Interpelacja nr 18558
Interpelacja w sprawie problemów rolników chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS oraz potrzeby wprowadzenia rozwiązań systemowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie problemów rolników chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS oraz potrzeby wprowadzenia rozwiązań systemowych
Interpelacja nr 18558
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie problemów rolników chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS oraz potrzeby wprowadzenia rozwiązań systemowych
Zgłaszający: Tadeusz Woźniak
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji rolników chorujących na boreliozę z Lyme, która w praktyce jest jedną z najważniejszych rolniczych chorób zawodowych. Problem ten dotyczy wielu osób, które przez lata wykonywały pracę w gospodarstwach rolnych, na łąkach, polach, pastwiskach, w sadach, lasach, przy zwierzętach oraz w innych miejscach, gdzie kontakt z kleszczami jest stałym i naturalnym elementem pracy.
Z danych i opracowań KRUS wynika, że wśród chorób zawodowych rolników dominują choroby zakaźne i pasożytnicze, wśród których główne miejsce zajmuje borelioza. Nie jest to więc problem jednostkowy, lecz poważne zagadnienie społeczne, zdrowotne i ubezpieczeniowe. Borelioza może rozwijać się latami, a jej objawy bywają nieswoiste i mylone z innymi chorobami, w szczególności reumatologicznymi, neurologicznymi, ortopedycznymi lub ogólnoustrojowymi. W wielu przypadkach rolnicy byli przez długi czas leczeni na inne schorzenia, zanim skierowano ich na diagnostykę w kierunku boreliozy.
Szczególnie bulwersująca jest sytuacja osób, u których właściwy państwowy inspektor sanitarny stwierdził rolniczą chorobę zawodową, jednak mimo tego osoby te napotykają poważne trudności w uzyskaniu jednorazowego odszkodowania z KRUS lub innych świadczeń. W praktyce problemem bywa nie tylko ustalenie procentowego uszczerbku na zdrowiu, ale również wykazanie, kiedy dokładnie doszło do zakażenia i czy nastąpiło ono w okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.
W przypadku boreliozy taki wymóg może być nierealny do spełnienia. Rolnik często nie jest w stanie wskazać konkretnego dnia ukąszenia kleszcza. Nie zawsze występuje rumień wędrujący, a pierwsze objawy mogą pojawiać się po czasie i być przez lata niewłaściwie interpretowane. W konsekwencji osoba, która przez dziesięciolecia pracowała w gospodarstwie rolnym i była zawodowo narażona na choroby odkleszczowe, może zostać pozbawiona realnej pomocy tylko dlatego, że choroba została rozpoznana zbyt późno.
Powstaje więc poważne pytanie, czy obecne przepisy i praktyka KRUS w wystarczający sposób uwzględniają specyfikę boreliozy jako choroby zawodowej rolników. Nie może być tak, że państwo z jednej strony uznaje boreliozę za chorobę zawodową rolników, a z drugiej strony nie tworzy skutecznego mechanizmu wsparcia dla osób, które z przyczyn obiektywnych nie są w stanie po latach udowodnić dokładnej daty zakażenia.
Sprawa wymaga pilnej reakcji. Rolnicy należą do grupy zawodowej szczególnie narażonej na choroby odkleszczowe. Państwo nie powinno pozostawiać ich samych w sytuacji, w której choroba została rozpoznana po latach, dokumentacja medyczna jest niepełna, a wskazanie konkretnej daty ukąszenia kleszcza jest obiektywnie niemożliwe.
Konieczne jest stworzenie takich rozwiązań, które będą uwzględniały realia pracy w gospodarstwie rolnym, specyfikę boreliozy, długotrwały i niejednoznaczny przebieg choroby oraz szczególne trudności dowodowe, z jakimi mierzą się rolnicy. W przeciwnym razie obecny system będzie w dalszym ciągu prowadził do sytuacji, w której formalne uznanie choroby zawodowej nie przekłada się na realną pomoc dla chorego człowieka.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi dostrzega problem rolników chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, którzy mimo decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej napotykają trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS?
Ile w latach 2015-2025 wpłynęło do KRUS wniosków o jednorazowe odszkodowanie z tytułu rolniczej choroby zawodowej w postaci boreliozy? Proszę o dane z podziałem na poszczególne lata i województwa.
Ile z tych wniosków zakończyło się przyznaniem jednorazowego odszkodowania, a ile odmową? Proszę o wskazanie najczęstszych przyczyn odmów.
Ile decyzji odmownych wynikało z ustalenia 0% uszczerbku na zdrowiu, ile z braku wykazania związku choroby z pracą rolniczą, a ile z problemów dotyczących ustalenia daty powstania choroby lub okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników?
Czy KRUS prowadzi odrębną statystykę spraw, w których państwowy inspektor sanitarny stwierdził chorobę zawodową w postaci boreliozy, ale świadczenie z KRUS nie zostało przyznane? Jeżeli nie, czy minister zamierza zobowiązać KRUS do prowadzenia takiej statystyki?
Czy minister analizował orzecznictwo sądów powszechnych w sprawach dotyczących odmowy przyznania rolnikom jednorazowego odszkodowania z tytułu boreliozy jako choroby zawodowej? Jeżeli tak, jakie wnioski wynikają z tej analizy?
Czy minister dostrzega, że w przypadku boreliozy często niemożliwe jest precyzyjne wskazanie daty zakażenia, a wymaganie takiego dowodu może prowadzić do pokrzywdzenia osób, które przez wiele lat były narażone zawodowo na ukąszenia kleszczy?
Czy minister uważa za zasadne wprowadzenie zasady domniemania zawodowego narażenia na boreliozę w przypadku rolników, którzy przez wiele lat pracowali w gospodarstwie rolnym, a właściwy organ sanitarny stwierdził u nich rolniczą chorobę zawodową?
Czy minister rozważa zmianę przepisów w taki sposób, aby w przypadku boreliozy nie było konieczne wykazanie dokładnej daty ukąszenia kleszcza, lecz wystarczające było wykazanie wieloletniego narażenia zawodowego oraz wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby z pracą w gospodarstwie rolnym?
Czy minister zamierza wydać KRUS wytyczne lub rekomendacje dotyczące prowadzenia postępowań w sprawach boreliozy jako choroby zawodowej, tak aby w większym stopniu uwzględniać specyfikę tej choroby, jej późne rozpoznawanie oraz trudności dowodowe po stronie rolników?
Czy minister uważa za prawidłową sytuację, w której decyzja państwowego inspektora sanitarnego o stwierdzeniu rolniczej choroby zawodowej nie prowadzi w praktyce do uzyskania przez chorego realnego wsparcia, ponieważ na dalszym etapie postępowania pojawiają się dodatkowe bariery dowodowe lub orzecznicze?
Czy minister rozważa zmianę przepisów tak, aby prawomocna decyzja o stwierdzeniu boreliozy jako rolniczej choroby zawodowej miała silniejszy skutek w postępowaniu przed KRUS, w szczególności w zakresie wykazania związku choroby z pracą rolniczą?
Czy minister analizowało, czy obecne zasady ustalania procentowego uszczerbku na zdrowiu właściwie oddają skutki późnej boreliozy, w tym dolegliwości stawowe, neurologiczne, bólowe oraz ograniczenia zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym?
Czy minister zamierza podjąć działania w celu weryfikacji tabel i praktyki orzeczniczej dotyczącej ustalania uszczerbku na zdrowiu u osób z boreliozą późną lub z długotrwałymi następstwami boreliozy?
Czy minister widzi potrzebę powołania specjalistycznych zespołów orzeczniczych KRUS do spraw chorób odkleszczowych, z udziałem lekarzy posiadających doświadczenie w zakresie chorób zakaźnych, neurologii, reumatologii i medycyny pracy?
Czy minister rozważa wprowadzenie możliwości ponownej, uproszczonej weryfikacji spraw rolników, którym w przeszłości odmówiono świadczeń z KRUS mimo stwierdzenia boreliozy jako choroby zawodowej, zwłaszcza gdy odmowa wynikała z niemożności ustalenia daty zakażenia?
Czy minister planuje stworzenie szczególnego mechanizmu wsparcia dla rolników, którzy mają stwierdzoną boreliozę jako chorobę zawodową, ale z powodu późnego rozpoznania choroby, niepełnej dokumentacji medycznej lub trudności dowodowych nie uzyskali świadczeń?
Czy minister rozważa zmiany ustawowe w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, które lepiej zabezpieczyłyby osoby chorujące na rolnicze choroby zawodowe o długim, trudnym do jednoznacznego ustalenia przebiegu?
Czy minister zamierza przeprowadzić audyt praktyki KRUS w zakresie spraw dotyczących boreliozy jako rolniczej choroby zawodowej, w szczególności decyzji odmownych, odwołań i przegranych lub wygranych spraw sądowych?
Czy KRUS posiada procedury informowania rolników o możliwości zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, uzyskania decyzji sanepidu oraz dochodzenia świadczeń? Jeżeli tak, czy Minister ocenia te działania jako wystarczające?
Czy minister zamierza wzmocnić działania prewencyjne KRUS dotyczące chorób odkleszczowych, w tym poprzez szkolenia, kampanie informacyjne, materiały dla rolników, współpracę z ośrodkami doradztwa rolniczego oraz promowanie środków ochrony osobistej?
Czy rozważane jest uruchomienie programu profilaktyki boreliozy dla rolników, obejmującego edukację, szybszą diagnostykę, informację o objawach, zasadach postępowania po ukąszeniu kleszcza oraz ścieżce zgłaszania choroby zawodowej?
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi podejmie rozmowy z ministrem zdrowia, KRUS, Głównym Inspektoratem Sanitarnym, Narodowym Funduszem Zdrowia oraz organizacjami rolniczymi w celu wypracowania wspólnego programu pomocy dla rolników chorujących na boreliozę?
Czy minister rozważa powołanie międzyresortowego zespołu do spraw boreliozy jako choroby zawodowej rolników, którego zadaniem byłoby przygotowanie propozycji zmian prawnych, organizacyjnych i orzeczniczych?
Czy minister przewiduje działania osłonowe dla osób, które z powodu późno rozpoznanej boreliozy utraciły zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym albo musiały ograniczyć prowadzenie gospodarstwa?
Czy minister analizował ekonomiczne skutki boreliozy dla gospodarstw rolnych, w szczególności utratę zdolności do pracy, spadek dochodów gospodarstwa, konieczność zatrudniania pomocy lub rezygnację z części produkcji?
Czy minister planuje przygotować informację dla rolników wyjaśniającą krok po kroku, jak zgłosić podejrzenie boreliozy jako choroby zawodowej, jakie dokumenty zgromadzić, jak wygląda postępowanie przed sanepidem, KRUS i sądem oraz jakie prawa przysługują choremu?
Czy minister rozważa wprowadzenie pomocy doradczej lub prawnej dla rolników, którzy dochodzą świadczeń z tytułu choroby zawodowej, a nie są w stanie samodzielnie przejść skomplikowanej procedury administracyjnej, medycznej i sądowej?
Czy minister uznaje, że obecny system jest sprawiedliwy wobec rolników, którzy przez wiele lat opłacali składki, pracowali w warunkach narażenia na choroby odkleszczowe, a następnie z powodu późnej diagnostyki nie są w stanie wykazać dokładnego momentu zakażenia?
Jakie konkretne działania legislacyjne, organizacyjne lub kontrolne minister rolnictwa i rozwoju wsi zamierza podjąć w najbliższym czasie, aby rozwiązać problem rolników chorujących na boreliozę jako rolniczą chorobę zawodową i napotykających trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS?
Co mają zrobić osoby u których stwierdzono boreliozę jako chorobę zawodową, a którym odmawia się świadczeń KRUS i innych podmiotów zasłaniających się twierdzeniem, że nie da się ustalić dokładnego terminu zakażenia?
Z poważaniem
Tadeusz Woźniak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 18558
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie problemów rolników chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS oraz potrzeby wprowadzenia rozwiązań systemowych
Zgłaszający: Tadeusz Woźniak
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji rolników chorujących na boreliozę z Lyme, która w praktyce jest jedną z najważniejszych rolniczych chorób zawodowych. Problem ten dotyczy wielu osób, które przez lata wykonywały pracę w gospodarstwach rolnych, na łąkach, polach, pastwiskach, w sadach, lasach, przy zwierzętach oraz w innych miejscach, gdzie kontakt z kleszczami jest stałym i naturalnym elementem pracy.
Z danych i opracowań KRUS wynika, że wśród chorób zawodowych rolników dominują choroby zakaźne i pasożytnicze, wśród których główne miejsce zajmuje borelioza. Nie jest to więc problem jednostkowy, lecz poważne zagadnienie społeczne, zdrowotne i ubezpieczeniowe. Borelioza może rozwijać się latami, a jej objawy bywają nieswoiste i mylone z innymi chorobami, w szczególności reumatologicznymi, neurologicznymi, ortopedycznymi lub ogólnoustrojowymi. W wielu przypadkach rolnicy byli przez długi czas leczeni na inne schorzenia, zanim skierowano ich na diagnostykę w kierunku boreliozy.
Szczególnie bulwersująca jest sytuacja osób, u których właściwy państwowy inspektor sanitarny stwierdził rolniczą chorobę zawodową, jednak mimo tego osoby te napotykają poważne trudności w uzyskaniu jednorazowego odszkodowania z KRUS lub innych świadczeń. W praktyce problemem bywa nie tylko ustalenie procentowego uszczerbku na zdrowiu, ale również wykazanie, kiedy dokładnie doszło do zakażenia i czy nastąpiło ono w okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.
W przypadku boreliozy taki wymóg może być nierealny do spełnienia. Rolnik często nie jest w stanie wskazać konkretnego dnia ukąszenia kleszcza. Nie zawsze występuje rumień wędrujący, a pierwsze objawy mogą pojawiać się po czasie i być przez lata niewłaściwie interpretowane. W konsekwencji osoba, która przez dziesięciolecia pracowała w gospodarstwie rolnym i była zawodowo narażona na choroby odkleszczowe, może zostać pozbawiona realnej pomocy tylko dlatego, że choroba została rozpoznana zbyt późno.
Powstaje więc poważne pytanie, czy obecne przepisy i praktyka KRUS w wystarczający sposób uwzględniają specyfikę boreliozy jako choroby zawodowej rolników. Nie może być tak, że państwo z jednej strony uznaje boreliozę za chorobę zawodową rolników, a z drugiej strony nie tworzy skutecznego mechanizmu wsparcia dla osób, które z przyczyn obiektywnych nie są w stanie po latach udowodnić dokładnej daty zakażenia.
Sprawa wymaga pilnej reakcji. Rolnicy należą do grupy zawodowej szczególnie narażonej na choroby odkleszczowe. Państwo nie powinno pozostawiać ich samych w sytuacji, w której choroba została rozpoznana po latach, dokumentacja medyczna jest niepełna, a wskazanie konkretnej daty ukąszenia kleszcza jest obiektywnie niemożliwe.
Konieczne jest stworzenie takich rozwiązań, które będą uwzględniały realia pracy w gospodarstwie rolnym, specyfikę boreliozy, długotrwały i niejednoznaczny przebieg choroby oraz szczególne trudności dowodowe, z jakimi mierzą się rolnicy. W przeciwnym razie obecny system będzie w dalszym ciągu prowadził do sytuacji, w której formalne uznanie choroby zawodowej nie przekłada się na realną pomoc dla chorego człowieka.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi dostrzega problem rolników chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, którzy mimo decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej napotykają trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS?
Ile w latach 2015-2025 wpłynęło do KRUS wniosków o jednorazowe odszkodowanie z tytułu rolniczej choroby zawodowej w postaci boreliozy? Proszę o dane z podziałem na poszczególne lata i województwa.
Ile z tych wniosków zakończyło się przyznaniem jednorazowego odszkodowania, a ile odmową? Proszę o wskazanie najczęstszych przyczyn odmów.
Ile decyzji odmownych wynikało z ustalenia 0% uszczerbku na zdrowiu, ile z braku wykazania związku choroby z pracą rolniczą, a ile z problemów dotyczących ustalenia daty powstania choroby lub okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników?
Czy KRUS prowadzi odrębną statystykę spraw, w których państwowy inspektor sanitarny stwierdził chorobę zawodową w postaci boreliozy, ale świadczenie z KRUS nie zostało przyznane? Jeżeli nie, czy minister zamierza zobowiązać KRUS do prowadzenia takiej statystyki?
Czy minister analizował orzecznictwo sądów powszechnych w sprawach dotyczących odmowy przyznania rolnikom jednorazowego odszkodowania z tytułu boreliozy jako choroby zawodowej? Jeżeli tak, jakie wnioski wynikają z tej analizy?
Czy minister dostrzega, że w przypadku boreliozy często niemożliwe jest precyzyjne wskazanie daty zakażenia, a wymaganie takiego dowodu może prowadzić do pokrzywdzenia osób, które przez wiele lat były narażone zawodowo na ukąszenia kleszczy?
Czy minister uważa za zasadne wprowadzenie zasady domniemania zawodowego narażenia na boreliozę w przypadku rolników, którzy przez wiele lat pracowali w gospodarstwie rolnym, a właściwy organ sanitarny stwierdził u nich rolniczą chorobę zawodową?
Czy minister rozważa zmianę przepisów w taki sposób, aby w przypadku boreliozy nie było konieczne wykazanie dokładnej daty ukąszenia kleszcza, lecz wystarczające było wykazanie wieloletniego narażenia zawodowego oraz wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby z pracą w gospodarstwie rolnym?
Czy minister zamierza wydać KRUS wytyczne lub rekomendacje dotyczące prowadzenia postępowań w sprawach boreliozy jako choroby zawodowej, tak aby w większym stopniu uwzględniać specyfikę tej choroby, jej późne rozpoznawanie oraz trudności dowodowe po stronie rolników?
Czy minister uważa za prawidłową sytuację, w której decyzja państwowego inspektora sanitarnego o stwierdzeniu rolniczej choroby zawodowej nie prowadzi w praktyce do uzyskania przez chorego realnego wsparcia, ponieważ na dalszym etapie postępowania pojawiają się dodatkowe bariery dowodowe lub orzecznicze?
Czy minister rozważa zmianę przepisów tak, aby prawomocna decyzja o stwierdzeniu boreliozy jako rolniczej choroby zawodowej miała silniejszy skutek w postępowaniu przed KRUS, w szczególności w zakresie wykazania związku choroby z pracą rolniczą?
Czy minister analizowało, czy obecne zasady ustalania procentowego uszczerbku na zdrowiu właściwie oddają skutki późnej boreliozy, w tym dolegliwości stawowe, neurologiczne, bólowe oraz ograniczenia zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym?
Czy minister zamierza podjąć działania w celu weryfikacji tabel i praktyki orzeczniczej dotyczącej ustalania uszczerbku na zdrowiu u osób z boreliozą późną lub z długotrwałymi następstwami boreliozy?
Czy minister widzi potrzebę powołania specjalistycznych zespołów orzeczniczych KRUS do spraw chorób odkleszczowych, z udziałem lekarzy posiadających doświadczenie w zakresie chorób zakaźnych, neurologii, reumatologii i medycyny pracy?
Czy minister rozważa wprowadzenie możliwości ponownej, uproszczonej weryfikacji spraw rolników, którym w przeszłości odmówiono świadczeń z KRUS mimo stwierdzenia boreliozy jako choroby zawodowej, zwłaszcza gdy odmowa wynikała z niemożności ustalenia daty zakażenia?
Czy minister planuje stworzenie szczególnego mechanizmu wsparcia dla rolników, którzy mają stwierdzoną boreliozę jako chorobę zawodową, ale z powodu późnego rozpoznania choroby, niepełnej dokumentacji medycznej lub trudności dowodowych nie uzyskali świadczeń?
Czy minister rozważa zmiany ustawowe w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, które lepiej zabezpieczyłyby osoby chorujące na rolnicze choroby zawodowe o długim, trudnym do jednoznacznego ustalenia przebiegu?
Czy minister zamierza przeprowadzić audyt praktyki KRUS w zakresie spraw dotyczących boreliozy jako rolniczej choroby zawodowej, w szczególności decyzji odmownych, odwołań i przegranych lub wygranych spraw sądowych?
Czy KRUS posiada procedury informowania rolników o możliwości zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, uzyskania decyzji sanepidu oraz dochodzenia świadczeń? Jeżeli tak, czy Minister ocenia te działania jako wystarczające?
Czy minister zamierza wzmocnić działania prewencyjne KRUS dotyczące chorób odkleszczowych, w tym poprzez szkolenia, kampanie informacyjne, materiały dla rolników, współpracę z ośrodkami doradztwa rolniczego oraz promowanie środków ochrony osobistej?
Czy rozważane jest uruchomienie programu profilaktyki boreliozy dla rolników, obejmującego edukację, szybszą diagnostykę, informację o objawach, zasadach postępowania po ukąszeniu kleszcza oraz ścieżce zgłaszania choroby zawodowej?
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi podejmie rozmowy z ministrem zdrowia, KRUS, Głównym Inspektoratem Sanitarnym, Narodowym Funduszem Zdrowia oraz organizacjami rolniczymi w celu wypracowania wspólnego programu pomocy dla rolników chorujących na boreliozę?
Czy minister rozważa powołanie międzyresortowego zespołu do spraw boreliozy jako choroby zawodowej rolników, którego zadaniem byłoby przygotowanie propozycji zmian prawnych, organizacyjnych i orzeczniczych?
Czy minister przewiduje działania osłonowe dla osób, które z powodu późno rozpoznanej boreliozy utraciły zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym albo musiały ograniczyć prowadzenie gospodarstwa?
Czy minister analizował ekonomiczne skutki boreliozy dla gospodarstw rolnych, w szczególności utratę zdolności do pracy, spadek dochodów gospodarstwa, konieczność zatrudniania pomocy lub rezygnację z części produkcji?
Czy minister planuje przygotować informację dla rolników wyjaśniającą krok po kroku, jak zgłosić podejrzenie boreliozy jako choroby zawodowej, jakie dokumenty zgromadzić, jak wygląda postępowanie przed sanepidem, KRUS i sądem oraz jakie prawa przysługują choremu?
Czy minister rozważa wprowadzenie pomocy doradczej lub prawnej dla rolników, którzy dochodzą świadczeń z tytułu choroby zawodowej, a nie są w stanie samodzielnie przejść skomplikowanej procedury administracyjnej, medycznej i sądowej?
Czy minister uznaje, że obecny system jest sprawiedliwy wobec rolników, którzy przez wiele lat opłacali składki, pracowali w warunkach narażenia na choroby odkleszczowe, a następnie z powodu późnej diagnostyki nie są w stanie wykazać dokładnego momentu zakażenia?
Jakie konkretne działania legislacyjne, organizacyjne lub kontrolne minister rolnictwa i rozwoju wsi zamierza podjąć w najbliższym czasie, aby rozwiązać problem rolników chorujących na boreliozę jako rolniczą chorobę zawodową i napotykających trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS?
Co mają zrobić osoby u których stwierdzono boreliozę jako chorobę zawodową, a którym odmawia się świadczeń KRUS i innych podmiotów zasłaniających się twierdzeniem, że nie da się ustalić dokładnego terminu zakażenia?
Z poważaniem
Tadeusz Woźniak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
88%
Konkretność
12%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
14
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
1.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada kompetencji”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
„pozostaje w stałym kontakcie”
(2x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
32053 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 lipca 2026 r.
znak sprawy: DTS.wzs.058.14.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18558 w sprawie problemów rolników chorujących na
boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, trudności w uzyskaniu
świadczeń z KRUS oraz potrzeby wprowadzenia rozwiązań systemowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18558 Pana Posła Tadeusza Woźniaka w sprawie
problemów rolników chorujących na boreliozę z Lyme (dalej borelioza) jako rolniczą
chorobę zawodową, trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS oraz potrzeby
wprowadzenia rozwiązań systemowych, przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte
w ww. interpelacji.
Ad 1. Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega problem rolników
chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, którzy mimo
decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej napotykają trudności w uzyskaniu
świadczeń z KRUS?
Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym
rolników1, za rolniczą chorobę zawodową uważa się chorobę powstałą w związku
z pracą w gospodarstwie rolnym, objętą wykazem chorób zawodowych określonym
w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu Pracy2. Borelioza może zostać uznana
za chorobę zawodową po przeprowadzeniu postępowania przewidzianego w
przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie
chorób zawodowych.
Postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej prowadzą
organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej
albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje państwowy powiatowy inspektor
sanitarny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności
orzeczenia lekarskiego oraz oceny narażenia zawodowego rolnika.
1 Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770)
2 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277)
-- 1 of 13 --
Prawomocna decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej stanowi podstawę do
ubiegania się o świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników. Jednocześnie
samo stwierdzenie choroby zawodowej nie przesądza automatycznie o prawie do
każdego świadczenia. Przyznanie świadczeń następuje na zasadach i w trybie
określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, po spełnieniu
ustawowych przesłanek właściwych dla danego rodzaju świadczenia, w tym po
przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego w zakresie oceny uszczerbku na
zdrowiu lub niezdolności do pracy, jeżeli jest ono wymagane.
W związku z powyższym Ministerstwo monitoruje sygnały dotyczące
funkcjonowania systemu oraz stosowania obowiązujących przepisów, jednak kwestie
indywidualnego ustalania prawa do świadczeń pozostają w kompetencji Kasy
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działającej na podstawie obowiązujących
regulacji prawnych.
Ad 2. Ile w latach 2015–2025 wpłynęło do KRUS wniosków o jednorazowe
odszkodowanie z tytułu rolniczej choroby zawodowej w postaci boreliozy? Proszę o
dane z podziałem na poszczególne lata i województwa.
Liczba wniosków o jednorazowe odszkodowanie z tytułu rolniczej choroby
zawodowej w postaci boreliozy, które wpłynęły do KRUS w latach 2015–2025,
przedstawia się następująco:
CHOROBY ZAWODOWE
WNIOSKI ZAREJESTROWANE /wszystkie/ w latach 2015-2025 w podziale na województwa *bez podziału na jednostki chorobowe
rok 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
ogółem 367 326 399 440 475 302 267 241 268 283 350
1 dolnośląskie 20 18 17 15 25 9 13 9 6 8 7
2 kujawsko-pomorskie 6 12 14 31 12 13 9 9 7 11 16
3 lubelskie 41 27 33 32 52 46 29 16 22 31 29
4 lubuskie 5 12 9 11 15 8 13 5 6 9 4
5 łódzkie 9 6 14 11 12 7 11 7 9 6 7
6 małopolskie 53 27 35 33 30 15 14 12 8 27 32
7 mazowieckie 46 60 50 63 69 40 23 41 74 52 64
8 opolskie 2 1 4 5 6 0 0 3 0 2 4
9 podkarpackie 5 6 10 5 11 25 21 31 16 22 29
10 podlaskie 76 56 104 93 77 36 43 37 52 49 69
11 pomorskie 11 10 10 14 24 10 3 5 15 1 5
12 śląskie 11 12 8 14 11 3 12 4 3 5 6
13 świętokrzyskie 2 7 6 6 11 9 5 4 11 9 10
14 warmińsko-mazurskie 60 59 59 69 74 61 58 34 22 30 48
15 wielkopolskie 7 6 11 12 23 11 6 11 7 12 12
16 zachodniopomorskie 13 7 15 26 23 9 7 13 10 9 8
Ad 3. Ile z tych wniosków zakończyło się przyznaniem jednorazowego
odszkodowania, a ile odmową? Proszę o wskazanie najczęstszych przyczyn odmów.
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od początku swej działalności dokonuje
analizy przyczyn i okoliczności chorób zawodowych rolników. Na podstawie
kwartalnych raportów statystycznych KRUS-15, tj. Sprawozdania o wypadkach przy
-- 2 of 13 --
pracy rolniczej i chorobach zawodowych, w którym zawarte są informacje zbiorcze
na temat liczby zgłoszonych do jednostek organizacyjnych Kasy wniosków
o jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby
zawodowej, liczby i rodzaju wydanych decyzji w okresie sprawozdawczym,
stwierdzonych uszczerbków na zdrowiu oraz rozpoznanych chorób lub grup
chorobowych. Dane te generowane są z modułu Obsługa wypadków w systemie
nSIU. W raporcie prezentowane zestawienia mają charakter wyłącznie agregatowy.
Wnioski zakończone wydaniem decyzji przyznających świadczenia są poddawane
w Kasie szczegółowej analizie w oparciu o kopie akt zgromadzonych do wniosku.
Poniżej przedstawiamy dane dotyczące chorób zawodowych. Zgodnie z wykazem
stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób
zawodowych z 30 czerwca 2009 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836, z późn. zm.) borelioza
zaliczana jest do pozycji 26. wykazu chorób zawodowych jako choroby zakaźne lub
pasożytnicze albo ich następstwa.
Spośród wskazanych wniosków:
liczba spraw zakończonych przyznaniem jednorazowego odszkodowania:
decyzje przyznające jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej - choroby zakaźne lub pasożytnicze w latach 2015-2025
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
204 233 253 299 296 190 197 173 175 194 218
1 dolnośląskie 6 4 9 10 8 2 3 11 3 1 6
2 kujawsko-pomorskie 5 8 10 19 10 3 7 4 3 4 6
3 lubelskie 27 16 24 21 29 28 25 15 13 21 20
4 lubuskie 3 5 5 9 9 9 11 4 2 5 2
5 łódzkie 1 3 4 12 5 5 7 6 4 4 2
6 małopolskie 30 20 29 25 17 4 12 10 8 20 21
7 mazowieckie 20 52 28 39 57 25 24 26 38 44 41
8 opolskie 1 0 3 0 0 0 0 1 1 1 1
9 podkarpackie 5 5 4 6 6 19 14 12 11 16 17
10 podlaskie 44 40 63 75 54 34 23 34 41 39 54
11 pomorskie 7 6 11 9 14 9 5 6 13 1 3
12 śląskie 5 8 6 7 7 2 8 1 1 1 1
13 świętokrzyskie 0 1 3 4 8 5 3 4 9 8 6
14 warmińsko-mazurskie 45 56 45 54 53 35 47 27 20 19 35
15 wielkopolskie 1 3 5 4 8 7 6 9 2 5 2
16 zachodniopomorskie 4 6 4 5 11 3 2 3 6 5 1
borelioza 197 226 232 282 282 185 189 160 163 179 192
rok
choroby zakaźne lub pasożytnicze
ogółem (w tym borelioza), w
podziale na województwa
-- 3 of 13 --
liczba spraw zakończonych odmową przyznania świadczenia:
ODMOWY - choroby zakaźne lub pasożytnicze w latach 2015-2025, w podziale na województwa
ROK 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
l.p. Ogółem 107 68 107 113 139 65 104 61 58 58 59
1 dolnośląskie 9 12 11 2 18 2 6 3 2 4 2
2 kujawsko-pomorskie 1 1 3 6 2 6 2 1 3 2 4
3 lubelskie 15 6 10 11 24 17 16 4 6 6 5
4 lubuskie 1 0 2 2 1 0 4 1 2 3 1
5 łódzkie 1 0 1 2 2 0 1 1 6 1 1
6 małopolskie 13 6 10 5 10 6 3 1 0 5 5
7 mazowieckie 14 11 9 17 12 3 0 2 7 6 3
8 opolskie 0 1 1 5 2 1 0 0 0 0 1
9 podkarpackie 3 0 5 1 4 5 6 18 6 5 14
10 podlaskie 25 13 31 21 19 6 14 6 9 6 6
11 pomorskie 3 4 1 0 5 2 1 1 1 0 1
12 śląskie 2 3 0 6 5 0 5 2 1 3 1
13 świętokrzyskie 0 0 0 0 2 1 2 2 1 0 0
14 warmińsko-mazurskie 13 7 11 13 16 11 37 9 9 9 10
15 wielkopolskie 0 0 1 2 3 0 2 1 2 5 0
16 zachodniopomorskie 7 4 11 20 14 5 5 9 3 3 5
choroby zakaźne lub pasożytnicze (w tym borelioza)
Ad 4. Ile decyzji odmownych wynikało z ustalenia 0% uszczerbku na zdrowiu, ile z
braku wykazania związku choroby z pracą rolniczą, a ile z problemów dotyczących
ustalenia daty powstania choroby lub okresu podlegania ubezpieczeniu
społecznemu rolników?
Decyzje odmowne w raportach generowanych w Kasie obejmują takie parametry jak:
liczba zdarzeń zakończonych wydaniem decyzji odmawiających świadczenia
ogółem,
brak prawa do ubiegania się o świadczenie (poszkodowany nie jest ubezpieczony
lub wnioskodawca nieuprawniony do świadczenia),
brak stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
niedopełnienie obowiązków (np. niedostarczenie zaświadczenia N-14
o zakończeniu leczenia).
Najczęstszą przyczyną wydawania decyzji odmownych w przypadku chorób
zakaźnych lub pasożytniczych jest brak stwierdzenia stałego lub długotrwałego
uszczerbku na zdrowiu.
Ad 5. Czy KRUS prowadzi odrębną statystykę spraw, w których państwowy
inspektor sanitarny stwierdził chorobę zawodową w postaci boreliozy, ale
świadczenie z KRUS nie zostało przyznane? Jeżeli nie, czy Minister zamierza
zobowiązać KRUS do prowadzenia takiej statystyki?
Jak wyżej wskazano (ad 3.) borelioza zaliczana jest do pozycji 26. wykazu chorób
zawodowych jako choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa. Kasa
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie prowadzi odrębnych statystyk w sprawie
chorób zawodowych dotyczących boreliozy. Na obecnym etapie nie są planowane
-- 4 of 13 --
działania zmierzające do rozszerzenia zakresu danych statystycznych dotyczących
boreliozy.
Ad 6. Czy Minister analizował orzecznictwo sądów powszechnych w sprawach
dotyczących odmowy przyznania rolnikom jednorazowego odszkodowania z tytułu
boreliozy jako choroby zawodowej? Jeżeli tak, jakie wnioski wynikają z tej analizy?
Ministerstwo w ramach nadzoru nad KRUS monitoruje powszechnie dostępne
orzecznictwo sądów powszechnych dotyczące ubezpieczenia społecznego rolników,
w tym spraw odnoszących się do chorób zawodowych. Ewentualne odmowy
przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu boreliozy jako choroby
zawodowej mogłyby wynikać nie z podważenia faktu rozpoznania choroby
zawodowej, lecz z braku spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie
świadczenia, w szczególności niewykazania stałego lub długotrwałego uszczerbku na
zdrowiu pozostającego w związku z chorobą zawodową.
Ad 7. Czy Minister dostrzega, że w przypadku boreliozy często niemożliwe jest
precyzyjne wskazanie daty zakażenia, a wymaganie takiego dowodu może
prowadzić do pokrzywdzenia osób, które przez wiele lat były narażone zawodowo
na ukąszenia kleszczy?
W przypadku chorób odkleszczowych, w tym boreliozy, precyzyjne ustalenie
momentu zakażenia może być utrudnione lub niemożliwe. Jest to jedna ze
specyficznych cech tej jednostki chorobowej. Jednocześnie organy stosujące prawo
są obowiązane do działania w granicach obowiązujących przepisów.
Przy rozpatrywaniu wniosku o jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub
długotrwałego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci wskutek rolniczej choroby
zawodowej komórka ds. świadczeń przyjmuje, że stwierdzona choroba zawodowa
przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego w wydanej decyzji powstała
w okresie ubezpieczenia, jeżeli w wykazie chorób zawodowych został dla tej choroby
ustalony okres, w którym wystąpienie objawów chorobowych upoważnia do jej
rozpoznania, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.
W przypadku przedłożenia decyzji o stwierdzeniu rolniczej choroby zawodowej, dla
której wykaz chorób zawodowych nie określa okresu, w którym wystąpienie
udokumentowanych objawów upoważnia do rozpoznania tej choroby, komórka
ds. świadczeń zwraca się do lekarza regionalnego inspektora orzecznictwa
lekarskiego o wydanie opinii na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej,
w jakim okresie mogła powstać rolnicza choroba zawodowa. Ww. komórka
ds. świadczeń, na podstawie wydanej opinii przez lekarza regionalnego inspektora
orzecznictwa lekarskiego Kasy ustala, czy rolnicza choroba zawodowa powstała
w okresie ubezpieczenia i rozpatruje uprawnienia do jednorazowego odszkodowania
z tytułu rolniczej choroby zawodowej. Jeżeli rolnicza choroba zawodowa powstała
w okresie ubezpieczenia podejmuje się postępowanie orzecznicze.
-- 5 of 13 --
Prawomocne orzeczenie lekarza rzeczoznawcy Kasy lub komisji lekarskiej Kasy
ustalające uszczerbek na zdrowiu w związku z rolniczą chorobą zawodową stanowi
podstawę do wydania decyzji przyznającej świadczenie (na podstawie zarządzenia
nr 40 Prezesa KRUS z 6 lipca 2017 r. w sprawie zasad przyjmowania zgłoszenia
wypadku przy pracy rolniczej, ustalania jego okoliczności i przyczyn oraz
rozpatrywania wniosku o jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub
długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo śmierci wskutek wypadku przy pracy
rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, Dz. Urz. KRUS z 2017 r. poz. 44).
Należy nadmienić, że w przypadku boreliozy istnieją przypadki braku możliwości
wskazania dokładnej daty ukąszenia przez kleszcza. Różnorodność objawów
boreliozy i jej podobieństwo do innych chorób znacznie utrudnia rozpoznanie.
Zasady orzekania o istnieniu choroby zawodowej lub jej braku i postępowanie
dowodowe jest takie samo (i powinno być) dla każdej grupy społecznej.
Od 1 stycznia 2025 r. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy
rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej wynosi 1 431 zł za każdy procent stałego
lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie określenia wysokości jednorazowego
odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby
zawodowej oraz zasiłku chorobowego z 20 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2026 r. poz.
469).
Wskazać należy, że dotychczas Kasa nie odnotowała wpływu od ubezpieczonych
zastrzeżeń dotyczących postępowań prowadzonych w związku z ustalaniem prawa
do jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, w tym
spowodowanej boreliozą.
Ad 8. Czy Minister uważa za zasadne wprowadzenie zasady domniemania
zawodowego narażenia na boreliozę w przypadku rolników, którzy przez wiele lat
pracowali w gospodarstwie rolnym, a właściwy organ sanitarny stwierdził u nich
rolniczą chorobę zawodową?
Kwestia ewentualnego wprowadzenia domniemania zawodowego narażenia na
boreliozę wymagałaby szczegółowej analizy skutków prawnych, organizacyjnych
i finansowych oraz konsultacji z właściwymi instytucjami.
Ad 9. Czy Minister rozważa zmianę przepisów w taki sposób, aby w przypadku
boreliozy nie było konieczne wykazanie dokładnej daty ukąszenia kleszcza, lecz
wystarczające było wykazanie wieloletniego narażenia zawodowego oraz
wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby z pracą w gospodarstwie
rolnym?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale monitoruje potrzeby środowiska
rolniczego, w tym także postulaty dotyczące chorób zawodowych rolników.
Ewentualne zmiany przepisów w zakresie warunków potwierdzania związku choroby
-- 6 of 13 --
z pracą wymagałyby szczegółowych analiz oraz uzgodnień z właściwymi resortami, w
szczególności z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
odpowiedzialnym za regulacje dotyczące prawa pracy.
Ad 10. Czy Minister zamierza wydać KRUS wytyczne lub rekomendacje dotyczące
prowadzenia postępowań w sprawach boreliozy jako choroby zawodowej, tak aby
w większym stopniu uwzględniać specyfikę tej choroby, jej późne rozpoznawanie
oraz trudności dowodowe po stronie rolników?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w stałym kontakcie z KRUS w
zakresie doskonalenia praktyki stosowania przepisów. Ewentualne rekomendacje lub
działania organizacyjne będą rozważane po przeanalizowaniu zgłaszanych
problemów oraz danych dotyczących prowadzonych postępowań.
Ad 11. Czy Minister uważa za prawidłową sytuację, w której decyzja państwowego
inspektora sanitarnego o stwierdzeniu rolniczej choroby zawodowej nie prowadzi
w praktyce do uzyskania przez chorego realnego wsparcia, ponieważ na dalszym
etapie postępowania pojawiają się dodatkowe bariery dowodowe lub orzecznicze?
Co do zasady, decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej ma istotne znaczenie
dowodowe. Jednocześnie przyznanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego
rolników wymaga spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych w ustawie
o ubezpieczeniu społecznym rolników3.
Ad 12. Czy Minister rozważa zmianę przepisów tak, aby prawomocna decyzja
o stwierdzeniu boreliozy jako rolniczej choroby zawodowej miała silniejszy skutek
w postępowaniu przed KRUS, w szczególności w zakresie wykazania związku
choroby z pracą rolniczą?
Wskazać należy, że lekarze pracujący w systemie orzecznictwa lekarskiego Kasy
orzekają na podstawie: wywiadu, objawów chorobowych i zgromadzonej
dokumentacji medycznej, tj. wyników badań z przebiegu leczenia oraz podejmują
suwerenne decyzje.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi monitoruje potrzeby środowiska rolniczego,
w tym postulaty dotyczące chorób zawodowych rolników. Ewentualne zmiany
przepisów w zakresie określenia wykazania związku choroby z pracą wymagałyby
szczegółowych analiz.
Ad 13. Czy Minister analizował, czy obecne zasady ustalania procentowego
uszczerbku na zdrowiu właściwie oddają skutki późnej boreliozy, w tym
dolegliwości stawowe, neurologiczne, bólowe oraz ograniczenia zdolności do pracy
w gospodarstwie rolnym?
3 Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770)
-- 7 of 13 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco monitoruje zasady ustalania
procentowego uszczerbku na zdrowiu oraz analizuje sygnały dotyczące skutków
późnej boreliozy, w tym dolegliwości stawowych, neurologicznych, bólowych oraz
ich wpływu na zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Ewentualne zmiany w
obowiązujących regulacjach wymagają jednak kompleksowej oceny oraz
uwzględnienia opinii właściwych ekspertów i instytucji.
Ad 14. Czy Minister zamierza podjąć działania w celu weryfikacji tabel i praktyki
orzeczniczej dotyczącej ustalania uszczerbku na zdrowiu u osób z boreliozą późną
lub z długotrwałymi następstwami boreliozy?
Przy orzekaniu o stałym i długotrwałym uszczerbku na zdrowiu w związku z
ustaleniem prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy
rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, a także związku śmierci ubezpieczonego z
tym wypadkiem lub chorobą, stosuje się odpowiednio przepisy o ubezpieczeniu
społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Co za tym idzie
zasady określające zasady orzekania o stałym i długotrwałym uszczerbku na zdrowiu
należą do kompetencji ministra właściwego ds. pracy i polityki społecznej. Zasady te
są zawarte w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie
szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu,
trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę
jednorazowego odszkodowania4.
Ad 15. Czy Minister widzi potrzebę powołania specjalistycznych zespołów
orzeczniczych KRUS do spraw chorób odkleszczowych, z udziałem lekarzy
posiadających doświadczenie w zakresie chorób zakaźnych, neurologii, reumatologii
i medycyny pracy?
Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju
Wsi nie posiada kompetencji do ingerowania w politykę kadrową Kasy Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego. KRUS jest samodzielną jednostką organizacyjną, a
decyzje dotyczące zatrudnienia, organizacji pracy oraz struktury wewnętrznej
podejmowane są przez kierownictwo Kasy w ramach obowiązujących przepisów
prawa tj. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników5 oraz statutu Kasy Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego6. Zgodnie z § 5 pkt 5 ww. statutu to Prezes KRUS
określa organizację wewnętrzną oraz zakres zadań oddziałów regionalnych i
placówek terenowych.
4 Rozporządzenie z dnia 18 grudnia 2022 r. Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie
szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu
postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego
odszkodowania (Dz.U. z 2020 r. poz. 233)
5 Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770)
6 Zarządzenie Nr 14 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 maja 2010 r. w sprawie nadania
statutu Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. Urz. MRiRW Nr 10, poz. 10 z późn. zm.)
-- 8 of 13 --
Ad 16. Czy Minister rozważa wprowadzenie możliwości ponownej, uproszczonej
weryfikacji spraw rolników, którym w przeszłości odmówiono świadczeń z KRUS
mimo stwierdzenia boreliozy jako choroby zawodowej, zwłaszcza gdy odmowa
wynikała z niemożności ustalenia daty zakażenia?
Kodeks Postępowania Administracyjnego7 przewiduje jedynie określone środki
zaskarżenia i tryby wzruszania decyzji administracyjnych.
Ad 17. Czy Minister planuje stworzenie szczególnego mechanizmu wsparcia dla
rolników, którzy mają stwierdzoną boreliozę jako chorobę zawodową, ale z powodu
późnego rozpoznania choroby, niepełnej dokumentacji medycznej lub trudności
dowodowych nie uzyskali świadczeń?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale monitoruje funkcjonowanie ustawy o
ubezpieczeniu społecznym rolników. Ewentualne propozycje zmian są analizowane z
uwzględnieniem doświadczeń praktycznych oraz zgłaszanych problemów.
Ad 18. Czy Minister rozważa zmiany ustawowe w ustawie o ubezpieczeniu
społecznym rolników, które lepiej zabezpieczyłyby osoby chorujące na rolnicze
choroby zawodowe o długim, trudnym do jednoznacznego ustalenia przebiegu?
Odpowiedź jak w pytaniu 17.
Ad 19. Czy Minister zamierza przeprowadzić audyt praktyki KRUS w zakresie spraw
dotyczących boreliozy jako rolniczej choroby zawodowej, w szczególności decyzji
odmownych, odwołań i przegranych lub wygranych spraw sądowych?
Obecnie nie zapadły decyzje o przeprowadzeniu odrębnego audytu poświęconego
wyłącznie tej problematyce.
Ad 20. Czy KRUS posiada procedury informowania rolników o możliwości
zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, uzyskania decyzji sanepidu oraz
dochodzenia świadczeń? Jeżeli tak, czy Minister ocenia te działania jako
wystarczające?
KRUS prowadzi działania informacyjne dotyczące chorób zawodowych rolników oraz
dostępnych świadczeń.
Ad 21. Czy Minister zamierza wzmocnić działania prewencyjne KRUS dotyczące
chorób odkleszczowych, w tym poprzez szkolenia, kampanie informacyjne,
materiały dla rolników, współpracę z ośrodkami doradztwa rolniczego oraz
promowanie środków ochrony osobistej?
7 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz.
1691)
-- 9 of 13 --
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego już w tym momencie przywiązuje dużą
wagę do działań prewencyjnych dotyczących chorób odkleszczowych.
W tym zakresie realizowane są działania obejmujące m.in.:
kampanie informacyjne (Rolniku nie daj się kleszczom),
szkolenia i działania edukacyjne,
publikacje materiałów prewencyjnych,
promocję środków ochrony indywidualnej (m.in. wystawy w placówkach
terenowych oraz oddziałach regionalnych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego).
Borelioza od wielu lat jest najczęściej rozpoznawaną chorobą zawodową wśród
rolników ubezpieczonych w Kasie, która - z tego względu - od kilkunastu lat prowadzi
systematyczne działania prewencyjne, a ich celem jest ograniczenie ryzyka zakażeń
przenoszonych przez kleszcze.
Najważniejszym elementem tych działań jest ogólnopolska kampania „Rolniku, nie daj
się kleszczom”, skierowana do osób wykonujących prace polowe, leśne i na terenach
porośniętych wysoką roślinnością. W ramach kampanii Kasa prowadzi szkolenia i
pogadanki, organizuje stoiska informacyjno-prewencyjne podczas wydarzeń
rolniczych, a także rozpowszechnia ulotki, broszury i materiały edukacyjne dotyczące
zasad ochrony przed ukąszeniami kleszczy, postępowania po ukąszeniu przez tego
pajęczaka oraz wczesnego rozpoznawania objawów boreliozy. Na stronie
internetowej Kasy publikowane są również liczne artykuły poświęcone profilaktyce
chorób odkleszczowych, w tym boreliozie, zawierające praktyczne wskazówki
dotyczące zapobiegania zakażeniom, bezpiecznego usuwania kleszczy oraz
postępowania po ukąszeniu. Kasa popularyzuje wśród ubezpieczonych również
wiedzę na temat zasad rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz
zgłaszania do jednostek terenowych Kasy wniosków o jednorazowe odszkodowanie,
przekazując informacje o obowiązującej procedurze podczas ww. szkoleń, pogadanek
i wydarzeń rolniczych, a także za pośrednictwem materiałów edukacyjnych oraz
strony internetowej.
Działania prewencyjne Kasy obejmują również promowanie stosowania
odpowiedniej odzieży ochronnej, repelentów, codziennej kontroli ciała po
zakończeniu pracy oraz szybkiego i prawidłowego usuwania kleszczy. Kierunki
działań profilaktycznych są wyznaczane na podstawie corocznych analiz wypadków
przy pracy i chorób zawodowych rolników, dzięki czemu odpowiadają na najczęściej
występujące zagrożenia zdrowotne w środowisku rolniczym.
Ad 22. Czy rozważane jest uruchomienie programu profilaktyki boreliozy dla
rolników, obejmującego edukację, szybszą diagnostykę, informację o objawach,
zasadach postępowania po ukąszeniu kleszcza oraz ścieżce zgłaszania choroby
zawodowej?
-- 10 of 13 --
Profilaktyka chorób odkleszczowych pozostaje ważnym elementem działań
edukacyjnych i prewencyjnych prowadzonych przez KRUS.
Ad 23. Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmie rozmowy z Ministrem
Zdrowia, KRUS, Głównym Inspektoratem Sanitarnym, Narodowym Funduszem
Zdrowia oraz organizacjami rolniczymi w celu wypracowania wspólnego programu
pomocy dla rolników chorujących na boreliozę?
Obecnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadzi rozmów dotyczących
opracowania wspólnego programu pomocy dla rolników chorujących na boreliozę.
Jednocześnie należy podkreślić, że KRUS współpracuje z Narodowym Funduszem
Zdrowia oraz innymi instytucjami w różnych obszarach związanych z ochroną
zdrowia.
Ad 24. Czy Minister rozważa powołanie międzyresortowego zespołu do spraw
boreliozy jako choroby zawodowej rolników, którego zadaniem byłoby
przygotowanie propozycji zmian prawnych, organizacyjnych i orzeczniczych?
Obecnie nie są prowadzone prace dotyczące powołania międzyresortowego zespołu
poświęconego wyłącznie problematyce boreliozy jako choroby zawodowej rolników.
Ad 25. Czy Minister przewiduje działania osłonowe dla osób, które z powodu późno
rozpoznanej boreliozy utraciły zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym albo
musiały ograniczyć prowadzenie gospodarstwa?
Osoby, które utraciły zdolność do pracy lub mają ograniczoną zdolność do
prowadzenia gospodarstwa rolnego, mogą korzystać z instrumentów wsparcia
przewidzianych w obowiązujących przepisach, po spełnieniu ustawowych warunków.
Ad 26. Czy Minister analizował ekonomiczne skutki boreliozy dla gospodarstw
rolnych, w szczególności utratę zdolności do pracy, spadek dochodów
gospodarstwa, konieczność zatrudniania pomocy lub rezygnację z części produkcji?
Ministerstwo nie prowadziło odrębnych analiz dotyczących ekonomicznych skutków
boreliozy dla gospodarstw rolnych w skali kraju.
Ad 27. Czy Minister planuje przygotować informację dla rolników wyjaśniającą krok
po kroku, jak zgłosić podejrzenie boreliozy jako choroby zawodowej, jakie
dokumenty zgromadzić, jak wygląda postępowanie przed sanepidem, KRUS i sądem
oraz jakie prawa przysługują choremu?
KRUS publikuje informacje dotyczące procedur dochodzenia świadczeń oraz zasad
zgłaszania chorób zawodowych. Szczegółowe informacje na temat chorób
zawodowych można znaleźć na stronie internetowej KRUS w zakładce pn. „Choroby
zawodowe rolników” - https://www.gov.pl/web/krus/choroby-zawodowe-rolnikow.
-- 11 of 13 --
Informacje na temat świadczeń przysługujących z ubezpieczenia chorobowego i
wypadkowego w tym m.in. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy
pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej dostępne są w zakładce pn.
Świadczenia z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego -
https://www.gov.pl/web/krus/swiadczenia-z-ubezpieczenia-chorobowego-i-
wypadkowego. Broszura jest przekazywana także podczas szkoleń organizowanych
dla rolników.
Wskazać należy, że Kasa informuje rolników, m.in. za pośrednictwem strony
internetowej i mediów społecznościowych, jak zgłosić podejrzenie boreliozy jako
choroby zawodowej. W ogólnodostępnych informacjach dla rolników wskazano m.in.
że zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej można dokonać za pośrednictwem
lekarza, lekarza dentysty, który podczas wykonywania zawodu powziął takie
podejrzenie u pacjenta lub samego ubezpieczonego, który podejrzewa, że
występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę. Opisano również
przebieg postępowania prowadzonego przez Państwową Inspekcję Sanitarną,
obejmującego skierowanie rolnika do jednostki orzeczniczej na badanie w celu
wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej
rozpoznania. Przedstawiono informacje dotyczące możliwości wniesienia odwołania
od decyzji wydanej przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz
wskazano, że podstawą do ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie z tytułu
choroby zawodowej jest prawomocna decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Ad 28. Czy Minister rozważa wprowadzenie pomocy doradczej lub prawnej dla
rolników, którzy dochodzą świadczeń z tytułu choroby zawodowej, a nie są w stanie
samodzielnie przejść skomplikowanej procedury administracyjnej, medycznej i
sądowej?
Obecnie nie są prowadzone prace nad stworzeniem odrębnego systemu pomocy
prawnej dedykowanego wyłącznie rolnikom dochodzącym świadczeń z tytułu chorób
zawodowych.
Ad 29. Czy Minister uznaje, że obecny system jest sprawiedliwy wobec rolników,
którzy przez wiele lat opłacali składki, pracowali w warunkach narażenia na choroby
odkleszczowe, a następnie z powodu późnej diagnostyki nie są w stanie wykazać
dokładnego momentu zakażenia?
Ocena sprawiedliwości rozwiązań systemowych jest zagadnieniem złożonym. Celem
obowiązujących regulacji jest zapewnienie równowagi pomiędzy ochroną osób
ubezpieczonych a koniecznością stosowania jednolitych, obiektywnych kryteriów
przyznawania świadczeń.
Jednocześnie Ministerstwo dostrzega, że w przypadku niektórych chorób
zawodowych o długim i trudnym do ustalenia przebiegu mogą pojawiać się
szczególne trudności dowodowe.
-- 12 of 13 --
Ad 30. Jakie konkretne działania legislacyjne, organizacyjne lub kontrolne Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi zamierza podjąć w najbliższym czasie, aby rozwiązać
problem rolników chorujących na boreliozę jako rolniczą chorobę zawodową i
napotykających trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale monitoruje funkcjonowanie
obowiązujących przepisów, analizuje sygnały napływające od rolników i organizacji
rolniczych, współpracuje z KRUS w zakresie oceny praktyki stosowania przepisów
Ministerstwo podejmie ewentualne działania organizacyjne lub legislacyjne, jeśli
analiza zgromadzonych danych wykaże taką potrzebę.
Ad 31. Co mają zrobić osoby u których stwierdzono boreliozę jako chorobę
zawodową, a którym odmawia się świadczeń KRUS i innych podmiotów
zasłaniających się twierdzeniem, że nie da się ustalić dokładnego terminu
zakażenia?
Osoby, którym odmówiono świadczeń z KRUS pomimo stwierdzenia boreliozy jako
choroby zawodowej, mogą korzystać ze środków odwoławczych przewidzianych w
obowiązujących przepisach prawa poprzez odwołanie się od decyzji KRUS do sądu
właściwego zgodnie z miejscem zamieszkania.
Jednocześnie należy podkreślić, że każdy przypadek podlega indywidualnej ocenie na
podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 13 of 13 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 lipca 2026 r.
znak sprawy: DTS.wzs.058.14.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18558 w sprawie problemów rolników chorujących na
boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, trudności w uzyskaniu
świadczeń z KRUS oraz potrzeby wprowadzenia rozwiązań systemowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18558 Pana Posła Tadeusza Woźniaka w sprawie
problemów rolników chorujących na boreliozę z Lyme (dalej borelioza) jako rolniczą
chorobę zawodową, trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS oraz potrzeby
wprowadzenia rozwiązań systemowych, przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte
w ww. interpelacji.
Ad 1. Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega problem rolników
chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, którzy mimo
decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej napotykają trudności w uzyskaniu
świadczeń z KRUS?
Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym
rolników1, za rolniczą chorobę zawodową uważa się chorobę powstałą w związku
z pracą w gospodarstwie rolnym, objętą wykazem chorób zawodowych określonym
w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu Pracy2. Borelioza może zostać uznana
za chorobę zawodową po przeprowadzeniu postępowania przewidzianego w
przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie
chorób zawodowych.
Postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej prowadzą
organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej
albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje państwowy powiatowy inspektor
sanitarny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności
orzeczenia lekarskiego oraz oceny narażenia zawodowego rolnika.
1 Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770)
2 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277)
-- 1 of 13 --
Prawomocna decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej stanowi podstawę do
ubiegania się o świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników. Jednocześnie
samo stwierdzenie choroby zawodowej nie przesądza automatycznie o prawie do
każdego świadczenia. Przyznanie świadczeń następuje na zasadach i w trybie
określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, po spełnieniu
ustawowych przesłanek właściwych dla danego rodzaju świadczenia, w tym po
przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego w zakresie oceny uszczerbku na
zdrowiu lub niezdolności do pracy, jeżeli jest ono wymagane.
W związku z powyższym Ministerstwo monitoruje sygnały dotyczące
funkcjonowania systemu oraz stosowania obowiązujących przepisów, jednak kwestie
indywidualnego ustalania prawa do świadczeń pozostają w kompetencji Kasy
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działającej na podstawie obowiązujących
regulacji prawnych.
Ad 2. Ile w latach 2015–2025 wpłynęło do KRUS wniosków o jednorazowe
odszkodowanie z tytułu rolniczej choroby zawodowej w postaci boreliozy? Proszę o
dane z podziałem na poszczególne lata i województwa.
Liczba wniosków o jednorazowe odszkodowanie z tytułu rolniczej choroby
zawodowej w postaci boreliozy, które wpłynęły do KRUS w latach 2015–2025,
przedstawia się następująco:
CHOROBY ZAWODOWE
WNIOSKI ZAREJESTROWANE /wszystkie/ w latach 2015-2025 w podziale na województwa *bez podziału na jednostki chorobowe
rok 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
ogółem 367 326 399 440 475 302 267 241 268 283 350
1 dolnośląskie 20 18 17 15 25 9 13 9 6 8 7
2 kujawsko-pomorskie 6 12 14 31 12 13 9 9 7 11 16
3 lubelskie 41 27 33 32 52 46 29 16 22 31 29
4 lubuskie 5 12 9 11 15 8 13 5 6 9 4
5 łódzkie 9 6 14 11 12 7 11 7 9 6 7
6 małopolskie 53 27 35 33 30 15 14 12 8 27 32
7 mazowieckie 46 60 50 63 69 40 23 41 74 52 64
8 opolskie 2 1 4 5 6 0 0 3 0 2 4
9 podkarpackie 5 6 10 5 11 25 21 31 16 22 29
10 podlaskie 76 56 104 93 77 36 43 37 52 49 69
11 pomorskie 11 10 10 14 24 10 3 5 15 1 5
12 śląskie 11 12 8 14 11 3 12 4 3 5 6
13 świętokrzyskie 2 7 6 6 11 9 5 4 11 9 10
14 warmińsko-mazurskie 60 59 59 69 74 61 58 34 22 30 48
15 wielkopolskie 7 6 11 12 23 11 6 11 7 12 12
16 zachodniopomorskie 13 7 15 26 23 9 7 13 10 9 8
Ad 3. Ile z tych wniosków zakończyło się przyznaniem jednorazowego
odszkodowania, a ile odmową? Proszę o wskazanie najczęstszych przyczyn odmów.
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od początku swej działalności dokonuje
analizy przyczyn i okoliczności chorób zawodowych rolników. Na podstawie
kwartalnych raportów statystycznych KRUS-15, tj. Sprawozdania o wypadkach przy
-- 2 of 13 --
pracy rolniczej i chorobach zawodowych, w którym zawarte są informacje zbiorcze
na temat liczby zgłoszonych do jednostek organizacyjnych Kasy wniosków
o jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby
zawodowej, liczby i rodzaju wydanych decyzji w okresie sprawozdawczym,
stwierdzonych uszczerbków na zdrowiu oraz rozpoznanych chorób lub grup
chorobowych. Dane te generowane są z modułu Obsługa wypadków w systemie
nSIU. W raporcie prezentowane zestawienia mają charakter wyłącznie agregatowy.
Wnioski zakończone wydaniem decyzji przyznających świadczenia są poddawane
w Kasie szczegółowej analizie w oparciu o kopie akt zgromadzonych do wniosku.
Poniżej przedstawiamy dane dotyczące chorób zawodowych. Zgodnie z wykazem
stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób
zawodowych z 30 czerwca 2009 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836, z późn. zm.) borelioza
zaliczana jest do pozycji 26. wykazu chorób zawodowych jako choroby zakaźne lub
pasożytnicze albo ich następstwa.
Spośród wskazanych wniosków:
liczba spraw zakończonych przyznaniem jednorazowego odszkodowania:
decyzje przyznające jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej - choroby zakaźne lub pasożytnicze w latach 2015-2025
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
204 233 253 299 296 190 197 173 175 194 218
1 dolnośląskie 6 4 9 10 8 2 3 11 3 1 6
2 kujawsko-pomorskie 5 8 10 19 10 3 7 4 3 4 6
3 lubelskie 27 16 24 21 29 28 25 15 13 21 20
4 lubuskie 3 5 5 9 9 9 11 4 2 5 2
5 łódzkie 1 3 4 12 5 5 7 6 4 4 2
6 małopolskie 30 20 29 25 17 4 12 10 8 20 21
7 mazowieckie 20 52 28 39 57 25 24 26 38 44 41
8 opolskie 1 0 3 0 0 0 0 1 1 1 1
9 podkarpackie 5 5 4 6 6 19 14 12 11 16 17
10 podlaskie 44 40 63 75 54 34 23 34 41 39 54
11 pomorskie 7 6 11 9 14 9 5 6 13 1 3
12 śląskie 5 8 6 7 7 2 8 1 1 1 1
13 świętokrzyskie 0 1 3 4 8 5 3 4 9 8 6
14 warmińsko-mazurskie 45 56 45 54 53 35 47 27 20 19 35
15 wielkopolskie 1 3 5 4 8 7 6 9 2 5 2
16 zachodniopomorskie 4 6 4 5 11 3 2 3 6 5 1
borelioza 197 226 232 282 282 185 189 160 163 179 192
rok
choroby zakaźne lub pasożytnicze
ogółem (w tym borelioza), w
podziale na województwa
-- 3 of 13 --
liczba spraw zakończonych odmową przyznania świadczenia:
ODMOWY - choroby zakaźne lub pasożytnicze w latach 2015-2025, w podziale na województwa
ROK 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
l.p. Ogółem 107 68 107 113 139 65 104 61 58 58 59
1 dolnośląskie 9 12 11 2 18 2 6 3 2 4 2
2 kujawsko-pomorskie 1 1 3 6 2 6 2 1 3 2 4
3 lubelskie 15 6 10 11 24 17 16 4 6 6 5
4 lubuskie 1 0 2 2 1 0 4 1 2 3 1
5 łódzkie 1 0 1 2 2 0 1 1 6 1 1
6 małopolskie 13 6 10 5 10 6 3 1 0 5 5
7 mazowieckie 14 11 9 17 12 3 0 2 7 6 3
8 opolskie 0 1 1 5 2 1 0 0 0 0 1
9 podkarpackie 3 0 5 1 4 5 6 18 6 5 14
10 podlaskie 25 13 31 21 19 6 14 6 9 6 6
11 pomorskie 3 4 1 0 5 2 1 1 1 0 1
12 śląskie 2 3 0 6 5 0 5 2 1 3 1
13 świętokrzyskie 0 0 0 0 2 1 2 2 1 0 0
14 warmińsko-mazurskie 13 7 11 13 16 11 37 9 9 9 10
15 wielkopolskie 0 0 1 2 3 0 2 1 2 5 0
16 zachodniopomorskie 7 4 11 20 14 5 5 9 3 3 5
choroby zakaźne lub pasożytnicze (w tym borelioza)
Ad 4. Ile decyzji odmownych wynikało z ustalenia 0% uszczerbku na zdrowiu, ile z
braku wykazania związku choroby z pracą rolniczą, a ile z problemów dotyczących
ustalenia daty powstania choroby lub okresu podlegania ubezpieczeniu
społecznemu rolników?
Decyzje odmowne w raportach generowanych w Kasie obejmują takie parametry jak:
liczba zdarzeń zakończonych wydaniem decyzji odmawiających świadczenia
ogółem,
brak prawa do ubiegania się o świadczenie (poszkodowany nie jest ubezpieczony
lub wnioskodawca nieuprawniony do świadczenia),
brak stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
niedopełnienie obowiązków (np. niedostarczenie zaświadczenia N-14
o zakończeniu leczenia).
Najczęstszą przyczyną wydawania decyzji odmownych w przypadku chorób
zakaźnych lub pasożytniczych jest brak stwierdzenia stałego lub długotrwałego
uszczerbku na zdrowiu.
Ad 5. Czy KRUS prowadzi odrębną statystykę spraw, w których państwowy
inspektor sanitarny stwierdził chorobę zawodową w postaci boreliozy, ale
świadczenie z KRUS nie zostało przyznane? Jeżeli nie, czy Minister zamierza
zobowiązać KRUS do prowadzenia takiej statystyki?
Jak wyżej wskazano (ad 3.) borelioza zaliczana jest do pozycji 26. wykazu chorób
zawodowych jako choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa. Kasa
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie prowadzi odrębnych statystyk w sprawie
chorób zawodowych dotyczących boreliozy. Na obecnym etapie nie są planowane
-- 4 of 13 --
działania zmierzające do rozszerzenia zakresu danych statystycznych dotyczących
boreliozy.
Ad 6. Czy Minister analizował orzecznictwo sądów powszechnych w sprawach
dotyczących odmowy przyznania rolnikom jednorazowego odszkodowania z tytułu
boreliozy jako choroby zawodowej? Jeżeli tak, jakie wnioski wynikają z tej analizy?
Ministerstwo w ramach nadzoru nad KRUS monitoruje powszechnie dostępne
orzecznictwo sądów powszechnych dotyczące ubezpieczenia społecznego rolników,
w tym spraw odnoszących się do chorób zawodowych. Ewentualne odmowy
przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu boreliozy jako choroby
zawodowej mogłyby wynikać nie z podważenia faktu rozpoznania choroby
zawodowej, lecz z braku spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie
świadczenia, w szczególności niewykazania stałego lub długotrwałego uszczerbku na
zdrowiu pozostającego w związku z chorobą zawodową.
Ad 7. Czy Minister dostrzega, że w przypadku boreliozy często niemożliwe jest
precyzyjne wskazanie daty zakażenia, a wymaganie takiego dowodu może
prowadzić do pokrzywdzenia osób, które przez wiele lat były narażone zawodowo
na ukąszenia kleszczy?
W przypadku chorób odkleszczowych, w tym boreliozy, precyzyjne ustalenie
momentu zakażenia może być utrudnione lub niemożliwe. Jest to jedna ze
specyficznych cech tej jednostki chorobowej. Jednocześnie organy stosujące prawo
są obowiązane do działania w granicach obowiązujących przepisów.
Przy rozpatrywaniu wniosku o jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub
długotrwałego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci wskutek rolniczej choroby
zawodowej komórka ds. świadczeń przyjmuje, że stwierdzona choroba zawodowa
przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego w wydanej decyzji powstała
w okresie ubezpieczenia, jeżeli w wykazie chorób zawodowych został dla tej choroby
ustalony okres, w którym wystąpienie objawów chorobowych upoważnia do jej
rozpoznania, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.
W przypadku przedłożenia decyzji o stwierdzeniu rolniczej choroby zawodowej, dla
której wykaz chorób zawodowych nie określa okresu, w którym wystąpienie
udokumentowanych objawów upoważnia do rozpoznania tej choroby, komórka
ds. świadczeń zwraca się do lekarza regionalnego inspektora orzecznictwa
lekarskiego o wydanie opinii na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej,
w jakim okresie mogła powstać rolnicza choroba zawodowa. Ww. komórka
ds. świadczeń, na podstawie wydanej opinii przez lekarza regionalnego inspektora
orzecznictwa lekarskiego Kasy ustala, czy rolnicza choroba zawodowa powstała
w okresie ubezpieczenia i rozpatruje uprawnienia do jednorazowego odszkodowania
z tytułu rolniczej choroby zawodowej. Jeżeli rolnicza choroba zawodowa powstała
w okresie ubezpieczenia podejmuje się postępowanie orzecznicze.
-- 5 of 13 --
Prawomocne orzeczenie lekarza rzeczoznawcy Kasy lub komisji lekarskiej Kasy
ustalające uszczerbek na zdrowiu w związku z rolniczą chorobą zawodową stanowi
podstawę do wydania decyzji przyznającej świadczenie (na podstawie zarządzenia
nr 40 Prezesa KRUS z 6 lipca 2017 r. w sprawie zasad przyjmowania zgłoszenia
wypadku przy pracy rolniczej, ustalania jego okoliczności i przyczyn oraz
rozpatrywania wniosku o jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub
długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo śmierci wskutek wypadku przy pracy
rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, Dz. Urz. KRUS z 2017 r. poz. 44).
Należy nadmienić, że w przypadku boreliozy istnieją przypadki braku możliwości
wskazania dokładnej daty ukąszenia przez kleszcza. Różnorodność objawów
boreliozy i jej podobieństwo do innych chorób znacznie utrudnia rozpoznanie.
Zasady orzekania o istnieniu choroby zawodowej lub jej braku i postępowanie
dowodowe jest takie samo (i powinno być) dla każdej grupy społecznej.
Od 1 stycznia 2025 r. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy
rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej wynosi 1 431 zł za każdy procent stałego
lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie określenia wysokości jednorazowego
odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby
zawodowej oraz zasiłku chorobowego z 20 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2026 r. poz.
469).
Wskazać należy, że dotychczas Kasa nie odnotowała wpływu od ubezpieczonych
zastrzeżeń dotyczących postępowań prowadzonych w związku z ustalaniem prawa
do jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, w tym
spowodowanej boreliozą.
Ad 8. Czy Minister uważa za zasadne wprowadzenie zasady domniemania
zawodowego narażenia na boreliozę w przypadku rolników, którzy przez wiele lat
pracowali w gospodarstwie rolnym, a właściwy organ sanitarny stwierdził u nich
rolniczą chorobę zawodową?
Kwestia ewentualnego wprowadzenia domniemania zawodowego narażenia na
boreliozę wymagałaby szczegółowej analizy skutków prawnych, organizacyjnych
i finansowych oraz konsultacji z właściwymi instytucjami.
Ad 9. Czy Minister rozważa zmianę przepisów w taki sposób, aby w przypadku
boreliozy nie było konieczne wykazanie dokładnej daty ukąszenia kleszcza, lecz
wystarczające było wykazanie wieloletniego narażenia zawodowego oraz
wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby z pracą w gospodarstwie
rolnym?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale monitoruje potrzeby środowiska
rolniczego, w tym także postulaty dotyczące chorób zawodowych rolników.
Ewentualne zmiany przepisów w zakresie warunków potwierdzania związku choroby
-- 6 of 13 --
z pracą wymagałyby szczegółowych analiz oraz uzgodnień z właściwymi resortami, w
szczególności z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
odpowiedzialnym za regulacje dotyczące prawa pracy.
Ad 10. Czy Minister zamierza wydać KRUS wytyczne lub rekomendacje dotyczące
prowadzenia postępowań w sprawach boreliozy jako choroby zawodowej, tak aby
w większym stopniu uwzględniać specyfikę tej choroby, jej późne rozpoznawanie
oraz trudności dowodowe po stronie rolników?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w stałym kontakcie z KRUS w
zakresie doskonalenia praktyki stosowania przepisów. Ewentualne rekomendacje lub
działania organizacyjne będą rozważane po przeanalizowaniu zgłaszanych
problemów oraz danych dotyczących prowadzonych postępowań.
Ad 11. Czy Minister uważa za prawidłową sytuację, w której decyzja państwowego
inspektora sanitarnego o stwierdzeniu rolniczej choroby zawodowej nie prowadzi
w praktyce do uzyskania przez chorego realnego wsparcia, ponieważ na dalszym
etapie postępowania pojawiają się dodatkowe bariery dowodowe lub orzecznicze?
Co do zasady, decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej ma istotne znaczenie
dowodowe. Jednocześnie przyznanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego
rolników wymaga spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych w ustawie
o ubezpieczeniu społecznym rolników3.
Ad 12. Czy Minister rozważa zmianę przepisów tak, aby prawomocna decyzja
o stwierdzeniu boreliozy jako rolniczej choroby zawodowej miała silniejszy skutek
w postępowaniu przed KRUS, w szczególności w zakresie wykazania związku
choroby z pracą rolniczą?
Wskazać należy, że lekarze pracujący w systemie orzecznictwa lekarskiego Kasy
orzekają na podstawie: wywiadu, objawów chorobowych i zgromadzonej
dokumentacji medycznej, tj. wyników badań z przebiegu leczenia oraz podejmują
suwerenne decyzje.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi monitoruje potrzeby środowiska rolniczego,
w tym postulaty dotyczące chorób zawodowych rolników. Ewentualne zmiany
przepisów w zakresie określenia wykazania związku choroby z pracą wymagałyby
szczegółowych analiz.
Ad 13. Czy Minister analizował, czy obecne zasady ustalania procentowego
uszczerbku na zdrowiu właściwie oddają skutki późnej boreliozy, w tym
dolegliwości stawowe, neurologiczne, bólowe oraz ograniczenia zdolności do pracy
w gospodarstwie rolnym?
3 Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770)
-- 7 of 13 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco monitoruje zasady ustalania
procentowego uszczerbku na zdrowiu oraz analizuje sygnały dotyczące skutków
późnej boreliozy, w tym dolegliwości stawowych, neurologicznych, bólowych oraz
ich wpływu na zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Ewentualne zmiany w
obowiązujących regulacjach wymagają jednak kompleksowej oceny oraz
uwzględnienia opinii właściwych ekspertów i instytucji.
Ad 14. Czy Minister zamierza podjąć działania w celu weryfikacji tabel i praktyki
orzeczniczej dotyczącej ustalania uszczerbku na zdrowiu u osób z boreliozą późną
lub z długotrwałymi następstwami boreliozy?
Przy orzekaniu o stałym i długotrwałym uszczerbku na zdrowiu w związku z
ustaleniem prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy
rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, a także związku śmierci ubezpieczonego z
tym wypadkiem lub chorobą, stosuje się odpowiednio przepisy o ubezpieczeniu
społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Co za tym idzie
zasady określające zasady orzekania o stałym i długotrwałym uszczerbku na zdrowiu
należą do kompetencji ministra właściwego ds. pracy i polityki społecznej. Zasady te
są zawarte w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie
szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu,
trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę
jednorazowego odszkodowania4.
Ad 15. Czy Minister widzi potrzebę powołania specjalistycznych zespołów
orzeczniczych KRUS do spraw chorób odkleszczowych, z udziałem lekarzy
posiadających doświadczenie w zakresie chorób zakaźnych, neurologii, reumatologii
i medycyny pracy?
Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju
Wsi nie posiada kompetencji do ingerowania w politykę kadrową Kasy Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego. KRUS jest samodzielną jednostką organizacyjną, a
decyzje dotyczące zatrudnienia, organizacji pracy oraz struktury wewnętrznej
podejmowane są przez kierownictwo Kasy w ramach obowiązujących przepisów
prawa tj. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników5 oraz statutu Kasy Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego6. Zgodnie z § 5 pkt 5 ww. statutu to Prezes KRUS
określa organizację wewnętrzną oraz zakres zadań oddziałów regionalnych i
placówek terenowych.
4 Rozporządzenie z dnia 18 grudnia 2022 r. Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie
szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu
postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego
odszkodowania (Dz.U. z 2020 r. poz. 233)
5 Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770)
6 Zarządzenie Nr 14 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 maja 2010 r. w sprawie nadania
statutu Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. Urz. MRiRW Nr 10, poz. 10 z późn. zm.)
-- 8 of 13 --
Ad 16. Czy Minister rozważa wprowadzenie możliwości ponownej, uproszczonej
weryfikacji spraw rolników, którym w przeszłości odmówiono świadczeń z KRUS
mimo stwierdzenia boreliozy jako choroby zawodowej, zwłaszcza gdy odmowa
wynikała z niemożności ustalenia daty zakażenia?
Kodeks Postępowania Administracyjnego7 przewiduje jedynie określone środki
zaskarżenia i tryby wzruszania decyzji administracyjnych.
Ad 17. Czy Minister planuje stworzenie szczególnego mechanizmu wsparcia dla
rolników, którzy mają stwierdzoną boreliozę jako chorobę zawodową, ale z powodu
późnego rozpoznania choroby, niepełnej dokumentacji medycznej lub trudności
dowodowych nie uzyskali świadczeń?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale monitoruje funkcjonowanie ustawy o
ubezpieczeniu społecznym rolników. Ewentualne propozycje zmian są analizowane z
uwzględnieniem doświadczeń praktycznych oraz zgłaszanych problemów.
Ad 18. Czy Minister rozważa zmiany ustawowe w ustawie o ubezpieczeniu
społecznym rolników, które lepiej zabezpieczyłyby osoby chorujące na rolnicze
choroby zawodowe o długim, trudnym do jednoznacznego ustalenia przebiegu?
Odpowiedź jak w pytaniu 17.
Ad 19. Czy Minister zamierza przeprowadzić audyt praktyki KRUS w zakresie spraw
dotyczących boreliozy jako rolniczej choroby zawodowej, w szczególności decyzji
odmownych, odwołań i przegranych lub wygranych spraw sądowych?
Obecnie nie zapadły decyzje o przeprowadzeniu odrębnego audytu poświęconego
wyłącznie tej problematyce.
Ad 20. Czy KRUS posiada procedury informowania rolników o możliwości
zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, uzyskania decyzji sanepidu oraz
dochodzenia świadczeń? Jeżeli tak, czy Minister ocenia te działania jako
wystarczające?
KRUS prowadzi działania informacyjne dotyczące chorób zawodowych rolników oraz
dostępnych świadczeń.
Ad 21. Czy Minister zamierza wzmocnić działania prewencyjne KRUS dotyczące
chorób odkleszczowych, w tym poprzez szkolenia, kampanie informacyjne,
materiały dla rolników, współpracę z ośrodkami doradztwa rolniczego oraz
promowanie środków ochrony osobistej?
7 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz.
1691)
-- 9 of 13 --
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego już w tym momencie przywiązuje dużą
wagę do działań prewencyjnych dotyczących chorób odkleszczowych.
W tym zakresie realizowane są działania obejmujące m.in.:
kampanie informacyjne (Rolniku nie daj się kleszczom),
szkolenia i działania edukacyjne,
publikacje materiałów prewencyjnych,
promocję środków ochrony indywidualnej (m.in. wystawy w placówkach
terenowych oraz oddziałach regionalnych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego).
Borelioza od wielu lat jest najczęściej rozpoznawaną chorobą zawodową wśród
rolników ubezpieczonych w Kasie, która - z tego względu - od kilkunastu lat prowadzi
systematyczne działania prewencyjne, a ich celem jest ograniczenie ryzyka zakażeń
przenoszonych przez kleszcze.
Najważniejszym elementem tych działań jest ogólnopolska kampania „Rolniku, nie daj
się kleszczom”, skierowana do osób wykonujących prace polowe, leśne i na terenach
porośniętych wysoką roślinnością. W ramach kampanii Kasa prowadzi szkolenia i
pogadanki, organizuje stoiska informacyjno-prewencyjne podczas wydarzeń
rolniczych, a także rozpowszechnia ulotki, broszury i materiały edukacyjne dotyczące
zasad ochrony przed ukąszeniami kleszczy, postępowania po ukąszeniu przez tego
pajęczaka oraz wczesnego rozpoznawania objawów boreliozy. Na stronie
internetowej Kasy publikowane są również liczne artykuły poświęcone profilaktyce
chorób odkleszczowych, w tym boreliozie, zawierające praktyczne wskazówki
dotyczące zapobiegania zakażeniom, bezpiecznego usuwania kleszczy oraz
postępowania po ukąszeniu. Kasa popularyzuje wśród ubezpieczonych również
wiedzę na temat zasad rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz
zgłaszania do jednostek terenowych Kasy wniosków o jednorazowe odszkodowanie,
przekazując informacje o obowiązującej procedurze podczas ww. szkoleń, pogadanek
i wydarzeń rolniczych, a także za pośrednictwem materiałów edukacyjnych oraz
strony internetowej.
Działania prewencyjne Kasy obejmują również promowanie stosowania
odpowiedniej odzieży ochronnej, repelentów, codziennej kontroli ciała po
zakończeniu pracy oraz szybkiego i prawidłowego usuwania kleszczy. Kierunki
działań profilaktycznych są wyznaczane na podstawie corocznych analiz wypadków
przy pracy i chorób zawodowych rolników, dzięki czemu odpowiadają na najczęściej
występujące zagrożenia zdrowotne w środowisku rolniczym.
Ad 22. Czy rozważane jest uruchomienie programu profilaktyki boreliozy dla
rolników, obejmującego edukację, szybszą diagnostykę, informację o objawach,
zasadach postępowania po ukąszeniu kleszcza oraz ścieżce zgłaszania choroby
zawodowej?
-- 10 of 13 --
Profilaktyka chorób odkleszczowych pozostaje ważnym elementem działań
edukacyjnych i prewencyjnych prowadzonych przez KRUS.
Ad 23. Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmie rozmowy z Ministrem
Zdrowia, KRUS, Głównym Inspektoratem Sanitarnym, Narodowym Funduszem
Zdrowia oraz organizacjami rolniczymi w celu wypracowania wspólnego programu
pomocy dla rolników chorujących na boreliozę?
Obecnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadzi rozmów dotyczących
opracowania wspólnego programu pomocy dla rolników chorujących na boreliozę.
Jednocześnie należy podkreślić, że KRUS współpracuje z Narodowym Funduszem
Zdrowia oraz innymi instytucjami w różnych obszarach związanych z ochroną
zdrowia.
Ad 24. Czy Minister rozważa powołanie międzyresortowego zespołu do spraw
boreliozy jako choroby zawodowej rolników, którego zadaniem byłoby
przygotowanie propozycji zmian prawnych, organizacyjnych i orzeczniczych?
Obecnie nie są prowadzone prace dotyczące powołania międzyresortowego zespołu
poświęconego wyłącznie problematyce boreliozy jako choroby zawodowej rolników.
Ad 25. Czy Minister przewiduje działania osłonowe dla osób, które z powodu późno
rozpoznanej boreliozy utraciły zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym albo
musiały ograniczyć prowadzenie gospodarstwa?
Osoby, które utraciły zdolność do pracy lub mają ograniczoną zdolność do
prowadzenia gospodarstwa rolnego, mogą korzystać z instrumentów wsparcia
przewidzianych w obowiązujących przepisach, po spełnieniu ustawowych warunków.
Ad 26. Czy Minister analizował ekonomiczne skutki boreliozy dla gospodarstw
rolnych, w szczególności utratę zdolności do pracy, spadek dochodów
gospodarstwa, konieczność zatrudniania pomocy lub rezygnację z części produkcji?
Ministerstwo nie prowadziło odrębnych analiz dotyczących ekonomicznych skutków
boreliozy dla gospodarstw rolnych w skali kraju.
Ad 27. Czy Minister planuje przygotować informację dla rolników wyjaśniającą krok
po kroku, jak zgłosić podejrzenie boreliozy jako choroby zawodowej, jakie
dokumenty zgromadzić, jak wygląda postępowanie przed sanepidem, KRUS i sądem
oraz jakie prawa przysługują choremu?
KRUS publikuje informacje dotyczące procedur dochodzenia świadczeń oraz zasad
zgłaszania chorób zawodowych. Szczegółowe informacje na temat chorób
zawodowych można znaleźć na stronie internetowej KRUS w zakładce pn. „Choroby
zawodowe rolników” - https://www.gov.pl/web/krus/choroby-zawodowe-rolnikow.
-- 11 of 13 --
Informacje na temat świadczeń przysługujących z ubezpieczenia chorobowego i
wypadkowego w tym m.in. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy
pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej dostępne są w zakładce pn.
Świadczenia z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego -
https://www.gov.pl/web/krus/swiadczenia-z-ubezpieczenia-chorobowego-i-
wypadkowego. Broszura jest przekazywana także podczas szkoleń organizowanych
dla rolników.
Wskazać należy, że Kasa informuje rolników, m.in. za pośrednictwem strony
internetowej i mediów społecznościowych, jak zgłosić podejrzenie boreliozy jako
choroby zawodowej. W ogólnodostępnych informacjach dla rolników wskazano m.in.
że zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej można dokonać za pośrednictwem
lekarza, lekarza dentysty, który podczas wykonywania zawodu powziął takie
podejrzenie u pacjenta lub samego ubezpieczonego, który podejrzewa, że
występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę. Opisano również
przebieg postępowania prowadzonego przez Państwową Inspekcję Sanitarną,
obejmującego skierowanie rolnika do jednostki orzeczniczej na badanie w celu
wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej
rozpoznania. Przedstawiono informacje dotyczące możliwości wniesienia odwołania
od decyzji wydanej przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz
wskazano, że podstawą do ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie z tytułu
choroby zawodowej jest prawomocna decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Ad 28. Czy Minister rozważa wprowadzenie pomocy doradczej lub prawnej dla
rolników, którzy dochodzą świadczeń z tytułu choroby zawodowej, a nie są w stanie
samodzielnie przejść skomplikowanej procedury administracyjnej, medycznej i
sądowej?
Obecnie nie są prowadzone prace nad stworzeniem odrębnego systemu pomocy
prawnej dedykowanego wyłącznie rolnikom dochodzącym świadczeń z tytułu chorób
zawodowych.
Ad 29. Czy Minister uznaje, że obecny system jest sprawiedliwy wobec rolników,
którzy przez wiele lat opłacali składki, pracowali w warunkach narażenia na choroby
odkleszczowe, a następnie z powodu późnej diagnostyki nie są w stanie wykazać
dokładnego momentu zakażenia?
Ocena sprawiedliwości rozwiązań systemowych jest zagadnieniem złożonym. Celem
obowiązujących regulacji jest zapewnienie równowagi pomiędzy ochroną osób
ubezpieczonych a koniecznością stosowania jednolitych, obiektywnych kryteriów
przyznawania świadczeń.
Jednocześnie Ministerstwo dostrzega, że w przypadku niektórych chorób
zawodowych o długim i trudnym do ustalenia przebiegu mogą pojawiać się
szczególne trudności dowodowe.
-- 12 of 13 --
Ad 30. Jakie konkretne działania legislacyjne, organizacyjne lub kontrolne Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi zamierza podjąć w najbliższym czasie, aby rozwiązać
problem rolników chorujących na boreliozę jako rolniczą chorobę zawodową i
napotykających trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale monitoruje funkcjonowanie
obowiązujących przepisów, analizuje sygnały napływające od rolników i organizacji
rolniczych, współpracuje z KRUS w zakresie oceny praktyki stosowania przepisów
Ministerstwo podejmie ewentualne działania organizacyjne lub legislacyjne, jeśli
analiza zgromadzonych danych wykaże taką potrzebę.
Ad 31. Co mają zrobić osoby u których stwierdzono boreliozę jako chorobę
zawodową, a którym odmawia się świadczeń KRUS i innych podmiotów
zasłaniających się twierdzeniem, że nie da się ustalić dokładnego terminu
zakażenia?
Osoby, którym odmówiono świadczeń z KRUS pomimo stwierdzenia boreliozy jako
choroby zawodowej, mogą korzystać ze środków odwoławczych przewidzianych w
obowiązujących przepisach prawa poprzez odwołanie się od decyzji KRUS do sądu
właściwego zgodnie z miejscem zamieszkania.
Jednocześnie należy podkreślić, że każdy przypadek podlega indywidualnej ocenie na
podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 13 of 13 --