Interpelacja nr 18508
Interpelacja w sprawie przeciwdziałania nadmiernemu spożyciu cukru w produktach spożywczych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (95%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przeciwdziałania nadmiernemu spożyciu cukru w produktach spożywczych
Interpelacja nr 18508
do ministra finansów i gospodarki, ministra zdrowia
w sprawie przeciwdziałania nadmiernemu spożyciu cukru w produktach spożywczych
Zgłaszający: Witold Zembaczyński
Data wpływu: 09-07-2026
Szanowna Pani Minister,
Szanowny Panie Ministrze,
nadmierne spożycie cukru to aktualnie jedno z największych zagrożeń dla zdrowia publicznego. Stanowi ono bezpośredni i kluczowy czynnik ryzyka rozwoju groźnych chorób cywilizacyjnych, w tym otyłości, cukrzycy typu 2, próchnicy, chorób układu krążenia oraz niektórych nowotworów. Zwalczanie tego problemu wymaga od nas podjęcia kolejnych bezkompromisowych kroków systemowych.
Skala kryzysu wywołanego nadwagą i otyłością w Polsce jest alarmująca: według danych Głównego Urzędu Statystycznego (Europejskie Ankietowe Badanie Zdrowia EHIS 2019) z tym problemem zmaga się aż 56,6% osób w wieku 15 lat i więcej, z czego sama otyłość dotyczy już 18,5% dorosłych. Najbardziej dramatycznie wyglądają jednak dane dotyczące najmłodszych, których zdrowie powinno być dla nas priorytetem. Zgodnie z badaniem COSI (2022–2023), prowadzonym pod egidą Światowej Organizacji Zdrowia, nadwagę lub otyłość ma około 33% dzieci w wieku 6-9 lat. Sytuacja ta wymaga natychmiastowej interwencji, zwłaszcza że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w wytycznych z 2015 r. (Guideline: Sugars intake for adults and children) jednoznacznie rekomenduje ograniczenie spożycia cukrów wolnych do poziomu poniżej 10% dziennej wartości energetycznej (zalecenie silne), a dla uzyskania realnych, dodatkowych korzyści zdrowotnych – poniżej 5% (zalecenie warunkowe).
Wykazując determinację w walce z tym zjawiskiem, z dniem 1 stycznia 2021 r. wprowadzono w Polsce na mocy ustawy z dnia 14 lutego 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów (Dz. U. 2020 poz. 1492 z późn. zm.) tzw. opłatę cukrową obejmującą napoje z dodatkiem cukrów, substancji słodzących, kofeiny lub tauryny.
To pionierskie rozwiązanie uderzyło jednak wyłącznie w rynek napojów. Poza zakresem regulacji wciąż pozostają słodycze, wyroby czekoladowe, ciastka i batony, które agresywnie napędzają spożycie cukru w diecie Polaków, uderzając przede wszystkim w dzieci. Zgodnie z danymi Najwyższej Izby Kontroli wpływy z opłaty cukrowej w latach 2021-2023 wyniosły łącznie ok. 4,6 mld zł, z czego zdecydowana większość (ok. 96,5%) zasiliła Narodowy Fundusz Zdrowia i wsparła leczenie skutków złej diety. Rzeczywiste wpływy okazały się jednak niższe od pierwotnych prognoz zakładających 2-3 mld zł rocznie.
Doświadczenia międzynarodowe dobitnie dowodzą, że odważna polityka podatkowa to najskuteczniejszy bat na producentów wysokocukrowej żywności. W Wielkiej Brytanii wprowadzenie Soft Drinks Industry Levy (zapowiedzianej w 2016 r.) zmusiło koncerny do masowej reformulacji receptur – średnia zawartość cukru w napojach objętych opłatą spadła w latach 2015-2024 o ok. 47%. Podobny sukces odnotowano w Meksyku, gdzie od 2014 r. obowiązuje podatek od napojów słodzonych (1 peso za litr), co błyskawicznie przełożyło się na spadek zakupów tych szkodliwych produktów o ok. 6% już w pierwszym roku. Konsekwentne rozszerzenie mechanizmu opłaty na wyroby cukiernicze mogłoby stać się potężnym narzędziem w ograniczaniu spożycia cukru, a jednocześnie kluczowym źródłem finansowania profilaktyki zdrowotnej.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o ustosunkowanie się do następujących pytań:
Czy Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Finansów prowadzą obecnie prace analityczne lub legislacyjne dotyczące wprowadzenia opłaty od cukru zawartego w słodyczach?
