Interpelacja w sprawie finansowania organizacji pozarządowych z programu LIFE Operating Grants oraz udziału podmiotów z Polski w grantach operacyjnych wspierających politykę klimatyczną, energetyczną i środowiskową Unii Europejskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18459
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie finansowania organizacji pozarządowych z programu LIFE Operating Grants oraz udziału podmiotów z Polski w grantach operacyjnych wspierających politykę klimatyczną, energetyczną i środowiskową Unii Europejskiej
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 08-07-2026
Na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska opublikowano informację o dodatkowym naborze w ramach programu LIFE, w którym organizacje pozarządowe mogą uzyskać wsparcie na codzienne funkcjonowanie organizacji, a nie na konkretny projekt środowiskowy. W komunikacie wskazano, że dofinansowanie może wynieść do 70% kosztów kwalifikowalnych, maksymalnie 700 tys. euro rocznie, czyli w praktyce około 3 mln zł rocznie na jedną organizację.
Z dokumentacji naboru LIFE-2026-NGO-OG-SGA wynika, że granty operacyjne są przeznaczone dla organizacji non-profit działających w obszarze środowiska, klimatu i transformacji energetycznej, zaangażowanych w rozwój, wdrażanie i egzekwowanie prawa oraz polityk Unii Europejskiej. Dokumentacja wskazuje również, że grant operacyjny nie finansuje konkretnego projektu, lecz roczny budżet organizacji albo jego część, a maksymalna kwota dofinansowania wynosi 700 tys. euro rocznie.
Budzi to poważne pytania o mechanizm finansowania zaplecza organizacyjnego podmiotów, które mogą następnie wpływać na debatę publiczną, legislację, konsultacje, kampanie społeczne oraz działania dotyczące polskiej energetyki, rolnictwa, transportu, gospodarki wodnej i ochrony przyrody. W praktyce może to oznaczać finansowanie z pieniędzy publicznych środowisk wspierających politykę klimatyczną Unii Europejskiej, w tym rozwiązania uderzające w polską gospodarkę i koszty życia obywateli.
Szczególnie bulwersujące jest to w sytuacji, gdy Polska mierzy się z realnymi problemami środowiskowymi, takimi jak zanieczyszczenia rzek, zagrożenia dla wód, niewystarczający monitoring i opóźnione reakcje instytucji państwa. Zamiast przeznaczać maksymalnie dużo środków na ochronę polskich rzek, jezior i przyrody w terenie, promuje się mechanizmy, w których ogromne środki mogą trafiać na utrzymanie etatów, biur i zaplecza aktywistycznego organizacji zajmujących się promowaniem polityk unijnych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy organizacje zarejestrowane w Polsce korzystały od 2018 r. z grantów operacyjnych LIFE dla organizacji non-profit, w tym z mechanizmów FPA/SGA, a jeżeli tak – jakie to były organizacje, w jakich latach, na podstawie jakich umów, kiedy podpisanych i na jakie kwoty?
Ile wniosków składanych przez organizacje z Polski w ramach LIFE Operating Grants zostało od 2018 r. zaakceptowanych, odrzuconych lub wpisanych na listę rezerwową, z podziałem na poszczególne lata i nabory?
Czy polskie organizacje, polskie oddziały organizacji międzynarodowych lub organizacje działające na terytorium Polski korzystały pośrednio ze środków LIFE Operating Grants przez członkostwo, partnerstwo, sieci europejskie, przedstawicielstwa lub współpracę z organizacjami finansowanymi z tego programu, a jeżeli tak – jakie to były podmioty, jakie kwoty dotyczyły działań w Polsce i na jakie cele je przeznaczono?
Czy ze środków LIFE Operating Grants finansowano wynagrodzenia osób prowadzących działania w Polsce lub dotyczące Polski, w szczególności w zakresie klimatu, energetyki, środowiska, rolnictwa, leśnictwa, transportu lub gospodarki wodnej, a jeżeli tak – ilu osób to dotyczyło, w jakich organizacjach i na jakie kwoty?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska, NFOŚiGW lub inne instytucje podległe resortowi prowadziły działania informacyjne, promocyjne, szkoleniowe lub konsultacyjne zachęcające polskie NGO do aplikowania o środki z tego naboru, a jeżeli tak – kiedy, za jaką kwotę, z udziałem jakich instytucji i ilu organizacji?
Czy ministerstwo zamierza opublikować pełną listę organizacji z Polski oraz organizacji prowadzących działania w Polsce, które bezpośrednio lub pośrednio korzystały ze środków LIFE Operating Grants, wraz z kwotami, datami podpisania umów, opisem finansowanych działań i informacją, czy te środki przeznaczano na realne działania terenowe na rzecz ochrony przyrody, czy przede wszystkim na koszty osobowe, administracyjne, komunikacyjne i aktywistyczne?
Z poważaniem Dariusz Matecki
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5657 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DFE-WKW.0500.3.2026.AM
4474051.18427533.14888520
Warszawa, 30-07-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację Posła Dariusza Mateckiego (znak K10INT18459)
w sprawie finansowania organizacji pozarządowych z programu LIFE Operating Grants
oraz udziału podmiotów z Polski w grantach operacyjnych wspierających politykę
klimatyczną, energetyczną i środowiskową Unii Europejskiej.
Pan Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posła Dariusza Mateckiego nr K10INT18459 przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
System instytucjonalny dla Programu LIFE
Program LIFE jest programem zarządzanym centralnie przez Komisję Europejską (KE),
a zadania w zakresie przeprowadzania naborów i oceny wniosków o dofinansowanie
wykonuje CINEA (Europejska Agencja Wykonawcza ds. Klimatu, Infrastruktury
i Środowiska).
Minister Klimatu i Środowiska nie bierze udziału w procedurach dotyczących wyboru
operacji do finansowania. Rola resortu skupia się na udziale w Komitecie LIFE (organ
monitorujący postępy w realizacji programu) oraz przekazywaniu informacji
o możliwościach i ofercie Programu LIFE. W tym kontekście należy podkreślić, że tylko
Komisja Europejska i CINEA posiadają dostęp do danych i pełną wiedzę na temat
podmiotów aplikujących i realizujących projekty LIFE.
Podstawy prawne
Podstawę do ogłaszania naborów skierowanych do organizacji pozarządowych (NGOs) na
dotacje operacyjne (operating grants), w tym tegorocznego o nr LIFE-2026-NGO-OG-SGA
stanowią przepisy rozporządzenia (UE) 2021/783 ustanawiającego Program LIFE
w perspektywie 2021-20271. Art. 11 ust. 6 rozporządzenia stanowi cyt.:
Dotacje na działalność wspierają funkcjonowanie podmiotów nienastawionych na zysk, które
przyczyniają się do tworzenia, wdrażania i egzekwowania ustawodawstwa i polityki Unii oraz
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/783 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające Program
działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1293/2013 (Dz.U. UE L 172 z
17.05.2021, s. 53).
-- 1 of 3 --
2
których głównym obszarem działania są działania na rzecz środowiska lub klimatu, w tym
transformacja energetyczna, zgodnie z celami programu LIFE określonymi w art. 32.
W motywie 23 rozporządzenia (UE) 2021/783 wyjaśniono jakim celom służy wsparcie
działalności operacyjnej organizacji pozarządowych działających w obszarze środowiska i
klimatu, cyt.:
Usprawnienie zarządzania w dziedzinach dotyczących środowiska, zmiany klimatu oraz
pokrewnych dziedzinach związanych z transformacją energetyczną wymaga udziału
społeczeństwa obywatelskiego poprzez podnoszenie świadomości społecznej, w tym za pomocą
strategii komunikacyjnej, która uwzględnia nowe media i sieci społecznościowe, zaangażowania
konsumentów oraz zwiększenia zaangażowania zainteresowanych stron, w tym organizacji
pozarządowych, w konsultacjach i realizacji odnośnych polityk na wszystkich poziomach.
W ramach programu LIFE należy zatem wspierać szerokie spektrum organizacji pozarządowych
oraz sieci podmiotów nienastawionych na zysk, które realizują cel leżący w ogólnym interesie
Unii i są aktywne przede wszystkim w obszarze działań na rzecz środowiska lub klimatu,
poprzez przyznawanie – w sposób konkurencyjny i przejrzysty – dotacji na działalność, aby
pomóc takim organizacjom pozarządowym, sieciom i podmiotom we wnoszeniu rzeczywistego
wkładu w politykę Unii oraz budować i wzmacniać ich potencjał, tak by stawały się
efektywniejszymi partnerami.
Dotacje operacyjne (operating grants) nie stanowią nowego instrumentu programu LIFE.
Możliwość ich finansowania była przewidziana już w rozporządzeniu (WE) nr 614/2007
ustanawiającym program LIFE+ na lata 2007–2013, następnie została utrzymana
w rozporządzeniu (UE) nr 1293/2013 na lata 2014–2020 oraz w obowiązującym
rozporządzeniu (UE) 2021/783.
Informacje o beneficjentach dotacji operacyjnych LIFE
Z danych i informacji będących w dyspozycji resortu środowiska wynika, że żaden podmiot
z sektora organizacji pozarządowych zarejestrowany w Polsce nie był dotychczas
bezpośrednim beneficjentem naborów dotyczących Operating Grants. Lista beneficjentów
z tych naborów jest ogólnodostępna i została opublikowana na stronie agencji CINEA
https://cinea.ec.europa.eu/programmes/life/life-operating-grants_en.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
2 Art. 3 ust.1 określa cel ogólny cyt.:
1. Celem ogólnym programu LIFE jest wspieranie przejścia na zrównoważoną, energooszczędną, opartą na
odnawialnych źródłach energii, neutralną dla klimatu i odporną na zmianę klimatu gospodarkę o obiegu zamkniętym, w
celu ochrony, odbudowy i poprawy jakości środowiska, w tym powietrza, wody i gleby, oraz zatrzymania i odwrócenia
procesu utraty różnorodności biologicznej, a także przeciwdziałania degradacji ekosystemów, w tym poprzez wspieranie
wdrażania sieci Natura 2000 i zarządzania nią, a tym samym przyczynianie się do zrównoważonego rozwoju. Program
LIFE wspiera również wdrażanie ogólnych programów działań przyjętych zgodnie z art. 192 ust. 3 TFUE.
W art. 3 ust. 2 zostały dookreślone 3 cele szczegółowe, które nie zostały przywołane w tym miejscu z uwagi na
fakt, iż nie są niezbędne dla zrozumienia logiki instrumentu a zajmowałyby dodatkową przestrzeń.
-- 2 of 3 --
3
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --