Odpowiedź na interpelację w sprawie wprowadzenia zakazu przeprowadzania klasyfikacyjnych egzaminów w szkołach podstawowych i średnich w trybie niestacjonarnym Odpowiedź na interpelację nr 18527 w sprawie wprowadzenia zakazu przeprowadzania klasyfikacyjnych egzaminów w szkołach podstawowych i średnich w trybie niestacjonarnym Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 28-07-2026 Szanowny Panie Pośle, w związku z interpelacją z 15 lipca 2026 r. w sprawie wprowadzenia zakazu przeprowadzania klasyfikacyjnych egzaminów w szkołach podstawowych i średnich w trybie niestacjonarnym, uprzejmie informuję, co następuje. Zasady przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego określają przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r, o systemie oświaty[1] oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych[2]. Ww. przepisy nie przewidują możliwości przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego w formie online. W świetle art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[3], egzamin klasyfikacyjny dla ucznia realizującego tzw. edukację domową przeprowadza się zgodnie z art. 44l lub art. 44wa ustawy o systemie oświaty i przepisami wydanymi na podstawie art. 44zb tej ustawy, co oznacza, że ustawodawca nakazał stosowanie w tej materii jednakowych przepisów zarówno szkołom publicznym, jak i niepublicznym. Należy również podkreślić, że w przedmiotowym zakresie nie ma zastosowania zasada co nie jest zakazane, to jest dozwolone. Zasada ta wywodzi się z prawa gospodarczego i została wyrażona w art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.). Zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe, prowadzenie szkoły lub placówki nie jest działalnością gospodarczą, zatem rozwiązania adresowane do przedsiębiorców nie dotyczą działalności szkół i placówek oświatowych oraz prowadzących je osób prawnych lub fizycznych. Organizacja kształcenia w szkole niepublicznej oraz relacje szkoły z jej uczniami nie stanowią dziedziny prawa cywilnego, ale dziedzinę prawa administracyjnego uregulowaną w odpowiednich ustawach i aktach wykonawczych do tych ustaw[4]. Szkołą niepubliczną niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w rozdziałach 3a i 3b ustawy o systemie oświaty[5]. Są to te same zasady przeprowadzania egzaminów, które obowiązują w szkole publicznej. Ustawodawca nie przewidział we wskazanych przepisach możliwości przeprowadzania egzaminów online, gdyby bowiem takie rozwiązanie miało być dozwolone, wówczas ustanowiłby stosowną podstawę prawną. Potwierdzeniem powyższego stanowiska są przepisy art. 30b i art. 30c ustawy – Prawo oświatowe, zawierające upoważnienie dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wyłączenia, w drodze rozporządzenia, stosowania niektórych przepisów oświatowych w odniesieniu do wszystkich lub niektórych jednostek systemu oświaty, w których zajęcia zostały przez ministra ograniczone lub zawieszone, w szczególności w zakresie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, przeprowadzania egzaminów, a także do wprowadzenia przez ministra w tym zakresie odrębnych unormowań. Minister w czasie pandemii COVID-19 skorzystał z tej możliwości i upoważnił czasowo dyrektorów szkół do określenia warunków i sposobu przeprowadzania egzaminów, w tym również skorzystania z możliwości przeprowadzenia ich online[6]. Możliwość ta, w związku ze zmianą sytuacji epidemiologicznej, została jednak uchylona. Brak jednoznacznego określenia w przepisach formy przeprowadzenia egzaminu klasyfikacyjnego nie oznacza zatem pozostawienia tej kwestii dowolnemu uznaniu szkół ani nieświadomego zaniechania ustawodawczego. Skoro wyjątki od formy stacjonarnej są wyraźnie wskazywane przez ustawodawcę[7], oznacza to, że wszędzie tam, gdzie ustawodawca takiego wyjątku nie przewidział, egzamin powinien być przeprowadzany w formie tradycyjnej (stacjonarnej). Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość zdawania egzaminów klasyfikacyjnych online, to wprost przewidziałby taki wyjątek od ogólnej zasady - tak jak w powyżej przywołanym przykładzie. W świetle powyższego szkoły, które przeprowadzają egzaminy klasyfikacyjne w formie online – robią to niezgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Kuratorzy oświaty wydawali w takich przypadkach stosowne zalecenia pokontrolne. Również Najwyższa Izba Kontroli w przekazanym do Ministra Edukacji, przy piśmie z 3 czerwca 2026 r. znak: KSS.411.3.1.2026, wystąpieniu pokontrolnym po kontroli pn. „Edukacja domowa – realizacja obowiązku szkolnego i obowiązku nauki poza szkołą z dnia 19 grudnia 2025 r., zmienionym uchwałą Nr 27/26 Kolegium Najwyższej Izby Kontroli z 20 maja 2026 r. w sprawie zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego, zawarła m.in. wniosek dotyczący „podjęcia zdecydowanych działań w zakresie legislacji lub nadzoru nad nadzorem pedagogicznym sprawowanym przez kuratorów oświaty w celu wyeliminowania nieprawidłowości polegającej na przeprowadzaniu egzaminów online dla uczniów w edukacji domowej“. Jak wskazuje Najwyższa Izba Kontroli w swoim wystąpieniu pokontrolnym kuratorzy oświaty w latach szkolnych 2021/2022 – 2024/2025 przeprowadzili łącznie ok. 25 tys. kontroli doraźnych, w tym 239 dotyczyło edukacji domowej co stanowiło 1% wszystkich kontroli doraźnych. Po kontrolach doraźnych przeprowadzonych z własnej inicjatywy w ww. okresie, które wykazały przeprowadzanie egzaminów klasyfikacyjnych online, kuratorzy oświaty wydali łącznie 19 szkołom zalecenie realizowania egzaminów klasyfikacyjnych stacjonarnie. Sześć szkół zrealizowało ww. zalecenia. Pozostałe w dniu zakończenia kontroli NIK nadal prowadziły korespondencję z kuratorem lub oczekiwały na ponowną kontrolę sprawdzającą realizację zaleceń. Kuratorzy występowali również do właściwych organów o wykreślenie szkół z ewidencji szkół i placówek oświatowych. Powyższe stwierdzone przypadki przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych niezgodnie z przepisami prawa są podstawą nowelizacji rozporządzenia o ocenianiu. W kwestii uczniów ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym także z niepełnosprawnością wyjaśniam, że zgodnie z art. 44c ust. 2 ustawy o systemie oświaty oraz § 2 rozporządzenia o ocenianiu nauczyciel jest obowiązany dostosować wymagania edukacyjne do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia: posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – na podstawie tego orzeczenia oraz ustaleń zawartych w indywidualnym programie edukacyjno-terapeutycznym; posiadającego orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania – na podstawie tego orzeczenia; posiadającego opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o specyficznych trudnościach w uczeniu się lub inną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, wskazującą na potrzebę takiego dostosowania – na podstawie tej opinii; nieposiadającego orzeczenia lub opinii wymienionych w pkt 1–3, który jest objęty pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole – na podstawie rozpoznania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia dokonanego przez nauczycieli i specjalistów. Powyższe dostosowania wymagań edukacyjnych przysługują uczniowi na tych samych zasadach również podczas egzaminu klasyfikacyjnego, który jest jednym z elementów oceniania wewnątrzszkolnego. Dyrektor szkoły powołując komisję przeprowadzającą egzamin klasyfikacyjny powinien zadbać również o stosowne dostosowania wymagań edukacyjnych podczas tego egzaminu, wynikające z indywidualnych zaleceń zawartych w posiadanym przez ucznia orzeczeniu lub opinii. Nie ma zatem potrzeby dodatkowego opracowania jednolitej procedury dostosowania egzaminów wewnątrzszkolnych do potrzeb uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Jeżeli dany uczeń ma zapisaną w orzeczeniu lub opinii konieczność wydłużenia czasu pracy na egzaminach i sprawdzianach, to przysługuje mu takie dostosowanie również na egzaminie klasyfikacyjnym, egzaminie poprawkowym i sprawdzianie wiadomości i umiejętności. Dotyczy to także wszystkich innych zaleceń, w tym także zaleceń dotyczących możliwości korzystania z urządzeń elektronicznych, np. możliwości pisania pracy na komputerze czy możliwości porozumiewania się za pomocą urządzeń AAC. Te dostosowania wynikają zatem z już istniejących i obowiązujących przepisów oświatowych i nie ma potrzeby ich powielania. Analogicznie stosuje się je też przy przeprowadzaniu egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego. Natomiast należy w tym miejscu podkreślić, że dopuszczenie możliwości użycia przez ucznia urządzeń elektronicznych (np. komputer przy pracy pisemnej, urządzenie AAC do komunikacji alternatywnej i wspomagającej) muszą zapewniać samodzielność pracy ucznia na egzaminach i sprawdzianie. Odnosząc się zaś do poruszonych przez Pana Posła kwestii logistycznych wyjaśniam, że realizacja obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki w formie tzw. edukacji domowej jest możliwa w każdej szkole. Uczeń może więc uczyć się w tej formie w szkole znajdującej się najbliżej miejsca zamieszkania. Decyzję o wyborze sposobu realizacji procesu kształcenia swojego dziecka podejmują jego rodzice (pełnoletni uczeń dokonuje takiego wyboru samodzielnie). Oznacza to, że rodzice podejmując decyzję o wyborze tzw. edukacji domowej dla swojego dziecka muszą mieć świadomość konieczności przybycia do szkoły na egzaminy klasyfikacyjne. Natomiast w szczególnych przypadkach podyktowanych sytuacją zdrowotną ucznia, który z różnych przyczyn jest niezdolny do uczęszczania do szkoły, istnieje przede wszystkim możliwość indywidualnego nauczania, w którym uczeń jest klasyfikowany na podstawie ocen bieżących, a nie na podstawie egzaminów klasyfikacyjnych. Warunki i organizację tego sposobu prowadzenia procesu kształcenia określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania dzieci i nauczania dzieci i młodzieży[8]. Jednocześnie należy też podkreślić, że projektowane rozporządzenie uwzględnia potrzeby uczniów z chorobami przewlekłymi i niepełnosprawnościami poprzez dopuszczenie możliwości korzystania z urządzenia telekomunikacyjnego wyposażonego w aplikację służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia. Rozwiązanie to pozwala zachować standard samodzielności egzaminacyjnej, a z drugiej strony nie pomija potrzeb zdrowotnych uczniów, którzy korzystają z urządzeń monitorujących np. poziom glukozy lub inne parametry medyczne. Wyjaśniam również, że założenia Rządowego programu „Cyfrowy Uczeń“ na lata 2025-2029 oraz uchwała Rady Ministrów nr 98 z dnia 12 września 2024 r. ustanawiające Politykę Cyfrowej Transformacji Edukacji na lata 2024-2035 nie przewidują możliwości przeprowadzania weryfikacji wiadomości i umiejętności uczniów na egzaminie klasyfikacyjnym, egzaminie poprawkowym oraz na sprawdzianie wiadomości i umiejętności za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Nie ma tu zatem rozbieżności z projektowanymi przepisami przedmiotowego rozporządzenia. Ministerstwo Edukacji Narodowej kieruje się interesem uczniów, rozumianym jako rzetelnie prowadzony proces kształcenia dzieci i młodzieży oraz rzetelnie przeprowadzany proces weryfikacji wiadomości i umiejętności. Z uwagi na to, że egzaminy klasyfikacyjne przeprowadzane w formule zdalnej takiej rzetelności nie zapewniają, należy wprowadzić uregulowania wykluczające nieprawidłową interpretację przepisów. Informuję ponadto, że 11 czerwca 2026 r. zakończone zostały konsultacje publiczne i opiniowanie projektu rozporządzenia. W wyniku uwag zgłoszonych do MEN przewidziana została w projekcie rozporządzenia możliwość przeprowadzenia egzaminu klasyfikacyjnego w innym miejscu niż szkoła (np. w domu ucznia) – w szczególnych przypadkach wynikających ze stanu zdrowia ucznia lub niepełnosprawności ucznia na wniosek ucznia, a w przypadku ucznia niepełnoletniego, jego rodziców i za zgodą dyrektora szkoły, przy zachowaniu pozostałych warunków przeprowadzania tego egzaminu. Projekt rozporządzenia został przekazany do rozpatrzenia przez Komisję Prawniczą, natomiast wyniki konsultacji publicznych i opiniowania, wraz ze stanowiskiem wobec zgłoszonych uwag, zostały omówione w raporcie z konsultacji i zamieszczone na stronie Rządowego Centrum Legislacji w serwisie RPL[9]. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm., dalej – ustawa o systemie oświaty. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2572, z późn. zm., dalej – rozporządzenie o ocenianiu. [3] Dz. U. z 2026 r. poz. 820, dalej – ustawa – Prawo oświatowe. [4] Zob. chociażby uchwała Sądu Najwyższego z 21 lipca 1992 r., III CZP 84/92; zob. również m.in. W. Trybka, Gwarancje konstytucyjnego prawa do nauki w szkole niepublicznej [w:] R. Balicki, M. Jabłoński (red.), Dookoła Wojtek. Księga pamiątkowa poświęcona Doktorowi Arturowi Wojciechowi Preisnerowi, Wrocław 2018, s. 335. [5] Art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe. [6] W okresie ograniczenia funkcjonowania jednostki systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 dyrektor jednostki systemu oświaty odpowiada za organizację realizacji zadań tej jednostki, w tym zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zajęć, w szczególności ustala warunki i sposób przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, egzaminu poprawkowego, egzaminu semestralnego i sprawdzianu wiadomości i umiejętności oraz warunki i sposób ustalania rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania w przypadku wniesienia zastrzeżenia do trybu ustalenia tej oceny, o których mowa w rozdziale 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327), a także warunki i sposób zaliczania zajęć realizowanych w formach pozaszkolnych – § 1 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 493, z późn. zm.). [7] Na gruncie prawa oświatowego można tu wskazać następujące przypadki, w których dopuszcza się kształcenie z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość: kształcenie ustawiczne organizowane i prowadzone w publicznych i niepublicznych szkołach dla dorosłych, branżowych szkołach II stopnia i szkołach policealnych może być prowadzone w przypadku form pozaszkolnych - także z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (zgodnie z art. 117 ust. 3 ustawy – Prawo oświatowe); zgodnie z art. 125a ust. 2-4 ww. ustawy, zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość są dopuszczone jako sposób prowadzenia zajęć stosowany w przypadku zawieszenia zajęć w szkole w okolicznościach określonych w ust. 1 cyt. artykułu, jednak wyjątek ten nie dotyczy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formie online; kształcenie na odległość zostało także dopuszczone w art. 127 ust. 16a ww. ustawy w odniesieniu do ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, a także w art. 128 ust. 7 i 8 tej ustawy w odniesieniu do ucznia przebywającego w podmiocie leczniczym. [8] Dz. U. z 2023 r. poz. 2468, z późn. zm. [9] Pod adresem: https://legislacja.gov.pl/projekt/12410056.