Jaka jest ocena resortów dotycząca dotychczasowej skuteczności obowiązującej od 2021 r. opłaty cukrowej od napojów, zarówno w wymiarze zdrowotnym, jak i fiskalnym?
Czy jest rozważane rozszerzenie zakresu przedmiotowego opłaty cukrowej na inne kategorie produktów spożywczych o wysokiej zawartości cukru, w tym słodycze?
Jakie szacunkowe wpływy budżetowe mogłoby przynieść wprowadzenie takiej opłaty i na jakie cele, w szczególności związane z profilaktyką zdrowotną, zostałyby one przeznaczone?
Czy przy projektowaniu ewentualnych rozwiązań są brane pod uwagę doświadczenia innych państw (np. Wielkiej Brytanii, Meksyku) oraz analizy dotyczące wpływu takich podatków na reformulację receptur przez producentów?
W jaki sposób resorty zamierzają zabezpieczyć interesy krajowych producentów oraz konsumentów o niższych dochodach przed nadmiernymi skutkami ekonomicznymi ewentualnego wprowadzenia takiej opłaty?
Z poważaniem
Witold Zembaczyński
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 18508
do ministra finansów i gospodarki, ministra zdrowia
w sprawie przeciwdziałania nadmiernemu spożyciu cukru w produktach spożywczych
Zgłaszający: Witold Zembaczyński
Data wpływu: 09-07-2026
Szanowna Pani Minister,
Szanowny Panie Ministrze,
nadmierne spożycie cukru to aktualnie jedno z największych zagrożeń dla zdrowia publicznego. Stanowi ono bezpośredni i kluczowy czynnik ryzyka rozwoju groźnych chorób cywilizacyjnych, w tym otyłości, cukrzycy typu 2, próchnicy, chorób układu krążenia oraz niektórych nowotworów. Zwalczanie tego problemu wymaga od nas podjęcia kolejnych bezkompromisowych kroków systemowych.
Skala kryzysu wywołanego nadwagą i otyłością w Polsce jest alarmująca: według danych Głównego Urzędu Statystycznego (Europejskie Ankietowe Badanie Zdrowia EHIS 2019) z tym problemem zmaga się aż 56,6% osób w wieku 15 lat i więcej, z czego sama otyłość dotyczy już 18,5% dorosłych. Najbardziej dramatycznie wyglądają jednak dane dotyczące najmłodszych, których zdrowie powinno być dla nas priorytetem. Zgodnie z badaniem COSI (2022–2023), prowadzonym pod egidą Światowej Organizacji Zdrowia, nadwagę lub otyłość ma około 33% dzieci w wieku 6-9 lat. Sytuacja ta wymaga natychmiastowej interwencji, zwłaszcza że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w wytycznych z 2015 r. (Guideline: Sugars intake for adults and children) jednoznacznie rekomenduje ograniczenie spożycia cukrów wolnych do poziomu poniżej 10% dziennej wartości energetycznej (zalecenie silne), a dla uzyskania realnych, dodatkowych korzyści zdrowotnych – poniżej 5% (zalecenie warunkowe).
Wykazując determinację w walce z tym zjawiskiem, z dniem 1 stycznia 2021 r. wprowadzono w Polsce na mocy ustawy z dnia 14 lutego 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów (Dz. U. 2020 poz. 1492 z późn. zm.) tzw. opłatę cukrową obejmującą napoje z dodatkiem cukrów, substancji słodzących, kofeiny lub tauryny.
To pionierskie rozwiązanie uderzyło jednak wyłącznie w rynek napojów. Poza zakresem regulacji wciąż pozostają słodycze, wyroby czekoladowe, ciastka i batony, które agresywnie napędzają spożycie cukru w diecie Polaków, uderzając przede wszystkim w dzieci. Zgodnie z danymi Najwyższej Izby Kontroli wpływy z opłaty cukrowej w latach 2021-2023 wyniosły łącznie ok. 4,6 mld zł, z czego zdecydowana większość (ok. 96,5%) zasiliła Narodowy Fundusz Zdrowia i wsparła leczenie skutków złej diety. Rzeczywiste wpływy okazały się jednak niższe od pierwotnych prognoz zakładających 2-3 mld zł rocznie.
Doświadczenia międzynarodowe dobitnie dowodzą, że odważna polityka podatkowa to najskuteczniejszy bat na producentów wysokocukrowej żywności. W Wielkiej Brytanii wprowadzenie Soft Drinks Industry Levy (zapowiedzianej w 2016 r.) zmusiło koncerny do masowej reformulacji receptur – średnia zawartość cukru w napojach objętych opłatą spadła w latach 2015-2024 o ok. 47%. Podobny sukces odnotowano w Meksyku, gdzie od 2014 r. obowiązuje podatek od napojów słodzonych (1 peso za litr), co błyskawicznie przełożyło się na spadek zakupów tych szkodliwych produktów o ok. 6% już w pierwszym roku. Konsekwentne rozszerzenie mechanizmu opłaty na wyroby cukiernicze mogłoby stać się potężnym narzędziem w ograniczaniu spożycia cukru, a jednocześnie kluczowym źródłem finansowania profilaktyki zdrowotnej.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o ustosunkowanie się do następujących pytań:
Czy Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Finansów prowadzą obecnie prace analityczne lub legislacyjne dotyczące wprowadzenia opłaty od cukru zawartego w słodyczach?
Jaka jest ocena resortów dotycząca dotychczasowej skuteczności obowiązującej od 2021 r. opłaty cukrowej od napojów, zarówno w wymiarze zdrowotnym, jak i fiskalnym?
Czy jest rozważane rozszerzenie zakresu przedmiotowego opłaty cukrowej na inne kategorie produktów spożywczych o wysokiej zawartości cukru, w tym słodycze?
Jakie szacunkowe wpływy budżetowe mogłoby przynieść wprowadzenie takiej opłaty i na jakie cele, w szczególności związane z profilaktyką zdrowotną, zostałyby one przeznaczone?
Czy przy projektowaniu ewentualnych rozwiązań są brane pod uwagę doświadczenia innych państw (np. Wielkiej Brytanii, Meksyku) oraz analizy dotyczące wpływu takich podatków na reformulację receptur przez producentów?
W jaki sposób resorty zamierzają zabezpieczyć interesy krajowych producentów oraz konsumentów o niższych dochodach przed nadmiernymi skutkami ekonomicznymi ewentualnego wprowadzenia takiej opłaty?
Z poważaniem
Witold Zembaczyński
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6638 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.31.2026.KM
Warszawa, 22 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 18508, złożoną przez Pana Posła Witolda Zembaczyńskiego, w
sprawie przeciwdziałania nadmiernemu spożyciu cukru w produktach spożywczych,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Uprzejmie informuję, że obecnie nie są prowadzone prace dotyczące wprowadzenia opłaty
od słodyczy oraz innych produktów wysokoprzetworzonych. W związku z tym nie jest
możliwe przedstawienie szacunkowych wpływów do budżetu państwa z tytułu
ewentualnego wprowadzenia takiej opłaty.
Jednocześnie należy podkreślić, że zdrowotna polityka fiskalna stanowi istotny element
działań na rzecz zdrowia publicznego. Zagadnienie to znalazło swoje odzwierciedlenie w
nowo projektowanym Narodowym Programie Zdrowia, przewidzianym do realizacji w
perspektywie dziesięcioletniej, którego wejście w życie planowane jest na 2027 r.
Odnosząc się do pytania dotyczącego oceny skuteczności obowiązującej od 2021 r. opłaty
od środków spożywczych, potocznie określanej jako „opłata cukrowa”, należy wskazać, że
wysokość opłaty przyjęta w 2020 r. obecnie znacząco odbiega od aktualnych cen napojów.
W konsekwencji jej poziom jest niewystarczający, aby w istotny sposób wpływać na
zachowania konsumentów oraz skutecznie realizować cele zdrowotne przyjęte przy
wprowadzaniu tego instrumentu.
Zgodnie z rekomendacjami dotyczącymi projektowania podatków behawioralnych ich
efektywność uzależniona jest w szczególności od odpowiednio wysokiego poziomu stawek.
W tym kontekście działania podjęte przez Ministerstwo Finansów na rzecz podniesienia
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
opłaty od słodkich napojów należy ocenić jako pożądane i bardzo cenne. Ministerstwo
Zdrowia wyraża pełne poparcie dla proponowanych zmian, uznając je za istotny krok w
kierunku zwiększenia skuteczności tego instrumentu oraz realizacji celów zdrowia
publicznego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 29 lipca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 18508
Znak sprawy: PAD7.054.3.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18508
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18508 Pana Posła Witolda Zembaczyńskiego w
sprawie „przeciwdziałania nadmiernemu spożyciu cukru w produktach
spożywczych”, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
W odniesieniu do pytań dotyczących rozszerzenia zakresu przedmiotowego opłaty
od środków spożywczych (tzw. opłaty cukrowej) na cukier zawarty w słodyczach i
innych kategoriach produktów spożywczych, potencjalnych wpływów
budżetowych oraz zabezpieczenia interesów krajowych producentów i
konsumentów w związku z takimi zmianami uprzejmie informuję, że Ministerstwo
Finansów nie prowadzi prac analitycznych ani legislacyjnych w zakresie
rozszerzenia opłaty od środków spożywczych na wyroby inne niż napoje.
Ministerstwo Finansów aktualnie proceduje projekt z dnia 22 czerwca 2026 r.
ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym (nr UD417 w Wykazie prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów), który przewiduje m.in. objęcie
opłatą od środków spożywczych:
suplementów diety w postaci napoju, z wyłączeniem suplementów diety w
opakowaniach jednostkowych o objętości nieprzekraczającej 200 ml,
napojów zawierających co najmniej 20% soku oraz do 5g cukrów, które
jednocześnie zawierają kofeinę lub taurynę lub substancje słodzące, o
których mowa w rozporządzeniu nr 1333/2008,
napojów w postaci skoncentrowanej inne niż syropy.
W odniesieniu do pytania o ocenę resortu finansów dotyczącą skuteczności
obowiązującej opłaty cukrowej w wymiarze zdrowotnym, jak i fiskalnym należy
-- 1 of 2 --
2/2
podkreślić, że opłata od środków spożywczych to danina, której celem jest przede
wszystkim wspieranie prozdrowotnych wyborów konsumentów i ograniczenie
spożycia słodkich napojów. Zgodnie z danymi Centrum Monitorowania Rynku, w
pierwszym roku obowiązywania opłaty nastąpił spadek sprzedaży napojów
gazowanych o 20%, co wskazuje na ograniczenie dostępności cenowej na napoje o
wysokiej zawartości cukru i realizację zakładanego celu zdrowotnego opłaty.
Zmniejszenie dostępności ekonomicznej słodkich napojów może w dalszej
perspektywie zmniejszyć środki wydatkowane na leczenie otyłości, która
powoduje niekorzystne skutki zdrowotne, ale także społeczne i ekonomiczne.
Skuteczność obowiązujących rozwiązań w zakresie opłaty od środków
spożywczych została także potwierdzona w badaniach Warszawskiego
Uniwersytetu Medycznego oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, które
wykazały, że po wprowadzeniu opłaty od środków spożywczych w Polsce
korzystne zmiany receptur odnotowano w 62 proc. spośród 292 analizowanych
napojów, a odsetek produktów zawierających ponad 5 g cukru na 100 ml spadł z
ponad 70 proc. do 44 proc. Wskazuje to, że opłata oddziałuje nie tylko na
zachowania konsumentów, lecz również stymuluje producentów do reformulacji
składu oferowanych produktów.
W zakresie realizacji celów fiskalnych opłaty od środków spożywczych należy
wyjaśnić, że Ministerstwo Finansów na bieżąco monitoruje wpływy z opłaty od
środków spożywczych oraz ocenia skutki jej wprowadzenia. Dotychczasowe
wpływy z opłaty od środków spożywczych pozostają relatywnie stabilne i
kształtują się na poziomie około 1,5 mld zł rocznie. Jednocześnie wysokość
uzyskiwanych wpływów pozostaje uzależniona od zmian na rynku napojów
objętych opłatą oraz decyzji producentów i konsumentów, które wpływają na
wielkość sprzedaży tych produktów i w konsekwencji na wysokość należnej opłaty.
Odnosząc się natomiast do pytania dotyczącego uwzględniania doświadczeń
innych państw oraz analiz dotyczących wpływu opłaty cukrowej na reformulację
receptur przez producentów, uprzejmie informuję, że przy projektowaniu zmian w
zakresie opłaty od środków spożywczych resort finansów analizuje rozwiązania,
które funkcjonują w innych krajach, w których zostały wprowadzone analogiczne
narzędzia fiskalne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.31.2026.KM
Warszawa, 22 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 18508, złożoną przez Pana Posła Witolda Zembaczyńskiego, w
sprawie przeciwdziałania nadmiernemu spożyciu cukru w produktach spożywczych,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Uprzejmie informuję, że obecnie nie są prowadzone prace dotyczące wprowadzenia opłaty
od słodyczy oraz innych produktów wysokoprzetworzonych. W związku z tym nie jest
możliwe przedstawienie szacunkowych wpływów do budżetu państwa z tytułu
ewentualnego wprowadzenia takiej opłaty.
Jednocześnie należy podkreślić, że zdrowotna polityka fiskalna stanowi istotny element
działań na rzecz zdrowia publicznego. Zagadnienie to znalazło swoje odzwierciedlenie w
nowo projektowanym Narodowym Programie Zdrowia, przewidzianym do realizacji w
perspektywie dziesięcioletniej, którego wejście w życie planowane jest na 2027 r.
Odnosząc się do pytania dotyczącego oceny skuteczności obowiązującej od 2021 r. opłaty
od środków spożywczych, potocznie określanej jako „opłata cukrowa”, należy wskazać, że
wysokość opłaty przyjęta w 2020 r. obecnie znacząco odbiega od aktualnych cen napojów.
W konsekwencji jej poziom jest niewystarczający, aby w istotny sposób wpływać na
zachowania konsumentów oraz skutecznie realizować cele zdrowotne przyjęte przy
wprowadzaniu tego instrumentu.
Zgodnie z rekomendacjami dotyczącymi projektowania podatków behawioralnych ich
efektywność uzależniona jest w szczególności od odpowiednio wysokiego poziomu stawek.
W tym kontekście działania podjęte przez Ministerstwo Finansów na rzecz podniesienia
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
opłaty od słodkich napojów należy ocenić jako pożądane i bardzo cenne. Ministerstwo
Zdrowia wyraża pełne poparcie dla proponowanych zmian, uznając je za istotny krok w
kierunku zwiększenia skuteczności tego instrumentu oraz realizacji celów zdrowia
publicznego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 29 lipca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 18508
Znak sprawy: PAD7.054.3.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18508
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18508 Pana Posła Witolda Zembaczyńskiego w
sprawie „przeciwdziałania nadmiernemu spożyciu cukru w produktach
spożywczych”, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
W odniesieniu do pytań dotyczących rozszerzenia zakresu przedmiotowego opłaty
od środków spożywczych (tzw. opłaty cukrowej) na cukier zawarty w słodyczach i
innych kategoriach produktów spożywczych, potencjalnych wpływów
budżetowych oraz zabezpieczenia interesów krajowych producentów i
konsumentów w związku z takimi zmianami uprzejmie informuję, że Ministerstwo
Finansów nie prowadzi prac analitycznych ani legislacyjnych w zakresie
rozszerzenia opłaty od środków spożywczych na wyroby inne niż napoje.
Ministerstwo Finansów aktualnie proceduje projekt z dnia 22 czerwca 2026 r.
ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym (nr UD417 w Wykazie prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów), który przewiduje m.in. objęcie
opłatą od środków spożywczych:
suplementów diety w postaci napoju, z wyłączeniem suplementów diety w
opakowaniach jednostkowych o objętości nieprzekraczającej 200 ml,
napojów zawierających co najmniej 20% soku oraz do 5g cukrów, które
jednocześnie zawierają kofeinę lub taurynę lub substancje słodzące, o
których mowa w rozporządzeniu nr 1333/2008,
napojów w postaci skoncentrowanej inne niż syropy.
W odniesieniu do pytania o ocenę resortu finansów dotyczącą skuteczności
obowiązującej opłaty cukrowej w wymiarze zdrowotnym, jak i fiskalnym należy
-- 1 of 2 --
2/2
podkreślić, że opłata od środków spożywczych to danina, której celem jest przede
wszystkim wspieranie prozdrowotnych wyborów konsumentów i ograniczenie
spożycia słodkich napojów. Zgodnie z danymi Centrum Monitorowania Rynku, w
pierwszym roku obowiązywania opłaty nastąpił spadek sprzedaży napojów
gazowanych o 20%, co wskazuje na ograniczenie dostępności cenowej na napoje o
wysokiej zawartości cukru i realizację zakładanego celu zdrowotnego opłaty.
Zmniejszenie dostępności ekonomicznej słodkich napojów może w dalszej
perspektywie zmniejszyć środki wydatkowane na leczenie otyłości, która
powoduje niekorzystne skutki zdrowotne, ale także społeczne i ekonomiczne.
Skuteczność obowiązujących rozwiązań w zakresie opłaty od środków
spożywczych została także potwierdzona w badaniach Warszawskiego
Uniwersytetu Medycznego oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, które
wykazały, że po wprowadzeniu opłaty od środków spożywczych w Polsce
korzystne zmiany receptur odnotowano w 62 proc. spośród 292 analizowanych
napojów, a odsetek produktów zawierających ponad 5 g cukru na 100 ml spadł z
ponad 70 proc. do 44 proc. Wskazuje to, że opłata oddziałuje nie tylko na
zachowania konsumentów, lecz również stymuluje producentów do reformulacji
składu oferowanych produktów.
W zakresie realizacji celów fiskalnych opłaty od środków spożywczych należy
wyjaśnić, że Ministerstwo Finansów na bieżąco monitoruje wpływy z opłaty od
środków spożywczych oraz ocenia skutki jej wprowadzenia. Dotychczasowe
wpływy z opłaty od środków spożywczych pozostają relatywnie stabilne i
kształtują się na poziomie około 1,5 mld zł rocznie. Jednocześnie wysokość
uzyskiwanych wpływów pozostaje uzależniona od zmian na rynku napojów
objętych opłatą oraz decyzji producentów i konsumentów, które wpływają na
wielkość sprzedaży tych produktów i w konsekwencji na wysokość należnej opłaty.
Odnosząc się natomiast do pytania dotyczącego uwzględniania doświadczeń
innych państw oraz analiz dotyczących wpływu opłaty cukrowej na reformulację
receptur przez producentów, uprzejmie informuję, że przy projektowaniu zmian w
zakresie opłaty od środków spożywczych resort finansów analizuje rozwiązania,
które funkcjonują w innych krajach, w których zostały wprowadzone analogiczne
narzędzia fiskalne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 2 of 2 --