Interpelacja nr 18485
Interpelacja w sprawie ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią okazałego dębu i zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (woj. pomorskie)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią okazałego dębu i zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (woj. pomorskie)
Interpelacja nr 18485
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią okazałego dębu i zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (woj. pomorskie)
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 09-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister w sprawie planowanej wycinki kilkudziesięciu drzew w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (gmina Kościerzyna), w tym okazałego dębu o obwodzie około 315 cm oraz historycznej alei grabowej, stanowiących element XIX-wiecznego założenia parkowego ujętego w ewidencji zabytków.
Sprawa budzi ogromne zaniepokojenie mieszkańców, organizacji społecznych oraz środowiska naukowego. Do organów administracji skierowano petycje i wnioski wskazujące na konieczność przeprowadzenia pełnej analizy stanu drzew przed podjęciem nieodwracalnej decyzji o ich usunięciu.
Szczególne wątpliwości budzi sytuacja okazałego dębu, który posiada urzędową tablicę „Pomnik przyrody – prawem chroniony”, figuruje jako pomnik przyrody w historycznej dokumentacji konserwatorskiej, a jednocześnie – według informacji przekazanych przez starostę kościerskiego – brak jest obecnie dokumentów potwierdzających obowiązywanie aktu ustanawiającego tę formę ochrony. Równocześnie złożony został wniosek o objęcie tego drzewa ochroną jako pomnika przyrody.
Należy podkreślić, że dąb o obwodzie około 315 cm spełnia kryteria rekomendowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do ustanowienia pomnikiem przyrody. Jest on również cennym siedliskiem wielu gatunków ptaków, owadów saproksylicznych, porostów, grzybów i innych organizmów związanych ze starodrzewem.
Wątpliwości budzi również planowana wycinka historycznej alei grabowej, będącej integralnym elementem zabytkowego układu parkowego. Wojewódzki konserwator zabytków poinformował, że nie wydawał zgody na usunięcie drzew i nie otrzymał w tej sprawie stosownego wniosku.
Z informacji przekazanych przez starostę kościerskiego wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew nadal trwa, a organ prowadzi postępowanie wyjaśniające. Tym bardziej zasadne wydaje się zachowanie szczególnej ostrożności i zastosowanie zasady przezorności do czasu wyjaśnienia wszystkich okoliczności.
W lipcu 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreślało publicznie, że dojrzałych drzew nie można zastąpić nowymi nasadzeniami przez wiele dziesięcioleci, a wycinka powinna być ostatecznością, stosowaną dopiero po wyczerpaniu wszystkich metod zachowania drzewa.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska monitoruje sprawę planowanej wycinki drzew w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu?
Czy minister zamierza zwrócić się do regionalnego dyrektora ochrony środowiska w Gdańsku o zbadanie tej sprawy pod kątem ochrony przyrody oraz występowania gatunków chronionych?
Czy w ocenie Pani Minister dąb o obwodzie około 315 cm spełnia przesłanki do objęcia ochroną w formie pomnika przyrody?
Czy ministerstwo podejmie działania mające na celu wsparcie organów samorządowych w ustanowieniu tego drzewa pomnikiem przyrody?
Czy przed wydaniem decyzji o usunięciu tak cennego drzewa powinny zostać wykonane specjalistyczne badania instrumentalne, takie jak tomografia pnia, test obciążeniowy oraz szczegółowa ekspertyza dendrologiczna?
Czy ministerstwo uważa za właściwe usuwanie drzew z zabytkowego założenia parkowego bez uprzedniego wyczerpania możliwości zastosowania zabiegów pielęgnacyjnych i zabezpieczających?
Czy planowana wycinka historycznej alei grabowej nie stoi w sprzeczności z zasadami ochrony zabytkowych parków oraz ochrony krajobrazu kulturowego?
Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów dotyczących ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach, tak aby drzewa spełniające kryteria pomników przyrody korzystały z czasowej ochrony do czasu rozpatrzenia wniosku o ich ustanowienie?
Czy ministerstwo rozważy przygotowanie wytycznych dla jednostek samorządu terytorialnego dotyczących postępowania z wiekowymi drzewami, wskazujących, że wycinka powinna być rozwiązaniem ostatecznym po wyczerpaniu wszystkich możliwości ich zachowania?
Czy Pani Minister, mając na uwadze wyjątkową wartość przyrodniczą, krajobrazową i kulturową tego drzewa oraz historycznego starodrzewu parku w Wielkim Klinczu, podejmie działania zmierzające do ich zachowania?
Zwracam się również do Pani Minister z prośbą o objęcie przedmiotowej sprawy szczególnym nadzorem oraz o podjęcie działań, które pozwolą zachować bezcenne dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe tego miejsca do czasu ostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności prawnych i przyrodniczych.
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 18485
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią okazałego dębu i zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (woj. pomorskie)
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 09-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister w sprawie planowanej wycinki kilkudziesięciu drzew w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (gmina Kościerzyna), w tym okazałego dębu o obwodzie około 315 cm oraz historycznej alei grabowej, stanowiących element XIX-wiecznego założenia parkowego ujętego w ewidencji zabytków.
Sprawa budzi ogromne zaniepokojenie mieszkańców, organizacji społecznych oraz środowiska naukowego. Do organów administracji skierowano petycje i wnioski wskazujące na konieczność przeprowadzenia pełnej analizy stanu drzew przed podjęciem nieodwracalnej decyzji o ich usunięciu.
Szczególne wątpliwości budzi sytuacja okazałego dębu, który posiada urzędową tablicę „Pomnik przyrody – prawem chroniony”, figuruje jako pomnik przyrody w historycznej dokumentacji konserwatorskiej, a jednocześnie – według informacji przekazanych przez starostę kościerskiego – brak jest obecnie dokumentów potwierdzających obowiązywanie aktu ustanawiającego tę formę ochrony. Równocześnie złożony został wniosek o objęcie tego drzewa ochroną jako pomnika przyrody.
Należy podkreślić, że dąb o obwodzie około 315 cm spełnia kryteria rekomendowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do ustanowienia pomnikiem przyrody. Jest on również cennym siedliskiem wielu gatunków ptaków, owadów saproksylicznych, porostów, grzybów i innych organizmów związanych ze starodrzewem.
Wątpliwości budzi również planowana wycinka historycznej alei grabowej, będącej integralnym elementem zabytkowego układu parkowego. Wojewódzki konserwator zabytków poinformował, że nie wydawał zgody na usunięcie drzew i nie otrzymał w tej sprawie stosownego wniosku.
Z informacji przekazanych przez starostę kościerskiego wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew nadal trwa, a organ prowadzi postępowanie wyjaśniające. Tym bardziej zasadne wydaje się zachowanie szczególnej ostrożności i zastosowanie zasady przezorności do czasu wyjaśnienia wszystkich okoliczności.
W lipcu 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreślało publicznie, że dojrzałych drzew nie można zastąpić nowymi nasadzeniami przez wiele dziesięcioleci, a wycinka powinna być ostatecznością, stosowaną dopiero po wyczerpaniu wszystkich metod zachowania drzewa.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska monitoruje sprawę planowanej wycinki drzew w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu?
Czy minister zamierza zwrócić się do regionalnego dyrektora ochrony środowiska w Gdańsku o zbadanie tej sprawy pod kątem ochrony przyrody oraz występowania gatunków chronionych?
Czy w ocenie Pani Minister dąb o obwodzie około 315 cm spełnia przesłanki do objęcia ochroną w formie pomnika przyrody?
Czy ministerstwo podejmie działania mające na celu wsparcie organów samorządowych w ustanowieniu tego drzewa pomnikiem przyrody?
Czy przed wydaniem decyzji o usunięciu tak cennego drzewa powinny zostać wykonane specjalistyczne badania instrumentalne, takie jak tomografia pnia, test obciążeniowy oraz szczegółowa ekspertyza dendrologiczna?
Czy ministerstwo uważa za właściwe usuwanie drzew z zabytkowego założenia parkowego bez uprzedniego wyczerpania możliwości zastosowania zabiegów pielęgnacyjnych i zabezpieczających?
Czy planowana wycinka historycznej alei grabowej nie stoi w sprzeczności z zasadami ochrony zabytkowych parków oraz ochrony krajobrazu kulturowego?
Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów dotyczących ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach, tak aby drzewa spełniające kryteria pomników przyrody korzystały z czasowej ochrony do czasu rozpatrzenia wniosku o ich ustanowienie?
Czy ministerstwo rozważy przygotowanie wytycznych dla jednostek samorządu terytorialnego dotyczących postępowania z wiekowymi drzewami, wskazujących, że wycinka powinna być rozwiązaniem ostatecznym po wyczerpaniu wszystkich możliwości ich zachowania?
Czy Pani Minister, mając na uwadze wyjątkową wartość przyrodniczą, krajobrazową i kulturową tego drzewa oraz historycznego starodrzewu parku w Wielkim Klinczu, podejmie działania zmierzające do ich zachowania?
Zwracam się również do Pani Minister z prośbą o objęcie przedmiotowej sprawy szczególnym nadzorem oraz o podjęcie działań, które pozwolą zachować bezcenne dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe tego miejsca do czasu ostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności prawnych i przyrodniczych.
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
65%
Konkretność
35%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada kompetencji”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
606 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią okazałego dębu i zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (woj. pomorskie)
Odpowiedź na interpelację nr 18485
w sprawie ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią okazałego dębu i zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (woj. pomorskie)
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Urszula Zielińska
Warszawa, 15-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
odpowiedź K10INT18485.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7958 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.60.2026.KW
4474068.18759262.15142574
Warszawa, 15-09-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pani poseł Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk (nr
K10INT18485)
Temat: ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią okazałego dębu i
zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (woj.
pomorskie)
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszalek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT18485 Pani poseł Doroty Arciszewskiej-
Mielewczyk w sprawie ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią
okazałego dębu i zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim
Klinczu (woj. pomorskie), przekazuję odpowiedzi na zadane pytania.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska monitoruje sprawę planowanej wycinki drzew
w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu?
oraz
Czy Minister, mając na uwadze wyjątkową wartość przyrodniczą, krajobrazową
i kulturową dębu, podejmie działania zmierzające do zachowania tego drzewa oraz
historycznego starodrzewu parku w Wielkim Klinczu?
Uprzejmie informuję, iż obowiązki organów administracji publicznej w zakresie ochrony
terenów zieleni i zadrzewień uregulowane zostały w rozdziale 4 ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13 z późn. zm.). Zgodnie z art. 83 a ust.
1 ww. ustawy zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje
wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia
drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków –
wojewódzki konserwator zabytków. Jednocześnie mając na uwadze art. 90 ust. 1 i 2 ww.
ustawy w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy ww. zezwolenie
wydaje starosta, jeżeli prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty, to
ww. decyzję wydaje marszałek województwa.
Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr
78, poz. 483, ze zm.) oraz w myśl art. 6 i 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), organy władzy publicznej
działają na podstawie i w granicach prawa oraz przestrzegają swojej właściwości rzeczowej
i miejscowej, dlatego wyrażając zrozumienie dla przedstawionego przez Panią poseł
problemu, informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska w tym przypadku nie posiada
kompetencji ingerowania w decyzje organów samorządu terytorialnego lub służb ochrony
zabytków.
-- 1 of 3 --
Czy Minister zamierza zwrócić się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w Gdańsku o zbadanie tej sprawy pod kątem ochrony przyrody oraz występowania
gatunków chronionych?
Z informacji uzyskanych z Urzędu Gminy w Kościerzynie wynika, że w dniu 22 czerwca
2026 r. do Rady Gminy Kościerzyna wpłynął wniosek o objęcie tego dębu ochroną w formie
pomnika przyrody. Zgodnie z art. 44 ust. 3a ustawy z dnia 16 kwietnia 2026 r. o ochronie
przyrody, projekty uchwał rad gmin w sprawie ustanawiania pomników przyrody wymagają
uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, który jest organem
wyspecjalizowanym w dziedzinie ochrony przyrody. W przypadku wątpliwości rady gminy
np. co do stanu zdrowotnego drzew czy ogólnej kondycji przyrodniczej, właściwy regionalny
dyrektor ochrony środowiska może zająć stanowisko po otrzymaniu projektu uchwały rady
gminy.
Czy w ocenie Minister dąb o obwodzie około 315 cm spełnia przesłanki do objęcia
ochroną w formie pomnika przyrody?
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie
kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody (Dz. U.
poz. 2300), zarówno dąb szypułkowego, jak i dąb bezszypułkowego może zostać uznany za
pomnik przyrody w przypadku, kiedy jego minimalny obwód pnia drzewa mierzony
w centymetrach na wysokości 130 cm wynosi 300 cm.
Czy Ministerstwo podejmie działania mające na celu wsparcie organów samorządowych
w ustanowieniu tego drzewa pomnikiem przyrody?
oraz
Czy Ministerstwo rozważy przygotowanie wytycznych dla jednostek samorządu
terytorialnego dotyczących postępowania z wiekowymi drzewami, wskazujących, że
wycinka powinna być rozwiązaniem ostatecznym po wyczerpaniu wszystkich możliwości
ich zachowania?
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom gmin, podejmując działania mające na celu wsparcie
organów samorządowych w ustanawianiu obiektów pomnikami przyrody oraz kierując się
potrzebą ochrony drzew i krzewów ze względu na ich wielkość, wiek, pokrój i znaczenie
historyczne, Minister Środowiska określił w drodze rozporządzenia z dnia 4 grudnia 2017 r.
kryteria uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody (Dz. U. poz.
2300). Ww. rozporządzenie w § 1, określa dwa kryteria uznawania drzew za pomniki
przyrody. Kryteriami uznawania drzew za pomniki przyrody są: obwód pnia nie mniejszy niż
minimalny obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm dla poszczególnych rodzajów
i gatunków drzew określony w załączniku do ww. rozporządzenia lub wyróżnianie się wśród
innych drzew tego samego rodzaju lub gatunku w skali kraju, województwa lub gminy, ze
względu na obwód pnia, wysokość, szerokość korony, wiek, występowanie w skupiskach, w
tym w alejach lub szpalerach, pokrój lub inne cechy morfologiczne, a także inne wyjątkowe
walory przyrodnicze, naukowe, kulturowe, historyczne lub krajobrazowe.
Czy przed wydaniem decyzji o usunięciu tak cennego drzewa powinny zostać wykonane
specjalistyczne badania instrumentalne, takie jak tomografia pnia, test obciążeniowy
oraz szczegółowa ekspertyza dendrologiczna?
oraz
Czy Ministerstwo uważa za właściwe usuwanie drzew z zabytkowego założenia
parkowego bez uprzedniego wyczerpania możliwości zastosowania zabiegów
pielęgnacyjnych i zabezpieczających?
-- 2 of 3 --
Organ wydający decyzję o usunięciu drzewa nie ma obowiązku wykonywania
specjalistycznych badań instrumentalnych, takich jak tomografia pnia, test obciążeniowy
oraz szczegółowa ekspertyza dendrologiczna. Niemniej jednak zgodnie z art. 83c ust.
1 i 2 ww. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, organ właściwy do
wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje
oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych. W przypadku
stwierdzenia, że usunięcie drzewa lub krzewu spowoduje naruszenie zakazów w stosunku
do gatunków chronionych, postępowanie zawiesza się do czasu przedłożenia zezwolenia na
czynności podlegające zakazom w stosunku do tych gatunków.
Czy planowana wycinka historycznej alei grabowej nie stoi w sprzeczności z zasadami
ochrony zabytkowych parków oraz ochrony krajobrazu kulturowego?
oraz
Czy Ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów dotyczących ochrony wiekowych
drzew w zabytkowych parkach, tak aby drzewa spełniające kryteria pomników przyrody
korzystały z czasowej ochrony do czasu rozpatrzenia wniosku o ich ustanowienie?
Ochrona zabytkowych parków oraz ochrona krajobrazu kulturowego nie leżą
w kompetencjach Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Niemniej jednak w opinii
Ministerstwa Klimatu i Środowiska każda decyzja o usunięciu drzewa powinna zostać
poprzedzona wnikliwie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, ponieważ
prowadzi ona do nieodwracalnej ingerencji w środowisko przyrodnicze oraz krajobraz.
Organ, rozstrzygając o wycince, powinien wszechstronnie zbadać stan faktyczny,
uwzględnić zarówno interes właściciela nieruchomości, jak i wartość przyrodniczą drzewa,
a także zweryfikować, czy istnieją okoliczności uzasadniające jego zachowanie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.60.2026.KW
4474068.18759262.15142574
Warszawa, 15-09-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pani poseł Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk (nr
K10INT18485)
Temat: ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią okazałego dębu i
zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu (woj.
pomorskie)
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszalek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT18485 Pani poseł Doroty Arciszewskiej-
Mielewczyk w sprawie ochrony wiekowych drzew w zabytkowych parkach oraz objęcia nią
okazałego dębu i zachowania starodrzewu w zabytkowym parku dworskim w Wielkim
Klinczu (woj. pomorskie), przekazuję odpowiedzi na zadane pytania.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska monitoruje sprawę planowanej wycinki drzew
w zabytkowym parku dworskim w Wielkim Klinczu?
oraz
Czy Minister, mając na uwadze wyjątkową wartość przyrodniczą, krajobrazową
i kulturową dębu, podejmie działania zmierzające do zachowania tego drzewa oraz
historycznego starodrzewu parku w Wielkim Klinczu?
Uprzejmie informuję, iż obowiązki organów administracji publicznej w zakresie ochrony
terenów zieleni i zadrzewień uregulowane zostały w rozdziale 4 ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13 z późn. zm.). Zgodnie z art. 83 a ust.
1 ww. ustawy zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje
wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia
drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków –
wojewódzki konserwator zabytków. Jednocześnie mając na uwadze art. 90 ust. 1 i 2 ww.
ustawy w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy ww. zezwolenie
wydaje starosta, jeżeli prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty, to
ww. decyzję wydaje marszałek województwa.
Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr
78, poz. 483, ze zm.) oraz w myśl art. 6 i 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), organy władzy publicznej
działają na podstawie i w granicach prawa oraz przestrzegają swojej właściwości rzeczowej
i miejscowej, dlatego wyrażając zrozumienie dla przedstawionego przez Panią poseł
problemu, informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska w tym przypadku nie posiada
kompetencji ingerowania w decyzje organów samorządu terytorialnego lub służb ochrony
zabytków.
-- 1 of 3 --
Czy Minister zamierza zwrócić się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w Gdańsku o zbadanie tej sprawy pod kątem ochrony przyrody oraz występowania
gatunków chronionych?
Z informacji uzyskanych z Urzędu Gminy w Kościerzynie wynika, że w dniu 22 czerwca
2026 r. do Rady Gminy Kościerzyna wpłynął wniosek o objęcie tego dębu ochroną w formie
pomnika przyrody. Zgodnie z art. 44 ust. 3a ustawy z dnia 16 kwietnia 2026 r. o ochronie
przyrody, projekty uchwał rad gmin w sprawie ustanawiania pomników przyrody wymagają
uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, który jest organem
wyspecjalizowanym w dziedzinie ochrony przyrody. W przypadku wątpliwości rady gminy
np. co do stanu zdrowotnego drzew czy ogólnej kondycji przyrodniczej, właściwy regionalny
dyrektor ochrony środowiska może zająć stanowisko po otrzymaniu projektu uchwały rady
gminy.
Czy w ocenie Minister dąb o obwodzie około 315 cm spełnia przesłanki do objęcia
ochroną w formie pomnika przyrody?
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie
kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody (Dz. U.
poz. 2300), zarówno dąb szypułkowego, jak i dąb bezszypułkowego może zostać uznany za
pomnik przyrody w przypadku, kiedy jego minimalny obwód pnia drzewa mierzony
w centymetrach na wysokości 130 cm wynosi 300 cm.
Czy Ministerstwo podejmie działania mające na celu wsparcie organów samorządowych
w ustanowieniu tego drzewa pomnikiem przyrody?
oraz
Czy Ministerstwo rozważy przygotowanie wytycznych dla jednostek samorządu
terytorialnego dotyczących postępowania z wiekowymi drzewami, wskazujących, że
wycinka powinna być rozwiązaniem ostatecznym po wyczerpaniu wszystkich możliwości
ich zachowania?
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom gmin, podejmując działania mające na celu wsparcie
organów samorządowych w ustanawianiu obiektów pomnikami przyrody oraz kierując się
potrzebą ochrony drzew i krzewów ze względu na ich wielkość, wiek, pokrój i znaczenie
historyczne, Minister Środowiska określił w drodze rozporządzenia z dnia 4 grudnia 2017 r.
kryteria uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody (Dz. U. poz.
2300). Ww. rozporządzenie w § 1, określa dwa kryteria uznawania drzew za pomniki
przyrody. Kryteriami uznawania drzew za pomniki przyrody są: obwód pnia nie mniejszy niż
minimalny obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm dla poszczególnych rodzajów
i gatunków drzew określony w załączniku do ww. rozporządzenia lub wyróżnianie się wśród
innych drzew tego samego rodzaju lub gatunku w skali kraju, województwa lub gminy, ze
względu na obwód pnia, wysokość, szerokość korony, wiek, występowanie w skupiskach, w
tym w alejach lub szpalerach, pokrój lub inne cechy morfologiczne, a także inne wyjątkowe
walory przyrodnicze, naukowe, kulturowe, historyczne lub krajobrazowe.
Czy przed wydaniem decyzji o usunięciu tak cennego drzewa powinny zostać wykonane
specjalistyczne badania instrumentalne, takie jak tomografia pnia, test obciążeniowy
oraz szczegółowa ekspertyza dendrologiczna?
oraz
Czy Ministerstwo uważa za właściwe usuwanie drzew z zabytkowego założenia
parkowego bez uprzedniego wyczerpania możliwości zastosowania zabiegów
pielęgnacyjnych i zabezpieczających?
-- 2 of 3 --
Organ wydający decyzję o usunięciu drzewa nie ma obowiązku wykonywania
specjalistycznych badań instrumentalnych, takich jak tomografia pnia, test obciążeniowy
oraz szczegółowa ekspertyza dendrologiczna. Niemniej jednak zgodnie z art. 83c ust.
1 i 2 ww. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, organ właściwy do
wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje
oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych. W przypadku
stwierdzenia, że usunięcie drzewa lub krzewu spowoduje naruszenie zakazów w stosunku
do gatunków chronionych, postępowanie zawiesza się do czasu przedłożenia zezwolenia na
czynności podlegające zakazom w stosunku do tych gatunków.
Czy planowana wycinka historycznej alei grabowej nie stoi w sprzeczności z zasadami
ochrony zabytkowych parków oraz ochrony krajobrazu kulturowego?
oraz
Czy Ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów dotyczących ochrony wiekowych
drzew w zabytkowych parkach, tak aby drzewa spełniające kryteria pomników przyrody
korzystały z czasowej ochrony do czasu rozpatrzenia wniosku o ich ustanowienie?
Ochrona zabytkowych parków oraz ochrona krajobrazu kulturowego nie leżą
w kompetencjach Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Niemniej jednak w opinii
Ministerstwa Klimatu i Środowiska każda decyzja o usunięciu drzewa powinna zostać
poprzedzona wnikliwie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, ponieważ
prowadzi ona do nieodwracalnej ingerencji w środowisko przyrodnicze oraz krajobraz.
Organ, rozstrzygając o wycince, powinien wszechstronnie zbadać stan faktyczny,
uwzględnić zarówno interes właściciela nieruchomości, jak i wartość przyrodniczą drzewa,
a także zweryfikować, czy istnieją okoliczności uzasadniające jego zachowanie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --