Interpelacja w sprawie niejasnego podziału kompetencji oraz zasad finansowania działań związanych z odłowem i redukcją populacji dzików na terenach zurbanizowanych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18455
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie niejasnego podziału kompetencji oraz zasad finansowania działań związanych z odłowem i redukcją populacji dzików na terenach zurbanizowanych
Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz
Data wpływu: 08-07-2026
Racibórz, dnia 14.06.2026 r.
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pani w sprawie niejasnego podziału kompetencji oraz zasad finansowania działań związanych z odłowem i redukcją populacji dzików na terenach zurbanizowanych.
Do mojego biura poselskiego kierowane są liczne sygnały od jednostek samorządu terytorialnego dotyczące narastającego problemu obecności dzików na terenach zabudowanych. Problem ten dotyczy zarówno dużych miast, jak i mniejszych miejscowości, a mieszkańcy oczekują od władz publicznych skutecznej i szybkiej reakcji w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa.
Z przekazywanych mi informacji oraz stanowisk samorządów wynika jednak, że w praktyce występuje poważny problem z jednoznacznym ustaleniem, który organ administracji publicznej jest faktycznie odpowiedzialny za podjęcie działań oraz z jakich środków działania te powinny być finansowane.
Przykładem skali problemu jest sytuacja opisana przez władze Legionowa. Tylko w okresie od 1 stycznia do 15 czerwca 2026 r. straż miejska odnotowała tam 148 zgłoszeń dotyczących obecności dzików. Zwierzęta pojawiały się w pobliżu szkół, przedszkoli, osiedli mieszkaniowych i obiektów administracji publicznej. Jednocześnie samorząd wskazuje, że rozbieżności prawne i interpretacyjne skutecznie ograniczają możliwość podejmowania działań.
Podobne problemy zgłaszane są w powiecie wodzisławskim. W piśmie skierowanym do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wskazano, że mieszkańcy oraz władze gmin zwracają się do starosty o wydawanie decyzji na podstawie art. 45 ust. 3 Prawa łowieckiego. Jednocześnie powiat podnosi, że finansowanie odłowu, odstrzału redukcyjnego i uśmiercania zwierząt z budżetu powiatu może zostać uznane za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, ponieważ – zgodnie z przywoływanym orzecznictwem – zadanie to ma charakter zadania z zakresu administracji rządowej.
W efekcie powstaje sytuacja swoistego „ping-ponga kompetencyjnego“. Mieszkaniec zgłasza problem do gminy, gmina wskazuje na kompetencje starosty, starosta może wydać decyzję, ale pojawia się spór o źródło finansowania jej wykonania, natomiast organy administracji rządowej oraz organy nadzoru finansowego prezentują stanowiska, które w praktyce utrudniają lub wręcz uniemożliwiają sprawną reakcję.
Sytuacja taka jest szczególnie niepokojąca, ponieważ dotyczy bezpośrednio bezpieczeństwa mieszkańców. Nie można oczekiwać, że obywatel znajdujący się w sytuacji zagrożenia będzie ustalał, czy właściwym adresatem zgłoszenia jest gmina, powiat, wojewoda czy inny organ. Zadaniem państwa jest stworzenie jasnego i skutecznego systemu reagowania.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Który organ administracji publicznej jest, zdaniem ministerstwa, odpowiedzialny za organizację i przeprowadzenie odłowu oraz redukcji populacji dzików na terenach zurbanizowanych, w szczególności w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców?
Czy zadania realizowane na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie ministerstwo uznaje za zadania własne powiatu, czy za zadania z zakresu administracji rządowej, a jeżeli za zadania zlecone – z jakiej części budżetu państwa i w jakim trybie powinny być finansowane?
Jak ministerstwo ocenia rozbieżności pomiędzy stanowiskami administracji rządowej, orzecznictwem sądów administracyjnych oraz stanowiskami regionalnych izb obrachunkowych w zakresie kompetencji i możliwości finansowania odłowu oraz odstrzału redukcyjnego dzików przez jednostki samorządu terytorialnego?
Czy ministerstwo planuje zmianę przepisów Prawa łowieckiego w celu jednoznacznego określenia podziału kompetencji pomiędzy gminę, powiat, wojewodę i administrację rządową oraz wskazania jednoznacznego źródła finansowania tych działań? Jeżeli tak, jaki jest harmonogram prac legislacyjnych?
Czy ministerstwo rozważa stworzenie stałego mechanizmu finansowego lub rezerwy celowej, z której możliwe byłoby szybkie finansowanie interwencyjnego odłowu i redukcji populacji dzików w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców?
Ile skarg, wniosków i wystąpień dotyczących problemów z podziałem kompetencji oraz finansowaniem działań związanych z dzikami wpłynęło do ministerstwa w latach 2023-2026 i jakie działania podjęto w odpowiedzi na te sygnały?
Czy ministerstwo zamierza wydać jednolite wytyczne dla wojewodów i jednostek samorządu terytorialnego określające procedurę postępowania w przypadku pojawienia się dzików na terenach zabudowanych, tak aby zakończyć praktykę odsyłania mieszkańców pomiędzy poszczególnymi organami?
Z poważaniem Gabriela Lenartowicz
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6582 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.0500.66.2026.AS
4474049.18389739.14882385
Warszawa, 29-07-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 18455 Posłanki na Sejm RP Pani Gabrieli
Lenartowicz
Temat: niejasny podział kompetencji oraz zasad finansowania działań związanych
z odłowem i redukcją populacji dzików na terenach zurbanizowanych.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posłanki na Sejm RP Pani Gabrieli Lenartowicz w sprawie podziału
kompetencji oraz zasad finansowania działań związanych z odłowem i redukcją populacji
dzików na terenach zurbanizowanych, przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji
Ministra Klimatu i Środowiska.
Aktualnie obowiązujące przepisy prawa umożliwiają ograniczanie zagrożeń powodowanych
m.in. przez dziki. Zgodnie z art. 33a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt1 w sytuacji,
gdy zwierzęta stanowią nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki
człowieka, dopuszczalne jest podejmowanie działań mających na celu ograniczenie
ich populacji. Natomiast ustawa – Prawo łowieckie2 przewiduje możliwość wydania przez
starostę decyzji o odłowie, odłowie z uśmierceniem lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny
w sytuacjach szczególnego zagrożenia, także na terenach zurbanizowanych.
W opinii Ministerstwa Klimatu i Środowiska odłowy, odłowy wraz z uśmierceniem
oraz odstrzały redukcyjne są zadaniami własnymi powiatu, wykonywanymi przez starostę.
Wynika to z analizy ustawy – Prawo łowieckie, w której art. 45 ust. 3 nie został wskazany
jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Charakter tych działań, związany z ochroną
życia, zdrowia i mienia, wpisuje się w kompetencje powiatu w zakresie porządku
publicznego i bezpieczeństwa. Nie wszystkie działania dotyczące zwierzyny mają bowiem
charakter działań z zakresu gospodarki łowieckiej.
Tematyka regulacji populacji dzików na terenach zurbanizowanych była przedmiotem wielu
petycji adresowanych do Ministra Klimatu i Środowiska. W okresie objętym pytaniem Pani
Poseł do Ministerstwa Klimatu i Środowiska wpłynęło 49 spraw (skarg, wniosków
i wystąpień) dotyczących problemów z podziałem kompetencji oraz finansowaniem działań
związanych z dzikami. Dostrzegając istniejące problemy wynikające z nieprecyzyjnych
regulacji prawnych, Minister Klimatu i Środowiska w 2024 roku wystąpił do Ministra
1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2025 r. poz. 539, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) oraz do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
(MSWiA) celem rozważenia przez te ograny ewentualnych zmian w przepisach – w zakresie
ich właściwości. Rozwiązania sygnalizowane w petycjach pozostawały bowiem na styku
kilku aktów prawnych. W ocenie MSWiA oraz MRiRW obecny stan prawny
w wystarczającym stopniu określa obowiązki i uprawnienia poszczególnych organów
administracji oraz zasady finansowania zadań polegających na kontroli populacji dzików
na terenach zurbanizowanych.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega rozbieżności pomiędzy stanowiskami
administracji rządowej, sądów administracyjnych oraz regionalnych izb obrachunkowych
w zakresie podziału kompetencji pomiędzy poszczególnymi organami oraz zasad
finansowania odłowu i odstrzału redukcyjnego dzików przez jednostki samorządu
terytorialnego. Sytuacja ta utrudnia sprawne reagowanie na zagrożenia i wymaga
doprecyzowania obowiązujących regulacji.
Tematyka postępowania ze zwierzętami na obszarach zurbanizowanych była przedmiotem
prac Zespołu do spraw zmian systemowych w łowiectwie – organu pomocniczego Ministra
Klimatu i Środowiska, którego zadaniem było wypracowanie rekomendacji do zmian
przepisów prawa w zakresie łowiectwa. Biorąc pod uwagę wyniki prac ww. zespołu MKiŚ
podejmie działania zmierzające do doprecyzowania regulacji prawnych. Celem jest
wprowadzenie rozwiązań usprawniających reagowanie w sytuacjach występowania dzikich
zwierząt w miastach, w tym także doprecyzowanie przepisów w zakresie odpowiedzialności
oraz zasad finansowania podejmowanych działań.
Niezależnie od ww. niezbędnych zmian w regulacjach prawnych zwracam uwagę
na potrzebę wdrażania przez samorządy działań prewencyjnych.
Zwiększona obecność dzików na terenach miejskich wynika w głównej mierze
z postępującej urbanizacji terenów podmiejskich, związanej ze zjawiskiem synantropizacji.
Ekspansja miast odbiera bowiem dzikom ich naturalne siedliska. W tym kontekście
niezbędne jest odpowiednie planowanie przestrzenne.
Innymi, koniecznymi działaniami są m.in.:
- regularne i sprawne wywożenie odpadów komunalnych oraz stosowanie pojemników
na odpady z mechanizmem zabezpieczającym przed ich otwarciem lub wywróceniem przez
zwierzęta;
- kampanie informacyjne i edukacyjne skierowane do mieszkańców dotyczące zakazu
dokarmiania dzikich zwierząt oraz nieporzucania śmieci w miejscach publicznych –
zwłaszcza odpadów pochodzenia organicznego, które stanowią łatwo dostępne źródło
pokarmu dla zwierzyny;
- wykaszane i porządkowane nieużytków oraz miejsc umożliwiających bytowanie zwierząt
(trawy, trzciny, zakrzaczenia).
Ograniczanie obecności dzików w miastach związane jest ponadto ze ścisłą współpracą
samorządu na poziomie lokalnym m.in. ze służbami weterynaryjnymi, organami okręgowymi
-- 2 of 3 --
Polskiego Związku Łowieckiego, kołami łowieckimi oraz jednostkami Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Dostrzegając potrzebę zapewnienia wsparcia jednostkom samorządu terytorialnego
w zakresie zarządzania problemem obecności dzików na terenach zurbanizowanych,
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie prace nad przygotowaniem
rekomendacji skierowanych do jednostek samorządu terytorialnego. Opracowanie będzie
obejmować opis działań możliwych do podjęcia przez gminy w celu ograniczenia
atrakcyjności miast jako miejsca bytowania dzików. Przygotowywane rekomendacje będą
zawierały katalog dobrych praktyk oraz nieletalnych działań prewencyjnych, które mogą
być wdrażane na obszarach miejskich jeszcze zanim konieczne okaże się sięgnięcie
po rozwiązania przewidziane w art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo
łowieckie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --