Interpelacja w sprawie postępowań dotyczących uznania złóż kopalin za złoża strategiczne zgodnie z przepisami Unii Europejskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18504
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie postępowań dotyczących uznania złóż kopalin za złoża strategiczne zgodnie z przepisami Unii Europejskiej
Zgłaszający: Włodzimierz Skalik
Data wpływu: 09-07-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją dotyczącą prowadzonych postępowań w sprawie uznania złóż kopalin za złoża strategiczne w związku z wdrażaniem przepisów Unii Europejskiej, w szczególności przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252 z dnia 11 kwietnia 2024 r. ustanawiającego ramy na rzecz zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych (Critical Raw Materials Act – CRMA).
Uznanie złoża kopaliny za strategiczne może wywoływać daleko idące skutki dla polityki przestrzennej państwa i samorządów, ochrony środowiska, możliwości prowadzenia inwestycji, wykonywania prawa własności oraz sytuacji mieszkańców terenów objętych ochroną złoża. Z tego względu niezbędne jest zapewnienie pełnej transparentności działań administracji publicznej oraz zagwarantowanie udziału zainteresowanych stron w prowadzonych postępowaniach.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie postępowania dotyczące uznania złóż kopalin za złoża strategiczne?
2. Ile takich postępowań zostało wszczętych od dnia wejścia w życie rozporządzenia (UE) 2024/1252?
3. Jakich kopalin oraz jakich konkretnie złóż dotyczą prowadzone postępowania?
4. Proszę o wskazanie lokalizacji wszystkich złóż objętych postępowaniami, z podaniem województwa, powiatu, gminy oraz – o ile to możliwe – nazwy złoża.
5. Na jakim etapie znajduje się każde z prowadzonych postępowań?
6. Czy w odniesieniu do któregokolwiek ze złóż wydano już decyzję, opinię, rekomendację lub inny dokument kończący określony etap postępowania? Jeżeli tak, proszę o wskazanie dat ich wydania oraz podstawy prawnej.
7. Jakie kryteria stosowane są przy kwalifikowaniu złoża jako strategicznego na gruncie prawa krajowego oraz przepisów rozporządzenia (UE) 2024/1252?
8. Czy w toku prowadzonych postępowań zasięgane są stanowiska:
- jednostek samorządu terytorialnego,
- właścicieli nieruchomości,
- użytkowników wieczystych,
- organizacji społecznych i ekologicznych,
- mieszkańców terenów objętych postępowaniem?
9. W jaki sposób zapewniany jest udział społeczeństwa w tych postępowaniach oraz na jakim etapie możliwe jest zgłaszanie uwag?
10. Czy ministerstwo przeprowadza analizy wpływu uznania złoża za strategiczne na:
- prawa właścicieli nieruchomości,
- możliwość uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
- wydawanie decyzji o warunkach zabudowy,
- rozwój lokalny gmin,
- środowisko naturalne oraz obszary chronione?
11. Czy sporządzane są analizy ekonomiczne i społeczne dotyczące skutków uznania złóż za strategiczne? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie ich głównych wniosków.
12. Czy ministerstwo przewiduje możliwość wypłaty odszkodowań lub rekompensat właścicielom nieruchomości, których prawa zostaną ograniczone w wyniku objęcia terenu ochroną złoża strategicznego?
13. Czy ministerstwo prowadzi rejestr wszystkich postępowań dotyczących złóż strategicznych? Jeżeli tak, czy zostanie on udostępniony publicznie?
14. Czy informacje dotyczące prowadzonych postępowań oraz dokumentacja – z wyłączeniem informacji podlegających ochronie na podstawie obowiązujących przepisów – będą udostępniane w trybie przepisów o dostępie do informacji publicznej?
15. Czy ministerstwo opracowało wytyczne, procedury lub instrukcje dotyczące stosowania przepisów rozporządzenia (UE) 2024/1252? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, czy dokumenty te zostaną opublikowane.
16. Czy ministerstwo opracowało harmonogram wyznaczania złóż strategicznych oraz przewidywany termin zakończenia poszczególnych postępowań?
17. Czy prowadzone są konsultacje z Komisją Europejską dotyczące kwalifikowania polskich złóż jako strategicznych? Jeżeli tak, których złóż dotyczą?
18. Czy ministerstwo przewiduje zmiany legislacyjne w prawie krajowym w związku z wdrażaniem rozporządzenia (UE) 2024/1252? Jeżeli tak, proszę o wskazanie planowanego zakresu tych zmian.
19. Czy istnieje możliwość wykreślenia złoża z wykazu złóż strategicznych? Jeżeli tak, jakie będą przesłanki i procedura tego działania?
Z uwagi na doniosłe znaczenie przedmiotowej sprawy dla bezpieczeństwa surowcowego Rzeczypospolitej Polskiej, ochrony środowiska, wykonywania prawa własności oraz rozwoju społeczności lokalnych, proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na każde z przedstawionych pytań.
Z poważaniem
Włodzimierz Skalik
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14199 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WOZ.0500.11.2026.ISP
4474069.18516672.14914073
Warszawa, 04-08-2026
Dotyczy: Odpowiedź na interpelację Posła Włodzimierza Skalika [K10INT18504]
W sprawie: postępowań dotyczących uznania złóż kopalin za złoża strategiczne zgodnie
z przepisami Unii Europejskiej
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posła Włodzimierza Skalika [K10INT18504] przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie postępowania dotyczące
uznania złóż kopalin za złoża strategiczne?
Tak. Minister Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie postępowania administracyjne
w sprawie uznania wybranych złóż kopalin za złoża strategiczne.
Postępowania te prowadzone są na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.
Prawo geologiczne i górnicze1 (dalej jako: „P.g.g.”), w szczególności art. 94a,
oraz art. 50 ust 1 nowelizacji ustawy prawo geologiczne i górnicze2, zgodnie z którym
Minister właściwy do spraw w terminie 2 lat od wejścia w życie ww. ustawy tj. do 28
października 2025 r. wszczyna z urzędu postępowania w przedmiocie uznania złoża za
strategiczne w odniesieniu do kopalin udokumentowanych przed wejściem w życie
wskazanej ustawy.
2. Ile takich postępowań zostało wszczętych od dnia wejścia w życie Rozporządzenia
(UE) 2024/1252?
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252 ustanawiające ramy
na rzecz zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych
(CRMA) nie stanowi podstawy prawnej wszczynania krajowych postępowań dotyczących
uznania złóż kopalin za złoża strategiczne.
3. Jakich kopalin oraz jakich konkretnie złóż dotyczą prowadzone postępowania?
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 69.
2 Dz. U, z 2023 r. poz. 2029 ze zm.
-- 1 of 6 --
Zgodnie z P.g.g. postępowania dotyczą złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1.,
wobec których istnieje przesłanka, że udokumentowane złoże kopaliny może spełniać
kryteria uznania go za złoże strategiczne.
Obecnie Organ prowadzi 62 postepowania w sprawie uznania złóż za strategiczne, w tym
dla złóż gipsów i anhydrytów, rud miedzi, rud metali, siarki rodzima, soli kamiennej, soli
potasowej i potasowo-magnezowej, barytu, fluorytu, węgli brunatnych i kamiennych.
4. Proszę o wskazanie lokalizacji wszystkich złóż objętych postępowaniami, z podaniem
województwa, powiatu, gminy oraz – o ile to możliwe – nazwy złoża.
Postępowania obejmują złoża położone na terenie różnych województw i gmin.
Na obecnym etapie postępowań brak jest podstaw do publikowania pełnego wykazu
wszystkich analizowanych złóż, ponieważ wszczęcie postępowania nie przesądza o jego
wyniku.
Dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji o uznaniu złoża za strategiczne dane dotyczące
złoża zostaną wpisane do Wykazu złóż strategicznych prowadzonego oraz udostępnianego
na BIP przez ministra właściwego ds. środowiska https://bip.mos.gov.pl/wykaz-zloz-
strategicznych/wykaz-zloz-strategicznych/.
5. Na jakim etapie znajduje się każde z prowadzonych postępowań?
Postępowania znajdują się na różnych etapach, zależnie od rodzaju kopaliny oraz momentu
wszczęcia postępowania.
Część postępowań znajduje się na etapie analizy materiału dowodowego, w tym opinii
Państwowej Służby Geologicznej oraz stanowisk właściwych gmin.
W przypadku złóż gipsu i anhydrytu oraz rud miedzi postępowania znajdują się na etapie
analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz przygotowania rozstrzygnięć.
6. Czy w odniesieniu do któregokolwiek ze złóż wydano już decyzję, opinię,
rekomendację lub inny dokument kończący określony etap postępowania? Jeżeli
tak, proszę o wskazanie dat ich wydania oraz podstawy prawnej.
Dotychczas żadne złoże kopaliny nie zostało ostatecznie uznane za złoże strategiczne.
7. Jakie kryteria stosowane są przy kwalifikowaniu złoża jako strategicznego na
gruncie prawa krajowego oraz przepisów Rozporządzenia (UE) 2024/1252?
Przepisy dotyczące uznania złoża za strategiczne, w tym kryteria określone są w ustawie
Prawo geologiczne i górnicze. Zgodnie z art. 94a ust. 1 i 5 P.g.g., organ wszczyna z urzędu
postępowanie, jeżeli udokumentowane złoże kopaliny może spełniać kryteria uznania go
za złoże strategiczne, tj., jeżeli ze względu na stan zagospodarowania terenu istnieje
dostęp do złoża oraz:
i) złoże kopaliny ma podstawowe znaczenie dla gospodarki kraju lub dla interesu
surowcowego państwa, lub
ii) złoże kopaliny ma ponadprzeciętną dla danej kopaliny wielkość zasobów, lub
iii) kopalina znajdująca się w złożu odznacza się unikalnymi parametrami.
Organ działa na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązujących (zasada
legalizmu), tj. na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego3
(dalej jako „K.p.a.”) oraz przepisów szczególnych, jakie zawarte są w P.g.g.
3 Dz.U. z 2025 r. poz. 1691
-- 2 of 6 --
8. Czy w toku prowadzonych postępowań zasięgane są stanowiska:
- jednostek samorządu terytorialnego,
- właścicieli nieruchomości,
- użytkowników wieczystych,
- organizacji społecznych i ekologicznych,
- mieszkańców terenów objętych postępowaniem?
Przepisy ustawy P.g.g., na podstawie których prowadzone jest postępowanie o uznanie
złoża za strategiczne nie przewidują zasięgania stanowiska właścicieli nieruchomości,
użytkowników wieczystych, organizacji społecznych i ekologicznych czy też mieszkańców
terenów objętych postępowaniem.
Postępowanie to przewiduje natomiast uzyskanie opinii wójta (burmistrza, prezydenta
miasta) gmin, na terenie których jest położone złoże kopaliny. Wójt (burmistrz, prezydent
miasta) przedstawia opinię, w drodze postanowienia, w zakresie projektowanych granic
złoża strategicznego oraz sposobu zagospodarowania terenu, na którym jest położone to
złoże, z uwzględnieniem uwarunkowań urbanistycznych, gospodarczych, środowiskowych
i kulturowych tego terenu.
11 marca 2026 r. w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz online odbyło się
spotkanie udziałem przedstawicieli samorządu terytorialnego, poświęcone zagadnieniom
ochrony złóż kopalin w kontekście procesów planowania i zagospodarowania
przestrzennego. Na spotkaniu omówiono aktualne wyzwania związane z tworzeniem
aktów planowania przestrzennego w gminach, w szczególności w powiązaniu z ochroną
złóż kopalin. Była to okazja do wymiany poglądów i stanowisk pomiędzy przedstawicielami
administracji rządowej i samorządów reprezentujących głos mieszkańców.
Organ pozostaje otwarty na dialog ze społeczeństwem i z uwagą analizuje stanowiska
zarówno samorządów, jak i organizacji społecznych. Ministerstwo przywiązuje szczególną
wagę do budowania transparentności procesu oraz utrzymywania dialogu w toku
prowadzonych postępowań. Jednocześnie należy podkreślić, że rolą Ministra Klimatu
i Środowiska jest prowadzenie polityki w obszarze zasobów naturalnych w sposób
uwzględniający różne interesy publiczne — lokalne, regionalne i krajowe — oraz
perspektywę długoterminową, obejmującą m.in. bezpieczeństwo surowcowe, energetyczne
i rozwój gospodarczy państwa w horyzoncie wielu dekad.
9. W jaki sposób zapewniany jest udział społeczeństwa w tych postępowaniach oraz
na jakim etapie możliwe jest zgłaszanie uwag?
Do wydania rozstrzygnięcia w sprawie nie są wymagane konsultacje społeczne.
Niemniej jednak, Organ pozostaje otwarty na dialog ze społeczeństwem i z uwagą analizuje
stanowiska zarówno samorządów, jak i organizacji społecznych.
10. Czy Ministerstwo przeprowadza analizy wpływu uznania złoża za strategiczne na:
- prawa właścicieli nieruchomości,
- możliwość uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
- wydawanie decyzji o warunkach zabudowy,
- rozwój lokalny gmin,
- środowisko naturalne oraz obszary chronione?
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne nie przewiduje
przeprowadzenia takiej analizy. Ocena złóż dokonywana jest w ramach ustawowych
kryteriów określonych w art. 94a P.g.g. Należy podkreślić, że uznanie złoża kopaliny za złoże
strategiczne oznacza, że Organ uznał, że kopalina znajdująca się w złożu jest ważna dla
gospodarki i powinna podlegać szczególnej ochronie. Nie oznacza to wprowadzenia
-- 3 of 6 --
jakichkolwiek ułatwień przy uzyskaniu koncesji na wydobywanie kopaliny.
Dlatego analiza skutków środowiskowych, społecznych i gospodarczych byłaby
przedwczesna.
Złoża kopalin podlegają ustawowej ochronie niezależnie od tego, czy zostaną uznane za
złoża strategiczne. Ochrona ta obowiązuje od ponad 45 lat.
11. Czy sporządzane są analizy ekonomiczne i społeczne dotyczące skutków uznania
złóż za strategiczne?
Ocena złóż dokonywana jest w ramach ustawowych kryteriów określonych w art. 94a
P.g.g.. Postępowanie dotyczące uznania złoża za strategiczne nie jest postępowaniem
inwestycyjnym ani koncesyjnym, dlatego też taka analiza nie jest sporządzana, ponieważ
byłaby przedwczesna.
12. Czy Ministerstwo przewiduje możliwość wypłaty odszkodowań lub rekompensat
właścicielom nieruchomości, których prawa zostaną ograniczone w wyniku objęcia
terenu ochroną złoża strategicznego?
Samo uznanie złoża za strategiczne nie powoduje wywłaszczenia ani automatycznego
ograniczenia prawa własności.
Postepowanie o uznaniu złoża za strategiczne nie wprowadza nowych ograniczeń
planistycznych:
zakazu zabudowy – dla każdego złoża organ może negatywnie zaopiniować plan
ogólny oraz odmówić uzgodnienia miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy,
uwzględnienie złoża strategicznego w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego z uwzględnieniem warunków, które może wskazać Minister
właściwy do spraw środowiska:
wszystkie złoża powinny być uwzględniane w aktach planowania przestrzennego.
Minister jako organ współdziałający w procesie planowania przestrzennego
w dotychczasowej praktyce zawsze brał pod uwagę i respektował prawa nabyte,
tj. organ stoi na stanowisku, że prawa nabyte na podstawie obowiązujących planów
miejscowych i decyzji administracyjnych, uchwalonych lub wydanych zgodnie z prawem
(m.in. uzgodnienie z właściwym organem administracji geologicznej) powinny być
respektowane.
13. Czy Ministerstwo prowadzi rejestr wszystkich postępowań dotyczących złóż
strategicznych? Jeżeli tak, czy zostanie on udostępniony publicznie?
W przypadku gdy decyzja o uznaniu złoża kopaliny za złoże strategiczne stanie się
ostateczna, informacja o takim złożu podlega wpisowi do Wykazu złóż strategicznych
prowadzonego oraz udostępnianego na BIP przez ministra właściwego ds. środowiska
https://bip.mos.gov.pl/wykaz-zloz-strategicznych/wykaz-zloz-strategicznych/.
14. Czy informacje dotyczące prowadzonych postępowań oraz dokumentacja – z
wyłączeniem informacji podlegających ochronie na podstawie obowiązujących
przepisów – będą udostępniane w trybie przepisów o dostępie do informacji
publicznej?
Każdy wniosek dotyczący informacji publicznej zostanie rozpatrzony zgodnie z
-- 4 of 6 --
obowiązującymi przepisami w tym zakresie.
15. Czy Ministerstwo opracowało wytyczne, procedury lub instrukcje dotyczące
stosowania przepisów Rozporządzenia (UE) 2024/1252? Jeżeli tak, proszę o
wskazanie, czy dokumenty te zostaną opublikowane.
Przedmiotowe rozporządzenie jest aktem prawa unijnego o bezpośrednim stosowaniu,
w związku z czym jego przepisy obowiązują bez konieczności wydawania krajowych
wytycznych lub instrukcji dotyczących ich stosowania. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
nie opracowało odrębnych wytycznych, procedur ani instrukcji o charakterze ogólnym
dotyczących stosowania tego rozporządzenia. W przypadku pojawienia się potrzeby
wyjaśnienia praktycznych aspektów stosowania przepisów, informacje będą przekazywane
zainteresowanym podmiotom w ramach obowiązujących form komunikacji,
z uwzględnieniem wytycznych i interpretacji publikowanych przez Komisję Europejską.
16. Czy Ministerstwo opracowało harmonogram wyznaczania złóż strategicznych oraz
przewidywany termin zakończenia poszczególnych postępowań?
Zgodnie z nowelizacją P.g.g. z 2023 r. Minister Klimatu i Środowiska, w terminie
do 28 października 2025 r., dokonał przeglądu udokumentowanych złóż kopalin
oraz wyznaczył te, które są szczególnie ważne dla polskiej gospodarki oraz wymagają
szczególnej ochrony. Prace prowadzone są etapowo, według grup kopalin. Ze względu na
pionierski charakter postępowań oraz konieczność indywidualnej oceny każdego złoża nie
przewiduje się jednego terminu zakończenia wszystkich postępowań. W związku z czym
nie jest możliwe przedstawienie harmonogramu zakończenia poszczególnych postepowań.
17. Czy prowadzone są konsultacje z Komisją Europejską dotyczące kwalifikowania
polskich złóż jako strategicznych? Jeżeli tak, których złóż dotyczą?
Postępowania dotyczące uznania złóż strategicznych prowadzone są na podstawie prawa
krajowego i nie wymagają konsultacji z Komisją Europejską.
18. Czy Ministerstwo przewiduje zmiany legislacyjne w prawie krajowym w związku
z wdrażaniem Rozporządzenia (UE) 2024/1252? Jeżeli tak, proszę o wskazanie
planowanego zakresu tych zmian.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie prace nad projektem ustawy
o zapewnieniu gospodarce krajowej dostępu do surowców, w tym surowców krytycznych
(UC83), wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252
(CRMA).
Projekt ustawy znajduje się na etapie końcowych uzgodnień rządowych. Szczegółowe
informacje dostępne są na stronie Rządowego Centrum Legislacji:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12401805.
19. Czy istnieje możliwość wykreślenia złoża z wykazu złóż strategicznych? Jeżeli tak,
jakie będą przesłanki i procedura tego działania?
Tak. Zgodnie z art. 94a ust. 14 P.g.g. Minister właściwy do spraw środowiska może uchylić
lub zmienić decyzję uznającą złoże albo jego część za strategiczne, jeżeli przestało ono
spełniać ustawowe kryteria.
W takim przypadku następuje odpowiednia aktualizacja Wykazu złóż strategicznych.
-- 5 of 6 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 6 of 6 --