Interpelacja nr 18573
Interpelacja w sprawie poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych oraz potrzeby stworzenia systemowej ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych oraz potrzeby stworzenia systemowej ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Interpelacja nr 18573
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych oraz potrzeby stworzenia systemowej ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Zgłaszający: Lidia Czechak, Robert Warwas, Wojciech Michał Zubowski, Filip Kaczyński
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w nawiązaniu do opublikowanego w dniu 8 lipca 2026 r. listu otwartego środowisk zajmujących się kulturą tradycyjną, zainicjonowanego przez Forum Muzyki Tradycyjnej i Stowarzyszenie Twórców Ludowych, zwracam się z interpelacją dotyczącą procedowanego w Sejmie RP poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych (druk nr 2603).
Mimo że jest to inicjatywa poselska, umiejscawiająca swoje mechanizmy w obszarze rolnictwa (Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), to jej skutki bezpośrednio uderzą w spójność polityki kulturalnej państwa i obszar podległy Pani Ministerstwu.
Projekt zakłada wydawanie dziesiątek milionów złotych rocznie (50 tys. zł jednorazowego bonu inwestycyjnego i 25 tys. zł stałej subwencji) na sformalizowane grupy, z całkowitym pominięciem dotychczasowego systemu grantowego oraz ekspertów m.in. Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Środowiska zajmujące się kulturą tradycyjną i niematerialnym dziedzictwem kulturowym w ww. liście otwartym wskazują, że projekt ustawy w obecnym kształcie stworzy rażącą dysproporcję: wybrane grupy uzyskają potężne wsparcie poza systemem kultury, podczas gdy indywidualni twórcy, rzemieślnicy i mistrzowie tradycji będą musieli nadal konkurować o ułamek tych kwot w programach grantowych MKiDN. Wskazuje się także, że projekt stoi w sprzeczności z ratyfikowaną przez Polskę Konwencją UNESCO z 2003 r.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wobec wspomnianego projektu ustawy?
2. Czy resort wyraził już w toku prac legislacyjnych swój sprzeciw wobec marginalizacji instytucji kultury w procesie wspierania dziedzictwa narodowego?
3. Odpowiadając na apel środowisk zajmujących się kulturą tradycyjną, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje w najbliższym czasie zainicjować prace nad rządowym, kompleksowym projektem ustawy o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, wypracowanym w drodze szerokich konsultacji społecznych?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 18573
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych oraz potrzeby stworzenia systemowej ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Zgłaszający: Lidia Czechak, Robert Warwas, Wojciech Michał Zubowski, Filip Kaczyński
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w nawiązaniu do opublikowanego w dniu 8 lipca 2026 r. listu otwartego środowisk zajmujących się kulturą tradycyjną, zainicjonowanego przez Forum Muzyki Tradycyjnej i Stowarzyszenie Twórców Ludowych, zwracam się z interpelacją dotyczącą procedowanego w Sejmie RP poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych (druk nr 2603).
Mimo że jest to inicjatywa poselska, umiejscawiająca swoje mechanizmy w obszarze rolnictwa (Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), to jej skutki bezpośrednio uderzą w spójność polityki kulturalnej państwa i obszar podległy Pani Ministerstwu.
Projekt zakłada wydawanie dziesiątek milionów złotych rocznie (50 tys. zł jednorazowego bonu inwestycyjnego i 25 tys. zł stałej subwencji) na sformalizowane grupy, z całkowitym pominięciem dotychczasowego systemu grantowego oraz ekspertów m.in. Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Środowiska zajmujące się kulturą tradycyjną i niematerialnym dziedzictwem kulturowym w ww. liście otwartym wskazują, że projekt ustawy w obecnym kształcie stworzy rażącą dysproporcję: wybrane grupy uzyskają potężne wsparcie poza systemem kultury, podczas gdy indywidualni twórcy, rzemieślnicy i mistrzowie tradycji będą musieli nadal konkurować o ułamek tych kwot w programach grantowych MKiDN. Wskazuje się także, że projekt stoi w sprzeczności z ratyfikowaną przez Polskę Konwencją UNESCO z 2003 r.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wobec wspomnianego projektu ustawy?
2. Czy resort wyraził już w toku prac legislacyjnych swój sprzeciw wobec marginalizacji instytucji kultury w procesie wspierania dziedzictwa narodowego?
3. Odpowiadając na apel środowisk zajmujących się kulturą tradycyjną, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje w najbliższym czasie zainicjować prace nad rządowym, kompleksowym projektem ustawy o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, wypracowanym w drodze szerokich konsultacji społecznych?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3813 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2551478.11370418.10771341
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18573 posłów Lidii Czechak, Roberta Warwasa, Wojciecha
Michała Zubowskiego i Filipa Kaczyńskiego z 15 lipca 2026 roku w sprawie poselskiego
projektu ustawy o zespołach ludowych oraz potrzeby stworzenia systemowej ochrony
niematerialnego dziedzictwa kulturowego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Po pierwszym czytaniu poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych na wspólnym
posiedzeniu Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Komisji
Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przesłało do
Komisji Kultury opinię oraz uwagi dotyczące konkretnych zapisów zawartych w ww.
projekcie ustawy. Resort kultury przedstawił krytyczne stanowisko wobec zgłoszonej
inicjatywy poselskiej.
W opinii MKiDN propozycja projektu ustawy adresowanej wyłącznie do zespołów ludowych
nie znajduje swojego uzasadnienia. Działalność tych grup artystycznych od strony
formalno-prawnej jest uregulowana i nie budzi zastrzeżeń środowiska.
Funkcjonowanie licznej grupy zespołów ludowych z pewnością wymaga wsparcia
finansowego. Powinno ono jednak trafić przede wszystkim do zespołów, których misją jest
zachowanie, edukacja i popularyzacja niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Proponowany projekt ustawy nie daje takiej gwarancji, ponieważ brak w nim definicji
zespołu ludowego oraz kryteriów merytorycznych, na podstawie których dany zespół
mógłby zostać uznany za ludowy.
W stanowisku MKiDN została także zawarta informacja dotycząca skutecznych
mechanizmów dotowania oraz wspierania zespołów ludowych, wypracowanych przez resort
oraz instytucje mu podległe: Program Ministra KiDN
Kultura ludowa i tradycyjna, Program
własny Narodowego Centrum Kultury
EtnoPolska oraz działania Narodowego Instytutu
Muzyki i Tańca, który aktywnie wspiera polską muzykę ludową i tradycyjną poprzez
programy dotacyjne, projekty z zakresu edukacji nieformalnej, projekty fonograficzne oraz
ogólnopolskie inicjatywy gromadzące dane o zespołach folklorystycznych.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zarekomendowało przeprowadzenie
dogłębnej analizy istniejących już mechanizmów finansowania, rozważenie możliwości
zwiększenia budżetu na wyżej wymienione programy, a przede wszystkim skonsultowanie
projektu ustawy ze środowiskiem działającym w obszarze kultury ludowej czy organizacjami
zajmującymi się niematerialnym dziedzictwem kulturowym.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Jednocześnie pozwolę sobie poinformować, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego realizuje zadania wynikające z Konwencji UNESCO z 2003 r. w sprawie
ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz na bieżąco monitoruje
funkcjonowanie obowiązujących rozwiązań. Na obecnym etapie nie są prowadzone prace
legislacyjne nad odrębną ustawą, jednak nie wyklucza się ich podjęcia, jeżeli wyniki analiz
oraz dialogu ze środowiskami zainteresowanymi wskażą potrzebę wprowadzenia nowych
rozwiązań prawnych.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2551478.11370418.10771341
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18573 posłów Lidii Czechak, Roberta Warwasa, Wojciecha
Michała Zubowskiego i Filipa Kaczyńskiego z 15 lipca 2026 roku w sprawie poselskiego
projektu ustawy o zespołach ludowych oraz potrzeby stworzenia systemowej ochrony
niematerialnego dziedzictwa kulturowego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Po pierwszym czytaniu poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych na wspólnym
posiedzeniu Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Komisji
Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przesłało do
Komisji Kultury opinię oraz uwagi dotyczące konkretnych zapisów zawartych w ww.
projekcie ustawy. Resort kultury przedstawił krytyczne stanowisko wobec zgłoszonej
inicjatywy poselskiej.
W opinii MKiDN propozycja projektu ustawy adresowanej wyłącznie do zespołów ludowych
nie znajduje swojego uzasadnienia. Działalność tych grup artystycznych od strony
formalno-prawnej jest uregulowana i nie budzi zastrzeżeń środowiska.
Funkcjonowanie licznej grupy zespołów ludowych z pewnością wymaga wsparcia
finansowego. Powinno ono jednak trafić przede wszystkim do zespołów, których misją jest
zachowanie, edukacja i popularyzacja niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Proponowany projekt ustawy nie daje takiej gwarancji, ponieważ brak w nim definicji
zespołu ludowego oraz kryteriów merytorycznych, na podstawie których dany zespół
mógłby zostać uznany za ludowy.
W stanowisku MKiDN została także zawarta informacja dotycząca skutecznych
mechanizmów dotowania oraz wspierania zespołów ludowych, wypracowanych przez resort
oraz instytucje mu podległe: Program Ministra KiDN
Kultura ludowa i tradycyjna, Program
własny Narodowego Centrum Kultury
EtnoPolska oraz działania Narodowego Instytutu
Muzyki i Tańca, który aktywnie wspiera polską muzykę ludową i tradycyjną poprzez
programy dotacyjne, projekty z zakresu edukacji nieformalnej, projekty fonograficzne oraz
ogólnopolskie inicjatywy gromadzące dane o zespołach folklorystycznych.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zarekomendowało przeprowadzenie
dogłębnej analizy istniejących już mechanizmów finansowania, rozważenie możliwości
zwiększenia budżetu na wyżej wymienione programy, a przede wszystkim skonsultowanie
projektu ustawy ze środowiskiem działającym w obszarze kultury ludowej czy organizacjami
zajmującymi się niematerialnym dziedzictwem kulturowym.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Jednocześnie pozwolę sobie poinformować, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego realizuje zadania wynikające z Konwencji UNESCO z 2003 r. w sprawie
ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz na bieżąco monitoruje
funkcjonowanie obowiązujących rozwiązań. Na obecnym etapie nie są prowadzone prace
legislacyjne nad odrębną ustawą, jednak nie wyklucza się ich podjęcia, jeżeli wyniki analiz
oraz dialogu ze środowiskami zainteresowanymi wskażą potrzebę wprowadzenia nowych
rozwiązań prawnych.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --