Interpelacja w sprawie statusu prawnego wodoru odnawialnego produkowanego z biogazu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18549
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie statusu prawnego wodoru odnawialnego produkowanego z biogazu
Zgłaszający: Stanisław Lamczyk
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na interpretację oraz wyjaśnienie sposobu uregulowania w polskim porządku prawnym statusu wodoru odnawialnego produkowanego z biogazu, w szczególności w kontekście przepisów wdrażających dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (RED II) oraz (UE) 2023/2413 (RED III), a także możliwości kwalifikacji tego paliwa do krajowych i unijnych mechanizmów wsparcia.
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Które obowiązujące akty prawa krajowego regulują status prawny wodoru produkowanego z biogazu oraz definiują zasady kwalifikowania paliw jako odnawialnych lub zaawansowanych biopaliw w świetle przepisów krajowych i unijnych?
2. Jaki status prawny posiada wodór produkowany z biogazu, w szczególności w procesie reformingu biogazu, w świetle obowiązujących przepisów krajowych i unijnych? Czy może zostać uznany za wodór odnawialny, zaawansowane biopaliwo, odnawialne paliwo pochodzenia niebiologicznego (RFNBO) lub inną kategorię paliwa odnawialnego? Proszę o wskazanie podstawy prawnej takiej kwalifikacji.
3. W jaki sposób do polskiego porządku prawnego zostały wdrożone przepisy dyrektyw RED II oraz RED III dotyczące wodoru odnawialnego i zaawansowanych biopaliw? Na jakim etapie znajduje się implementacja przepisów RED III oraz czy planowane są dalsze zmiany legislacyjne w tym zakresie?
4. Czy wodór produkowany z biogazu może zostać uwzględniony przy realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego (NCW), Narodowego Celu Redukcyjnego (NCR), obowiązków wynikających z dyrektyw RED II i RED III oraz innych krajowych lub unijnych mechanizmów wsparcia dla paliw odnawialnych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie obowiązujących zasad oraz podstaw prawnych.
5. Czy obowiązujące przepisy określają katalog surowców oraz technologii kwalifikujących się do produkcji wodoru odnawialnego lub zaawansowanych biopaliw, w szczególności z wykorzystaniem biogazu jako surowca oraz surowców wymienionych w załączniku IX do dyrektywy RED II? Czy technologia reformingu biogazu jest objęta tymi regulacjami?
6. Jakie wymagania formalne, techniczne oraz certyfikacyjne musi spełnić producent wodoru z biogazu, aby produkt mógł zostać uznany za paliwo odnawialne lub zaawansowane biopaliwo? Czy wymagane jest stosowanie systemów certyfikacji, takich jak ISCC EU, REDcert lub innych systemów uznawanych przez Komisję Europejską? Jeżeli tak, proszę o wskazanie obowiązujących wymagań.
7. Czy istnieją obowiązujące krajowe wytyczne, interpretacje, objaśnienia prawne lub stanowiska administracji publicznej dotyczące kwalifikacji wodoru produkowanego z biogazu? Który organ administracji publicznej jest właściwy do wydawania wiążących interpretacji lub oficjalnych stanowisk w tym zakresie?
8. Czy ministerstwo prowadzi obecnie prace legislacyjne lub interpretacyjne dotyczące kwalifikacji wodoru produkowanego z biogazu oraz objęcia tego rodzaju wodoru mechanizmami wsparcia wynikającymi z implementacji dyrektywy RED III lub innych przepisów krajowych? Jeżeli tak, to poproszę o wskazanie planowanego harmonogramu tych prac oraz przewidywanego terminu wejścia w życie odpowiednich regulacji.
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania, gdyż przedstawione zagadnienia mają istotne znaczenie dla oceny obowiązujących regulacji prawnych oraz kierunków rozwoju technologii produkcji odnawialnego wodoru z biogazu w Polsce.
Jednoznaczne stanowisko ministerstwa pozwoli ocenić, czy obowiązujące przepisy oraz wdrażane regulacje wynikające z dyrektyw RED II i RED III umożliwiają wykorzystanie krajowego potencjału biogazu do produkcji odnawialnego wodoru oraz jego zastosowanie w sektorze transportu.
