie wartości umów za świadczenia udzielane osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności?
Czy Ministerstwo Zdrowia opowiada się za zmianą projektu zarządzenia zgodnie z postulatami strony społecznej, tak aby zapewnić świadczeniodawcom regularne i terminowe finansowanie wykonanych świadczeń?
Zwracam się również o podjęcie działań zmierzających do zmiany projektu zarządzenia poprzez pozostawienie kwartalnego systemu rozliczeń albo wprowadzenie mechanizmu bieżącego zwiększania wartości umów. Rozwiązanie takie lepiej zabezpieczałoby interes pacjentów, stabilność placówek medycznych oraz ciągłość udzielania świadczeń rehabilitacyjnych.
Z poważaniem Piotr Górnikiewicz
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5779 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.74.2026.KK
Warszawa, 04 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 18577 Pana Piotra Górnikiewicza, Posła na Sejm RP,
w sprawie
projektowanej zmiany zasad finansowania świadczeń rehabilitacyjnych udzielanych osobom
posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Zarządzenie 68/2026/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 22 lipca 2026 r. zmieniające zarządzenie w
sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach rehabilitacja
lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń - leczenie dzieci i dorosłych
ze śpiączką wprowadziło przesunięcie terminu wnioskowania podmiotów leczniczych
o sfinansowanie świadczeń, które zostały wykonane ponad limit wynikający z zawartej
umowy, a które są świadczeniami objętymi nielimitowanym systemem płatności.
Projekt ww. zarządzenia, podlegał konsultacjom zewnętrznym i podobnie jak każdy projekt
przedstawiany w ramach konsultacji opierał się na przeprowadzanych analizach danych
systemowych i analizach norm legislacyjnych, a jego koncept miał za zadanie służyć poprawie
dotychczasowego funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej.
Należy wskazać, że przepisy związane z nielimitowanym finansowaniem świadczeń dla osób
posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, zawarte w art. 136 ust. 2
pkt 1-1c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(dalej: ustawa) stanowią, że w przypadku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z
zakresu rehabilitacji leczniczej w części dotyczącej świadczeń udzielanych
świadczeniobiorcom, o których mowa w art. 47 ust. 1a i 1b, kwota zobowiązania, o której
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
mowa w ust. 1 pkt 5 ustawy, jest zmieniana przez dostosowanie jej do potrzeb zdrowotnych
oraz wykonania tej umowy, przy czym przepisy ustawy nie określają terminu zmiany ww.
kwoty.
W związku z powyższym został zmieniony dotychczasowy kwartalny tryb składania
wniosków poprzez przesunięcie terminu ich składania na okres po zakończeniu okresu
rozliczeniowego. Rozwiązanie to ma przyczynić się do zwiększenia stabilności finansowej
całego systemu opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych oraz ograniczenia
obciążeń administracyjnych po stronie świadczeniodawców.
Niezależnie od powyższych wyjaśnień Narodowy Fundusz Zdrowia zapewnił, że podmioty
lecznicze otrzymują zapłatę za świadczenia, zgodnie z postanowieniami zawartej umowy
z płatnikiem, na dotychczasowych zasadach, w ramach limitu wynikającego z zawartego
kontraktu oraz w terminie uregulowanym w § 24 ust. 1 załącznika do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: OWU).
Wskazany w zarządzeniu okres rozliczeniowy został zdefiniowany w ww. rozporządzeniu
OWU i określa nieprzekraczający terminu obowiązywania umowy okres roku
kalendarzowego albo inny, zawierający się w roku kalendarzowym, okres oznaczony
w umowie.
W odniesieniu do pytania o zautomatyzowany sposób zwiększania umowy po przekroczeniu
kwoty przeznaczonej na świadczenia NFZ poinformował, że nie jest planowany taki
mechanizm, bowiem każde świadczenie sprawozdane do Funduszu pomimo jego
nielimitowanego charakteru musi zostać zweryfikowane w oparciu o przepisy prawa,
zgodność ilości wykonanych procedur na rzecz pacjenta oraz zgodność innych parametrów
definiujących dane świadczenie np. czy zostało wykonane w czasie pracy personelu
wskazanego do umowy w czasie jego realizacji.
Odnosząc się do pytania o odmienne zasady rozliczania świadczeń udzielonych dzieciom
należy wskazać, że świadczenia udzielane osobom do ukończenia 18 roku życia podlegają
regulacjom art. 31 ustawy o Funduszu Medycznym, określającym kwartalny tryb
finansowania ww. świadczeń.
W odniesieniu do pytania o czas rozpatrywania wniosków o zwiększenie wartości umów
Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował, że nie gromadzi informacji związanych ze
średnim czasem rozpatrywania wniosków o zwiększenie wartości umów na świadczenia,
decyduje o tym kolejność złożonych wniosków. Niemniej jednak zgodnie z § 27 ust. 2 OWU
rozliczenie wykonania umowy za dany okres rozliczeniowy następuje najpóźniej w terminie
45 dni od dnia upływu tego okresu.
Na dostępność i czas oczekiwania na dane świadczenie mają wpływ różne czynniki
niezwiązane z zapisami zarządzenia. Niemniej jednak NFZ zapewnił, że nie ma zagrożenia dla
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zabezpieczenia świadczeń dla pacjentów, ponieważ ustawowa możliwość realizacji tych
świadczeń jest nadal zagwarantowana na dotychczasowych zasadach, a jej finansowanie jest
nielimitowane.
Niezależnie od powyższego pragnę zapewnić, że działania podejmowane przez Ministerstwo
Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia mają na celu poprawę funkcjonowania systemu
ochrony zdrowia. Natomiast osiągnięcie celu jakim jest poprawa sytuacji finansowej
w ochronie zdrowia, niewątpliwie wpłynie na poszerzenie możliwości finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej.
Należy przy tym zapewnić, że priorytetem w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie
wdrażanych rozwiązaniach jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania
bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów oraz stabilności finansowej podmiotów
leczniczych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --