Interpelacja nr 18497
Interpelacja w sprawie podwyżek akcyzy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Klimat, Energia i Środowisko (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podwyżek akcyzy
Interpelacja nr 18497
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie podwyżek akcyzy
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 09-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w przestrzeni publicznej pojawiają się informacje o planowanych kolejnych podwyżkach stawek akcyzy na napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe. Zmiany w zakresie opodatkowania tych produktów mają istotny wpływ zarówno na dochody budżetu państwa, jak i na zachowania konsumentów oraz funkcjonowanie legalnego rynku. Jednocześnie w debacie publicznej podnoszone są wątpliwości dotyczące wpływu wzrostu obciążeń podatkowych na rozwój szarej strefy oraz skuteczność fiskalną kolejnych podwyżek akcyzy.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie były wpływy do budżetu państwa z tytułu podatku akcyzowego od sprzedaży napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych w poszczególnych latach 2022-2026, z podziałem na poszczególne grupy wyrobów?
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje analizami dotyczącymi skali szarej strefy na rynku napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych w latach 2022-2026? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie dostępnych danych oraz ocenę wpływu zmian stawek akcyzy na wielkość nielegalnego obrotu tymi produktami.
Czy przed podjęciem decyzji o kolejnych podwyżkach akcyzy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizy dotyczące ich wpływu na dochody budżetu państwa, poziom legalnej sprzedaży oraz rozwój szarej strefy? Jeśli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków z tych analiz.
Interpelacja nr 18497
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie podwyżek akcyzy
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 09-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w przestrzeni publicznej pojawiają się informacje o planowanych kolejnych podwyżkach stawek akcyzy na napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe. Zmiany w zakresie opodatkowania tych produktów mają istotny wpływ zarówno na dochody budżetu państwa, jak i na zachowania konsumentów oraz funkcjonowanie legalnego rynku. Jednocześnie w debacie publicznej podnoszone są wątpliwości dotyczące wpływu wzrostu obciążeń podatkowych na rozwój szarej strefy oraz skuteczność fiskalną kolejnych podwyżek akcyzy.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie były wpływy do budżetu państwa z tytułu podatku akcyzowego od sprzedaży napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych w poszczególnych latach 2022-2026, z podziałem na poszczególne grupy wyrobów?
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje analizami dotyczącymi skali szarej strefy na rynku napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych w latach 2022-2026? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie dostępnych danych oraz ocenę wpływu zmian stawek akcyzy na wielkość nielegalnego obrotu tymi produktami.
Czy przed podjęciem decyzji o kolejnych podwyżkach akcyzy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizy dotyczące ich wpływu na dochody budżetu państwa, poziom legalnej sprzedaży oraz rozwój szarej strefy? Jeśli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków z tych analiz.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.6 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7622 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
|
Warszawa, 29 lipca 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 18497
Znak sprawy: PAD1.054.15.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18497 w sprawie podwyżek
akcyzy.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Roberta Dowhana w sprawie podwyżek
akcyzy, wyjaśniam, co następuje.
W odniesieniu do pytania pierwszego, dotyczącego wpływów do budżetu państwa z
tytułu podatku akcyzowego od sprzedaży napojów alkoholowych oraz wyrobów
tytoniowych w latach 2022-2026, przedstawiam poniższe dane. Jednocześnie
chciałbym wyjaśnić, że w związku z zasadami sprawozdawczości budżetowej,
obecnie, nie dysponujemy danymi za cały 2026 r. Wobec tego resort finansów
przekazuje dostępne dane za pierwsze pięć miesięcy 2026 roku.
Wpływy budżetowe z tytułu podatku akcyzowego w mln zł.
Wyroby akcyzowe 2022 2023 2024 2025 2026*
Wyroby spirytusowe
(alkohol etylowy) 10 460,9 9 904,7 10 330,2 10 416,6 3 376,0
Piwo 3 663,8 3 679,5 3 661,7 3 736,7 1 355,9
Wino, pozostałe napoje
fermentowane i
wyroby pośrednie
507,2 509,1 586,0 475,5 217,4
Wyroby tytoniowe 25 573,8 27 549,0 30 198,8 31 096,1 13 169,3
*dane za 5 miesięcy 2026r.
-- 1 of 3 --
2/3
Wyjaśnienia wymaga, że wyroby akcyzowe, ze względu na wysokie obciążenia
podatkowe, charakteryzują się podwyższonym ryzykiem występowania oszustw
podatkowych oraz prób unikania opodatkowania. Minimalizowaniu występowania
tych zagrożeń służą np. przepisy dotyczące składu podatkowego, zabezpieczeń
akcyzowych czy określające zasady przemieszczania wyrobów akcyzowych na
obszarze kraju oraz w ramach wspólnego rynku UE. Poza tym stosowanie przepisów
w zakresie podatku akcyzowego wspomagają narzędzia oraz systemy
informatyczne, takie jak Centralny Rejestr Podmiotów Akcyzowych (CRPA), System
Przemieszczania oraz Nadzoru Wyrobów Akcyzowych (EMCS), System
Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT), unijny System Wymiany Danych
Akcyzowych (SEED) oraz Unijny System Śledzenia Ruchu i Pochodzenia Wyrobów
Tytoniowych (Track&Trace).
Obszar akcyzy stanowi wysokie ryzyko powstawania grup przestępczych i dlatego
jest on stale monitorowany przez Krajową Administrację Skarbową (KAS). KAS
dostosowuje działania kontrolne do aktualnie panującej sytuacji i pojawiających się
nowych trendów w nielegalnym obrocie wyrobami akcyzowymi, wykorzystując
przeprowadzane na bieżąco analizy w tym zakresie. Kontrole celno-skarbowe, które
nie są kontrolami losowymi lub wynikającymi z przepisów prawa, są prowadzone z
uwzględnieniem analizy ryzyka, o której mowa w art. 58 ustawy z dnia 16 listopada
2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej.1 Obecnie ukierunkowane są one
szczególnie na wyroby tytoniowe (w tym e-papierosy i podobne wyroby) oraz
wyroby alkoholowe. Efektem tych działań jest wykrywanie grup przestępczych.
Polska znajduje się w grupie państw członkowskich Unii Europejskiej, których udział
w szarej strefie tytoniowej jest znacznie poniżej średniej dla całej UE (tj. 5,3% w
2025 r. w stosunku do średniej 10,3% w UE).2 Jednym z czynników determinujących
skuteczne przeciwdziałanie występowaniu szarej strefy jest ciągłe doskonalenie i
podnoszenie kwalifikacji i kompetencji kadr odpowiedzialnych za zwalczanie
przestępczości, a także właściwe ukierunkowanie narzędzi i środków kontrolnych
na obszary najbardziej narażone na występowanie nieprawidłowości. Istotne jest
również zacieśnianie współpracy pomiędzy poszczególnymi służbami oraz
współpraca międzynarodowa z uwagi na niejednokrotnie globalny charakter
działania sprawców.
Przedmiotem bieżącej obserwancji KAS jest również rynek obrotu nielegalnymi
wyrobami alkoholowymi. W 2025 r. ujawniono 55,99 tyś. litrów nielegalnych
wyrobów alkoholowych, a w 2026 roku 13,72 tyś. litrów objętościowych
nielegalnego alkoholu. KAS szacuje, że nielegalny rynek napojów spirytusowych w
2025 roku wynosił 3,2% wielkości dostaw rynkowych, tj. około 4,0 mln litrów 100%
alkoholu etylowego i w stosunku do roku 2024 uległ on nieznacznemu zmniejszeniu
(w 2024 roku kształtował się on na poziomie 3,8% wielkości dostaw rynkowych, tj.
około 4,8 mln litrów 100% alkoholu etylowego). Na tę wielkość składają się alkohol
etylowy skażony, bimber, napoje spirytusowe przemycone przez wschodnią granicę
lub przeniesione w ramach dopuszczalnych norm a następnie oferowane do
sprzedaży.
Odnosząc się do pytania trzeciego, w którym Pan Poseł pyta czy przed podjęciem
decyzji o kolejnych podwyżkach akcyzy Ministerstwo Finansów przeprowadziło
1 Dz. U. z 2026 r., poz. 415, 483, 846.
2 Raport KPMG „Illicit Cigarette and Heated Tobacco Consumption, and oral nicotine share in Europe
– 2025 results” s.176.
-- 2 of 3 --
3/3
analizy dotyczące wpływu tych podwyżek na dochody budżetu państwa, poziom
legalnej sprzedaży oraz rozwój szarej strefy, chciałbym podkreślić, że Ministerstwo
Finansów nie stosuje modeli optymalizacyjnych ukierunkowanych jedynie na
ograniczenie szarej strefy lub maksymalizację dochodów budżetowych.
W odniesieniu do niektórych wyrobów akcyzowych, prawo Unii Europejskiej
zobowiązuje państwa członkowskie do stosowania minimalnych poziomów
opodatkowania akcyzą, przy jednoczesnym pozostawieniu swobody w ustalaniu
stawek wyższych zgodnie z krajową polityką fiskalną.3 W celu zachowania zgodności
stawek podatku akcyzowego z minimalnymi poziomami opodatkowania
określonymi w prawie unijnym, Polska, jako państwo nienależące do strefy euro,
dokonuje corocznej weryfikacji tych stawek w oparciu o kurs euro do złotego z
pierwszego dnia roboczego października, ogłaszany w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej, i w razie potrzeby dostosowuje ich wysokość.
Polityka akcyzowa państwa jest nie tylko istotną częścią jego polityki fiskalnej, ale
równolegle stanowi narzędzie regulujące poziom konsumpcji używek negatywnie
wpływających na zdrowie społeczeństwa.4 Polityka ta przekłada się także na
zdolność państwa do monitorowania następstw zdrowotnych sięgania po takie
substancje, jak nikotyna czy alkohol. Bieżąca analiza w zakresie skutków
zdrowotnych spożywania tych używek, umożliwia efektywniejszą kontrolę szkód
ponoszonych przez społeczeństwo w związku ze spożywaniem wyrobów
alkoholowych czy zażywaniem wyrobów zawierających nikotynę, a także pozwala
na kontrolowanie wielkości nakładów na działalność profilaktyczną oraz terapie
medyczne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
3 Dyrektywa Rady 92/84/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia stawek podatku
akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych, tekst dyrektywy dostępny jest tutaj: https://eur-
lex.europa.eu/eli/dir/1992/84/oj; Dyrektywa Rady 2011/64/UE z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie
struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych, tekst dyrektywy dostępny jest
tutaj: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32011L0064; Dyrektywa
Rady 2003/96/WE w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących
opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, tekst dyrektywy dostępny jest tutaj:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02003L0096-20230110.
4 Na temat traktowania akcyzy jako jednego z instrumentów za pośrednictwem którego państwa mogą
realnie wpływać na podnoszenie poziomu zdrowia swoich obywateli wypowiada się Światowa
Organizacja Zdrowia (WHO), https://www.who.int/
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
|
Warszawa, 29 lipca 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 18497
Znak sprawy: PAD1.054.15.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18497 w sprawie podwyżek
akcyzy.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Roberta Dowhana w sprawie podwyżek
akcyzy, wyjaśniam, co następuje.
W odniesieniu do pytania pierwszego, dotyczącego wpływów do budżetu państwa z
tytułu podatku akcyzowego od sprzedaży napojów alkoholowych oraz wyrobów
tytoniowych w latach 2022-2026, przedstawiam poniższe dane. Jednocześnie
chciałbym wyjaśnić, że w związku z zasadami sprawozdawczości budżetowej,
obecnie, nie dysponujemy danymi za cały 2026 r. Wobec tego resort finansów
przekazuje dostępne dane za pierwsze pięć miesięcy 2026 roku.
Wpływy budżetowe z tytułu podatku akcyzowego w mln zł.
Wyroby akcyzowe 2022 2023 2024 2025 2026*
Wyroby spirytusowe
(alkohol etylowy) 10 460,9 9 904,7 10 330,2 10 416,6 3 376,0
Piwo 3 663,8 3 679,5 3 661,7 3 736,7 1 355,9
Wino, pozostałe napoje
fermentowane i
wyroby pośrednie
507,2 509,1 586,0 475,5 217,4
Wyroby tytoniowe 25 573,8 27 549,0 30 198,8 31 096,1 13 169,3
*dane za 5 miesięcy 2026r.
-- 1 of 3 --
2/3
Wyjaśnienia wymaga, że wyroby akcyzowe, ze względu na wysokie obciążenia
podatkowe, charakteryzują się podwyższonym ryzykiem występowania oszustw
podatkowych oraz prób unikania opodatkowania. Minimalizowaniu występowania
tych zagrożeń służą np. przepisy dotyczące składu podatkowego, zabezpieczeń
akcyzowych czy określające zasady przemieszczania wyrobów akcyzowych na
obszarze kraju oraz w ramach wspólnego rynku UE. Poza tym stosowanie przepisów
w zakresie podatku akcyzowego wspomagają narzędzia oraz systemy
informatyczne, takie jak Centralny Rejestr Podmiotów Akcyzowych (CRPA), System
Przemieszczania oraz Nadzoru Wyrobów Akcyzowych (EMCS), System
Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT), unijny System Wymiany Danych
Akcyzowych (SEED) oraz Unijny System Śledzenia Ruchu i Pochodzenia Wyrobów
Tytoniowych (Track&Trace).
Obszar akcyzy stanowi wysokie ryzyko powstawania grup przestępczych i dlatego
jest on stale monitorowany przez Krajową Administrację Skarbową (KAS). KAS
dostosowuje działania kontrolne do aktualnie panującej sytuacji i pojawiających się
nowych trendów w nielegalnym obrocie wyrobami akcyzowymi, wykorzystując
przeprowadzane na bieżąco analizy w tym zakresie. Kontrole celno-skarbowe, które
nie są kontrolami losowymi lub wynikającymi z przepisów prawa, są prowadzone z
uwzględnieniem analizy ryzyka, o której mowa w art. 58 ustawy z dnia 16 listopada
2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej.1 Obecnie ukierunkowane są one
szczególnie na wyroby tytoniowe (w tym e-papierosy i podobne wyroby) oraz
wyroby alkoholowe. Efektem tych działań jest wykrywanie grup przestępczych.
Polska znajduje się w grupie państw członkowskich Unii Europejskiej, których udział
w szarej strefie tytoniowej jest znacznie poniżej średniej dla całej UE (tj. 5,3% w
2025 r. w stosunku do średniej 10,3% w UE).2 Jednym z czynników determinujących
skuteczne przeciwdziałanie występowaniu szarej strefy jest ciągłe doskonalenie i
podnoszenie kwalifikacji i kompetencji kadr odpowiedzialnych za zwalczanie
przestępczości, a także właściwe ukierunkowanie narzędzi i środków kontrolnych
na obszary najbardziej narażone na występowanie nieprawidłowości. Istotne jest
również zacieśnianie współpracy pomiędzy poszczególnymi służbami oraz
współpraca międzynarodowa z uwagi na niejednokrotnie globalny charakter
działania sprawców.
Przedmiotem bieżącej obserwancji KAS jest również rynek obrotu nielegalnymi
wyrobami alkoholowymi. W 2025 r. ujawniono 55,99 tyś. litrów nielegalnych
wyrobów alkoholowych, a w 2026 roku 13,72 tyś. litrów objętościowych
nielegalnego alkoholu. KAS szacuje, że nielegalny rynek napojów spirytusowych w
2025 roku wynosił 3,2% wielkości dostaw rynkowych, tj. około 4,0 mln litrów 100%
alkoholu etylowego i w stosunku do roku 2024 uległ on nieznacznemu zmniejszeniu
(w 2024 roku kształtował się on na poziomie 3,8% wielkości dostaw rynkowych, tj.
około 4,8 mln litrów 100% alkoholu etylowego). Na tę wielkość składają się alkohol
etylowy skażony, bimber, napoje spirytusowe przemycone przez wschodnią granicę
lub przeniesione w ramach dopuszczalnych norm a następnie oferowane do
sprzedaży.
Odnosząc się do pytania trzeciego, w którym Pan Poseł pyta czy przed podjęciem
decyzji o kolejnych podwyżkach akcyzy Ministerstwo Finansów przeprowadziło
1 Dz. U. z 2026 r., poz. 415, 483, 846.
2 Raport KPMG „Illicit Cigarette and Heated Tobacco Consumption, and oral nicotine share in Europe
– 2025 results” s.176.
-- 2 of 3 --
3/3
analizy dotyczące wpływu tych podwyżek na dochody budżetu państwa, poziom
legalnej sprzedaży oraz rozwój szarej strefy, chciałbym podkreślić, że Ministerstwo
Finansów nie stosuje modeli optymalizacyjnych ukierunkowanych jedynie na
ograniczenie szarej strefy lub maksymalizację dochodów budżetowych.
W odniesieniu do niektórych wyrobów akcyzowych, prawo Unii Europejskiej
zobowiązuje państwa członkowskie do stosowania minimalnych poziomów
opodatkowania akcyzą, przy jednoczesnym pozostawieniu swobody w ustalaniu
stawek wyższych zgodnie z krajową polityką fiskalną.3 W celu zachowania zgodności
stawek podatku akcyzowego z minimalnymi poziomami opodatkowania
określonymi w prawie unijnym, Polska, jako państwo nienależące do strefy euro,
dokonuje corocznej weryfikacji tych stawek w oparciu o kurs euro do złotego z
pierwszego dnia roboczego października, ogłaszany w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej, i w razie potrzeby dostosowuje ich wysokość.
Polityka akcyzowa państwa jest nie tylko istotną częścią jego polityki fiskalnej, ale
równolegle stanowi narzędzie regulujące poziom konsumpcji używek negatywnie
wpływających na zdrowie społeczeństwa.4 Polityka ta przekłada się także na
zdolność państwa do monitorowania następstw zdrowotnych sięgania po takie
substancje, jak nikotyna czy alkohol. Bieżąca analiza w zakresie skutków
zdrowotnych spożywania tych używek, umożliwia efektywniejszą kontrolę szkód
ponoszonych przez społeczeństwo w związku ze spożywaniem wyrobów
alkoholowych czy zażywaniem wyrobów zawierających nikotynę, a także pozwala
na kontrolowanie wielkości nakładów na działalność profilaktyczną oraz terapie
medyczne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
3 Dyrektywa Rady 92/84/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia stawek podatku
akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych, tekst dyrektywy dostępny jest tutaj: https://eur-
lex.europa.eu/eli/dir/1992/84/oj; Dyrektywa Rady 2011/64/UE z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie
struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych, tekst dyrektywy dostępny jest
tutaj: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32011L0064; Dyrektywa
Rady 2003/96/WE w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących
opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, tekst dyrektywy dostępny jest tutaj:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02003L0096-20230110.
4 Na temat traktowania akcyzy jako jednego z instrumentów za pośrednictwem którego państwa mogą
realnie wpływać na podnoszenie poziomu zdrowia swoich obywateli wypowiada się Światowa
Organizacja Zdrowia (WHO), https://www.who.int/
-- 3 of 3 --