Wyjaśnienie powyższych kwestii ma znaczenie nie tylko dla przedsiębiorców rozwijających technologie odnawialne, lecz również dla jednostek samorządu terytorialnego, operatorów transportu publicznego, producentów biogazu oraz inwestorów planujących rozwój lokalnych instalacji wytwarzania wodoru. Rozwój takich instalacji może przyczynić się do zwiększenia wykorzystania krajowych odnawialnych źródeł energii, poprawy bezpieczeństwa energetycznego, rozwoju biogazowni oraz tworzenia lokalnych, niskoemisyjnych łańcuchów dostaw paliwa dla autobusów, pojazdów komunalnych i innych środków transportu publicznego.
Jednocześnie uzyskanie oficjalnego stanowiska ministerstwa pozwoli ocenić, czy obecne ramy prawne wspierają rozwój technologii umożliwiających produkcję odnawialnego wodoru z biogazu oraz czy zapewniają neutralność technologiczną zgodnie z celami polityki energetycznej i klimatycznej Unii Europejskiej.
Mając na uwadze znaczenie przedmiotowego zagadnienia dla realizacji krajowej transformacji energetycznej, rozwoju gospodarki obiegu zamkniętego, dekarbonizacji transportu publicznego oraz efektywnego wykorzystania krajowego potencjału biogazu, uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w przedmiotowej sprawie.
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Stanisław Lamczyk
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (11)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „Na obecnym etapie nie jest możliwe” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23077 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOZE-BIO.0500.2.2026.IM
4474263.18449785.14864987
Warszawa, 27-07-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Stanisława Lamczyka (nr. K10INT18549).
Temat: Status prawny wodoru odnawialnego produkowanego z biogazu.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr. K10INT18549 Posła Stanisława Lamczyka przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Ad. 1
Zasady klasyfikowania paliw jako paliw odnawialnych lub biokomponentów
zaawansowanych uwzględniają następujące ustawy:
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz.U. 2025
poz. 901), która w art. 2 określa definicje ustawowe zawierające klasyfikację paliw
o których mowa powyżej. Dodatkowo ww. ustawa określa zasady kwalifikowania paliw
odnawialnych wykorzystywanych w transporcie, w tym realizacji Narodowego Celu
Wskaźnikowego oraz potwierdzania spełnienia kryteriów zrównoważonego rozwoju.
Ustawa ma zatem zastosowanie nie tylko do biokomponentów (w tym biokomponentów
zaawansowanych) i biopaliw ciekłych, ale również do „innych paliw odnawialnych”
stosowanych w transporcie.
Na gruncie tej ustawy ocenia się m.in.:
pochodzenie surowca,
spełnienie kryteriów zrównoważonego rozwoju,
możliwość zaliczenia paliwa jako „paliwa odnawialnego”,
możliwość uznania paliwa za zaawansowane biopaliwo, jeśli zostało wytworzone
z surowców wskazanych w załącznikach implementujących przepisy dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r.
w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (dyrektywy
RED).
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2024 poz. 1361)
definiuje pojęcia:
biogaz,
biogaz rolniczy,
-- 1 of 9 --
biometan.
Ponadto na podstawie powyższej ustawy ustala się czy biogaz stanowi odnawialne źródło
energii, a więc czy wodór wytwarzany z tego biogazu może być traktowany jako paliwo
odnawialne. Reguluje również zasady wydawania gwarancji pochodzenia dla wodoru
odnawialnego, który może być wytwarzany z biogazu (np. w procesie reformingu lub
zgazowania).
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43), która
w art. 3 pkt 3d definiuje „wodór odnawialny” (a więc również wytworzony
z biogazu).
W celu pełnej i właściwej interpretacji przedmiotowej definicji zastosowanej w ww. ustawie
odnieść należy się również do ustawy o odnawialnych źródeł energii, w której znajduje się
definicja odnawialnego źródła energii. Również definicja wodoru odnawialnego
pochodzenia niebiologicznego uregulowana jest w w art. 3 pkt 3e ustawy – Prawo
energetyczne.
Podkreślić należy jednak, że wodór wytworzony z biogazu nie będzie mógł być uznany za
wodór odnawialny pochodzenia niebiologicznego – szczegółowe wyjaśnienia znajdują się
w odpowiedzi na pytanie nr 2.
Ad. 2
W odpowiedzi na pytanie nr 2, wskazać należy na przyjęte do polskiego prawa definicje
legalne poszczególnych rodzajów wodoru. Zgodnie z art. 3 pkt 3d ustawy – Prawo
energetyczne wodór odnawialny, to wodór wytworzony z odnawialnego źródła energii.
Definicja odnawialnego źródła energii określona jest z kolei w art. 2 pkt 22 ustawy
o odnawialnych źródłach energii. Zgodnie z nią, odnawialne źródło energii to odnawialne,
niekopalne źródła energii obejmujące m.in. energię otrzymywaną z biomasy, biogazu,
biogazu rolniczego czy biometanu.
Interpretacja przywołanych powyżej definicji pozwala przyjąć, że wodór wytworzony
z biogazu (również w procesie reformingu biogazu) jest wodorem odnawialnym zgodnie
z polskim prawem.
Podkreślić należy, że na poziomie aktów prawa unijnego nie jest określona definicja wodoru
odnawialnego. Prawodawstwo unijnie posługuję się jedynie pojęciami wodoru
niskoemisyjnego oraz wodoru jako paliwa odnawialnego pochodzenia niebiologicznego.
Ze względu na kryterium produkcji wodoru niskoemisyjnego, którego wartość energetyczna
pochodzi ze źródeł nieodnawialnych (definicja zawarta w art. 2 pkt 11 dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1788 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie
wspólnych zasad rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru), wodór
wytwarzany z biogazu nie będzie mógł być uznany za wodór niskoemisyjny.
Jeśli chodzi o wodór odnawialny pochodzenia niebiologicznego (wodór RFNBO), jego
definicja zawarta jest w przepisach art. 3 pkt 3e ustawy – Prawo energetyczne. Zgodnie z jej
brzmieniem, wodór RFNBO to wodór odnawialny wytworzony zgodnie z metodykami,
o których mowa w przepisach rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2023/1184 oraz
rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2023/1185. Powyższe oznacza, że przy
-- 2 of 9 --
wytwarzaniu wodoru odnawialnego należy spełniać kryteria m.in. zasady dodatkowości,
korelacji czasowej i korelacji geograficznej, aby mógł być uznany za RFNBO.
Jednocześnie system prawa unijnego określa ogólną definicję paliwa odnawialnego
pochodzenia niebiologicznego w art. 2 pkt 36 dyrektywy RED – są to paliwa ciekłe i gazowe,
których wartość energetyczna pochodzi ze źródeł odnawialnych innych niż biomasa.
Ze względu na fakt, iż biogaz wytwarzany jest w procesie beztlenowego rozkładu biomasy,
uznać należy, że jego wartość energetyczna pochodzi z biomasy a zatem nie będzie spełniał
definicji paliwa odnawialnego pochodzenia niebiologicznego.
Podsumowując zatem, zgodnie z obowiązującymi obecnie definicjami legalnymi
wprowadzonymi zarówno na poziomie unijnym, jak również krajowym, wodór wytwarzany
z biogazu (w tym w procesie reformingu biogazu) może być uznany za wodór odnawialny
(zgodnie z krajową definicją), natomiast nie może być uznany za wodór odnawialny
pochodzenia niebiologicznego (zgodnie z krajową oraz unijną definicją).
Pragniemy w tym kontekście również poinformować, że powyższe ma określony skutek
w zakresie realizacji unijnych celów określonych w art. 22a ust. 1 dyrektywy RED, tj. celu
zwiększenia roli energii odnawialnej w przemyśle.
Wodór wytworzony z biogazu, nie będąc paliwem odnawialnym pochodzenia
niebiologicznego, nie może zostać zaliczony na poczet realizacji unijnego celu wykorzystania
wodoru RFNBO do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne
w przemyśle, określonych na poziomie 42% do roku 2030 i 60% do roku 2035.
Ad. 3
Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 2 w ustawie – Prawo energetyczne
znajduje się definicja legalna wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego (wodoru
RFNBO), która jest zgodna z wymogami określonymi na poziomie unijnym. Obejmuje ona
wodór RFNBO będący paliwem odnawialnym pochodzenia niebiologicznego, spełniający
szczegółowe wymogi wprowadzone w dwóch rozporządzeniach delegowanych Komisji (UE)
2023/1184 oraz 2023/1185.
Jednocześnie informujemy, iż w Ministerstwie Klimatu i Środowiska toczą się obecnie prace
na temat sposobu wdrożenia do krajowego systemu prawnego unijnego celu w zakresie
użycia wodoru RFNBO w przemyśle na poziomie 42% do roku 2030 oraz 60% do roku 2035.
Podkreślić należy, że przedmiotowy cel jest znacznym wyzwaniem dla przedsiębiorców,
w szczególności dla zakładów produkujących nawozy azotowe. Wprowadzone regulacje
powinny zatem realizować cel dyrektywy RED przy jednoczesnym zapewnieniu zachowania
konkurencyjności krajowego przemysłu, jak również bezpieczeństwa żywnościowego
Polski.
Ad. 4
Na wstępnie należy wyjaśnić, że Narodowy Cel Redukcyjny (NCR) został uchylony ustawą
z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 303).
-- 3 of 9 --
Mechanizm NCR miał swoje źródło w prawodawstwie unijnym, tj. w dyrektywie 98/70/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. odnoszącej się do jakości
benzyny i olejów napędowych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 93/12/EWG (Dz. Urz. WE L
350 z 28.12.1998 r., str. 58), zwana dalej „dyrektywą FQD”, wymagając na podstawie art.
7a od państw członkowskich redukcji emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia paliw
transportowych o 6 % w stosunku do poziomu emisji z roku 2010 (bazowego).
Efektem implementacji dyrektywy FQD są m.in. przepisy, które wprowadziły NCR do
ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.
U.
z 2024 r. poz. 1209, z późn. zm.).
Natomiast w dniu 18 października 2023 roku została przyjęta dyrektywa Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. zmieniająca dyrektywę
(UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w odniesieniu do
promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca dyrektywę Rady (UE) 2015/652
(Dz. Urz. UE L 2023/2413 z 31.10.2023), która w art. 3 pkt 4 uchyla art. 7a dyrektywy FQD,
tym samym znosząc obowiązek redukcji emisji gazów cieplarnianych, z którego wynikał
obowiązek NCR.
W przeszłości NCR był realizowany w dużej mierze przez wykorzystanie biokomponentów
w paliwach ciekłych i biopaliwach ciekłych, co jest również wymagane przez Narodowy Cel
Wskaźnikowy (NCW) ustanowiony w ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych.
Należy także zauważyć, że dyrektywa 2023/2413 uchylająca obowiązek wynikający z art.
7a FQD określa restrykcyjne cele w zakresie zawartości odnawialnej energii w paliwach
transportowych oraz redukcji emisji z tych paliw, co oznacza, że podmioty działające na
rynku paliw będą zmuszone do zwiększenia wysiłków mających na celu zwiększenie OZE
w paliwach transportowych, a co za tym idzie do ograniczenia emisji z tych paliw. Biorąc
powyższe pod uwagę pojawiła się potrzeba uchylenia obowiązku NCR.
Natomiast zasady uwzględniania wodoru przy realizacji NCW określa ustawa
o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3d-3f oraz art. 1 ust. 1a
tej ustawy regulacje obejmują m.in. realizację NCW oraz uwzględnianie innych paliw
odnawialnych stosowanych w transporcie.
W tym miejscu należy sprostować treść odpowiedzi udzielonej na interwencję Posła
Stanisława Lamczyka w zakresie kwalifikacji wodoru produkowanego z biogazu.
W odpowiedzi omyłkowo wskazano: „Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 3,
wodór wywarzany z biogazu może być rozpatrywany w kontekście realizacji dwóch obowiązków
wynikających z dyrektywy RED, tj. obowiązku użycia wodoru RFNBO
w przemyśle, określonym w art. 22a ust. 1 dyrektywy RED oraz celu dekarbonizacji transportu,
określonym w art. 25 ust. 1 tejże dyrektywy.”
Natomiast prawidłowa interpretacja jest odmienna: wodór produkowany z biogazu nie jest
kwalifikowany jako RFNBO, a zatem nie może być zaliczany do realizacji ww. obowiązku.
Powyższa nieścisłość wynikała z omyłki redakcyjnej w treści odpowiedzi.
Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 3, wodór wywarzany z biogazu może być
rozpatrywany w kontekście realizacji dwóch obowiązków wynikających z dyrektywy RED,
tj. obowiązku użycia wodoru RFNBO w przemyśle, określonym w art. 22a ust. 1 dyrektywy
RED oraz celu dekarbonizacji transportu, określonym w art. 25 ust. 1 tejże dyrektywy.
-- 4 of 9 --
Z brzmienia art. 22a ust. 1 dyrektywy RED wynika jednak, że do realizacji celu
przemysłowego zalicza się jedynie wodór będący paliwem odnawialnym pochodzenia
niebiologicznego. Ze względu na definicję legalną takiego paliwa, wodór wytwarzany
z biogazu nie może być użyty do realizacji przedmiotowego celu.
W konsekwencji należy wskazać, że wodór wytwarzany z biogazu może potencjalnie zostać
uwzględniony przy realizacji NCW oraz innych celów wynikających z dyrektyw RED, o ile
spełnia wymagania określone w przepisach krajowych i unijnych, w szczególności dotyczące
obowiązków wykazania kryteriów zrównoważonego rozwoju, ograniczenia emisji gazów
cieplarnianych oraz certyfikacji pochodzenia surowców i paliw.
Jednocześnie możliwość zaliczenia takiego wodoru do realizacji szczególnych celów
przewidzianych dla biokomponentów zaawansowanych wymaga każdorazowej oceny
pochodzenia biogazu oraz wykorzystanych surowców pod kątem kryteriów określonych
w załączniku IX do dyrektywy RED.
Ad. 5
W przypadku biokomponentów zaawansowanych podstawą do kwalifikacji surowców do
wytwarzania wodoru jest art. 2 pkt 34 dyrektywy RED, zgodnie z którym biokomponenty
zaawansowane są wytwarzane z surowców wymienionych w załączniku IX część A do
dyrektywy RED. W Polsce przepis ten został wdrożony do krajowego prawodawstwa
w ramach załącznika nr 1 do ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych.
Do surowców tych należą m.in.:
słoma;
obornik i gnojowica;
osady ściekowe;
biodegradowalna frakcja odpadów komunalnych;
odpady i pozostałości z rolnictwa i leśnictwa;
niektóre odpady przemysłu spożywczego;
biomasa lignocelulozowa;
niespożywczy materiał celulozowy.
Jeżeli biogaz został wytworzony z surowców wskazanych w załączniku do ustawy
o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, może on stanowić kwalifikowany surowiec do
realizacji celów dotyczących obowiązkowego udziału biokomponentów zaawansowanych.
Odnosząc się do technologii kwalifikujących się do wytwarzania wodoru w tym momencie
nie istnieje zamknięty katalog. Zarówno Dyrektywa RED jak również ustawa
o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, nie zawierają wykazu technologii jako warunku
uzyskania określonego statusu paliwa. Regulacje opierają się przede wszystkim na:
rodzaju wykorzystanego surowca,
spełnieniu kryteriów zrównoważonego rozwoju,
osiągnięciu wymaganej redukcji emisji gazów cieplarnianych,
potwierdzeniu pochodzenia w systemie certyfikacji.
W przypadku wodoru przepisy rozróżniają przede wszystkim:
wodór wytworzony z biomasy lub biogazu,
-- 5 of 9 --
wodór będący odnawialnym paliwem pochodzenia niebiologicznego (RFNBO).
Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 2, definicja wodoru odnawialnego
stanowi, iż jest to wodór wytworzony z odnawialnego źródła energii. Zgodnie z definicją
odnawialnego źródła energii określonej w ustawie o odnawialnych źródłach energii, jest to
odnawialne, niekopalne źródło energii obejmujące m.in. energię otrzymywaną z biomasy,
biogazu, biogazu rolniczego czy biometanu.
Ad. 6
Zgodnie z dyrektywą RED wodór może zostać uznany za odnawialne paliwo pochodzenia
niebiologicznego (Renewable Fuels of Non-Biological Origin, RFNBO), jeżeli jest
wytwarzany przy wykorzystaniu energii ze źródeł odnawialnych pochodzenia
niebiologicznego takich jak energia słoneczna czy wiatrowa.
W celu zapewnienia, że wytwarzanie wodoru rzeczywiście przyczynia się do transformacji
energetycznej, Komisja Europejska przyjęła akty delegowane określające warunki, jakie
muszą zostać spełnione, aby wodór mógł zostać zakwalifikowany jako RFNBO.
Kluczowe znaczenie ma rozporządzenie delegowane Komisji Europejskiej, które określa
zasady kwalifikacji wodoru jako odnawialnego paliwa pochodzenia niebiologicznego.
Dodatkowo zastosowanie znajduje rozporządzenie ustanawiające metodologię obliczania
emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z którym w przypadku wodoru RFNBO należy
zapewniać co najmniej 70-procentową redukcję emisji gazów cieplarnianych w porównaniu
z paliwami kopalnymi. Oznacza to, że dopiero łączne spełnienie wymogów rozporządzenia
delegowanego oraz osiągnięcie wymaganej redukcji emisji GHG pozwala uznać daną partię
wodoru za RFNBO w rozumieniu RED.
Przepisy wprowadzają również mechanizmy mające zagwarantować, że wodór odnawialny
jest wytwarzany w okresach dostępności energii odnawialnej oraz w odpowiednim miejscu
jej wytwarzania. W tym celu ustanowiono cztery podstawowe kryteria, które należy
spełniać przy produkcji wodoru:
korelację czasową - potwierdzającą, że produkcja wodoru odbywa się w czasie
wytwarzania energii odnawialnej;
odnawialność - czyli wykorzystanie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych;
dodatkowość - oznaczającą, że energia wykorzystywana do produkcji wodoru
pochodzi z nowych instalacji OZE, a nie ogranicza podaży energii odnawialnej
dostępnej dla innych odbiorców;
korelację geograficzną - zapewniającą odpowiednie powiązanie miejsca produkcji
energii odnawialnej z miejscem produkcji wodoru.
Producent wodoru ma obowiązek wykazać, że każda partia paliwa spełnia wskazane
wymagania. W praktyce wymaga to uzyskania certyfikacji w ramach dobrowolnych
systemów uznanych przez Komisję Europejską, które umieszczone zostały na stronie:
https://energy.ec.europa.eu/topics/renewable-energy/bioenergy/voluntary-schemes_en.
Systemy te funkcjonują obecnie w zakresie potwierdzania zgodności z kryteriami
zrównoważonego rozwoju określonymi w art. 29 dyrektywy RED i opierają się na
niezależnej weryfikacji całego łańcucha dostaw.
Odrębną kategorię stanowi wodór wytworzony z biogazu lub biometanu. W takim
przypadku jego kwalifikacja jako paliwa odnawialnego lub zaawansowanego biopaliwa
-- 6 of 9 --
zależy przede wszystkim od rodzaju wykorzystanego surowca, zastosowanej technologii,
spełnienia kryteriów zrównoważonego rozwoju oraz właściwej certyfikacji.
Producent jest zobowiązany udowodnić, że wykorzystywany biogaz został wytworzony
z biomasy spełniającej definicje zawarte w dyrektywie RED oraz w krajowych przepisach
dotyczących biokomponentów i biopaliw ciekłych. Biogaz jest bowiem uznawany za paliwo
gazowe wytworzone z biomasy, a biomasa obejmuje biodegradowalną część produktów,
odpadów i pozostałości pochodzenia biologicznego. Ponadto cały łańcuch dostaw należy
objąć systemem identyfikowalności (mass balance), umożliwiającym prześledzenie
pochodzenia surowca od miejsca jego pozyskania do momentu wytworzenia końcowego
produktu. W tym celu funkcjonują również unijne rozwiązania dotyczące ewidencji
i monitorowania paliw odnawialnych.
Aby wodór wytwarzany z biogazu lub biometanu mógł zostać zaliczony do realizacji celów
w zakresie odnawialnych źródeł energii lub korzystać z systemów wsparcia, należy wykazać
spełnienie kryteriów zrównoważonego rozwoju. Obejmują one w szczególności ochronę
terenów o wysokiej wartości przyrodniczej, ochronę obszarów zasobnych w węgiel, takich
jak torfowiska i tereny podmokłe, wykazanie wymaganej redukcji emisji gazów
cieplarnianych oraz potwierdzenie prawidłowego pochodzenia biomasy.
Wodór wytworzony z biogazu lub biometanu jest zatem kwalifikowany jako paliwo
odnawialne pochodzące z biomasy, pod warunkiem spełnienia wymogów dyrektywy RED
oraz krajowych przepisów dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych. Zgodnie z art.
28b ust. 1 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych redukcja emisji gazów
cieplarnianych powinna wynosić co najmniej:
50% dla instalacji eksploatowanych 5 października 2015 r. lub wcześniej,
60% dla instalacji oddanych do eksploatacji od 6 października 2015 r. do 31 grudnia
2020 r.,
65% dla instalacji oddanych do eksploatacji od 1 stycznia 2021 r.
Spełnienie tych progów należy wykazać zgodnie z metodologią określoną w obowiązujących
przepisach.
Status biokomponentu zaawansowanego zależy natomiast od rodzaju surowca
wykorzystanego do wytwarzania biogazu – szczegóły wyjaśniono w ramach odpowiedzi nr
5.
Podsumowując, wodór może zostać zakwalifikowany jako RFNBO, gdy jest wytworzony
z odnawialnej energii elektrycznej i spełnia wymogi dotyczące dodatkowości, odnawialności
oraz korelacji czasowej i geograficznej, a także osiąga co najmniej 70% redukcję emisji
gazów cieplarnianych. Natomiast wodór wytworzony z biogazu lub biometanu
kwalifikowany jest jako paliwo odnawialne pochodzące z biomasy, a w przypadku
wykorzystania surowców wskazanych w załączniku do ustawy o biokomponentach
i biopaliwach ciekłych może dodatkowo uzyskać status biokomponentu zaawansowanego.
Kluczowym elementem w obu przypadkach jest udokumentowanie zgodności
z wymaganiami prawnymi oraz uzyskanie odpowiedniej certyfikacji potwierdzającej
spełnienie kryteriów zrównoważonego rozwoju
i redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Ad. 7
Uprzejmie informujemy, iż organy administracji publicznej nie są kompetentne
w zakresie wydawania wiążących interpretacji czy opinii dotyczących przepisów prawnych.
-- 7 of 9 --
W związku z powyższym, nie istnieją krajowe wytyczne, które określają kwalifikacje prawne
wodoru wytworzonego z biogazu.
Podkreślić należy w tym kontekście, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska postuluje
podejście stawiające na neutralność technologiczną w zakresie wodoru. Oznacza to
dopuszczenie również innych, opartych na odnawialnych źródłach energii, źródeł
wytwórczych energii elektrycznej używanej do wytwarzania wodoru.
Ad. 8
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie prace legislacyjne związane
z wdrożeniem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 realizowane
w szczególności w ramach dwóch projektów ustaw:
ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych
ustaw (UC106), którego celem jest wdrożenie przepisów obejmujących rozwiązania
w zakresie udziału energii odnawialnej w transporcie, rozwoju paliw odnawialnych
i niskoemisyjnych oraz mechanizmów realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego
(NCW);
Polska jest zobligowana do wdrożenia art. 25 ust. 1 dyrektywy RED, zgodnie z którym
państwa członkowskie są zobowiązane do zwiększania udziału energii odnawialnej
w transporcie poprzez rozwój biokomponentów zaawansowanych oraz biogazu
wytwarzanego z surowców wymienionych w załączniku IX część A do dyrektywy RED oraz
paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego (RFNBO). W związku z tym projekt
UC106 przewiduje dostosowanie krajowych regulacji do wymogów ww. dyrektywy,
w szczególności poprzez podniesienie celów OZE w transporcie, rozwój paliw
produkowanych z odpadów i pozostałości oraz zwiększenie wykorzystania paliw
odnawialnych pochodzenia niebiologicznego.
Projekt zakłada również osiągnięcie w 2030 r. co najmniej 5,5% udziału zaawansowanych
biokomponentów oraz RFNBO, przy czym udział RFNBO ma wynosić co najmniej 1%.
Projektowane regulacje przewidują ponadto utrzymanie mechanizmów wspierających
wykorzystanie paliw odnawialnych, w tym m.in. możliwości stosowania mnożników dla
biokomponentów zaawansowanych, energii elektrycznej z OZE wykorzystywanej
w transporcie oraz wybranych kategorii paliw odnawialnych wykorzystywanych
w sektorach lotniczym i morskim.
ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw
(UC118) obejmującego pozostałe obszary implementacji dyrektywy RED,
w szczególności rozwój odnawialnych źródeł energii, uproszczenie procedur
administracyjnych dla inwestycji OZE, zmiany w sektorze ciepłownictwa
i chłodnictwa oraz rozwiązania wspierające integrację OZE z systemem energetycznym.
W zakresie harmonogramu prac należy wskazać, że wskazane projekty UC106 oraz UC118
pozostają elementem procesu implementacji dyrektywy RED do polskiego porządku
prawnego.
Na obecnym etapie nie jest możliwe wskazanie ostatecznego terminu wejścia
w życie regulacji, gdyż zależy to od dalszego przebiegu procesu legislacyjnego.
-- 8 of 9 --
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 9 of 9 --