Interpelacja w sprawie wpływu projektowanych zmian w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty na sytuację lekarzy i lekarzy dentystów z niepełnosprawnościami odbywających szkolenie specjalizacyjne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18492
do ministra zdrowia
w sprawie wpływu projektowanych zmian w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty na sytuację lekarzy i lekarzy dentystów z niepełnosprawnościami odbywających szkolenie specjalizacyjne
Zgłaszający: Barbara Okuła, Ewa Szymanowska, Sławomir Ćwik, Izabela Bodnar
Data wpływu: 09-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z pracami nad projektem ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie informacji dotyczących wpływu projektowanych rozwiązań na sytuację lekarzy i lekarzy dentystów z niepełnosprawnościami odbywających szkolenie specjalizacyjne.
Lekarze i lekarze dentyści z niepełnosprawnościami stanowią ważną część systemu ochrony zdrowia. Tworzenie przepisów regulujących przebieg szkolenia specjalizacyjnego powinno uwzględniać ich szczególną sytuację, tak aby zapewnić im równe szanse rozwoju zawodowego przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów kształcenia specjalizacyjnego.
Do środowiska lekarskiego oraz organizacji zajmujących się prawami osób z niepełnosprawnościami docierają sygnały, że projektowane przepisy mogą wywołać szczególnie niekorzystne skutki wobec osób posiadających umiarkowany albo znaczny stopień niepełnosprawności. Dotyczy to zwłaszcza regulacji odnoszących się do dyżurów medycznych, organizacji czasu pracy, przedłużania szkolenia specjalizacyjnego oraz skutków związanych z Państwowym Egzaminem Specjalizacyjnym.
Wątpliwości budzi możliwość powstania sytuacji, w której lekarz lub lekarz dentysta z niepełnosprawnością, korzystający z ustawowych uprawnień ochronnych dotyczących czasu pracy, mógłby faktycznie ponosić negatywne konsekwencje korzystania z tych uprawnień. W szczególności dotyczy to osób, które ze względu na stan zdrowia albo obowiązujące przepisy prawa nie mogą pełnić dyżurów medycznych w takim samym wymiarze jak osoby bez niepełnosprawności.
Wątpliwości budzi również możliwość wystąpienia sytuacji, w której formalnie neutralne przepisy mogłyby w praktyce prowadzić do dyskryminacji pośredniej lekarzy i lekarzy dentystów z niepełnosprawnościami. Może to nastąpić w szczególności wtedy, gdy niemożność realizacji określonych obowiązków szkoleniowych, wynikająca ze stanu zdrowia lub niepełnosprawności, będzie skutkować przedłużeniem szkolenia, obowiązkiem odpracowania dyżurów albo innymi negatywnymi konsekwencjami zawodowymi.
Należy podkreślić, że celem przepisów dotyczących kształcenia podyplomowego lekarzy powinno być zapewnienie wysokiej jakości szkolenia specjalizacyjnego. Rozwiązania te powinny jednak jednocześnie uwzględniać zasadę równego traktowania, obowiązek zapewnienia racjonalnych dostosowań oraz wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami gwarancje ochrony praw osób z niepełnosprawnościami.
Osoby wykonujące zawód lekarza lub lekarza dentysty, mimo własnych ograniczeń zdrowotnych, każdego dnia udzielają pomocy pacjentom i wnoszą istotny wkład w funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia. Tym bardziej zasadne wydaje się tworzenie rozwiązań prawnych, które umożliwią im odbywanie szkolenia specjalizacyjnego na zasadach zapewniających rzeczywistą równość szans, bez narażania ich na negatywne konsekwencje wynikające wyłącznie z niepełnosprawności lub korzystania z przysługujących im uprawnień.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizę wpływu projektowanych przepisów na sytuację lekarzy i lekarzy dentystów z niepełnosprawnościami oraz lekarzy będących rodzicami, w tym opiekunami dzieci z orzeczoną niepełnosprawnością, odbywających szkolenie specjalizacyjne?
Czy w toku prac nad projektem oceniano ryzyko dyskryminacji bezpośredniej lub pośredniej lekarzy i lekarzy dentystów z niepełnosprawnościami, w szczególności osób posiadających umiarkowany albo znaczny stopień niepełnosprawności?
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało skutki projektowanych regulacji dotyczących dyżurów medycznych dla lekarzy i lekarzy dentystów, którzy ze względu na niepełnosprawność, stan zdrowia własny lub dziecka albo obowiązujące przepisy dotyczące czasu pracy osób z niepełnosprawnościami nie mogą pełnić dyżurów w pełnym wymiarze?
Czy projektowane przepisy przewidują mechanizmy zabezpieczające lekarzy i lekarzy dentystów z niepełnosprawnościami przed wydłużeniem szkolenia specjalizacyjnego wyłącznie z powodu korzystania przez nich z ustawowych uprawnień ochronnych?
Czy lekarz albo lekarz dentysta z niepełnosprawnością, który nie może pełnić dyżurów medycznych z przyczyn zdrowotnych lub prawnych, będzie zobowiązany do ich odpracowania w dodatkowym okresie szkolenia specjalizacyjnego?
Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje możliwość indywidualnego dostosowania przebiegu szkolenia specjalizacyjnego do sytuacji zdrowotnej lekarza lub lekarza dentysty z niepełnosprawnością, bez negatywnych konsekwencji dla przebiegu tego szkolenia?
Czy projektowane przepisy przewidują ochronę lekarzy i lekarzy dentystów przed utratą skutków zdanego Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w sytuacji, gdy opóźnienie w zakończeniu szkolenia specjalizacyjnego wynika z choroby, hospitalizacji, rehabilitacji, zabiegów operacyjnych lub innych okoliczności związanych ze stanem zdrowia albo niepełnosprawnością własną lub dziecka pozostającego pod ich opieką?
Czy projektowane rozwiązania były konsultowane z pełnomocnikiem rządu do spraw osób niepełnosprawnych, Naczelną Izbą Lekarską, przedstawicielami lekarzy z niepełnosprawnościami oraz organizacjami reprezentującymi osoby z niepełnosprawnościami?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje uzupełnienie projektu o rozwiązania gwarantujące racjonalne dostosowania procesu szkolenia specjalizacyjnego oraz zapewniające, że korzystanie przez lekarzy i lekarzy dentystów z niepełnosprawnościami z ustawowych uprawnień ochronnych nie będzie prowadziło do negatywnych konsekwencji zawodowych ani ograniczenia dostępu do specjalizacji?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa uzupełnienie projektu o uproszczone rozwiązania dotyczące zmiany specjalizacji lub miejsca odbywania szkolenia specjalizacyjnego przez lekarza lub lekarza dentystę z uwagi na problemy zdrowotne, orzeczoną niepełnosprawność własną albo dziecka pozostającego pod jego opieką?
Czy Ministerstwo Zdrowia w toku konsultacji publicznych projektu otrzymało uwagi dotyczące wpływu projektowanych przepisów na sytuację lekarzy i lekarzy dentystów znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji zdrowotnej lub rodzinnej? Jeżeli tak, proszę o wskazanie liczby takich uwag oraz informacji, w jaki sposób zostały one uwzględnione w dalszych pracach legislacyjnych.
Z poważaniem
Barbara Okuła
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9156 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.18.2026.GG
Warszawa, 30 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.
U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2026 r.
poz. 573 i 665), przekazuję odpowiedź na interpelację nr 18492 Posłów: Barbary Okuły,
Ewy Szymanowskiej, Sławomira Ćwika i Izabeli Bodnar w sprawie wpływu projektowanych
zmian w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty na sytuację lekarzy i lekarzy
dentystów z niepełnosprawnościami odbywających szkolenie specjalizacyjne.
W odpowiedzi na pytania nr 1- 6 i 8 interpelacji informuję, że w dniach 8 czerwca – 8 lipca
2026 r. trwały konsultacje publiczne i uzgodnienia projektu ustawy o zmianie ustawy o
zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (UD384).
Zgodnie z przedmiotowym projektem lekarze i lekarki w czasie stażu i szkolenia
specjalizacyjnego nadal będą mogli korzystać z pełni praw przysługujących pracownikom w
związku z macierzyństwem oraz z pełni praw przysługujących pracownikom w związku z
orzeczoną niepełnosprawnością. Projekt ustawy przewiduje natomiast, że w sytuacji, kiedy
lekarz lub lekarka nie odbywa obowiązkowych dyżurów przewidzianych w programie
specjalizacji w związku z korzystaniem z uprawnień związanych z macierzyństwem lub
niepełnosprawnością, będzie zobowiązany/zobowiązana do odrobienia tych dyżurów w
normalnym czasie pracy w ramach przedłużenia szkolenia specjalizacyjnego. Obecnie
lekarki i lekarze korzystający z uprawnień związanych z macierzyństwem lub orzeczoną
niepełnosprawnością mogą być zwolnieni z dyżurowania bez konieczności odrabiania tych
dyżurów przez 2 lata specjalizacji, natomiast jeżeli okres niedyżurowania jest dłuższy niż
dwa lata lekarze i lekarki są zobowiązani do odrobienia dyżurów, których nie odbyli w
związku z macierzyństwem w okresie przekraczającym 2 lata. Zgodnie z projektowanymi
zmianami nie będzie już obowiązywał 2 letni okres zwolnienia z dyżurów, tzn. lekarki i
lekarze nadal będą mogli korzystać z uprawnień związanych z macierzyństwem oraz
orzeczoną niepełnosprawnością, jednak będą zobowiązani do odrobienia
niezrealizowanych dyżurów w normalnym czasie pracy. Dotychczasowe rozwiązanie
zwalniające z odrabiania dyżurów, których lekarz albo lekarka nie odbyli w okresie 2 lat w
związku z korzystaniem z uprawnień związanych z macierzyństwem lub
niepełnosprawnością nie może dalej funkcjonować, gdyż jest niezgodnie z Dyrektywą
2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie
uznawania kwalifikacji zawodowych. Zgodnie z art. 25 ust. 3 ww. Dyrektywy
Kształcenie
specjalizacyjne powinno się odbywać w pełnym wymiarze godzin w placówkach uznanych
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przez właściwe organy. Obejmuje ono udział w pełnym zakresie działalności medycznej
prowadzonej przez placówkę, w której odbywa się kształcenie, w tym w pełnieniu dyżurów,
tak aby kształcący się lekarz cały czas przeznaczony na pracę zawodową we wszystkich
tygodniach roboczych w roku poświęcał na zajęcia praktyczne i teoretyczne, zgodnie z
procedurami ustanowionymi przez właściwe organy.
Zgodnie z powyższym, każdy lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne w danej
dziedzinie powinien odbyć je w pełnym wymiarze godzin, w tym godzin dyżurowych.
Zwolnienie lekarzy i lekarek korzystających z uprawnień macierzyńskich i z uprawnień
związanych z niepełnosprawnością z dyżurowania, bez konieczności odrobienia tych
dyżurów w normalnym czasie pracy doprowadza do sytuacji, w której wskazani lekarze i
lekarki odbywają o ok. 1000 godzin szkolenia mniej niż lekarze, którzy nie korzystają z
takiego zwolnienia. Dlatego też konieczne jest wprowadzenie rozwiązania, zgodnie z
którym będą oni mogli korzystać z pełni praw pracowniczych związanych z
macierzyństwem i niepełnosprawnością, ale też odbędą szkolenie w pełnym wymiarze.
Należy przy tym zaznaczyć, że lekarze i lekarki, którzy z powodów zdrowotnych czasowo
nie odbywają szkolenia specjalizacyjnego, także zobowiązani są do odrobienia części
niezrealizowanego z powodu choroby szkolenia w ramach przedłużenia szkolenia
specjalizacyjnego. Zatem proponowane rozwiązania nie mają charakteru
dyskryminującego, gdyż wszyscy lekarze i lekarki zobowiązani są odrobić w ramach
przedłużenia szkolenia specjalizacyjnego niezrealizowane elementy szkolenia przewidziane
w programie specjalizacji.
W związku z powyższym, proponowane rozwiązania nie wymagały dodatkowych
konsultacji. Zmiany te podlegały natomiast konsultacjom w ramach konsultacji publicznych
projektu ustawy.
Jednocześnie informuję, że w związku z publicznie wyrażanym sprzeciwem wobec
nowelizacji ustawy, wskazującym na błędną interpretację niektórych z projektowanych
przepisów bądź niezrozumienie intencji projektodawcy, w Ministerstwie Zdrowia odbyły
się dotychczas 3 spotkania mające na celu wyjaśnienie i omówienie pojawiających się w
przestrzeni publicznej wątpliwości.
W dniu 23.06.2026 r. odbyło się spotkanie z przedstawicielkami Fundacji Matki Lekarki.
Natomiast w dniu 26.06.2026 r. odbyło się spotkanie z przedstawicielami studentów
medycyny z uczelni z całej Polski. Ponadto w dniu 3 lipca 2026 r. odbyło się spotkanie z
przedstawicielami Porozumienia Rezydentów OZZL.
Planowane jest ewentualne przeprowadzenie kolejnych spotkań z wyżej wymienionymi
organizacjami po naniesieniu na projekt poprawek związanych z uwzględnieniem części
uwag zgłoszonych w konsultacjach.
W odpowiedzi na pytanie nr 7 interpelacji informuje, że jeszcze na początku 2020 r. lekarz,
aby podejść do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (dalej: „PES”) musiał najpierw
ukończyć szkolenie specjalizacyjne, a szkolenie to musiało być zweryfikowane. Dopiero po
potwierdzeniu przez Urząd Wojewódzki, że jego szkolenie zostało zrealizowane zgodnie z
programem, lekarz mógł podejść do PES. Często było tak, że lekarz musiał oczekiwać na
egzamin nawet klika miesięcy, gdyż egzaminy odbywają się w stałych sesjach 2 razy w roku,
a zakończenie szkolenia mogło przypaść zaraz po danej sesji i wtedy lekarz czekał parę
miesięcy na kolejną sesję, co przedłużało uzyskanie przez niego tytułu specjalisty. Dlatego
też w 2020 r. wprowadzono możliwość zdania PES na ostatnim roku szkolenia, aby lekarz
mógł zdać egzamin jeszcze w trakcie szkolenia, wtedy od razu po jego zakończeniu i
weryfikacji otrzymywał tytuł specjalisty. W wielu przypadkach rozwiązanie to okazało się
bardzo korzystne i spełniło swoje zadanie, jednak obecnie mierzymy się również z wieloma
niepożądanymi skutkami tego rozwiązania, ponieważ coraz częściej zdarzają się przypadki,
że lekarz zda PES a następnie przez kilka lat nie kończy szkolenia specjalizacyjnego.
Z uwagi na powyższe uznano, że PES zdany w trakcie szkolenia specjalizacyjnego musi mieć
termin ważności. Termin ważności PES będzie mobilizował lekarzy do terminowego
kończenia szkolenia specjalizacyjnego i zwalniania miejsc szkoleniowych. Natomiast PES
zdany po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego nie będzie miał terminu ważności, gdyż
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
bezpośrednio po jego zdaniu lekarz uzyska tytuł specjalisty. Odnosząc się do szczególnych
przypadków związanych z macierzyństwem i długotrwałą chorobą, obecnie analizowane są
możliwości wprowadzenia wyjątków obejmujących takie zdarzenia.
W odpowiedzi na pytanie nr 9 i 10 interpelacji informuję, że jak wskazano powyżej zgodnie
z przedmiotowym projektem lekarze i lekarki w czasie stażu i szkolenia specjalizacyjnego
nadal będą mogli korzystać z pełni praw przysługujących pracownikom w związku z
macierzyństwem oraz z pełni praw przysługujących pracownikom w związku z orzeczoną
niepełnosprawnością. Projekt przewiduje również, że jeżeli właściwa okręgowa rada
lekarska potwierdzi w uchwale istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kontynuowania
dotychczasowej specjalizacji, lekarka albo lekarz będzie mógł zmienić szkolenie
specjalizacyjne na inne w trybie rezydenckim.
W odpowiedzi na pytanie nr 11 interpelacji informuję, że do dnia 8.07.2026 r. do
Ministerstwa Zdrowia wpłynęło ponad 2000 pism z uwagami w ramach konsultacji
publicznych projektu ustawy. Obecnie ww. uwagi są rozpatrywane. Dlatego też aktualnie
nie można podać liczby pism i stanowisk, które dotyczyły wpływu projektowanych
przepisów na sytuację lekarzy i lekarzy dentystów z niepełnosprawnościami oraz lekarzy
rodziców/opiekunów dzieci z orzeczoną niepełnosprawnością. Niemniej informuję, że
wszystkie uwagi zgłoszone do projektu, wraz ze stanowiskiem Ministerstwa Zdrowia,
zostaną zamieszczone na stronie Rządowego Centrum Legislacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --