Interpelacja nr 18518
Interpelacja w sprawie wydłużających się kolejek do świadczeń opieki zdrowotnej oraz planowanych zmian w finansowaniu nadwykonań przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wydłużających się kolejek do świadczeń opieki zdrowotnej oraz planowanych zmian w finansowaniu nadwykonań przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Interpelacja nr 18518
do ministra zdrowia
w sprawie wydłużających się kolejek do świadczeń opieki zdrowotnej oraz planowanych zmian w finansowaniu nadwykonań przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Zgłaszający: Fryderyk Sylwester Kapinos, Ewa Leniart, Zbigniew Chmielowiec, Kazimierz Gołojuch, Krzysztof Sobolewski, Jan Warzecha, Teresa Pamuła, Tadeusz Chrzan, Katarzyna Sójka, Anna Dąbrowska-Banaszek, Anna Kwiecień, Grzegorz Lorek, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher, Jarosław Krajewski
Data wpływu: 10-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia za I kwartał 2026 r. dostępność świadczeń finansowanych ze środków publicznych nadal się pogarsza. W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej liczba pacjentów pilnie oczekujących wzrosła do 840,4 tys., a mediana czasu oczekiwania wydłużyła się do 58 dni. W leczeniu szpitalnym liczba pacjentów pilnych oczekujących osiągnęła 130 tys., a mediana czasu oczekiwania wzrosła do 23 dni.
Szczególnie niepokojące są dane dotyczące poradni neurologicznych, neurochirurgicznych, rehabilitacji oraz ortopedii, gdzie liczba oczekujących i czas oczekiwania należą do najwyższych. W porównaniu z I kwartałem 2022 r. liczba pacjentów oczekujących w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej wzrosła o ponad 155%, a mediana czasu oczekiwania o ponad 215%.
Jednocześnie Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił projekty zarządzeń przewidujące zmianę sposobu finansowania nadwykonań. Zgodnie z proponowanymi rozwiązaniami rozliczanie świadczeń wykonanych ponad limit miałoby następować na wniosek świadczeniodawcy dopiero po zakończeniu roku rozliczeniowego, zamiast – jak dotychczas – w cyklu kwartalnym. Zmiana ta budzi poważne obawy świadczeniodawców co do płynności finansowej placówek oraz możliwości utrzymania dotychczasowej liczby udzielanych świadczeń.
W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne działania podejmie Ministerstwo Zdrowia w celu skrócenia kolejek do lekarzy specjalistów oraz ograniczenia czasu oczekiwania na świadczenia w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej i leczeniu szpitalnym?
Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizy wpływu projektowanych zmian dotyczących finansowania nadwykonań na długość kolejek do świadczeń oraz liczbę udzielanych świadczeń? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Czy ministerstwo przewiduje, że rozliczanie nadwykonań dopiero po zakończeniu roku może ograniczyć gotowość świadczeniodawców do wykonywania świadczeń ponad limit, a tym samym wydłużyć czas oczekiwania pacjentów?
Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia płynności finansowej podmiotów leczniczych po wprowadzeniu nowych zasad rozliczania nadwykonań?
W jaki sposób proponowane rozwiązania mają przyczynić się do realizacji założeń odwróconej piramidy świadczeń, zakładającej zwiększenie dostępności świadczeń ambulatoryjnych, diagnostyki i leczenia jednodniowego oraz odciążenie lecznictwa szpitalnego?
W jaki sposób ministerstwo zamierza osiągnąć cele odwróconej piramidy świadczeń zdrowotnych przy jednoczesnym pogarszaniu dostępności do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie finansowania ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz świadczeń diagnostycznych w celu skrócenia kolejek? Jeśli tak, w jakim zakresie i od kiedy?
Czy ministerstwo dysponuje analizami dotyczącymi wpływu prognozowanej luki finansowej systemu ochrony zdrowia, szacowanej do 2027 r. na 33,3 mld zł, na dostępność świadczeń i długość kolejek? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Jakie wskaźniki i cele w zakresie skracania kolejek ministerstwo zamierza osiągnąć do końca 2026 r. oraz w roku 2027?
Prosimy o szczegółową odpowiedź na każde z powyższych pytań.
Interpelacja nr 18518
do ministra zdrowia
w sprawie wydłużających się kolejek do świadczeń opieki zdrowotnej oraz planowanych zmian w finansowaniu nadwykonań przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Zgłaszający: Fryderyk Sylwester Kapinos, Ewa Leniart, Zbigniew Chmielowiec, Kazimierz Gołojuch, Krzysztof Sobolewski, Jan Warzecha, Teresa Pamuła, Tadeusz Chrzan, Katarzyna Sójka, Anna Dąbrowska-Banaszek, Anna Kwiecień, Grzegorz Lorek, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher, Jarosław Krajewski
Data wpływu: 10-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia za I kwartał 2026 r. dostępność świadczeń finansowanych ze środków publicznych nadal się pogarsza. W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej liczba pacjentów pilnie oczekujących wzrosła do 840,4 tys., a mediana czasu oczekiwania wydłużyła się do 58 dni. W leczeniu szpitalnym liczba pacjentów pilnych oczekujących osiągnęła 130 tys., a mediana czasu oczekiwania wzrosła do 23 dni.
Szczególnie niepokojące są dane dotyczące poradni neurologicznych, neurochirurgicznych, rehabilitacji oraz ortopedii, gdzie liczba oczekujących i czas oczekiwania należą do najwyższych. W porównaniu z I kwartałem 2022 r. liczba pacjentów oczekujących w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej wzrosła o ponad 155%, a mediana czasu oczekiwania o ponad 215%.
Jednocześnie Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił projekty zarządzeń przewidujące zmianę sposobu finansowania nadwykonań. Zgodnie z proponowanymi rozwiązaniami rozliczanie świadczeń wykonanych ponad limit miałoby następować na wniosek świadczeniodawcy dopiero po zakończeniu roku rozliczeniowego, zamiast – jak dotychczas – w cyklu kwartalnym. Zmiana ta budzi poważne obawy świadczeniodawców co do płynności finansowej placówek oraz możliwości utrzymania dotychczasowej liczby udzielanych świadczeń.
W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne działania podejmie Ministerstwo Zdrowia w celu skrócenia kolejek do lekarzy specjalistów oraz ograniczenia czasu oczekiwania na świadczenia w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej i leczeniu szpitalnym?
Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizy wpływu projektowanych zmian dotyczących finansowania nadwykonań na długość kolejek do świadczeń oraz liczbę udzielanych świadczeń? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Czy ministerstwo przewiduje, że rozliczanie nadwykonań dopiero po zakończeniu roku może ograniczyć gotowość świadczeniodawców do wykonywania świadczeń ponad limit, a tym samym wydłużyć czas oczekiwania pacjentów?
Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia płynności finansowej podmiotów leczniczych po wprowadzeniu nowych zasad rozliczania nadwykonań?
W jaki sposób proponowane rozwiązania mają przyczynić się do realizacji założeń odwróconej piramidy świadczeń, zakładającej zwiększenie dostępności świadczeń ambulatoryjnych, diagnostyki i leczenia jednodniowego oraz odciążenie lecznictwa szpitalnego?
W jaki sposób ministerstwo zamierza osiągnąć cele odwróconej piramidy świadczeń zdrowotnych przy jednoczesnym pogarszaniu dostępności do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie finansowania ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz świadczeń diagnostycznych w celu skrócenia kolejek? Jeśli tak, w jakim zakresie i od kiedy?
Czy ministerstwo dysponuje analizami dotyczącymi wpływu prognozowanej luki finansowej systemu ochrony zdrowia, szacowanej do 2027 r. na 33,3 mld zł, na dostępność świadczeń i długość kolejek? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Jakie wskaźniki i cele w zakresie skracania kolejek ministerstwo zamierza osiągnąć do końca 2026 r. oraz w roku 2027?
Prosimy o szczegółową odpowiedź na każde z powyższych pytań.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
7 kwot, 15 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.3 / 1k zn.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (15)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15979 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.73.2026.SK
Warszawa, 03 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Posła Fryderyka Kapinosa i grupy Posłów, z dnia 15 lipca
2026 r. (nr 18518),
w sprawie wydłużających się kolejek do świadczeń opieki zdrowotnej
oraz planowanych zmian w finansowaniu nadwykonań przez Narodowy Fundusz Zdrowia,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Odpowiadając na pytania dotyczące obecnie podejmowanych działań w celu poprawy
dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej przede wszystkim należy wskazać
na wprowadzone od 1 stycznia 2026 r. rozwiązania dotyczące centralnej elektronicznej
rejestracji. Centralna elektroniczna rejestracja zniosła obowiązek prowadzenia odrębnych
list oczekujących przez poszczególnych świadczeniodawców na rzecz wspólnej listy do
wszystkich świadczeniodawców udzielających świadczeń z danego zakresu (tj. centralnego
wykazu oczekujących). Oprócz uproszczenia i przyspieszenia procesu rejestracji pacjentów
oraz ułatwienia dostępu do informacji o dostępnych terminach u wszystkich
świadczeniodawców centralna elektroniczna rejestracja przyczyni się także do skracania
czasów oczekiwania, zarówno przez optymalne wykorzystanie każdego zwalniającego się
terminu, jak i przez znaczące zmniejszenie liczby nieodwołanych porad. Pacjenci otrzymują
powiadomienia z przypomnieniem o wizycie i mogą także łatwo i szybko odwołać wizytę
przez odpowiedź na sms z przypomnieniem lub anulować ją przez Internetowe Konto
Pacjenta (IKP), bez konieczności komunikowania się ze świadczeniodawcą. Centralna
elektroniczna rejestracja wstępnie została wprowadzona w odniesieniu do wybranych
świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, ale zakres ten będzie sukcesywnie
rozszerzany. Zgodnie z przyjętym harmonogramem do końca 2027 r. centralną
elektroniczną rejestracją zostaną objęte wszystkie świadczenia z zakresu ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej.
Z innych podjętych działań, mających na celu poprawę dostępności do świadczeń, należy
wskazać wprowadzenie mechanizmów motywujących poradnie specjalistyczne do
zwiększania odsetka przyjmowanych pacjentów pierwszorazowych (obecnie jedynie
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przeciętnie 15 % pacjentów w poradniach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej to pacjenci
pierwszorazowi, a pozostałe osoby objęte opieką to osoby kontynuujące leczenie).
Rozwiązania wdrożone przez Narodowy Fundusz Zdrowia zakładają określenie
minimalnego wymaganego poziomu przyjmowanych pacjentów pierwszorazowych oraz
wprowadzenie stawek degresywnych, w przypadku, gdy świadczeniodawcy nie osiągną
takiego poziomu. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie, że pacjenci oczekujący na pierwszą
poradę szybciej rozpoczną ścieżkę diagnostyczno-terapeutyczną. Wypracowane
rozwiązanie ma szczególnie motywować podmioty z najmniejszym udziałem świadczeń
pierwszorazowych. Jednocześnie należy wskazać, że analizy potwierdzają skuteczność tych
działań. Porównanie danych dotyczących liczby udzielonych świadczeń pierwszorazowych
za poszczególne kwartały (począwszy od III kwartału 2025 r.) z analogicznymi kwartałami
roku poprzedniego wskazuje na wzrost zarówno wykonywanych świadczeń, jak i udziału
świadczeń pierwszorazowych w świadczeniach ogółem. W III kwartale 2025 r. wykonano
o ponad 200 tys. świadczeń pierwszorazowych więcej niż w III kwartale 2024 r., co stanowi
ponad 10% świadczeń, a udział świadczeń pierwszorazowych wzrósł z 18,76% do 20,25%
i dotyczył wszystkich specjalności objętych nowym rozwiązaniem. W IV kwartale 2025 r.
wykonano o ponad 220 tys. świadczeń pierwszorazowych więcej niż w IV kwartale 2024 r.,
co stanowi ponad 13% tych świadczeń, a udział świadczeń pierwszorazowych wzrósł
z 17,20% do 19,04%. W I kwartale 2026 r. wykonano prawie 170 tys. świadczeń
pierwszorazowych więcej niż w I kwartale 2025 r., co stanowi ponad 9% tych świadczeń,
a udział świadczeń pierwszorazowych wzrósł z 17,7% do 19,9%.
Ponadto, nadal obserwowany jest wzrost liczby umów zawieranych w ramach opieki
koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej. Objęcie pacjenta opieką koordynowaną
umożliwia lekarzowi rodzinnemu zlecenie pacjentom badań diagnostycznych, które do tej
pory były zarezerwowane dla lekarza specjalisty oraz zapewnienie wybranych konsultacji
specjalistycznych bez konieczności kierowania go do poradni specjalistycznych. Zwiększenie
dostępu do świadczeń właściwych dla opieki specjalisty z poziomu podstawowej opieki
zdrowotnej zmniejsza obciążenie poradni specjalistycznych i przekłada się na skrócenie
czasów oczekiwania. Według danych na dzień 30 czerwca 2026 r. 3 091 świadczeniodawców
podstawowej opieki zdrowotnej realizowało świadczenia opieki koordynowanej, co stanowi
52% ogółu świadczeniodawców, którzy zawarli umowy
w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. Objęto tym samym łącznie 64% ogółu populacji
objętej podstawową opieką zdrowotną.
Należy również podkreślić, że podejmowane są także działania w zakresie zapewnienia
na rynku pracy optymalnej liczby lekarzy posiadających kwalifikacje specjalisty. Działania
te mają na celu zniwelowanie do minimum niekorzystnego obrazu demograficznego
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
tej grupy zawodowej. Proces kształcenia lekarzy specjalistów jest jednak czasochłonny więc
efekt przyrostu kadry specjalistycznej w poszczególnych dziedzinach jest widoczny
z opóźnieniem. Co więcej, mogą występować różnice regionalne, a więc kluczowa jest
odpowiednia dystrybucja kadry na obszary deficytowe, w tym odpowiednie sterowanie
przyznawaniem miejsc specjalizacyjnych w poszczególnych dziedzinach medycyny.
Z najważniejszych podejmowanych działań można wskazać:
1) stworzenie katalogu dziedzin priorytetowych w celu stymulacji wzrostu liczby lekarzy
specjalistów w dziedzinach, w których zapotrzebowanie na specjalistów jest największe,
a zainteresowanie odbywaniem szkolenia specjalizacyjnego przez lekarzy jest zbyt małe
do potrzeb. Główną zachętą do podejmowania kształcenia w dziedzinach priorytetowych
jest wyższe wynagrodzenie przysługujące lekarzom odbywającym szkolenie
specjalizacyjne w tych dziedzinach w trybie rezydenckim (finansowanym przez Ministra
Zdrowia),
2) rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w ramach
rezydentury mogą otrzymać dodatkowo wynagrodzenie zasadnicze wyższe, jeżeli lekarz
zobowiąże się do przepracowania – w podmiocie leczniczym, finansowanym ze środków
publicznych – łącznie 2 lata w ciągu kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu
szkolenia specjalizacyjnego,
3) możliwość przystąpienia o rok wcześniej niż dotychczas do Państwowego Egzaminu
Specjalizacyjnego lekarzy, którzy ukończyli przedostatni rok szkolenia specjalizacyjnego,
4) zwiększanie limitów przyjęć na kierunek lekarski,
5) możliwość uzyskania wsparcia finansowego dla osób podejmujących kształcenie na
studiach odpłatnych w języku polskim na kierunku lekarskim, które wiąże się z
obowiązkiem późniejszego odpracowania studiów w publicznej służbie zdrowia.
Dodatkowo, w celu dalszego wyrównywania nierówności w dostępie pomiędzy
poszczególnymi regionami kraju a także właściwego modelowania kształcenia
podyplomowego lekarzy w obszarach dziedzin deficytowych, Ministerstwo Zdrowia
przygotowało projekt nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty i niektórych
innych ustaw (aktualnie na etapie konsultacji publicznych).Projekt ten zawiera m.in. zmiany
w zakresie naboru na szkolenie specjalizacyjne, które dotyczą w szczególności kierowania
lekarzy i lekarzy dentystów do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w jednostkach
akredytowanych, które znajdują się na obszarach danego województwa, gdzie występuje
największe zapotrzebowanie na specjalistów w danej dziedzinie medycyny.
Odnosząc się do pytań, dotyczących wpływu projektowanych zmian z zakresu finansowania
nadwykonań na długość kolejek do świadczeń oraz liczbę udzielanych świadczeń, uprzejmie
informuję, że rozwiązania dotyczące zmiany sposobu rozliczeń nadwykonań nie obejmują
świadczeń udzielonych pacjentom pierwszorazowym (czekającym na pierwszą poradę
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
specjalisty), w związku z powyższym nie powinno to wpłynąć na ograniczenie gotowości
świadczeniodawców do wykonywania świadczeń poza limitem dla osób wpisanych na listy
oczekujących.
Omawiając przedmiotowe zagadnienie należy podkreślić, że pomimo nieustannie
podejmowanych działań mających na celu zwiększenie środków w budżecie Narodowego
Funduszu Zdrowia, które skutkują istotnym zwiększaniem nakładów na koszty świadczeń
opieki zdrowotnej, obecnie pokrywają one głównie skutki decyzji podejmowanych
w systemie ochrony zdrowia w 2022 r. Natomiast aktualnie największą część
zidentyfikowanego zapotrzebowania na dodatkowe środki dla NFZ stanowią skutki
realizacji ustawy o wynagrodzeniach. Tylko w 2025 r. skumulowany koszt rekomendacji
AOTMiT, wyniósł ponad 58 mld zł, czyli 25% wszystkich środków, którymi dysponował NFZ.
Należy również nadmienić, że z uwagi na aktualną sytuację finansową Narodowego
Funduszu Zdrowia, priorytetem dla Ministra Zdrowia obecnie jest wdrażanie konkretnych
działań, mających na celu jej poprawę. Kwestia ta jest aktualnie szeroko dyskutowana oraz
analizowana na wszystkich poziomach, zarówno w ramach rozmów z Ministrem Finansów
i Gospodarki, przy stałej współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia i Agencją Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego dialogu, w tym m.in. w
ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia. Należy przy tym zaznaczyć,
że priorytetem w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie wdrażanych rozwiązaniach
jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów
oraz stabilności finansowej podmiotów leczniczych.
Jednocześnie należy podkreślić, że zapewniane są coraz wyższe środki na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej – w planie NFZ na 2026 r. pierwotna wysokość środków
zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosiła 201,2 mld zł, tj. 93,76 mld zł
więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2022 r. Wysokość środków zapisana pierwotnie na
koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna na
2026 r. wynosiła blisko 17,5 mld zł tj. aż 10,6 mld zł więcej niż zaplanowana pierwotnie na
2022 r.
Ponadto dotacja podmiotowa dla NFZ zaplanowana pierwotnie w 2026 r. wynosiła 26 mld zł,
a dzięki decyzjom Ministra Finansów oraz Minister Zdrowia obecnie zaplanowane środki na
ten cel w 2026 r. wynoszą 33,6 mld zł.
Kolejne zwiększenia zaplanowanej dotacji podmiotowej dla NFZ na bieżący rok będą
możliwe na podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych.
Odnosząc się do pytań związanych z projektem „Odwrócona Piramida Świadczeń”,
informuję, że zakłada on stworzenie warunków prawno-organizacyjnych umożliwiających
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
zmianę struktury udzielania świadczeń zdrowotnych w kierunku zwiększenia udziału
diagnostyki i leczenia ambulatoryjnego oraz leczenia jednodniowego w przypadkach
niewymagających hospitalizacji całodobowej. Cel ten ma zostać osiągnięty poprzez
kompleksową rewizję produktów rozliczeniowych NFZ w zakresie leczenia szpitalnego
i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz dostosowanie regulacji prawnych
i organizacyjnych, funkcjonujących w systemie ochrony zdrowia.
Kluczowym elementem projektu jest identyfikacja i eliminacja rozwiązań finansowych oraz
organizacyjnych, które sprzyjają wykonywaniu hospitalizacji diagnostycznych pomimo
możliwości przeprowadzenia części tych świadczeń w warunkach ambulatoryjnych. Projekt
przewiduje opracowanie pakietów diagnostycznych w ambulatoryjnej opiece
specjalistycznej (AOS), umożliwiających kompleksowe przeprowadzenie procesu
diagnostycznego bez konieczności kierowania pacjenta do szpitala, a w przypadku
konieczności zapewnienia zaplecza szpitalnego, umożliwia realizację świadczeń w postaci
pobytu dziennego w oddziale szpitalnym nieprzekraczającego 12 godzin. Projekt zakłada
również przygotowanie optymalnych ścieżek diagnostycznoterapeutycznych oraz
opracowanie nowych schematów współpracy i komunikacji pomiędzy POZ, AOS
i lecznictwem szpitalnym, a także stworzenie mechanizmów monitorowania efektów
wdrażanych zmian.
Działania te stanowią element szerszego procesu reorganizacji systemu udzielania
świadczeń zdrowotnych, ukierunkowanego na realizację świadczeń na najniższym poziomie
opieki adekwatnym do stanu klinicznego pacjenta, przy jednoczesnym zachowaniu
wymaganych standardów jakości oraz bezpieczeństwa leczenia i mają doprowadzić do
skrócenia czasu diagnostyki i leczenia oraz bardziej efektywnego wykorzystania zasobów
kadrowych i infrastrukturalnych systemu ochrony zdrowia.
Omawiając przedmiotowe zagadnienie należy podkreślić, że założeniem projektu
„Odwrócona Piramida Świadczeń” jest poprawa dostępności ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej oraz usprawnienie organizacji procesu diagnostycznoterapeutycznego.
Obecnie funkcjonujący model organizacji świadczeń wydłuża czas oczekiwania na
diagnostykę oraz konsultacje specjalistyczne, między innymi z powodu nieoptymalnego
wykorzystywania zasobów systemu ochrony zdrowia. W odpowiedzi na ten problem projekt
przewiduje przygotowanie optymalnych ścieżek pacjenta, utworzenie pakietów
diagnostycznych w AOS, rozwój mechanizmów koordynacji opieki, zmianę zasad
finansowania świadczeń oraz przenoszenie części procedur diagnostycznych i leczniczych ze
szpitali do opieki ambulatoryjnej i leczenia jednodniowego. Działania te mają umożliwić
bardziej efektywne wykorzystanie kadr medycznych i infrastruktury, a w konsekwencji
poprawić dostęp pacjentów do świadczeń specjalistycznych. Jednocześnie w ramach
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
projektu prowadzone są analizy dotyczące rozmieszczenia zasobów kadrowych
i infrastrukturalnych pomiędzy poszczególnymi poziomami opieki zdrowotnej, których
celem jest dostosowanie potencjału AOS i zwiększenie liczby świadczeń realizowanych poza
lecznictwem szpitalnym.
W kwestii wskaźników i celów Ministerstwa Zdrowia, dotyczących skracania kolejek
oczekujących na świadczenia opieki zdrowotnej, informuję, że priorytetowym celem jest
poprawa dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej, a liczba wykonywanych świadczeń
stale rośnie. Jednakże w związku z stale rosnącym zapotrzebowaniem na świadczenia
zdrowotne (generowanym przede wszystkim przez zmiany demograficzne i gwałtowne
starzenie się społeczeństwa), wzrostem kosztów świadczeń (przykładowo w latach 2021-
2025 średni koszt kolonoskopii wzrósł o 82%, a gastroskopii o 133%), przy jednocześnie
ograniczonych środkach finansowych jakimi dysponuje Narodowy Fundusz Zdrowia, nie
w każdym przypadku udaje się osiągnąć znaczące skrócenie czasów oczekiwania.
Uwzględniając podejmowanie przedstawionych powyżej działań obecne cele dotyczą
zwiększenia udziału świadczeń udzielanych pacjentom pierwszorazowym, tak aby pacjenci
potrzebujący leczenia rozpoczęli jak najszybciej ścieżkę diagnostyczno-leczniczą, objęcia
centralną elektroniczną rejestracją wszystkich świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej (do końca 2027), zapewnienia odpowiedniej liczby lekarzy poszczególnych
specjalności i objęcie opieką koordynowaną jak największego procentu populacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.73.2026.SK
Warszawa, 03 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Posła Fryderyka Kapinosa i grupy Posłów, z dnia 15 lipca
2026 r. (nr 18518),
w sprawie wydłużających się kolejek do świadczeń opieki zdrowotnej
oraz planowanych zmian w finansowaniu nadwykonań przez Narodowy Fundusz Zdrowia,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Odpowiadając na pytania dotyczące obecnie podejmowanych działań w celu poprawy
dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej przede wszystkim należy wskazać
na wprowadzone od 1 stycznia 2026 r. rozwiązania dotyczące centralnej elektronicznej
rejestracji. Centralna elektroniczna rejestracja zniosła obowiązek prowadzenia odrębnych
list oczekujących przez poszczególnych świadczeniodawców na rzecz wspólnej listy do
wszystkich świadczeniodawców udzielających świadczeń z danego zakresu (tj. centralnego
wykazu oczekujących). Oprócz uproszczenia i przyspieszenia procesu rejestracji pacjentów
oraz ułatwienia dostępu do informacji o dostępnych terminach u wszystkich
świadczeniodawców centralna elektroniczna rejestracja przyczyni się także do skracania
czasów oczekiwania, zarówno przez optymalne wykorzystanie każdego zwalniającego się
terminu, jak i przez znaczące zmniejszenie liczby nieodwołanych porad. Pacjenci otrzymują
powiadomienia z przypomnieniem o wizycie i mogą także łatwo i szybko odwołać wizytę
przez odpowiedź na sms z przypomnieniem lub anulować ją przez Internetowe Konto
Pacjenta (IKP), bez konieczności komunikowania się ze świadczeniodawcą. Centralna
elektroniczna rejestracja wstępnie została wprowadzona w odniesieniu do wybranych
świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, ale zakres ten będzie sukcesywnie
rozszerzany. Zgodnie z przyjętym harmonogramem do końca 2027 r. centralną
elektroniczną rejestracją zostaną objęte wszystkie świadczenia z zakresu ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej.
Z innych podjętych działań, mających na celu poprawę dostępności do świadczeń, należy
wskazać wprowadzenie mechanizmów motywujących poradnie specjalistyczne do
zwiększania odsetka przyjmowanych pacjentów pierwszorazowych (obecnie jedynie
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przeciętnie 15 % pacjentów w poradniach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej to pacjenci
pierwszorazowi, a pozostałe osoby objęte opieką to osoby kontynuujące leczenie).
Rozwiązania wdrożone przez Narodowy Fundusz Zdrowia zakładają określenie
minimalnego wymaganego poziomu przyjmowanych pacjentów pierwszorazowych oraz
wprowadzenie stawek degresywnych, w przypadku, gdy świadczeniodawcy nie osiągną
takiego poziomu. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie, że pacjenci oczekujący na pierwszą
poradę szybciej rozpoczną ścieżkę diagnostyczno-terapeutyczną. Wypracowane
rozwiązanie ma szczególnie motywować podmioty z najmniejszym udziałem świadczeń
pierwszorazowych. Jednocześnie należy wskazać, że analizy potwierdzają skuteczność tych
działań. Porównanie danych dotyczących liczby udzielonych świadczeń pierwszorazowych
za poszczególne kwartały (począwszy od III kwartału 2025 r.) z analogicznymi kwartałami
roku poprzedniego wskazuje na wzrost zarówno wykonywanych świadczeń, jak i udziału
świadczeń pierwszorazowych w świadczeniach ogółem. W III kwartale 2025 r. wykonano
o ponad 200 tys. świadczeń pierwszorazowych więcej niż w III kwartale 2024 r., co stanowi
ponad 10% świadczeń, a udział świadczeń pierwszorazowych wzrósł z 18,76% do 20,25%
i dotyczył wszystkich specjalności objętych nowym rozwiązaniem. W IV kwartale 2025 r.
wykonano o ponad 220 tys. świadczeń pierwszorazowych więcej niż w IV kwartale 2024 r.,
co stanowi ponad 13% tych świadczeń, a udział świadczeń pierwszorazowych wzrósł
z 17,20% do 19,04%. W I kwartale 2026 r. wykonano prawie 170 tys. świadczeń
pierwszorazowych więcej niż w I kwartale 2025 r., co stanowi ponad 9% tych świadczeń,
a udział świadczeń pierwszorazowych wzrósł z 17,7% do 19,9%.
Ponadto, nadal obserwowany jest wzrost liczby umów zawieranych w ramach opieki
koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej. Objęcie pacjenta opieką koordynowaną
umożliwia lekarzowi rodzinnemu zlecenie pacjentom badań diagnostycznych, które do tej
pory były zarezerwowane dla lekarza specjalisty oraz zapewnienie wybranych konsultacji
specjalistycznych bez konieczności kierowania go do poradni specjalistycznych. Zwiększenie
dostępu do świadczeń właściwych dla opieki specjalisty z poziomu podstawowej opieki
zdrowotnej zmniejsza obciążenie poradni specjalistycznych i przekłada się na skrócenie
czasów oczekiwania. Według danych na dzień 30 czerwca 2026 r. 3 091 świadczeniodawców
podstawowej opieki zdrowotnej realizowało świadczenia opieki koordynowanej, co stanowi
52% ogółu świadczeniodawców, którzy zawarli umowy
w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. Objęto tym samym łącznie 64% ogółu populacji
objętej podstawową opieką zdrowotną.
Należy również podkreślić, że podejmowane są także działania w zakresie zapewnienia
na rynku pracy optymalnej liczby lekarzy posiadających kwalifikacje specjalisty. Działania
te mają na celu zniwelowanie do minimum niekorzystnego obrazu demograficznego
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
tej grupy zawodowej. Proces kształcenia lekarzy specjalistów jest jednak czasochłonny więc
efekt przyrostu kadry specjalistycznej w poszczególnych dziedzinach jest widoczny
z opóźnieniem. Co więcej, mogą występować różnice regionalne, a więc kluczowa jest
odpowiednia dystrybucja kadry na obszary deficytowe, w tym odpowiednie sterowanie
przyznawaniem miejsc specjalizacyjnych w poszczególnych dziedzinach medycyny.
Z najważniejszych podejmowanych działań można wskazać:
1) stworzenie katalogu dziedzin priorytetowych w celu stymulacji wzrostu liczby lekarzy
specjalistów w dziedzinach, w których zapotrzebowanie na specjalistów jest największe,
a zainteresowanie odbywaniem szkolenia specjalizacyjnego przez lekarzy jest zbyt małe
do potrzeb. Główną zachętą do podejmowania kształcenia w dziedzinach priorytetowych
jest wyższe wynagrodzenie przysługujące lekarzom odbywającym szkolenie
specjalizacyjne w tych dziedzinach w trybie rezydenckim (finansowanym przez Ministra
Zdrowia),
2) rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w ramach
rezydentury mogą otrzymać dodatkowo wynagrodzenie zasadnicze wyższe, jeżeli lekarz
zobowiąże się do przepracowania – w podmiocie leczniczym, finansowanym ze środków
publicznych – łącznie 2 lata w ciągu kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu
szkolenia specjalizacyjnego,
3) możliwość przystąpienia o rok wcześniej niż dotychczas do Państwowego Egzaminu
Specjalizacyjnego lekarzy, którzy ukończyli przedostatni rok szkolenia specjalizacyjnego,
4) zwiększanie limitów przyjęć na kierunek lekarski,
5) możliwość uzyskania wsparcia finansowego dla osób podejmujących kształcenie na
studiach odpłatnych w języku polskim na kierunku lekarskim, które wiąże się z
obowiązkiem późniejszego odpracowania studiów w publicznej służbie zdrowia.
Dodatkowo, w celu dalszego wyrównywania nierówności w dostępie pomiędzy
poszczególnymi regionami kraju a także właściwego modelowania kształcenia
podyplomowego lekarzy w obszarach dziedzin deficytowych, Ministerstwo Zdrowia
przygotowało projekt nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty i niektórych
innych ustaw (aktualnie na etapie konsultacji publicznych).Projekt ten zawiera m.in. zmiany
w zakresie naboru na szkolenie specjalizacyjne, które dotyczą w szczególności kierowania
lekarzy i lekarzy dentystów do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w jednostkach
akredytowanych, które znajdują się na obszarach danego województwa, gdzie występuje
największe zapotrzebowanie na specjalistów w danej dziedzinie medycyny.
Odnosząc się do pytań, dotyczących wpływu projektowanych zmian z zakresu finansowania
nadwykonań na długość kolejek do świadczeń oraz liczbę udzielanych świadczeń, uprzejmie
informuję, że rozwiązania dotyczące zmiany sposobu rozliczeń nadwykonań nie obejmują
świadczeń udzielonych pacjentom pierwszorazowym (czekającym na pierwszą poradę
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
specjalisty), w związku z powyższym nie powinno to wpłynąć na ograniczenie gotowości
świadczeniodawców do wykonywania świadczeń poza limitem dla osób wpisanych na listy
oczekujących.
Omawiając przedmiotowe zagadnienie należy podkreślić, że pomimo nieustannie
podejmowanych działań mających na celu zwiększenie środków w budżecie Narodowego
Funduszu Zdrowia, które skutkują istotnym zwiększaniem nakładów na koszty świadczeń
opieki zdrowotnej, obecnie pokrywają one głównie skutki decyzji podejmowanych
w systemie ochrony zdrowia w 2022 r. Natomiast aktualnie największą część
zidentyfikowanego zapotrzebowania na dodatkowe środki dla NFZ stanowią skutki
realizacji ustawy o wynagrodzeniach. Tylko w 2025 r. skumulowany koszt rekomendacji
AOTMiT, wyniósł ponad 58 mld zł, czyli 25% wszystkich środków, którymi dysponował NFZ.
Należy również nadmienić, że z uwagi na aktualną sytuację finansową Narodowego
Funduszu Zdrowia, priorytetem dla Ministra Zdrowia obecnie jest wdrażanie konkretnych
działań, mających na celu jej poprawę. Kwestia ta jest aktualnie szeroko dyskutowana oraz
analizowana na wszystkich poziomach, zarówno w ramach rozmów z Ministrem Finansów
i Gospodarki, przy stałej współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia i Agencją Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego dialogu, w tym m.in. w
ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia. Należy przy tym zaznaczyć,
że priorytetem w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie wdrażanych rozwiązaniach
jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów
oraz stabilności finansowej podmiotów leczniczych.
Jednocześnie należy podkreślić, że zapewniane są coraz wyższe środki na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej – w planie NFZ na 2026 r. pierwotna wysokość środków
zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosiła 201,2 mld zł, tj. 93,76 mld zł
więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2022 r. Wysokość środków zapisana pierwotnie na
koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna na
2026 r. wynosiła blisko 17,5 mld zł tj. aż 10,6 mld zł więcej niż zaplanowana pierwotnie na
2022 r.
Ponadto dotacja podmiotowa dla NFZ zaplanowana pierwotnie w 2026 r. wynosiła 26 mld zł,
a dzięki decyzjom Ministra Finansów oraz Minister Zdrowia obecnie zaplanowane środki na
ten cel w 2026 r. wynoszą 33,6 mld zł.
Kolejne zwiększenia zaplanowanej dotacji podmiotowej dla NFZ na bieżący rok będą
możliwe na podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych.
Odnosząc się do pytań związanych z projektem „Odwrócona Piramida Świadczeń”,
informuję, że zakłada on stworzenie warunków prawno-organizacyjnych umożliwiających
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
zmianę struktury udzielania świadczeń zdrowotnych w kierunku zwiększenia udziału
diagnostyki i leczenia ambulatoryjnego oraz leczenia jednodniowego w przypadkach
niewymagających hospitalizacji całodobowej. Cel ten ma zostać osiągnięty poprzez
kompleksową rewizję produktów rozliczeniowych NFZ w zakresie leczenia szpitalnego
i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz dostosowanie regulacji prawnych
i organizacyjnych, funkcjonujących w systemie ochrony zdrowia.
Kluczowym elementem projektu jest identyfikacja i eliminacja rozwiązań finansowych oraz
organizacyjnych, które sprzyjają wykonywaniu hospitalizacji diagnostycznych pomimo
możliwości przeprowadzenia części tych świadczeń w warunkach ambulatoryjnych. Projekt
przewiduje opracowanie pakietów diagnostycznych w ambulatoryjnej opiece
specjalistycznej (AOS), umożliwiających kompleksowe przeprowadzenie procesu
diagnostycznego bez konieczności kierowania pacjenta do szpitala, a w przypadku
konieczności zapewnienia zaplecza szpitalnego, umożliwia realizację świadczeń w postaci
pobytu dziennego w oddziale szpitalnym nieprzekraczającego 12 godzin. Projekt zakłada
również przygotowanie optymalnych ścieżek diagnostycznoterapeutycznych oraz
opracowanie nowych schematów współpracy i komunikacji pomiędzy POZ, AOS
i lecznictwem szpitalnym, a także stworzenie mechanizmów monitorowania efektów
wdrażanych zmian.
Działania te stanowią element szerszego procesu reorganizacji systemu udzielania
świadczeń zdrowotnych, ukierunkowanego na realizację świadczeń na najniższym poziomie
opieki adekwatnym do stanu klinicznego pacjenta, przy jednoczesnym zachowaniu
wymaganych standardów jakości oraz bezpieczeństwa leczenia i mają doprowadzić do
skrócenia czasu diagnostyki i leczenia oraz bardziej efektywnego wykorzystania zasobów
kadrowych i infrastrukturalnych systemu ochrony zdrowia.
Omawiając przedmiotowe zagadnienie należy podkreślić, że założeniem projektu
„Odwrócona Piramida Świadczeń” jest poprawa dostępności ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej oraz usprawnienie organizacji procesu diagnostycznoterapeutycznego.
Obecnie funkcjonujący model organizacji świadczeń wydłuża czas oczekiwania na
diagnostykę oraz konsultacje specjalistyczne, między innymi z powodu nieoptymalnego
wykorzystywania zasobów systemu ochrony zdrowia. W odpowiedzi na ten problem projekt
przewiduje przygotowanie optymalnych ścieżek pacjenta, utworzenie pakietów
diagnostycznych w AOS, rozwój mechanizmów koordynacji opieki, zmianę zasad
finansowania świadczeń oraz przenoszenie części procedur diagnostycznych i leczniczych ze
szpitali do opieki ambulatoryjnej i leczenia jednodniowego. Działania te mają umożliwić
bardziej efektywne wykorzystanie kadr medycznych i infrastruktury, a w konsekwencji
poprawić dostęp pacjentów do świadczeń specjalistycznych. Jednocześnie w ramach
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
projektu prowadzone są analizy dotyczące rozmieszczenia zasobów kadrowych
i infrastrukturalnych pomiędzy poszczególnymi poziomami opieki zdrowotnej, których
celem jest dostosowanie potencjału AOS i zwiększenie liczby świadczeń realizowanych poza
lecznictwem szpitalnym.
W kwestii wskaźników i celów Ministerstwa Zdrowia, dotyczących skracania kolejek
oczekujących na świadczenia opieki zdrowotnej, informuję, że priorytetowym celem jest
poprawa dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej, a liczba wykonywanych świadczeń
stale rośnie. Jednakże w związku z stale rosnącym zapotrzebowaniem na świadczenia
zdrowotne (generowanym przede wszystkim przez zmiany demograficzne i gwałtowne
starzenie się społeczeństwa), wzrostem kosztów świadczeń (przykładowo w latach 2021-
2025 średni koszt kolonoskopii wzrósł o 82%, a gastroskopii o 133%), przy jednocześnie
ograniczonych środkach finansowych jakimi dysponuje Narodowy Fundusz Zdrowia, nie
w każdym przypadku udaje się osiągnąć znaczące skrócenie czasów oczekiwania.
Uwzględniając podejmowanie przedstawionych powyżej działań obecne cele dotyczą
zwiększenia udziału świadczeń udzielanych pacjentom pierwszorazowym, tak aby pacjenci
potrzebujący leczenia rozpoczęli jak najszybciej ścieżkę diagnostyczno-leczniczą, objęcia
centralną elektroniczną rejestracją wszystkich świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej (do końca 2027), zapewnienia odpowiedniej liczby lekarzy poszczególnych
specjalności i objęcie opieką koordynowaną jak największego procentu populacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --