Interpelacja w sprawie poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic obowiązków informacyjnych przedsiębiorców wobec organów podatkowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18560
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach oraz granic obowiązków informacyjnych przedsiębiorców wobec organów podatkowych
Zgłaszający: Andrzej Gawron
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłosił się właściciel prywatnego targowiska, na którym pobierana jest przez gminę opłata targowa. Jednocześnie właściciel nieruchomości ponosi wszelkie koszty związane z utrzymaniem targowiska, w tym koszty infrastruktury, bezpieczeństwa, porządku, mediów oraz bieżącego funkcjonowania obiektu, a także uiszcza podatek od nieruchomości na rzecz gminy.
Pomimo wyznaczenia przez gminę własnego inkasenta do poboru opłaty targowej, organ podatkowy kieruje do właściciela prywatnego targowiska wezwania do przekazywania danych jego klientów - informacji o najemcach poszczególnych stanowisk handlowych oraz danych osób, które – według organu – mogły nie uiścić opłaty targowej. Jednocześnie przedsiębiorcy grozi się nałożeniem kary porządkowej w przypadku odmowy udzielenia żądanych informacji. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 9 Ordynacji podatkowej inkasent jest obowiązany wyłącznie do pobrania opłaty od podatnika oraz jej wpłacenia organowi podatkowemu we właściwym terminie – są to czynności o charakterze techniczno-rachunkowym, wykonywane na podstawie stawek ustalonych przez radę gminy w uchwale (art. 19 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Jednocześnie, w myśl art. 30 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej, to organ podatkowy – a nie osoba trzecia – jest właściwy do stwierdzenia nieprawidłowości w poborze opłaty przez inkasenta i wydania w tym zakresie decyzji określającej wysokość należności. Właściciel prywatnego targowiska, który nie został wyznaczony uchwałą rady gminy na inkasenta, nie posiada statusu podatnika, płatnika ani inkasenta w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a zatem nie ciąży na nim ustawowy obowiązek ustalania kręgu osób zobowiązanych do zapłaty opłaty targowej ani przekazywania w tym zakresie danych organowi podatkowemu.
Praktyka ta budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia zasady proporcjonalności działań organów administracji publicznej, wolności działalności gospodarczej oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Powstaje bowiem pytanie, czy organ podatkowy może przerzucać na prywatnego przedsiębiorcę obowiązki związane z ustalaniem podatników opłaty targowej, skoro sam wyznaczył inkasenta odpowiedzialnego za jej pobór.
Dodatkowo wskazać należy, że przekazywanie danych klientów przez właściciela prywatnego targowiska może negatywnie wpływać na relacje gospodarcze przedsiębiorcy z jego kontrahentami.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy w ocenie Ministra Finansów i Gospodarki organ podatkowy może żądać przekazywania danych kontrahentów przedsiębiorcy, skoro do poboru podatku został wyznaczony inkasent?
Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ obecnych przepisów dotyczących opłaty targowej na funkcjonowanie prywatnych targowisk oraz relacje pomiędzy przedsiębiorcami a organami podatkowymi?
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące zasadności dalszego funkcjonowania opłaty targowej, w szczególności w odniesieniu do prywatnych targowisk, których właściciele ponoszą pełne koszty utrzymania infrastruktury, a jednocześnie odprowadzają podatek od nieruchomości na rzecz gminy, czy nie dochodzi tutaj do podwójnego opodatkowania przedsiębiorców zarządzających tego typu działalnością – kto przygotowywał taką analizę, gdzie są dostępne jej wyniki?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa przygotowanie zmian legislacyjnych zmierzających do ograniczenia lub zniesienia obowiązku poboru opłaty targowej na targowiskach prywatnych albo całkowitą reformę tej opłaty?
Czy w ocenie Ministra Finansów i Gospodarki dopuszczalne jest nakładanie lub grożenie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej wobec właściciela prywatnego targowiska za odmowę przekazania danych jego klientów, jeżeli organ podatkowy wyznaczył własnego inkasenta do poboru opłaty targowej i dysponuje instrumentami pozwalającymi na samodzielne ustalenie osób zobowiązanych do jej uiszczenia?
Czy w ocenie Ministra Finansów i Gospodarki dopuszczalne jest wykorzystywanie instytucji kary porządkowej z art. 262 Ordynacji podatkowej w celu pośredniego zobowiązania przedsiębiorcy do wykonywania czynności dowodowych i ustalania stanu faktycznego, które co do zasady należą do organu podatkowego?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13464 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 30 lipca 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 18560
Znak sprawy: DPL2.054.6.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18560
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18560 Pana Andrzeja Gawrona, posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie poboru opłaty targowej na prywatnych targowiskach
oraz granic obowiązków informacyjnych przedsiębiorców wobec organów podatkowych,
uprzejmie wyjaśniam.
Jak wynika z interpelacji, zgłoszone zostały wątpliwości odnoszące się do sytuacji,
w której właściciel prywatnego targowiska został wezwany do przekazywania
danych jego klientów - informacji o najemcach poszczególnych stanowisk
handlowych oraz danych osób, które – według organu – mogły nie uiścić opłaty
targowej. W gminie został wyznaczony inkasent do poboru opłaty targowej.
Odnosząc się do wskazanej sytuacji, przedstawiam poniżej odpowiedzi na pytania
Pana Posła:
Ad 1. Odpowiadając na pytanie, czy istnieje możliwość żądania przez organ podatkowy od
przedsiębiorcy (właściciela prywatnego targowiska) przekazania informacji o jego
kontrahentach (najemcach poszczególnych stanowisk handlowych), należy wskazać na
regulację art. 82 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa1, dalej:
Ordynacja podatkowa.
W myśl tego przepisu osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej
oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są obowiązane do sporządzania
i przekazywania informacji na pisemne żądanie organu podatkowego - o zdarzeniach
wynikających m. in. ze stosunków cywilnoprawnych, mogących mieć wpływ na powstanie
obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego osób lub jednostek,
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.
-- 1 of 5 --
2/5
z którymi zawarto umowę. Zakres żądanych informacji oraz termin ich przekazania określa
organ podatkowy (art. 82 § 5 Ordynacji podatkowej).
Należy zauważyć, że żądanie organu podatkowego sporządzenia i przekazania
informacji na podstawie art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej może mieć miejsce
jedynie przed wszczęciem postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej,
a dane zgromadzone w tym trybie mają umożliwić organom podatkowym określenie
zasadności wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej.
Istotnym jest również to, że na podstawie powołanego przepisu nie mogą być
zobowiązane do sporządzania i przekazywania informacji osoby fizyczne
nieprowadzące działalności gospodarczej.
Natomiast w postępowaniu podatkowym podstawę prawną do wezwania do dokonania
określonych czynności stanowi przepis art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym
organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań,
przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez
pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub
rozstrzygnięcia sprawy.
Żądanie objęte wezwaniem może być wykonane osobiście przez wezwanego lub osobę go
reprezentującą. Może polegać na bezpośrednim stawieniu się w siedzibie organu albo
w sposób pośredni, poprzez udzielenie pisemnych wyjaśnień. Zakres zachowania się
wezwanego każdorazowo określa organ, co powinno jednoznacznie wynikać z wezwania.
Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 914/21:
„Osoba wezwana na podstawie art. 155 § 1 o.p. jest zobowiązana podporządkować się temu
wezwaniu nie tylko poprzez obowiązek dokonania określonej w wezwaniu czynności, ale także
poprzez stawiennictwo w miejscu i czasie określonym przez organ. To organ podatkowy, jako
gospodarz i prowadzący postępowanie, decyduje o tym, jakiej czynności osoba wezwana powinna
dokonać (np. złożenie zeznań w charakterze świadka lub pisemnych wyjaśnień), wyznacza datę
i miejsce przeprowadzenia oznaczonej czynności. To na organie spoczywa bowiem nie tylko
obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy, ale także zapewnienie, aby postępowanie
prowadzone było sprawnie, bacząc na dochowanie ustawowych terminów jego zakończenia.”.
Organ podatkowy może zatem wezwać przedsiębiorcę do podania informacji o swoich
kontrahentach, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia
sprawy, a przedsiębiorca jest zobowiązany podporządkować się temu wezwaniu, zarówno
w trakcie toczącego się postępowania podatkowego, jak i przed wszczęciem tego
postępowania.
Ad 2. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych2 (dalej: upol) opłatę targową, o ile zostanie wprowadzona na terenie danej gminy,
pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych
nieposiadających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach,
przy czym opłacie tej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich
częściach3. Zgodnie z upol opłatę targową pobiera się niezależnie od należności
przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz
za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko.
Targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. Przepisy
dotyczące poboru opłaty targowej obowiązują zatem niezależnie od statusu prawnego
podmiotu prowadzącego targowisko, tj. czy jest to podmiot publiczny (np. gmina) czy
prywatny (prywatny przedsiębiorca).
2 Dz. U z 2025 r. poz. 707
3 Art. 15 upol
-- 2 of 5 --
3/5
Ministerstwo Finansów nie analizuje „wpływu obecnych przepisów dotyczących opłaty
targowej na funkcjonowanie prywatnych targowisk oraz relacje pomiędzy
przedsiębiorcami a organami podatkowymi”.
Ad 3. Podatek od nieruchomości, jaki płaci przedsiębiorca prowadzący prywatne
targowisko od gruntów i od budynków będących jego własnością lub w przypadku,
gdy jest on posiadaczem gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub
jednostki samorządu terytorialnego4 jest daniną publiczną, której obowiązek
zapłaty wynika z upol.
Koszty utrzymania infrastruktury targowiska, obciążające prowadzącego
targowisko, to odrębne świadczenia, do poniesienia których zobowiązany jest on na
podstawie odrębnych przepisów lub obowiązek ich poniesienia wynika z zawartych
umów cywilnoprawnych.
Obowiązkiem uiszczenia opłaty targowej są objęte natomiast podmioty dokonujące
sprzedaży na targowiskach. Przedsiębiorca zarządzający targowiskiem nie jest
z tego tytułu podatnikiem opłaty, z wyjątkiem sytuacji, gdy on sam dokonywałby
sprzedaży na targowisku.
Mając na uwadze powyższe należy uznać, że twierdzenie o „podwójnym
opodatkowaniu” przedsiębiorców zarządzających targowiskami nie znajduje
uzasadnienia.
Ministerstwo Finansów nie prowadziło analiz dotyczących funkcjonowania opłaty
targowej w odniesieniu do prywatnych targowisk.
Ad 4. Opłata targowa od 1 stycznia 2016 r. jest fakultatywną opłatą lokalną, którą
rada gminy może wprowadzić na swoim terenie. Opłata ta stanowi nieodpłatne
i bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz gminy, z którego wpływy stanowią
źródło jej dochodów własnych, niezbędnych do realizacji przez gminę potrzeb jej
mieszkańców. W celu umożliwienia gminom realizacji tych zadań niezbędne jest
zapewnienie im środków finansowych. Z tego powodu wiele gmin decyduje się na
wprowadzenie opłaty targowej. Z danych sprawozdawczości budżetowej jednostek
samorządu terytorialnego wynika, że w 2025 r. dochody wykonane z tytułu opłaty
targowej wyniosły 126 215 494,95 zł, które wykazało 1408 gmin.
Likwidacja opłaty targowej miałaby negatywny skutek dla finansów gmin, które zdecydowały
się na wprowadzenie tej opłaty. W związku z wywodzącymi się z art. 167 i 168 Konstytucji RP
zasadami: samodzielności finansowej i autonomii podatkowej gmin, spadek ich dochodów
wymaga bądź rekompensaty z innego źródła, bądź ewentualnego zmniejszenia zakresu zadań
publicznych, do realizacji których są zobowiązane gminy.
Zniesienie opłaty targowej nie znajduje też uzasadnienia w kontekście posiadanych przez
gminę narzędzi polityki podatkowej w zakresie tej opłaty. W upol określone są dzienne stawki
maksymalne opłaty targowej, natomiast zasady ustalania tej opłaty określa rada gminy.
Gminy mogą różnicować jej stawki oraz wprowadzać zwolnienia przedmiotowe z tej opłaty.
Pozwala to na kształtowanie przez gminę obciążeń podatkowych przedsiębiorców
dokonujących sprzedaży na targowiskach, w zależności od sytuacji i potrzeb lokalnych.
Z uwagi na powyższe nie jest rozważane zniesienie, jak również ograniczenie poboru opłaty
targowej. Nie planuje się również reformy tej opłaty.
Ad 5. W art. 262 Ordynacji podatkowej przewidziano rozwiązanie polegające na nałożeniu
kary porządkowej, mające na celu zdyscyplinowanie osób, na których ciążą obowiązki
4 Zgodnie z art. 3 ust. 1 upol
-- 3 of 5 --
4/5
niezbędne dla prawidłowego przebiegu postępowania prowadzonego przez organ
podatkowy.
W przepisie art. 262 § 1-3 Ordynacji podatkowej enumeratywnie wyliczono podmioty, na
które może być nałożona kara porządkowa, a także zachowania lub zaniechania, za które
mogą one być ukarane. Katalog czynów zagrożonych karami porządkowymi, zawartymi
w powołanym przepisie ma charakter zamknięty.
Warunkiem wymierzenia kary porządkowej w związku z niedopełnieniem obowiązku
określonego w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej jest ponadto pouczenie przez organ
podatkowy osoby zobowiązanej do jego wykonania o skutkach niezastosowania się do
wezwania, w tym o skutkach wynikających z tego przepisu.
Stosownie do art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej strona, pełnomocnik strony, świadek
lub biegły mogą zostać ukarani karą porządkową jeśli, mimo prawidłowego wezwania organu
podatkowego bezzasadnie odmówią lub nie dokonają w terminie wyznaczonym w wezwaniu
złożenia wyjaśnień, zeznań, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia
dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności. Krąg podmiotów, na które mogą
być nakładane kary porządkowe w postępowaniu podatkowym, jest zatem ograniczony.
Na bezzasadność odmowy dokonania konkretnej czynności, jako na kluczową przesłankę
nałożenia kary porządkowej zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt III
FSK 563/21: „Pod pojęciem bezzasadności odmowy dokonania konkretnej czynności procesowej
należy rozumieć odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie chodzi tu
zatem o to, czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia
faktycznych przeszkód w jego wykonaniu.”.
Kara porządkowa może być nakładana nie tylko w postępowaniu podatkowym, ale także
w trakcie:
1) kontroli podatkowej – na podstawie art. 292 Ordynacji podatkowej oraz
2) czynności sprawdzających – na podstawie art. 280 Ordynacji podatkowej.
Nie przewiduje się natomiast możliwości nałożenia kary porządkowej poza ww. procedurami.
Ad 6. Organ podatkowy ma obowiązek pobierania danin publicznoprawnych
pozostających w jego właściwości. Jest on zatem zobowiązany do badania
okoliczności mających wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość
zobowiązania podatkowego5.
Dane osób będących najemcami stanowisk handlowych znajdujących na terenie targowiska
są niezbędne do poczynienia przez organ podatkowy ustaleń w zakresie wypełnienia
przez te osoby obowiązku wynikającego z przepisów prawa w zakresie opłaty
targowej. Wskazane wyżej instrumenty przewidziane w Ordynacji podatkowej
mogą przyczynić się do ustalenia przez organ podatkowy podatników tej opłaty.
Należy też wskazać, że jedną z najistotniejszych zasad postępowania podatkowego jest
zasada prawdy obiektywnej, która została uregulowana w art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej,
zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne
działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy
w postępowaniu podatkowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie ma obowiązek
przeprowadzenia z urzędu wszystkich dowodów mających na celu ustalenie rzeczywistego
stanu rzeczy. Oznacza to, że ustalenie stanu faktycznego sprawy jest obowiązkiem organu
podatkowego. Zgromadzenie całego materiału dowodowego musi nastąpić z inicjatywy
i poprzez czynności organu. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 187
§ 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą organ podatkowy jest obowiązany zebrać
5 por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1614/08
-- 4 of 5 --
5/5
i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ
podatkowy jest zobowiązany wykazywać inicjatywę dowodową, a więc być aktywnym
w poszukiwaniu, zbieraniu, zabezpieczaniu i ujawnianiu dowodów. To z inicjatywy organu
podatkowego powinien być przeprowadzony każdy dowód, którego istnienia można
racjonalnie oczekiwać, na okoliczności związane z podatkowym stanem faktycznym
zakreślonym przez organ prowadzący postępowanie podatkowe.
Stąd żądanie przez organ podatkowy przedstawienia informacji o kontrahentach
przedsiębiorcy, mających znaczenie dla prawidłowego ustalenia ich zobowiązania
podatkowego z tytułu opłaty targowej jest zgodne z zasadą prawdy obiektywnej,
skonkretyzowanej także w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i nie narusza praw
przedsiębiorcy, do którego kierowane jest wezwanie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --